Thực tế hiện nay trong công cuộc đổi mới cải cách giáo dục, đổi mới phơng pháp dạy học thì giáo viên cũng mới thực hiện tốt công việc dạy đủ chơng trình của mình nhng cha truyền đạt một
Trang 1I.Đặt vấn đề:
1 Cơ sở lý luận:
Bác Hồ kính yêu thờng nói” Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc việt nam có sánh vai với các cờng quốc năm châu được hay không chớnh là nhờ một phần lớn vào công học tập của các cháu”.Đỳng vậy, thế hệ trẻ là hy vọng, là nguồn trí tuệ quí báu của dân tộc ta, muốn xây dựng một đất nớc giàu mạnh công bằng và văn minh thì con ngời của đất nớc ta khụng những giỏi về văn hoá, trong sáng về tinh thần m à cũn khoẻ mạnh về thể lực Trong sự nghiệp trồng ngời , ngay từ những năm đầu thành lập nớc Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục nâng cao sức khoẻ trong đó nhấn mạnh:” Mỗi một ngời dân yếu ớt tức là làm cho cả nớc yếu ớt một phần, mỗi một ngời dân mạnh khoẻ tức là góp phần cho cả nớc mạnh khoẻ Vậy nên tập thể dục bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi ngời dân yêu n-ớc”
Điều đó khẳng định vị trí của TDTT trong đời sống của mỗi con ngời và cũng nh của xã hội, vỡ vậy mổi giỏo viờn dạy mụn thể dục cần phải nghiờn cứu kỉ chương trỡnh, đổi mới PPDH nhằm nõng cao chất lượng giảng dạy mụn Thể dục Gúp phần giỏo dục thể chất và tinh thần học tập cho học sinh, giỳp cỏc em cú thể lực tốt để tiếp cận với khoa học kĩ thuật
2.Cơ sở thực tiễn:
Đối với học sinh ở Tiểu Học chỉ quen học một giáo viên với nhiều môn học, lên
THCS cỏc em phải tiếp xúc với quá trình truyền đạt kiến thức của nhiều giáo viên với nhiều môn học khác nhau nờn cũng rất khó khăn Đặc biệt là hầu hết các em học sinh thờng xem nhẹ môn Thể dục vì các em không ý thức đợc rằng đó cũng là một môn học không thể thiếu đối với bản thân mình cũng nh đối với toàn xã hội
Nhng bên cạnh đó thì cũng có một số học sinh với tinh thần thái độ tích cực cao nhng cha mang lại kết quả tốt Nếu nh đợc sự quan tâm của giáo viên, sự gần gũi và
động viên các em học tập bằng tất cả tấm lòng yêu nghề, yêu trẻ cùng với phơng pháp dạy học phong phú hấp dẫn sẽ giúp các em tốt hơn, ham học hơn và có kết quả tốt hơn
Thực tế hiện nay trong công cuộc đổi mới cải cách giáo dục, đổi mới phơng pháp dạy học thì giáo viên cũng mới thực hiện tốt công việc dạy đủ chơng trình của mình nhng cha truyền đạt một khối lợng kiến thức nhất định để thúc đẩy việc tự học của học sinh, cha có thời gian để gần gũi tiếp xúc với tâm t tình cảm và thái độ học tập của học sinh
Trớc những khó khăn khi tiếp cận giảng dạy cho học sinh tôi đã có những suy nghĩ mạnh dạn nhằm đa ra những phơng pháp cơ bản để khắc phục những phần nào đó của một giờ học thể dục tẻ nhạt, cha quen với môi trờng tập luyện Điều đó tôi nhận thấy
ở các em đầu tiên là thiếu một ngời hớng dẫn cụ thể, thứ hai là cha tạo đợc cho các
em một phong trào thi đua sôi nổi trong tiết học Phần nữa là do các em cha nhận thức
đợc tầm quan trọng của việc học tập TDTT và rèn luyện thân thể nâng cao sức khoẻ Sau những lần nh vậy tôi đã tìm hiểu và đặt ra những câu hỏi là phải làm gì để các em biết phát huy những t tởng tốt đối với môn học? Làm thế nào để có một phơng pháp tốt thích hợp giúp các em tập luyện gây đợc hứng thú và có thái độ tích cực trong tập luyện Vỡ vậy tụi đó lựa chọn đề tài:”Tỡm hiểu và ứng dụng một số phương phỏp gõy hứng thỳ trong tập luyện thể dục ở THCS”
II Giải quyết vấn đề:
Trớc những tình hình trên tôi đã tìm hiểu đặc điểm tâm lý của học sinh THCS trong toàn huyện nói chung và trờng THCS Thanh Trạch núi riờng.Đối với môn thể dục thì
ta thấy thông qua giờ dạy học trên lớp ta có thể giúp các em có những kiến thức cơ bản của giáo dục thể chất để nhằm lôi kéo thêm nhiều ngời cùng tham gia tập luyện TDTT, nâng cao sức khoẻ, tạo không khí thi đua sôi nôi giữa các lớp, các khối trong nhà trờng
Trang 2ở đầu năm học mỗi lớp đợc học một giờ lý thuyết, đó chính là cơ sở, là tiền đề
để chúng ta cung cấp cho các em những lý luận và phơng pháp thực tiễn, giúp các em hiểu tập luyện nh thế nào là khoa học, có hệ thống Tạo cho các em một t thế tác phong và những cách thức thự hiện động tác, với những quy định riêng của môn học Hình thành những phẩm chất đạo đức ngời học sinh Thông qua đó giúp các em nhận biết lợi ích của thể dục buổi sáng, giữa giờ hay việc tập luyện ngoài giờ Bồi dỡng cho các em những t chất của một con ngời mới có tính kỷ luật cao Nếu chúng ta đa ra những phơng pháp cụ thể thì sẽ đáp ứng đợc tính tích cực của học sinh Điều xác định
rõ tính tích cực học tập của học sinh là:
- Các em đi học chăm chỉ chuyên cần, đến lớp đầy đủ chủ động lĩnh hội kiến thức và vận dụng những bài tập để tập luyện và học sinh phải biết hỏi giáo viên những vấn đề mình cha rõ
- Học sinh phải có tình cảm với tất cả các môn học có nghĩa là học sinh phải yêu thích các môn học đó, bao giờ cũng dành nhiều thời gian để học một cách say sa,
ít chán nản Kết quả học tập các môn sẽ đạt từ khá đến tốt, kết quả học tập tốt thì học sinh càng say sa học tập và khả năng tự học cao, độc lập suy nghĩ, tự mình tìm kiếm tri thức các bài tập trong thực tiễn đó là biểu hiện rõ rệt của tính tích cực học tập
- Trong mỗi giờ lên lớp học sinh chú ý nghe giảng, chú ý quan sát, hăng say tập luyện và tập những bài tập có liên quan đến tiết học
- Học sinh phải mạnh dạn đa ra những thắc mắc cha hiểu của mình để trao đổi với bạn bè và thầy cô giáo Qua đó tôi nhận thấy đợc và đa ra một số phơng pháp dạy học để học sinh làm quen và có thái độ tích cực học tập
- Thứ nhất: Đối với bản thân tôi là một giáo viên luôn phải biết tâm lý học sinh
,luôn tôn trọng ý kiến học sinh và phải tạo ra cho học sinh một trạng thái thoải mái Luôn bồi dỡng cho các em những t chất, phẩm chất đạo đức tốt và có tính kỷ luật cao Phải chỉ rõ cho học sinh biết tầm quan trong của môn học nh thế nào
- Thứ hai: Đối với học sinh thì trong các buổi tập các em cần phải có đầy đủ dụng cụ học tập Ví dụ: Học đá cầu cần phải có quả cầu để học Nếu trời ma thì phải
cho các em học môn cờ vua nó sẽ tạo đợc một không khí thoải mái trong học tập
- Thứ ba: Giáo viên cần phải phân loại đối tợng học sinh trong lớp, mỗi đối
t-ợng áp dụng một biện pháp để giúp các em tập luyện tốt hơn Đối với học sinh yếu thì giáo viên phải bù đắp lỗ hổng giúp các em học tiến bộ, đồng thời tạo ra không khí trong mỗi giờ học, phát huy tính tích cực sáng tạo, nâng cao chất lợng giờ học
- Thứ t: Khi dạy học theo chơng trình mới do địa hình sân bãi chật hẹp đòi hỏi
giáo viên phải đổi mới cách tổ chức và phơng pháp dạy học sao cho giờ học sinh
động, hấp dẫn, học sinh hứng thú tập luyện đạt đến lợng vận động hợp lý Trong một giờ dạy, cần phối hợp hài hoà cách tổ chức tập đồng loạt với lần lợt, với phân nhóm không hoặc có quay vòng Những nơi có điều kiện có thể áp dụng phơng pháp tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, bằng cách tăng cờng sử dụng các phơng pháp trò chơi, thi đấu, tạo tình huống cho học sinh tự quản, tạo tình huống cấu trúc, sắp xếp bài học sao cho khoa học, hiệu quả theo hớng một bài dạy tổng hợp, các nội dung đan xen nhau một cách hợp lý, sinh động, hấp dẫn nhng đảm bảo tính kỷ luật, an toàn Khi dạy từng động tác, bài tập, giáo viên nêu thông tin ngắn ngọn cho học sinh biết mục đích, tác dụng của động tác, bài tập đó …
*ỏp dụng trong giảng dạy trũ chơi
1 Chọn trò chơi và biên soạn giáo án giảng dạy:
Để giảng dạy cho học sinh một trò chơi, công việc đầu tiên của ngời giáo viên
là chọn trò chơi sao cho phù hợp với đối tợng ( Trừ những trò chơi đã quy định, cố
định trong chơng trình và sách hớng dẫn giảng dạy ) Muốn chọn trò chơi đúng với yêu cầu cần xác định đợc mục đích, yêu cầu trò chơi định chọn
Ví dụ: Trong một buổi hoạt động ngoại khoá ở ngoài trời, giáo viên muốn có
một hoạt động sôi nổi, hấp dẫn có thể lôi cuốn đợc tất cả học sinh vào hoạt động thi
đua giữa tổ này với tổ khác, giữa lớp này với lớp khác Nh vậy giáo viên phải xác định
đợc mục đích, yêu cầu để chọn trò chơi, trong trờng hợp này giáo viên có thể chọn trò chơi “ Chạy tiếp sức” hay “Tiếp sức chuyển vật” hoặc “ Lò cò tiếp sức” …
Sau khi đã chọn đợc trò chơi, giáo viên cần biên soạn thành giáo án giảng dạy từng bớc cho các em từ chỗ cha biết đến biết, từ chỗ chỉ tham gia chơi một cách cầm
Trang 3chừng, thụ động đến biết tham gia chơi một cách hoàn toàn chủ động và có thể sáng tạo đợc
Ví dụ: Khi chọn trò chơi, chuột chạy đờng nào mèo đuổi đờng đó, giáo án sau
nâng lên cho học sinh biết đọc các câu đồng dao trớc và trong khi chơi, sau đó mức cao hơn nữa có thể đổi một phần cách chơi nh không quy định “Mèo” cứ phải đuổi
đúng theo đờng mà “Chuột” đã chạy mà mèo có thể chạy đón đầu
2 Chuẩn bị địa điểm phơng tiện để tổ chức cho học sinh chơi:
Sau khi chọn đợc trò chơi, giáo viên nghiên cứu kỹ các quy tắc và luật lệ của trò chơi sau đó soạn thành giáo án ở những mức độ khác nhau để dần dần tổ chức cho các em biết tham gia chơi một cách thuần thục Công việc đầu tiên lúc này là chuẩn bị phơng tiện và địa điểm tổ chức cho các em chơi Về phơng tiện cần phân chia ra những phơng tiện nào giáo viên cần chuẩn bị và phơng tiện nào học sinh cần chuẩn bị
Ví dụ: Nhảy dây cá nhân thì học sinh phải chuẩn bị dây, muốn vậy giáo viên
phải nhắc nhở các em trong giờ học trớc để các em chuẩn bị, thậm chí ngày hôm sau
đến giờ thể dục thì hôm trớc đó giáo viên lại nhắc lại một lần nữa để các em nhớ và chuẩn bị Đối với giáo viên thì phơng tiện để tổ chức cho học sinh chơi cần chia ra làm hai loại, loại thứ nhất là loại cần phải chuẩn bị trớc khi đến giờ tổ chức cho học sinh chơi, sơn, vôi … còn nếu vẽ bằng phấn thì đến giờ học mới kẻ vẽ
Về địa điểm, sau khi đã chọ địa điểm giáo viên cho học sinh thu nhặt các vật nguy hiểm có thể phải quét dọn cho đảm bảo môi trờng s phạm
3 Tổ chức đội hình cho học sinh chơi:
Tổ chức đội hình cho học sinh chơi đợc quy định trong một số nhiệm vụ sau: Tập hợp học sinh theo các đội hình khác nhau và ổn định tổ chức, phân chia đội ( Nếu trò chơi phải chia đội), chọn vị trí đứng của giáo viên để giải thích và điều khiển trò chơi, chọn đội trởng cho từng đội hoặc những ngời tham gia đóng vai của cuộc chơi
Ví dụ: Mèo, chuột tuỳ theo tính chất của trò chơi, giáo viên có thể tổ chức trò
chơi theo nhiều đội hình khác nhau: Đội hình hàng dọc, đội hình hàng ngang, đội hình một hay hai vòng tròn …ở mỗi đội hình nh vậy, vị trí đứng của giáo viên để giải thích và điều khiển trò chơi cũng khác nhau, tuy nhiên có một nguyên tắc phải chú ý
là làm sao học sinh nghe rõ đợc lời giáo viên nói, nhìn rõ đợc giáo viên làm mẫu và giáo viên phải quan sát đợc toàn bộ học sinh và tiến trình cuộc chơi, nhng không gây cản trở cuộc chơi của các em
4 Giới thiệu và giải thích trò chơi:
Giới thiệu và giải thích trò chơi có thể tiến hành theo nhiều cách khác nhau, phụ thuộc vào tình hình thực tiễn và sự hiểu biết của đối tợng Nếu các em cha biết trò chơi đó, thì cần giới thiệu, giải thích và làm mẫu tỉ mỉ, nhng nếu các em biết và nắm vững trò chơi đó rồi thì cách giới thiệu trò chơi và giải thích trò chơi lại khác …
Tuy vậy, thông thờng khi giới thiệu và giải thích trò chơi nên tiến hành theo mấy bớc sau: Gọi tên trò chơi, luật lệ và cách chơi, yêu cầu về tổ chức kỷ thuật, cách
đánh giá thắng bại ( Phân thắng thua) và những điểm cần chú ý khác
5 Điều khiển trò chơi:
Khi các em chính thức bớc vào chơi là lúc ngời điều khiển phải đóng vai trò nh một trọng tài trong một trận đấu Mọi tình huống nh vi phạm luật, thống kê điểm thắng thua của từng đội để rối phân loại thắng thua, giải quyết các vấn đề kiện cáo …
Đều do ngời điều khiển quyết định
Vì vậy, ngời điều khiển phải nắm vững tiến trình và theo dõi trò chơi thật chặt chẽ
6 Đánh giá kết quả cuộc chơi:
Sau mỗi lần chơi hoặc một số lần cho học sinh chơi, giáo viên cần nhận xét
đánh giá kết quả cuộc chơi, để đánh giá đúng thực chất của cuộc chơi, giáo viên phải thống kê đợc những u điểm , khuyết điểm của từng đội, cụ thể: Về thời gian đội nào hoàn thành trớc, nhiều hay ít ngời vi phạm luật lệ, đội hình đội ngũ có trật tự kỷ luật không … Dựa vào yêu cầu nội quy chơi, kết quả cuộc chơi giáo viên đánh giá cuộc chơi và phân loại thắng thua thật công bằng rõ ràng Giáo viên phải hết sức lu ý vấn
đề này, vì có những khi giáo viên nêu yêu cầu và luật lệ chơi rất khắt khe, nhng khi
đánh giá kết quả cuộc chơi lại đại khái, không chính xác hoặc không công bằng Vì vậy làm cho học sinh mất phấn khởi, đôi khi các em biểu lộ sự phản đối với sự đánh giá và không chấp nhận kết luận của ngời điều khiển Đây là những điều đã xảy ra không phải là hạn hữu, ngay đến các trò chơi của ngời lớn nh bóng đá, bóng rổ, bóng
Trang 4chuyền…chúng ta cũng đã thấy những hiện tợng nh vậy, và tất nhiên là kết quả những
cuộc chơi mà chúng ta tổ chức cho các học sinh cũng bị giảm đi nhiều, mất đi ý
nghĩa giáo dục và đôi khi dẫn đến sự hiềm khích hiểu lầm…
Có thể nói, điều khiển một tiến trình cuộc chơi sao cho sôi nổi, sinh động, hấp
dẫn, lôi cuốn đợc học sinh tham gia chơi một cách thích thú, đó là nghệ thuật của nhà
s phạm Có lẽ lòng yêu trẻ, yêu nghề, sự ham học hỏi, nghiên cứu, su tầm, tích luỹ
kinh nghiệm thì nghệ thuật đó mới ngày càng phong phú và hoàn thiện hơn
Nh vậy đến đây ta có thể kết luận rằng: để tạo ra thái độ tích cực học tập cho
học sinh, trớc hết đòi hỏi giáo viên phải phân loại học sinh theo từng đối tợng trong
lớp để có nội dung và phơng pháp dạy học sao cho phù hợp theo từng cá nhân, giáo
viên phải đi từ cái dễ đến cái khó, từ trực quan sinh động đến t duy trừu tợng.Có nh
vậy mới kích thích đợc thái độ, tinh thần học tập tích cực của học sinh trong tập thể
lớp
ỏp dụng vào bài dạy tiết 38,lớp 8 nội dung :Đỏ cầu
– Nhảy xa
I.Mục tiờu:
Nhảy xa: Nhảy bước bộ Chạy đà (tự do) - nhảy xa Trũ chơi: “ chạy nhanh
tiếp sức”
Đỏ cầu: Tõng cầu bằng đựi Di chuyển bước đơn ra trước chếch trỏi, chếch
phải
Chạy bền: Chạy trờn địa hỡnh tự nhiờn
II Địa điểm - phương tiện:
- Sõn tập đảm bảo an toàn, sạch sẽ,
- GV chuẩn bị: Cũi, búng chuyền mi ni 4 quả.
- HS chuẩn bị: Trang phục gọn gàng đỳng quy định.
III N i dung v phội dung và phương phỏp lờn lớp: à ương phỏp lờn lớp:ng phỏp lờn l p:ớp:
A Phần mở đầu:
1 Nhận lớp:
+ Kiểm tra sĩ số, dụng cụ, trang phục,
nắm bắt tỡnh hỡnh sức khoẻ học sinh.
+ Phổ biến nội dung, yờu cầu bài học.
2 Khởi động:
- Khởi động chung:
+ Chạy nhẹ nhàng.
+ Xoay cỏc khớp: Cổ tay, cổ chõn, gối,
hụng, ộp dẻo
- Khởi động chuyờn mụn:
+ Chạy bước nhỏ.
+ Chạy nõng cao đựi.
+ Chạy đạp sau.
3 bài củ: Nhảy bước bộ vào hố cỏt
8-10 phỳt
1 lần
Gv
1-2vũng
2l x 8n
2l x10m Lt- Gv
1-2 hs
- Lớp trưởng tập trung lớp thành
4 hàng ngang và bỏo cỏo.
- Giỏo viờn phổ biến.
o o o o o o o o
o o o o o o o o
o o o o o o o o
o o o o o o o o
Hs thực hiện, Gv kiểm tra, đỏnh giỏ
B Phần cơ bản:
1.Nhảy xa:
28-30 phỳt
8-10
Sử dụng phương phỏp phõn nhúm,
CS chỉ huy, GV theo dừi sửa sai.
Trang 5*Nhảy bước bộ Chạy đà (tự do) - nhảy
xa Gv phổ biến nội dung, phân nhóm
tập luyện
*Trò chơi:” ch¹y nhanh tiÕp søc “
Giáo viên phổ biến nội dung thật chi
tiết, cụ thể, nêu yêu cầu và phân nhóm
tập luyện
2. Đá cầu:
*Tâng cầu bằng đùi
*Di chuyển bước đơn ra trước chếch
trái, chếch phải
Giáo viên tập mẫu, điều khiển cho học
sinh tập
3.Chạy bền: Chạy trên địa hình tự
nhiên:
phút Gv
1- 2 lần Gv- CS
10-12
p hút
Gv
5- 7phót Gv
-Chia lớp thành 4 đội chơi, GV
và cán sự làm trọng tài cho HS chơi.
Giáo viên làm mẩu 1 lần, học sinh quan sát, tập luyện
Gv
Sau khi học sinh chơi xong, Giáo viên tập trung lớp nhận xét, đánh giá kết quả cuộc chơi, phân thắng thua, có khen thưởng, phạt đội thua cuộc bằng cách hát cho
cả lớp nghe một vài bài hát nào đó.
Tâng cầu bằng đùi tập theo phương pháp cá nhân,
O o o o o o o
O o o o o o o
Gv nªu néi dung, yªu cÇu tËp luyÖn Ph©n nhãm luyÖn tËp
Chạy theo vòng sân thể dục, khoảng cách 1,5 m – 2 m / hs.
Gv quan sát nhắc nhở hs tập luyện
C Phần kết thúc:
- Hồi tĩnh: Một số động tác thư giãn,
thả lỏng cơ bắp.
- Hệ thống bài học.
- Nhận xét ưu khuyết điểm giờ học.
- Giao bài về nhà, kết thúc giờ học.
5phót 1lÇn Gv
- Đội hình hàng ngang cự ly rộng
để thả lỏng chuyển thành cự ly hẹp để nhận xét.
- Trực nhật thu và cất dụng cụ.
III KÕt luËn và ĐỀ XUẤT
Trang 6Trên đây là những phơng pháp nhỏ mà tôi đã mạnh dạn đa ra giảng dạy tại tr-ờng THCS Thanh Trạch đã làm cho học sinh có tính tớch cực tự giác và gây đợc hứng thú trong học tập
Qua thực tiễn và qua thời gian công tác 7 năm tại trường tôi rút ra đợc một điều
bổ ích về thái độ tích cực của học sinh nhằm từng bớc hoàn thiện hệ thống, phơng pháp giáo dục nâng cao chất lợng dạy học để tạo ra tính tích cực học tập cho học sinh Bên cạnh năng lực, tình cảm yêu nghề, yêu trẻ, gần gũi với học sinh, giáo viên phải có phơng pháp phong phú, hấp dẫn nhằm kích thích t duy sáng tạo và óc tò mò của học sinh, đặc biệt là đối với môn TDTT
Cần tìm ra phơng pháp dạy học tối u nhất tác động đến đối tợng cụ thể cho phù hợp với đối tợng học sinh.Cần phải nâng cao hơn nữa chất lợng dạy và học, cải tiến phơng pháp,kỹ thuật lên lớp tạo động cơ hứng thú học tập cho học sinh
Trên đây là bản sáng kiến kinh nghiệm, qua những năm công tác tại trờng tôi
đã rút ra đợc Kính mong hội đồng xét sáng kiến kinh nghiệm xem xét và t vấn để bản sáng kiến kinh nghiệm này hoàn thiện hơn./
í kiến của Hội đồng khoa học Trường Thanh Trạch ngày 10 thỏng 2 năm 2011
Người viết
Giỏo viờn: Đặng Văn Nam