CMV/IPPV CMV: Thông khí cơ học kiểm soát - Controlled Mechanical Ventilation Tần số thở F cố định ở mức cài đặt.. IPPV - Thông khí nhân tạo với áp lực dương ngắt quãng - Intemlittent P
Trang 11.VCV-Volume Controlled Ventilaion-Thông khí kiểm soát thể tích
Cung cấp Vt cố định ở mức cài đặt PIP (peak inspiratory pressure –áp lực đỉnh hít vào) thay đổi theo sức đàn của phổi, sức cản khí đạo Bao gồm nhiều phương thức thở cả điều khiển lẫn hỗ trợ.
-Ưu điểm: bảo đảm được thông khí phế nang cố định do Vt cố định, dễ dàng nhận ra
sự thay đổi sức đàn của phổi, sức cản khí đạo qua sự thay đổi của PIP Thông khí thể tích thường được chọn dùng đầu tiên ở người lớn bị SHH cần TKNT.
-Nhược điểm: dễ bị tổn thương áp lực do PIP tăng quá mức Để phòng ngừa cần cài đặt báo động áp lực cao (10 cmH2O trên mức PIP trung bình), sử dụng van xả (relief valve).
CMV/IPPV
CMV: Thông khí cơ học kiểm soát - Controlled Mechanical Ventilation
Tần số thở (F) cố định ở mức cài đặt Vt cố định nếu là thông khí thể tích kiểm soát, PIP cố định nếu là thông khí áp lực kiểm soát
-Chỉ định: ngưng thở do bệnh lý hoặc do dùng thuốc an thần, dãn cơ
-Bất lợi: gây chống máy nếu BN còn phản xạ thở, muốn thở máy hiệu quả cần dùng thuốc an thần và dãn cơ cho BN ngưng thở hoàn toàn Thở máy kiểm soát kéo dài gây teo, yếu cơ hô hấp do không được sử dụng, gây khó khăn cho quá trình cai máy
Do đó hiện ít dùng.
IPPV - Thông khí nhân tạo với áp lực dương ngắt quãng - Intemlittent
Positive Pressure Ventilation
Được thực hiện với một máy hô hấp nhân tạo trên bệnh nhân đã được đặt ống nội khí quản hoặc mở nội khí quản (đôi khi qua mặt nạ)
Máy đẩy vào phổi bệnh nhân một thể tích khí với một tần số nhất định, một áp lực đẩy vào luôn luôn dương tính, còn thì thở ra thụ động, áp lực đường dẫn khí lúc này trở về số 0.
Phương thức hô hấp này sử dụng nhiều nhất trong hồi sức cấp cứu Do có nhiều khả năng khác nhau về điều chỉnh thông số, phương thức này có thể đảm bảo một
sự thông khí đúng đắn trong đa số các trường hợp.
AC / IPPV Assist
AC- Assist/Control ventilation
Là mode thở chính hoặc là mode thở khởi đầu cho đa số BN thở máy Cần cài đặt F tối thiểu, Vt (nếu là thông khí thể tích), PIP (nếu là thông khí áp lực) BN có thể kích
Trang 2hoạt (trigger) máy với tần số thở cao hơn Đối với máy thở thể tích, thường mức trigger (sensitivity) được cài ở -1 cmH2O khi bắt đầu thở máy, -2 cmH2O khi BN tự thở tốt hơn.
- Chỉ định: ngưng thở hoặc dọa ngưng thở, yếu cơ hô hấp, thở máy hỗ trợ để duy trì PaCO2 bình thường
- Ưu điểm: cho phép BN tự thở nhưng vẫn đảm bảo được thông khí tối thiểu ở mức cài đặt, cơ hô hấp của BN thực hiện được 33 – 50% công thở
- Nhược điểm: kiềm hô hấp do tăng thông khí khi BN trigger máy quá nhanh Kiềm máu quá mức → ức chế quá trình khởi phát nhịp thở, rối loạn chuyển hóa, PEEP nội sinh Để phòng ngừa cần cân nhắc dùng thuốc an thần hoặc chuyển sang mode thở khác như SIMV, PSV Thở A/C kéo dài cũng gây teo, yếu cơ hô hấp làm cho khó cai máy.
SIMV- Thông khí bắt buộc ngắt quãng đồng bộ - synchronized intermittent
mandatory ventilation
Tương tự mode A/C nhưng máy thở chỉ cung cấp Vt ở F cài đặt, mức trigger
(sensitivity) cài đặt (đối với máy thở thể tích) hoặc PIP ở mức áp lực cài đặt (máy thở áp lực).
- Chỉ định:
+ BN có thở tự nhiên nhưng cơ hô hấp không thực hiện được toàn bộ công thở hoặc cần thở máy hỗ trợ để duy trì PaCO2 bình thường SIMV có thể dùng như mode thở chính ở các BN này
+ Cai máy thở
- Ưu điểm: ít gây kiềm hô hấp, teo cơ hô hấp, rối loạn huyết động hơn so với mode A/C Là mode thở chủ yếu dùng để cai máy thở.
- Bất lợi: tăng công thở Giải quyết bằng cách dùng máy có trigger dòng hoặc kết hợp với thông khí hỗ trợ áp lực (PSV).
2.PCV- Thông khí kiểm soát áp lực - Pressure Controlled Ventilation
BN được TK với một áp lực đẩy vào hằng định, đặt trước Hiện nay thường được chỉ định cho nhóm BN có SHHC do tổn thương nhu mô phổi không đáp ứng với PEEP và có nguy cơ biến chứng tràn khí màng phổi cao (thường kết hợp với đảo ngược tỉ lệ thở vào/ thở ra - IRV: Inverse ratio ventilation) Mode này có nhược điểm:
-Vt dễ bị giảm sút khi có bít tắc đường thở (R tăng) và giảm độ giãn nở của phổi (C giảm),
-Thường cần dùng thuốc an thần, dãn cơ khi áp dụng IRV.
PCV+/BIPAP
Trang 3BIPAP- Thở máy áp lực đường thở 2 mức dương- Bilevel Positive Airway Pressure
Cần máy thở BiPAP không xâm nhập Hỗ trợ áp lực ở thì thở vào giúp giảm công thở cho BN; hỗ trợ áp lực ở thì thở ra giúp ngăn ngừa xẹp phế nang → cải thiện trao đổi khí.
- Chỉ định: thường dùng cho bệnh lý TK-cơ, đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, suy hô hấp hậu phẫu, phù phổi.
- Cần mặt nạ vừa khít mặt hoặc mũi BN Mức áp lực khởi đầu thường là IPAP =
5-10 cmH2O, EPAP = 3-5 cmH2O Có thể tăng dần mỗi lần 3-5 cmH2O, giữ nhịp thở
BN <30/ph.
3 ASB - Augmented spontaneous breathing-Sự thông khí được tăng tốc tức thời
CPAP
CPAP + PS/ASB
CPAP- Thông khí tự nhiên với áp lực dương liên tục- Continuous Positive Airway Pressure
BN tự thở với áp lực dương được cài đặt suốt chu kỳ hô hấp BN thực hiện toàn bộ công thở Cần van Beneviste hoặc máy thở có phương thức thở này.
-Chỉ định:
+Thông khí đủ nhưng oxy máu giảm do giảm dung tích cặn chức năng (FRC) như xẹp phế nang hoặc phế nang chứa đầy chất tiết
+Thông khí đủ nhưng đường thở phù nề, tắc nghẽn hoặc cần làm vệ sinh đường thở.
+Cai máy thở.
-Ưu điểm: ngăn ngừa xẹp phổi, duy trì và tăng cường sức mạnh của cơ hô hấp -Bất lợi: giảm cung lượng tim, tăng áp lực nội sọ, chấn thương áp lực.
PS - Thông khí hỗ trợ áp lực - Pressure Supported Ventilation
Tất cả các nhịp thở đều do BN trigger máy, máy duy trì áp lực hít vào ở mức cài đặt, chuyển sang thì thở ra khi tốc độ dòng còn 25% (máy Bird) hoặc 5% (máy Servo) hoặc sau 3-4 s Vt thay đổi tùy mức gắng sức hít vào của BN, mức hỗ trợ áp lực cài đặt, sức cản đường thở và sức đàn của hệ thống hô hấp.
Trang 4-Chỉ định: cai máy thở, thở máy dài ngày trên BN còn tự thở.
-Ưu điểm: giảm công thở, tăng sự đồng bộ máy thở-BN giúp BN dễ chịu.
-Nhược điểm:
+Không có thông khí khi BN không tự thở không trigger máy do đó không nên dùng cho BN không tự thở hoặc có nguy cơ ngưng thở trừ khi máy có khả năng tự động chuyển sang mode A/C với tần số nền (backup, thường ở mức 12/ph) khi BN ngưng thở.
+Vt giảm khi BN mỏi mệt cơ hô hấp, sức cản đường thở tăng, sức đàn của phổi giảm, do đó không nên dùng cho BN dự đoán sẽ có thay đổi nhiều về sức cản đường thở hoặc sức đàn của phổi.