Luyen tap lua chon trat tu tu trong cau

TIẾT 119: LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU LUYỆN TẬP... 2.Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu: •Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng, hoạt động, đặc điểm như thứ tự

NhiÖt liÖt chµo mõng

c¸c thÇy c« gi¸o

vµ c¸c em häc sinh!

GV thực hiện:

Nguyễn Thị Ngọc Tuyết

TIẾT 119:

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU (LUYỆN TẬP)

1.Hãy thay đổi trật tự trong câu sau :

Dưới bóng tre xanh,đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam

dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang.

Dưới bóng tre xanh,đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam, khai hoang, vỡ ruộng, dựng nhà, dựng cửa

Dưới bóng tre xanh,đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam, vỡ ruộng, khai hoang, dựng nhà, dựng cửa.

Dưới bóng tre xanh,người dân cày Việt Nam,đã từ lâu đời, khai hoang, vỡ ruộng, dựng nhà, dựng cửa.

Dưới bóng tre xanh,người dân cày Việt Nam ,khai hoang, vỡ ruộng, dựng nhà, dựng cửa,đã từ lâu đời….

2 Các trật tự ở các ví dụ sau thể hiện điều gì ?

a Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn.

b Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!

Rừng cọ đồi chè, rừng xanh ngào ngạt.

c Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín

->Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động.

->Nhấn mạnh vẻ đẹp của Tổ quốc.

->Đảm bảo sự hài hòa về mặt ngữ âm của lời nói.

I ÔN TẬP LÝ THUYẾT

1.Có nhiều cách sắp xếp trật tự các từ trong một câu.

Mỗi cách sắp xếp đem lại một hiệu quả riêng

2.Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu:

•Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng, hoạt

động, đặc điểm (như thứ tự bậc quan trọng, thứ tự trước- sau của hoạt động, trình tự quan sát của người nói ).

•Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm, của sự vật, hiện tượng.

•Liên kêt câu với những câu khác trong văn bản.

• Đảm bảo sự hài hòa ngữ âm của lời nói.

LUYỆN TẬP: LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

II LUYỆN TẬP

1 Bài tập 1: Trật tự các từ và cụm từ in đậm dưới đây thể

hiện mối quan hệ giữa những hoạt động và trạng thái mà

chúng biểu thị như thế nào?

a Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày

trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi được cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải

ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.

Đầu tiên là giải thích cho quần chúng hiểu.

Sau đó là tuyên truyền cho quần chúng hưởng ứng.

Tổ chức cho quần chúng làm

Lãnh đạo để quần chúng làm đúng.

Kết quả: làm cho tinh thần yêu nước của quần chúng được thực

hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.

 Các hoạt động được liệt kê theo thứ tự trước sau trong công tác

vận động quần chúng phát huy lòng yêu nước.

II Luyện tập

1 Bài tập 1: Trật tự các từ và cụm từ in đậm dưới đây thể

hiện mối quan hệ giữa những hoạt động và trạng thái mà chúng biểu thị như thế nào?

b Gần đến ngày giỗ đầu thầy tôi, mẹ tôi ở Thanh Hóa vẫn chưa về Trong đó nghe đâu mẹ tôi đi bán bóng đèn và những phiên chợ chính còn bán cả vàng hương nữa.

Các hoạt động được sắp xếp theo thứ bậc:

 Việc chính: việc thường xuyên diễn ra hàng ngày của mẹ là bán bóng đèn.

 Còn việc bán vàng hương chỉ là việc làm thêm trong những phiên chợ chính.

I Ôn tập lý thuyết

LUYỆN TẬP: LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

b Nguyễn Tuân có một kho từ vựng hết sức phong phú

mà ông đã cần cù tích lũy Vốn từ vựng ấy, trước Cách

mạng tháng Tám,ông thường dùng để chơi ngông với đời

->Cụm từ “ Vốn từ vựng ấy ” đặt ở đầu câu để liên kết với câu trước.

->Cụm từ “ Ở tù ” đặt ở đầu câu thứ 2, lặp lại ở câu trước

để tạo sự liên kết câu.

2 Bài tập 2: Vì sao các cụm từ in đậm dưới đây được đặt ở

2 Bài tập 2: Vì sao các cụm từ in đậm dưới đây được đặt ở

đầu câu?

c.Việc đến tai em bé con nhà thợ cày, em liền bảo cha:

–Chả mấy khi được lộc vua ban, cha cứ thưa với làng giết thịt hai con trâu và đồ hai thúng gạo nếp để mọi người ăn một bữa cho

sướng miệng Còn một trâu và một thúng gạo, ta sẽ xin làng làm phí tổn cho cha con ta trẩy kinh lo liệu việc đó.

d Một thời đại vừa chẵn mười năm

Trong mười năm ấy, thơ mới đã đấu tranh gắt gao với thơ cũ, một bên giành quyền sống, một bên giữ quyền sống Cuộc đấu tranh kéo dài cho đến ngày thơ mới toàn thắng Trong sự thắng lợi ấy, cũng có công của những người tả xung hữu đột nơi chiến trường, nhưng

trước hết là công những nhà thơ mới

->Liên kết với câu trước.

->Liên kết với câu trước.

Tỡnh huống:

Nam và Bắc cùng tham gia một tiết mục văn nghệ chào mừng ngày 20-11 Gần đến giờ biểu diễn mà ch a thấy Bắc

đâu.

Em lựa chọn câu nào để hoàn thành tỡnh huống trên?

a Nam hớt hải chạy đi tỡm Bắc, bỗng Nam gặp Sơn, Sơn

hỏi đầu đuôi câu chuyện rồi cả hai cùng đi tỡm Bắc.

b Nam hớt hải chạy đi tỡm Bắc, Sơn hỏi đầu đuôi câu chuyện, rồi cả hai cùng đi tỡm Bắc, bỗng Nam gặp Sơn

Chọn câu (a) là hợp lý vỡ nó thể hiện thứ tự tr ớc sau của diễn biến sự việc.

Bài tập 3: Phân tích hiệu quả diễn

đạt của trật tự từ trong những

câu in màu dưới đây :

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa

Lom khom dưới núi, tiều vài chú,

Lác đác bên sông, chợ mấy

nhà Nhớ nước đau lòng,

con quốc quốc Thương nhà mỏi

miệng, cái gia gia Dừng chân đứng

lại, trời, non, nước Một mảnh

tình riêng, ta với ta.

(Bà Huyện Thanh Quan, Qua Đèo

Ngang)

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa Dưới núi, vài chú tiều lom khom Bên sông, mấy nhà chợ lác đác Con quốc quốc, nhớ nước đau lòng, Cái gia gia, thương nhà mỏi miệng Dừng chân đứng lại, trời, non, nước Một mảnh tình riêng, ta với ta.

LUYỆN TẬP: LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

Bài tập 1

Bài tập 1

Lom khom dưới núi , tiều vài chú

Lác đác bên sông , chợ mấy nhà.

Nhớ nước đau lòng , con quốc quốc

Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.

ĐÁP ÁN:

Hiệu quả diễn đạt của trật tự từ trong những câu in đậm:

Đảo trật tự từ thông thường của các từ trong câu in đậm nhằm nhấn mạnh:

 Vẻ hoang sơ, tiêu điều của Đèo Ngang.

 Nhấn mạnh tâm trạng buồn hoài

Đảo trật tự

cú pháp

Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng và tâm trạng buồn

3 Bài tập 3: Phân tích hiệu quả diễn đạt của trật tự từ

trong những câu in đậm dưới đây:

b Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều

Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo

Núi không đè nổi vai vươn tới

Lá ngụy trang reo với gió đèo

(Tố Hữu- Lên Tây Bắc)

Gợi ý: Đảo tính từ lên đầu câu nhấn mạnh vẻ đẹp của người chiến sỹ

vừa hiên ngang, anh dũng vừa lãng mạn, thơ mộng.

LUYỆN TẬP: LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

Các câu (a) và (b) sau đây có gỡ khác nhau? Chọn câu thích hợp điền vào chỗ trống trongđoạn văn bên d ới.

a, Tôi thấy một anh Bọ Ngựa trịnh trọng tiến vào.

Bỗng mấy chú Châu Chấu Ma đang nhảy nhót khoe tài quanh các nàng Cào Cào, vội né giạt về một bên Rồi trong cửa hang chợt im tiếng ồn ào ……… Ng ời ngợm anh

Bọ Ngựa này cũng bỡnh th ờng thôi ,nh ng ch a hiểu sao anh làm ra lối quan dạng đến thế, anh đi cứ chân nhấc từng b ớc cao ngang đầu gối kiểu b ớc chân ngỗng,cách thức rất ta đây kẻ giờ và hách dịch

b, Tôi thấy trịnh trọng tiến vào một anh Bọ Ngựa.

Tiết 119:LUYỆN TẬP: LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

4 Bài tập 4: ( Thảo luận nhúm)

Câu (b): cụm C-V”đã đảo VN lên tr ớc CN nhằm nhấn mạnh sự “làm

bộ làm tịch” của nhân vật.

Câu (a): cụm C-V “một anh Bọ Ngựa trịnh trọng tiến vào” có CN

đứng tr ớc nhằm nêu tên nhân vật và hành động của nhân vật.

Bỗng mấy chú Châu Chấu Ma đang nhảy nhót khoe tài quanh các nàng Cào Cào, vội né giạt về một bên Rồi trong cửa hang chợt im tiếng ồn ào Ng ời ngợm anh Bọ Ngựa này cũng bỡnh th ờng thôi ,nh ng ch a hiểu sao anh làm ra lối quan dạng đến thế, anh đi cứ chân nhấc từng b ớc cao ngang đầu gối kiểu b ớc chân ngỗng,cách thức rất ta đây kẻ giờ và hách dịch

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu l u ký)

………

Tôi thấy trịnh trọng tiến vào một anh Bọ Ngựa

Tiết 119:LUYỆN TẬP: LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

Liệt kê các khả năng sắp xếp trật tự từ trong bộ phận câu in đậm Đối chiếu đoạn kết với dàn ý của bài văn và cho biết vỡ sao tác giả lựa chọn trật tự từ nh ở đây:

thẳng, thủy chung, can đảm. Cây tre mang nh ữ ng đức tính của ng ời hiền là t ợng tr ng cao quý của dân tộc Việt Nam.

LUYỆN TẬP: LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU I.ễn tập lớ thuyết

II Luyện tập

Bài tập 5.

Các khả n ng sắp xếp trật tự từ: ăng sắp xếp trật tự từ:

- Cây tre nhũn nhặn, xanh, thủy chung, ngay thẳng, can đảm

- Cây tre can đảm, thủy chung, xanh, nhũn nhặn, ngay thẳng.

- Tre mọc xanh tốt.

- Dáng tre v ơn mộc mạc,

màu tre t ơi nhũn nhặn.

- Mầm tre mọc thẳng.

-Tre gắn bó với con ng ời Việt

Nam trong lao động, chiến

đấu

Tỏc giả lựa chọn cỏch:

Cõy tre xanh, nhũn nhặn, ngay thẳng, thủy chung, can đảm

Bài tập 6: Viết một đoạn văn ngắn khoảng 7 câu về một trong các đề tài sau đây :

a/ Lợi ích của đi bộ đối với sức khoẻ.

b/ Lợi ích của đi bộ đối với việc mở rộng hiểu biết thực tế.

Nhận xét về ý nghĩa của các câu văn khi có sự thay đổi trật tự từ ngữ:

1.a Bao giờ anh về?

b Anh về bao giờ?

2.a Thầy giáo giảng bài hai giờ.

b Hai giờ thầy giáo giảng bài.

1.a Bao giờ : thời “tương lai”, sự việc chưa xảy ra.

b Bao giờ : thời “ quá khứ”, sự việc đã xảy ra.

2.a.Hai giờ: bổ ngữ cho động từ“giảng”->chỉ số lượng b.Hai giờ: trạng ngữ của câu ->chỉ thời gian.

Hướng dẫn về nhà:

-Làm bài tập còn lại.

- Soạn bài tiếp theo

“Luyện tập đưa yếu tố

tự sự và miêu tả vào văn nghị luận”