MỤC TIÊU: • Kiến thức: - Trình bày được đặc điểm cấu tạo chủ yếu của bộ xương và hệ cơ liên quan đến sự di chuyển của thỏ.. - Nêu được vị trí, thành phần, chức năng các cơ quan dinh dưỡn
Trang 1Ngày soạn: 16/02/2011
Ngày dạy:22/02/2011
Tiết 48
Bài 47: CẤU TẠO TRONG CỦA THỎ
A MỤC TIÊU:
• Kiến thức:
- Trình bày được đặc điểm cấu tạo chủ yếu của bộ xương và hệ cơ liên quan đến sự di chuyển của thỏ
- Nêu được vị trí, thành phần, chức năng các cơ quan dinh dưỡng của thỏ( tiêu hóa, hô hấp, tuần hoàn, bài tiết)
- Chứng minh bộ não của thỏ tiến hóa hơn bộ não của các động vật khác
• Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng quan sát tranh hình phát hiện kiến thức
- Kĩ năng so sánh
- Kĩ năng phân tích
- Kĩ năng hoạt động nhóm
• Thái độ:
- Yêu thích môn học
B CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN, ĐÒ DÙNG DẠY HỌC:
• Giáo viên:
- Máy chiếu
- Tranh hình 47.1, 47.2, 47.4, tranh hình bộ xương thằn lằn
- Tranh hình bộ não cá, bò sát, thỏ
• Học sinh:
- Đọc trước bài mới
- Xem lai cấu tạo bộ xương thằn lằn
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức lớp(1’): giới thiệu người dự, kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ : Không kiểm tra.
3 Bài mới(40’):
• Mở bài: bài hôm trước các em đã được tìm hiểu về đời sống, cấu tạo
ngoài cùng cách di chuyển của thỏ thích nghi với đời sống bài hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu cấu tạo trong của thỏ
• Các hoạt động:
Hoạt động 1: bộ xương và hệ cơ Mục tiêu:
- trình bày được đặc điểm cấu tạo cơ bản của bộ xương và hệ cơ liên quan đến sự di chuyển của thỏ
Trang 2- Tìm ra được đặc điểm khác nhau giữa bộ xương của thỏ và bộ xương thằn lằn
-GV: bộ xương của con vật có xương
sống thường gồm mấy phần, đó là những
phần nào?
-HS: trả lời
-GV: nhận xét, chuẩn đáp án
Bộ xương của những động vật có xương
sống thường gồm 3 phần
-GV: chiếu tranh 47.2, chỉ các phần đầu,
phần thân, phần chi
? mỗi phần gồm những xương nào?
-HS: quan sát tranh trả lời
-GV: nhận xét
Phần đầu gồm xương đầu(1)
Phần thân gồm cột sống và lồng ngực
trong cột sống có các đốt sống cổ(3) và
cột xương sống(2) Lồng ngực là sự kết
hợp giữa xương mỏ ác(5), xương sườn(4)
và một số cột xương sống
Phần chi: chi trước có đai trước(6) và
chi xương trước(7) Chi sau có đai sau (8)
và xương chi sau(9)
-GV:? Nhiệm vụ của bộ xương là gì?
-HS: trả lời
-GV: nhận xét
-GV: chiếu tranh bộ xương thằn lằn,
YCHS so sánh bộ xương thỏ và bộ xương
thằn lằn
(GV gợi ý so sánh các phần của xương,
xương lồng ngực, vị trí của chi so với cơ
thể)
-HS: quan sát tranh, thảo luận nhóm hoàn
thành YC của GV
-GV: gọi đại diện nhóm báo cáo kết quả
thảo luận
-GV:nhận xét, chiếu bảng đáp án chuẩn
I BỘ XƯƠNG VÀ HỆ CƠ:
1 Bộ xương:
Xương đầu (1)
Cột sống (2,3)
Gồm x thân Lồng ngực (4,5) Chi trên(6,7) Xương chi
Chi dưới(8,9)
Nhiệm vụ: định hình, nâng đỡ, bảo vệ
Trang 3Hoạt động dạy – học Nội dung
-GV: YCHS đọc thông tin SGK trả lời
Sự vận động của cơ thể là nhờ đâu?
-HS: đọc thông tin SGK trả lời Sự vận
động của cơ thể là nhờ cơ bám vào
xương và cơ co dãn giúp con vật di
chuyển
-GV: nhận xét, kết luận
-GV: ? ở thỏ xuất hiện cơ gì mới, đặc
điểm của loại cơ này?
-HS: Đọc tt SGK trả lời: xuất hiện cơ
hoành, chia cơ thể thành khoang ngực và
khoang bụng
-GV: Nhận xét, kết luận
-GV: ? cơ hoành tham gia vào hoạt đông
nào của cơ thể?
-HS: cơ hoành cùng cơ liên sườn tham
gia vào quá trình thông khí ở phổi
-GV: nhận xét, kết luận
2 Hệ cơ.
-Cơ bám vào xương và cơ co dãn giúp con vật di chuyển
- Xuất hiện cơ hoành, chia khoang cơ thể thành khoang ngực và khoang bụng
Cơ hoành còn tham gia và hoạt động hô hấp
Trang 4Bộ xương và hệ cơ phát triển phù hợp với đời sống vận động Cùng với sự phát triển của bộ xương và hệ cơ thì các cơ quan dinh dưỡng của thỏ có cấu tạo thế nào? Hoạt động 2: cơ quan dinh dưỡng
Mục tiêu:
Nêu được vị trí, cấu tạo, chức năng của các cơ quan dinh dưỡng
-GV: hệ tiêu hóa nằm chủ yếu trong khoang
bụng Gồm ống tiêu hóa và tuyến tiêu hóa
? quan sát tranh nêu thành phần của ống
tiêu hóa, tuyến tiêu hóa
-HS: quan sát tranh chỉ ra thành phần của hệ
tiêu hóa
-GV: nhận xét, kết luận
-GV: hệ tiêu hóa của thỏ có cấu tạo giống như
hệ tiêu hóa của các động vật có xương trên
cạn Tuy vậy hệ tiêu hóa ở thỏ có những biến
đổi như thế nào thích nghi với đời sống gặm
nhấm?
-HS: trả lời
-GV: nhận xét, chuẩn đáp án
+ miệng có răng, cong sắc thường xuyên
mọc dài ra, thiếu răng nanh, răng hàm kiểu
nghiền, có tuyến nước bọt
+ ruột dài, manh tràng lớn để tiêu hóa
xenlulôzơ
-GV: tim nằm trong khoang ngực giữa 2 lá
phổi các mạch máu phân bố khắp cơ thể Hệ
tuần hoàn của thỏ có đặc điểm gì?
-HS: đọc thông tin SGK trả lời, hệ tuần hoàn
của thỏ cũng giống như mọi thú khác, tim 4
ngăn cùng với hệ mạch tạo thành 2 vòng tuần
hoàn, máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi
II CÁC CƠ QUAN DINH DƯỠNG:
1 Tiêu hóa.
*Ống tiêu hóa: miệng thực quản dạ dày ruột non manh tràng( ruột tịt)Ruột già hậu môn
*Tuyến tiêu hóa: tuyến gan, tuyến
tụy
2 Tuần hoàn và hô hấp:
a Tuần hoàn:
Trang 5-GV: nhận xét, chuẩn kiến thức.
-GV: giảng:
+ tim gồm 4 ngăn, 2 tâm nhĩ ở trên, 2 tâm thất
ở dưới Tim được chia làm 2 nửa, nửa bên
phải chứa máu đỏ thẫm, nửa bên trái chứa
máu đỏ tươi
+ máu được lưu thông theo 2 vòng tuần hoàn
Vòng tuần hoàn lớn dẫn máu đi khắp cơ thể
Máu đỏ tươi từ tâm thất trái theo động mạch
chủ tớ các cơ quan, tại mao mạch các cơ
quan, máu nhả oxi nhận cacbon níc thành máu
đỏ thẫm, theo tĩnh mạch chủ về tâm nhĩ phải
Vòng tuần hoàn nhỏ: máu từ tâm thất phải
theo động mạch phổi tới phổi, tại mao mạch
phổi máu đỏ thẫm nhả cac bon nic hút oxi
thành máu đỏ tươi, theo tĩnh mạch phổi về
tâm nhĩ trái
-GV: hệ hô hấp nằm trong khoang ngực, gồm
khí quản, phế quản, phổi YCHS nghiên cứu tt
SGK trả lời: Phổi của thỏ có đặc điểm gì?
-HS: phổi lớn, gồm nhiều phế nang
-GV: nhận xét, phổi có nhiều phế nang tăng
cường độ trao đổi khí
Kết luận
-GV: ?sự thông khí ở phổi thực hiện nhờ đâu?
-HS: sự thông khí ở phổi thực hiện nhờ sự co
dãn của cơ liên sườn và cơ hoành
-GV: nhận xét, chuẩn đáp án
-GV: hệ bài tiết nằm trong khoang bụng sát
sống lưng Nghiên cứu TT SGK trả lời Hệ
- Tim 4 ngăn, 2 tâm nhĩ, 2 tâm thất
- Có hai vòng tuần hoàn
- Máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi
b Hô hấp.
-Hệ hô hấp gồm: khí quản, phế quản, phổi
-Phổi có nhiều phế nang
-Sự thông khí ở phổi thực hiện nhờ
sự co dãn của cơ liên sườn và cơ hoành
3 Bài tiết.
Trang 6bài tiết ở thỏ có đặc điểm gì?
-HS: hệ bài tiết có đôi thận sau, cấu tạo phức
tạp
phù hợp với chức nang lọc máu
Các hoạt động của thỏ khác đa dạng và phức tạp Mọi hoạt động của nó diễn ra dưới sự chỉ huy điều kiển của hệ thần kinh và giác quan
Hoạt động 3: thần kinh và giác quan.
Mục tiêu:
- Nêu được đặc điểm của bộ não thỏ
- Chỉ ra được bộ não thỏ phát triển hơn não cá và bò sát ở đặc điểm gì?
-GV: YCHS quan sát tranh hình bộ não thỏ
? bộ não thỏ có đặc điểm gì?
-HS: bán cầu đại não và tiểu não phát triển
-GV: nhận xét Bộ não thỏ phát triển hơn hẳn
các lớp động vật đã học trước
-GV:? Qua bài 46 cho biết đặc điểm giác
quan của thỏ?
-HS: trả lời
-GV: nhận xét
+ tai có vành tai, thính
+ khứu giác phát triển giúp thỏ phát hiện
con mồi và kẻ thù
III THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN.
-Đại não lớn che lấp các phần khác
-Tiểu não nhiều nếp gấp liên quan đến các cử đông phức tạp
-Giác quan của thỏ rất phát triển
D CỦNG CỐ- DẶN DÒ
• Củng cố:
- Trò chơi ô chữ
• Dặn dò:
- Trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài tiếp theo