Tổng kết về ngữ pháp

Danh từ có thể kết hợp với nhửừng từ nào; động từ có thể kết hợp với nhưng từ nào; tính từ có thể kết hợp với ̃ng từ nào; tính từ có thể kết hợp với nhửừng từ nào sau đây : b.. Danh t

Tiết 147:

TỔNG KẾT

VỀ NGỮ PHÁP

“Tiếng Việt của ta rất đẹp bởi vì đời sống tâm hồn của ng ời Việt Nam ta rất đẹp… Chính cái giàu đẹp đó đã làm nên cái chất, giá trị, bản sắc, tinh hoa của tiếng Việt, kết quả của cả một quá t rì nh và biết bao công sức dồi mài…”

Phạm V n ồng ăn Đồng Đồng

Bài tập :1, 2, 3, 4 (SGK)

1 Trong số các từ in đậm ( Bài tập 1-SGK, trang 130) từ nào là danh từ, từ nào là động từ, từ nào là tính từ ?

2 Danh từ có thể kết hợp với nhửừng từ nào; động từ có thể kết

hợp với nhưng từ nào; tính từ có thể kết hợp với ̃ng từ nào; tính từ có thể kết hợp với nhửừng từ nào sau đây :

b . Hãy, đã, vừa, mới, sẽ.

c Rất, hơi, quá.

3 Danh từ có thể đứng sau nhửừng từ nào, động từ có thể

đứng sau nh ng từ nào, tính từ có thể đứng sau ững từ nào, tính từ có thể đứng sau nhửừng từ

nào ?

Bảng tổng kết về danh từ, động từ, tính từ

í nghĩa khái

quát của từ loại

Khả n ng kết hợp ăng kết hợp

Kết hợp về phía tr ớc Từ loại Kết hợp về phía sau

Chỉ sự vật (Ng ời,

vật, hiện t ợng, khái

niệm)

Danh từ

Chỉ hoạt động,

trạng thái của sự

vật

ộng từ Động từ

Chỉ đặc điểm, tính

chất của sự vật

Tính từ

Hay, đột ngột, sung s ớng, phải

số từ ng khác) ữ khác)

số từ ng khác) ữ khác)

đọc, ngh ỉ

đọc, ngh ỉ

ngợi, phục dịch, đập

Hãy, đã, vừa, mới, sẽ…

Rồi, ch a (một số

động từ khác, từ chỉ

đối t ợng, h ớng…)

L n, lăng, ần, lăng,

L n, lăng, ần, lăng, làng

Nh ng, cái, một, ữ khác)

Nh ng, cái, một, ữ khác) tất cả, mọi…

Này, ấy, nọ (hoặc một số từ ng ữ khác) một số từ ng ữ khác) khác)

Trong nh ng đoạn trích sau đây, các từ in đậm vốn ững từ nào, tính từ có thể đứng sau thuộc từ loại nào và ở đây chúng đ ợc từ dùng nh từ thuộc từ loại nào ?

a, Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhỡn Nó ngơ ngác, lạ lùng Còn anh, anh không ghỡm nổi xúc động.

(Nguyễn Quang Sáng- Chiếc l ợc ngà)

b, Làm khí t ợng, ở đ ợc cao thế mới là lý t ởng chứ

(Nguyễn Thành Long – Lặng lẽ SaPa) Lặng lẽ SaPa)

( Nguyễn Thành Long – Lặng lẽ SaPa) Lặng lẽ SaPa)

Tính t ừ 

ộng Động từ từ

Danh t ừ  Tớnh từ

ộng

Động từ t ừ 

Danh từ

II/ Các từ loại khác : Hãy nối các đặc điểm sau cho phù hợp

với các từ loại.(th o lu n (3’) ảo luận (3’) ận (3’)

Là nh ng từ luôn đi kèm một từ ngử trong câu để nhấn mạnh ữ khác)

hoặc biểu thị đánh giá sự vật, sự việc đ ợc nói đến ở từ ng đó.ữ khác)

Tớnh thái từ

Là nh ng từ dùng để bộc lộ tinh cảm, cảm xúc của ng ời nói hoặc ữ khác)

Là nh ng từ luôn đi kèm động từ, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho ữ khác)

Là nh ng từ chỉ l ợng ít hay nhiều của sự vật.ữ khác) Chỉ từ

Là nh ng từ chỉ số l ợng và số thứ tự của sự vật.ữ khác) Số từ

Là nh ng từ dùng để trỏ vào sự vật, nhằm xác định vị trí của sự ữ khác)

4 5

7

2 3 1

6

A

G

B

C

D E F

Hãy xếp các từ in đậm trong nh ng câu sau đây vào cột thích hợp ữ khác) (Theo bảng mẫu) ở d ới.

a, Một lát sau, không chỉ có ba đứa mà cả một lũ trẻ ở tầng d ới lần l ợt chạy lên.

(Nguyễn Minh Châu – Bến quê )

b, Trong cuộc đời kháng chiến của tôi, tôi chứng kiến không biết bao nhiêu cuộc chia

tay, nhưngưch a baoưgiờ, tôi bị xúc động như lần ấy

(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc l ợc ngà )

c, Ngoài cửa sổ ấy bâyưgiờưnh ngững bông hoa bằng lăng đãưth a thớt – cái giống hoa

ngayưkhi mới nở, màu sắc đãưnhợt nhạt. ( Nguyễn Minh Châu – Bến quê)

d, Trờiươi,ưchỉ còn có n măn Đồng phút (Nguyễn Thành Long- Lặng lẽ SAPA)

e, Quy anh ở đâu thế ? – Hoạ sỹ hỏi. ( Nguyễn Thành Long- Lặng lẽ SAPA)

g, Đã bao giờ Tuấn …sang bên kia ch a hả ? (Nguyễn Minh Châu – Bến quê)

h, Bố đang sai con làm cái việc gì lạ thế ? (Nguyễn Minh Châu – Bến quê)

Câu a và câu b

Bài tập 1 – Lặng lẽ SaPa) SGK trang 132 :

a, Một lát sau, không ưưưưưưưcó ưưưưư đứa mà một lũ trẻ ưưưưư tầng d ới lần l ợt chạy lên.

(Nguyễn Minh Châu – Bến quê)

b, Trong cuộc đời kháng chiến ưưưưưưưưtôi, chứng kiến không biết cuộc chia tay, ưưưưưưưưưưưưưch a ưưưưưưưưưưưưưưưư,tôi bị xúc động ưưưưưư lần ưưưưưư

(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc l ợc ngà)

Trợ từ Số từ Trợ từ Quan hệ từ

Quan hệ từ Đại từ

Quan hệ từ

Đại từ

Đại từ Quan hệ

từ

Chỉ từ

c, Ngoài cửa sổ ấy ưưưưưưưưưưưưưưưưưưư bông hoa bằng lăng ưth a thớt – cái giống hoa ưưư

ưưưưư . ưưưưưưưưưưkhi nở, màu sắc nhợt nhạt. (Nguyễn Minh Châu – Bến quê)

d, ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưcòn có phút (Nguyễn Thành Long- Lặng lẽ SAPA)

Đại từ L ợng từ Phó từ

Trợ từ Phó từ Phó từ

Thán từ Trợ từ Số từ

bâyưgiờ nh ngững đã

Trờiươi,ưchỉ n m ăn Đồng

Câu c và câu d

e, Quy anh ë ®©u thÕ ? – Ho¹ sü hái. (NguyÔn Thµnh Long- LÆng lÏ SAPA)

g, Đ· bao giê TuÊn …sang bªn kia ch a h¶ ? (NguyÔn Minh Ch©u – BÕn quª)

ChØ tõ

Tình th¸i tõ

C©u­e,­g,­h:

Bµi tËp 1 – LÆng lÏ SaPa) SGK trang 132 :

h, Bè ­­­­­­­­­ sai con lµm c¸i viÖc g× l¹ thÕ ? (NguyÔn Minh Ch©u – BÕn quª)

Phã tõ

®ang

ề ngữ̃ pháp ững từ nào, tính từ có thể đứng sau ̃ng từ nào; tính từ có thể kết hợp với

II Các từ loại khác

b) Của: quan hệ từ ; tôi: đại từ ; bao nhiêu: đại từ ;

ấy : chỉ từ

c) Bấy giờ: đại từ ; nh ng ững từ nào, tính từ có thể đứng sau : l ợng từ ; đã: phó từ ;

e) Động từ âu: chỉ từ

g) Hả: tình thái từ

h) đang: phó từ

Bài 29- Tiết 147: Tổng kết về ng pháp ững từ nào, tính từ có thể đứng sau

II Các từ loại khác

Số từ Động từ ại từ L ợng từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ thái từ Tình Thán từ

- bao nhiêu

- bao giờ

- bấy giờ

- nh ngữ khác)

- đang

- nh ng

- ngay

- hả - trời

ơi

ững từ nào, tính từ có thể đứng sau

Khi muốn nhận biết và phân biệt từ loại Tiếng Việt ta cần

E Cả 4 tiêu chí trên

C Phải đặt trong ng cảnh giao tiếp ữ khác)

B Chức vụ cú pháp của từ

A í nghĩa khái quát của từ.

D Khả n ng kết hợp của từ ăng kết hợp của từ

Dặn dò:

“Tổng kết từ vựng” (tt)