tổng kết về ngữ pháp

HỆ THỐNG TỪ LOẠI TIẾNG VIỆT I.Danh từ, động từ, tính từ Từ loại Ý nghĩa khái quát Danh từ Chỉ người, sự vật, hiện tượng, khái niệm… Động từ Chỉ hạnh động trạng thái của người , sự vật..

Trang 1

CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ CÙNG CÁC EM HỌC SINH

Trang 2

TIẾT 148 TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP

Trang 3

TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP

A HỆ THỐNG TỪ LOẠI TIẾNG VIỆT

I.Danh từ, động từ, tính từ

Từ loại Ý nghĩa khái quát

Danh từ Chỉ người, sự vật, hiện tượng, khái niệm…

Động từ Chỉ hạnh động trạng thái của người , sự vật

Tính từ Chỉ tính chất, đặc điểm của sự vật, hành động, trạng

thái

Trang 4

Ý nghĩa khái

quát Khả năng kết hợpPhần trước Từ loại TT Phần sau Chức vụ cú pháp

Chỉ người, sự

vật, hiện

tượng, khái

niệm…

Những, các, một, mỗi, mọi,

…

Đó, nọ… Chủ ngữ

Chỉ hạnh động

trạng thái của

người , sự vật

Hãy, đừng, chớ,

Chỉ tính chất,

đặc điểm của

sự vật, hành

động, trạng

thái

Rất, quá, hơi tính từ Lắm, quá Vị ngữ

Trang 5

A HỆ THỐNG TỪ LOẠI TIẾNG VIỆT

I Danh từ, động từ, tính từ

1 Bài tập 1 Xác định các từ in đậm

a Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua một lần mà bỏ xuống được.

(Nguyễn Đình Thi, Tiếng nói của văn nghệ)

b Mà ông, thì ông không thích nghĩ ngợi như thế một tí nào.

(Kim Lân, Làng)

c Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch , cả làng gánh gạch, đập đá , làm phu hồ cho nó.

(Kim Lân, Làng)

d Đối với cháu, thật là đột ngột (…)

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

e – Vâng! Ông giáo dạy phả i! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng.

(Nam Cao, Lão Hạc)

Trang 6

b cái lăng nghĩ ngợi

sung sướng

I.HỆ THỐNG TỪ LOẠI TIẾNG VIỆT

1.Danh từ, động từ, tính từ

Bài tập 1 Xếp từ theo cột

Trang 7

I.HỆ THỐNG TỪ LOẠI TIẾNG VIỆT

1.Danh từ, động từ, tính từ

Bài 2 : Điền từ, xác định từ loại.

a những, các , một → danh từ

b Hãy, đã, vừa → động từ

c.rất, hơi, quá → tính từ

Trang 8

Bài tập 5.(T 131) Tìm hiểu sự chuyển loại của từ

a Nghe gọi con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác,

lạ lùng Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

ĐT

b Làm khí tượng, được ở cao thế mới lí tưởng chứ.

TT

d Những băn khoăn ấy làm cho nhà hội họa không nhận xét

được gì ở cô con gái ngồi trước mặt đằng kia

DT

Trang 9

II Các từ loại khác

1 Hãy xếp các từ in đậm trong những câu sau đây vào cột thích hợp

a Một lát sau không phải chỉ có ba đứa mà cả một lũ trẻ ở tầng dưới lần lượt

chạy lên

(Nguyễn Minh Châu, Bến quê)

b Trong cuộc đời kháng chiến của tôi, tôi chứng kiến không biết bao nhiêu cuộc chia tay nhưng chưa bao giờ, tôi bị xúc động như lần ấy

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

c Ngoài cửa sổ bấy giờ những bông hoa bằng lăng đã thưa thớt- cái giống hoa

ngay khi mới nở, màu sắc đã nhợt nhạt

d – Trời ơi, chỉ còn có năm phút!

e – Quê anh ở đâu thế?- Họa sĩ hỏi

g – Đã bao giờ Tuấn…sang bên kia chưa hả?

h – Bố đang sai con làm cái việc gì lạ thế?

Trang 10

Xác định các từ loại khác

Câu Số từ Đại từ Lượn

g từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ Tình thái từ Thán từ

a

b

c

d

e

g

h

tôi

của nhưng như

đâu

hả

trời ơi!

đang

Trang 11

B Cụm từ

1 Bài tập 1 Tìm phần trung tâm của các cụm từ in đậm Chỉ ra những

dấu hiệu cho biết đó là cụm danh từ

a Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn

với cái gốc văn hóa dân tộc không gì lay chuyển được ở người , dể trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại.

(Lê Anh Trà, Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị)

(Kim Lân, Làng)

c Ông lão vờ vờ đứng lãng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo.

(Kim Lân, Làng)

Trang 12

Phần trước Phần trung tâm Phần sau

a tất cả những

một một

ảnh hưởng, nhân cách, lối sống

quốc tế rất rất rất rất

đó Việt Nam bình dị Việt Nam phương Đông

người mới tản

cư lên ấy

B CỤM TỪ

1 Bài tập 1 Tìm phần trung tâm của các cụm từ in đậm Chỉ ra những dấu hiệu cho

biết đó là cụm danh từ

1 Những dấu hiệu cho biết đó là cụm danh từ

- Phần trung tâm là danh từ

- Lượng từ đứng trước bổ sung ý nghĩa về số lượng

- Phụ ngữ sau nêu đặc điểm sự vật, tính chất, không gian mà danh từ biểu thị

Trang 13

2 Bài tập 2

Tìm phần trung tâm của các cụm từ in đậm Chỉ ra

những dấu hiệu cho biết đó là cụm động từ

a Vừa lúc ấy, tôi đã đến gần anh Với lòng mong nhớ

của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh.

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

b Ông chủ tịch làng em vừa lên cải chính…

(Kim Lân, Làng)

Trang 14

a đã

sẽ

đến chạy ôm

gần/ anh xô/ vào lòng/ anh chặt/ lấy/ cổ anh

b vừa lên cải chính

* Dấu hiệu cho biết cụm động từ

- Thành tố chính là động từ

- Phần phụ trước bổ sung thời gian

- Phần phụ sau bổ sung về hướng, đối tượng, cách thức…

Bài tập 2

Trang 15

3.Bài tập 3 Tìm phần trung tâm của các cụm từ in đậm Chỉ ra những Yếu

tố phụ đi kèm với nó.

a Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với

cái gốc văn hóa dân tộc không gì lay chuyển được ở Người, để trở thành một nhân cách rất Việt Nam , một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại.

(Lê Anh Trà, Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị)

b Những khi biết rằng cái sắp tới sẽ không yên ả thì chị tỏ ra bình tĩnh đến phát bực.

(Lê Minh Khuê, những ngôi sao xa xôi)

c Không, lời gửi của một Nguyễn Du, một Tõn-xtôi cho nhân loại

phức tạp hơn , cũng phong phú và sâu sắc hơn

(Nguyễn Đình Thi, Tiếng nói của Văn Nghệ)

Trang 16

3 Bài tập 3 Tìm phần trung tâm của các cụm từ in đậm Chỉ ra những Yếu tố

phụ đi kèm với nó.

a rất

rất

Việt Nam bình dị Việt Nam phương Đông mới mẻ

hiện đại

b sẽ không êm ả

Trang 17

• HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

-Viết đoạn văn có cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ.

-Gạch chân dưới các cụm từ, ghi rõ tên gọi cụm từ.

- Ôn tập thật kỹ các phần ghi nhớ

- Soạn phần ôn tập tiếp theo

Trang 18

Chúc quý thầy cô mạnh khỏe Các em học sinh học tập tiến bộ

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	800,78 KB