Sinh 11 - Bài 56

QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ CỐ ĐỊNH NITƠ.. Tóm lại: Nitơ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự sinh trưởng , phát triển của cây trồng, quyết định năng suất và chất lượng c

Bài 5 - 6

DINH DƯỠNG

NITƠ

Ở THỰC VẬT

NỘI DUNG BÀI HỌC :

I VAI TRÒ SINH LÝ CỦANGUYÊN TỐ NITƠ.

II QUÁ TRÌNH ĐỒNG HÓA NITƠ Ở THỰC VẬT.

III NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY.

IV QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ CỐ ĐỊNH NITƠ.

V PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG VÀ MÔI TRƯỜNG.

THẢO LUẬN NHÓM

- Các dạng nitơ nào cây hấp thu được?

- Nguồn cung cấp các dạng nitơ đó cho cây?

- Vai trò của nitơ trong đời sống thực vật? Dấu hiệu thiếu nitơ trong cây?

I VAI TRÒ SINH LÝ CỦA

NGUYÊN TỐ NITƠ.

1 Dạng nitơ được hấp thu:

NH4 và NO3 + _

I VAI TRÒ SINH LÝ CỦA

Biểu hiện của cây

khi thiếu nitơ :

vàng lá

I VAI TRÒ SINH LÝ CỦA

NGUYÊN TỐ NITƠ.

Tóm lại: Nitơ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự sinh trưởng , phát triển của cây trồng, quyết định năng suất và chất lượng của cây trồng.

- So sánh dạng nitơ rễ cây hấp thu từ đất và dạng nitơ tồn tại trong các hợp chất hữu cơ cấu thành cơ thể thực vật Từ đó em hãy giả thiết phải có quá trình gì xảy ra trong cây?

II QUÁ TRÌNH ĐỒNG HÓA

NH4+

II QUÁ TRÌNH ĐỒNG HÓA

NITƠ Ở THỰC VẬT.

2 Quá trình đồng hóa NH3 trong mô thực vật:

Theo 3 con đường:

- Amin hóa trực tiếp.

- Chuyển vị amin.

- Hình thành amit.

- Amin hóa trực tiếp các axit xêtô:

Axit xêtô + NH3 Axit amin

VD:

Axit  - x êtôglutaric + NH3 Axit glutamic

- Chuyển vị amin:

Axit amin + Axit xêtô

Axit amin mới + Axit xêtô mới

VD: Axit glutamic + Acid pyruvic

Alanin + Axit  - x êtôglutaric

- Amin hóa trực tiếp các axit xêtô:

Axit xêtô + NH3 Axit amin

VD:

Axit  - x êtôglutaric + NH3 Axit glutamic

- Chuyển vị amin:

Axit amin + Axit xêtô

Axit amin mới + Axit xêtô mới

VD: Axit glutamic + Acid pyruvic

Alanin + Axit  - x êtôglutaric

- Amin hóa trực tiếp các axit xêtô:

Axit xêtô + NH4+ Axit amin

VD:

Axit  - x êtôglutaric + NH3 Axit glutamic

- Chuyển vị amin:

Axit amin + Axit xêtô

Axit amin mới + Axit xêtô mới

VD: Axit glutamic + Acid pyruvic

Alanin + Axit  - x êtôglutaric

- Amin hóa trực tiếp các axit xêtô:

Axit xêtô + NH3 Axit amin

VD:

Axit α - xêtôglutaric + NH3 Axit glutamic

- Chuyển vị amin:

Axit amin + acid xêtô Axit amin mới +

acid xêtô mới

VD:

Axit glutamic + acid pyruvic Alanin Axit α - +

xêtôglutaric

• NH3 tích lũy nhiều trong mô sẽ gây độc cho tế bào Nhung khi cây sinh trưởng mạnh thì lại thiếu hụt NH3 Vậy cơ thể thực vật đã giải quyết mâu thuẫn đó như thế nào?

- Hình thành amit: liên kết NH3 vào axit amin đicacboxylic

** Ý nghĩa sinh học của sự hình thành amit:

* Giải độc NH3 cho cây.

Nguồn cung cấp nitơ cho cây?

Vì sao khi bón phân hóa học nên bón làm nhiều lần? ** Để tránh hiện tượng rửa

trôi.

Vây trong đất đã xảy ra hiện tượng gì đối với nitơ trong xác bã sinh vật và nitơ trong không khí ?

III NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ

NHIÊN CHO CÂY.

IV QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ CỐ ĐỊNH

NITƠ.

Gồm 2 giai đoạn:

- Chuyển hóa nitơ.

- Cố định nitơ phân tử.

Hãy chỉ ra trên sơ đồ 6.1 con đường chuyển hóa

Nitơ hữu cơ ở đất thành dạng Nitơ vô cơ

Nitơ hữu cơ

Kết luận:

NH4 + vsv NO3

-nitrat hóa vsv

amôn hóa

VSV

Hãy chỉ ra trên sơ đồ 6.1 con đường cố định Nitơ tự do xảy ra trong đất và sản phẩm của quá trình đó ?

1 Chuyển hóa nitơ trong đất

2 Quá trình cố định nitơ phân tử

+ Con đường sinh học

Nhờ một số loại VK có enzym nitrogenaza

Vi khuẩn Rhizobium (VK nốt sần rễ đậu)

++++++++

+ Con đường hóa học

N2 + 3H2  2NH3

Điều kiện: to : 200oC - 200 atm

tia chớp lửa điện

Cây mọc ở môi trường đất nghèo

chất dinh dưỡng

** Tại sao phải bón phân hợp lý? ** Các phương pháp bón phân?

THẢO

LUẬN

NHÓM

V PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG VÀ MÔI TRƯỜNG.

1. Bón phân hợp lý ảnh hưởng đến năng suất cây trồng:

- Đúng loại phân theo nhu cầu của cây.

- Đúng liều lượng.

- Tùy thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây.

- Điều kiện đất đai.

- Thời vụ.

V PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT

CÂY TRỒNG VÀ MÔI TRƯỜNG.

2 Các phương pháp bón phân

- Bón phân qua rễ (bón vào đất):

** Cơ sở sinh học: dựa vào khả năng hấp thụ muối khoáng từ đất của rễ.

** Thời gian bón: bón lót, bón thúc.

- Bón phân qua lá (phun lên lá):

** Cơ sở sinh học: dựa vào khả năng hấp thụ muối khoáng (với nồng độ thấp) qua khí khổng.

** Thời gian bón: không mưa.

2 Các phương pháp bón phân

- Bón phân qua rễ (bón vào đất):

** Cơ sở sinh học: dựa vào khả năng hấp

thụ muối khoáng từ đất của rễ.

** Thời gian bón: bón lót, bón thúc.

- Bón phân qua lá (phun lên lá):

** Cơ sở sinh học: dựa vào khả năng hấp

thụ muối khoáng (với nồng độ thấp) qua khí khổng.

** Thời gian bón: không mưa.

V PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG VÀ MÔI TRƯỜNG.

- Bón phân hợp lý  đảm bảo năng suất và phẩm chất của cây trồng.

- Bón nhiều quá nhu cầu, dư lượng phân bón sẽ :

** tích lũy trong mô thực vật  giảm chất

lượng nông sản phẩm.

** làm xấu tính chất của đất.

** gây ô nhiễm môi trường nước

 Ảnh hưởng đến sức khỏe của con người.

KIỂM TRA BÀI

Câu 1 Dựa vào kiến thức đã học, em hãy giải thích câu ca dao: “ Lúa chiêm lấp ló đầu bờ

Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên ”

Cho biết hiện tượng đó

có gì khác với quá trình

cố định nitơ sinh học?

Câu 2: Hoàn thành bảng sau

Quá trình chuyển hóa nitơ

Nitơ trong

không khí

Nitơ trong

đất

Câu 2: Hoàn thành bảng sau

Quá trình chuyển hóa nitơ

Nitơ trong

NO3

Quá trình phân giải xác SV

+ _

_ +

Hướng dẫn học bài ở nhà:

• Học bài 5 – 6

• Đọc trước bài thực hành : “ THÍ NGHIệM THOÁT HƠI NƯớC

VÀ THÍ NGHIệM Về VAI TRÒ CủA PHÂN BÓN”