Ứng xử thông minh trong giao tiếp sư phạm

Phần I: Đặt vấn đề Lí do chọn đề tài: Giao tiếpỨng xử là một nghệ thuật mà không phải ai cũng nắm bắt được. Bất kì ai cũng phải học điều đó. Cách Giao tiếpỨng xử có liên quan đến sự thành công cũng như uy tín của mỗi người. Đặc biệt trong môi trường giáo dục, mỗi giáo viên là một nhà sư phạm và mô phạm thì càng phải trau chuốt nhiều hơn trong giao tiếp và ứng xử của mình. Giao tiếp sư phạm là một thước đo đánh giá năng lực chuyên môn cũng như công tác chủ nhiệm của mỗi người giáo viên. Vậy, Giao tiếp sư phạm là gì? Giao tiếp sư phạm là sự tiếp xúc giữa giáo viên và học sinh nhằm truyền đạt và lĩnh hội những tri thức khoa học, vốn sống, kinh nghiệm, kĩ năng, nghề nghiệp v..v.. nhằm xây dựng và phát triển nhân cách toàn diện ở người học. Có thể hiểu rằng giao tiếp giữa con người với con người trong hoạt động sư phạm được gọi là giao tiếp sư phạm. Vậy, hoạt động nào được gọi là hoạt động sư phạm? Hoạt động giáo dục diễn ra trong nhà trường, trong đó chủ yếu là sự giao tiếp giữa giáo viên và học sinh. Giáo viên là người tổ chức, điều khiển quá trình giáo dục trong nhà trường được gọi là chủ thể giao tiếp. Học sinh là người lĩnh hội tri thức khoa học, kĩ năng, kĩ xảo nghề nghiệp do giáo viên truyền đạt cho. Với ý nghĩa này học sinh là khách thể trong hoạt động giao tiếp sư phạm. Tuy nhiên, để giáo dục, dạy học đạt kết quả cao, chúng ta không thể coi học sinh là khách thể thụ động, mà các em thực sự là một chủ thể có ý thức, hoạt động tích cực để đón nhận tri thức khoa học của giáo viên. Trong giao tiếp sư phạm, giáo viên chúng ta không chỉ giao tiếp với học sinh qua nội dung bài giảng mà còn phải là tấm gương sáng mẫu mực về nhân cách. Phải thống nhất giữa lời nói, việc làm với hành vi ứng xử. Có như vậy, chúng ta mới tạo cho mình có uy tín, uy tín là phương tiện tinh thần giúp giáo viên thực hiện nhiệm vụ đạt hiệu quả cao. Trong giao tiếp sư phạm, giáo viên dùng các biện pháp giáo dục tình cảm, thuyết phục, vận động, v…v… đối với học sinh. Vậy, phải khẳng định rằng, Giao tiếp sư phạm có vị trí quan trọng và nổi bật trong cấu trúc năng lực sư phạm của người giáo viên, là phương tiện để giáo viên chúng ta thực hiện các nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục và phát triển.

Phần I: Đặt vấn đề

Lí do chọn đề tài:

Giao tiếp-Ứng xử là một nghệ thuật mà không phải ai cũng nắm bắtđược Bất kì ai cũng phải học điều đó Cách Giao tiếp-Ứng xử có liên quanđến sự thành công cũng như uy tín của mỗi người Đặc biệt trong môi trườnggiáo dục, mỗi giáo viên là một nhà sư phạm và mô phạm thì càng phải trauchuốt nhiều hơn trong giao tiếp và ứng xử của mình Giao tiếp sư phạm làmột thước đo đánh giá năng lực chuyên môn cũng như công tác chủ nhiệmcủa mỗi người giáo viên

Vậy, Giao tiếp sư phạm là gì?

Giao tiếp sư phạm là sự tiếp xúc giữa giáo viên và học sinh nhằmtruyền đạt và lĩnh hội những tri thức khoa học, vốn sống, kinh nghiệm, kĩnăng, nghề nghiệp v v nhằm xây dựng và phát triển nhân cách toàn diện ởngười học

Có thể hiểu rằng giao tiếp giữa con người với con người trong hoạt động sư phạm được gọi là giao tiếp sư phạm Vậy, hoạt động nào được gọi

là hoạt động sư phạm?

Hoạt động giáo dục diễn ra trong nhà trường, trong đó chủ yếu là sựgiao tiếp giữa giáo viên và học sinh Giáo viên là người tổ chức, điều khiểnquá trình giáo dục trong nhà trường được gọi là chủ thể giao tiếp Học sinh làngười lĩnh hội tri thức khoa học, kĩ năng, kĩ xảo nghề nghiệp do giáo viêntruyền đạt cho Với ý nghĩa này học sinh là khách thể trong hoạt động giaotiếp sư phạm Tuy nhiên, để giáo dục, dạy học đạt kết quả cao, chúng takhông thể coi học sinh là khách thể thụ động, mà các em thực sự là một chủthể có ý thức, hoạt động tích cực để đón nhận tri thức khoa học của giáo viên

Trong giao tiếp sư phạm, giáo viên chúng ta không chỉ giao tiếp vớihọc sinh qua nội dung bài giảng mà còn phải là tấm gương sáng mẫu mực vềnhân cách Phải thống nhất giữa lời nói, việc làm với hành vi ứng xử Có nhưvậy, chúng ta mới tạo cho mình có uy tín, uy tín là phương tiện tinh thần giúpgiáo viên thực hiện nhiệm vụ đạt hiệu quả cao

Trong giao tiếp sư phạm, giáo viên dùng các biện pháp giáo dục tìnhcảm, thuyết phục, vận động, v…v… đối với học sinh

Vậy, phải khẳng định rằng, Giao tiếp sư phạm có vị trí quan trọng và nổi bật trong cấu trúc năng lực sư phạm của người giáo viên, là phương tiện để giáo viên chúng ta thực hiện các nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục và phát triển.

Gần đây, đôi khi, ở đâu đó, một bộ phận nhỏ thầy cô đã để xảy ranhững ứng xử đáng tiếc, gây xôn xao dư luận, mờ nhạt hình ảnh nhà giáo, phụhuynh mất niềm tin, đó cũng là sự cảnh báo về phẩm chất đạo đức nghềnghiệp mà mỗi giáo viên chúng ta cần nghiêm túc suy ngẫm, nhìn lại mình

Cuộc sống không ngừng phát triển và tiến bộ, toàn xã hội càng nhìnnhận nghiêm khắc về phẩm chất đaọ đức, năng lực sư phạm của giáo viên vàhọc sinh tiểu học là những trang giấy trắng mà giáo viên tiểu học chúng ta

phác nét bút đầu tiên Trăn trở về một thế hệ con trẻ tương lai, ngẫm nghĩ vềvai trò, nhiệm vụ của mình, trong quá trình giảng dạy, giáo dục và giao tiếpvới học sinh, tôi nhận ra rằng, mỗi giáo viên chúng ta thường xuyên ứng phóvới biết bao tình huống, từ đơn giản, dễ dàng xử lý, có lúc thật khó xử, giáoviên cũng là một thành phần trong xã hội, nhưng khác hơn, bởi chúng ta đượctôn vinh là “Thầy” Vì vậy, chúng ta cần phải chú trọng, điều chỉnh, rút kinhnghiệm trong giao tiếp Ứng xử một cách thông minh, khôn khéo, tế nhị gópphần tạo nên thành công trong công việc của mỗi chúng ta.

Với hi vọng sẽ mang đến cho quý thầy cô những ứng xử trong giao tiếpvới trẻ, tôi mạnh dạn chia sẻ kinh nghiệm:

Ứng xử thông minh trong giao tiếp sư phạm

Mục đích nghiên cứu:

- Giúp giáo viên trau dồi bản lĩnh nghề nghiệp

- Trao đổi những kinh nghiệm sư phạm

- Tạo mối quan hệ thầy trò gần gũi, tự nhiên, cởi mở, thể hiện tình cảm thânthiện

- Nâng cao hiệu quả giảng dạy, chủ nhiệm

- Học sinh cảm nhận “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”

- Tạo cho học sinh ý thức tự giác học tập

- Đạt được mục đích giáo dục “Xây dựng trường học thân thiện”

- Để có được một lớp học tốt, có kỷ cương, có phong trào thi đua học tập sôinổi

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Học sinh trong nhà trường và học sinh lớp chủ nhiệm thông qua giờ dạy vàhọc trên lớp, sinh hoạt ngoại khóa

Tham khảo tài liệu sách, báo; Diễn đàn Giáo dục

Đối tượng khảo sát thực nghiệm

Ứng xử của giáo viên với học sinh trong từng tình huống trong quá trìnhgiảng dạy

Rút kinh nghiệm sau mỗi tình huống ứng xử với học sinh, chọn cách ứng xửhợp lí, thông minh, hiệu quả

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp điều tra, tìm hiểu về giáo viên và học sinh trong nhà trường vàlớp chủ nhiệm

Phương pháp thực nghiệm qua quá trình dạy học

Phương pháp quan sát, phân tích, thống kê, tổng hợp

Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu

- Thời gian: Qua nhiều năm làm công tác dạy học lớp năm.

- Bắt đầu: Nghiên cứu và vận dụng ở lớp chủ nhiệm.

Sử dụng số liệu điều tra, vận dụng: Hai năm: 2009-2010 ;

2010-2011

- Kết thúc: Viết Kinh nghiệm dạy học: Năm học 2011-2012

Phần II: Nội dung

Ý tưởng: MƯỜI ứng xử của giáo viên trong giao tiếp sư phạm

Thực trạng, nguyên nhân, giải pháp

Bác Hồ đã từng nói: “Không có thầy giáo thì không có giáo dục, không

có giáo dục, không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế và văn hóa”

Bác khẳng đinh vai trò quan trọng, không thể thiếu của người giáoviên Người giáo viên có giỏi hay không được nhận định dựa trên năng lực sưphạm của họ

Chính vì vậy, trong tiêu chí ứng xử, giáo viên luôn biết chăm lo đến sựphát triển toàn diện của học sinh, giáo viên thân thiện với học sinh, quan tâmgiúp đỡ học sinh, không thành kiến, thiên vị, không có hành vi xúc phạmnhân phẩm, xâm phạm thân thể học sinh là những phẩm chất hàng đầu trongđạo đức nghề nghiệp của một người giáo viên được phụ huynh và học sinh tinyêu

Bên cạnh đó, trong công tác chuyên môn, giáo viên say mê, toàn tâmtoàn ý với nghề, thường xuyên đúc rút kinh nghiệm và vận dụng một cáchsáng tạo các phương tiện, phương pháp dạy học trong hoạt động giáo dụcđược phụ huynh tin tưởng và đánh giá cao

Trong công tác chủ nhiệm, giáo viên trước hết phải có tâm, có tấm lòngyêu thương học sinh, có sự độ lượng, bao dung, đồng thời phải giỏi về tâm lýlứa tuổi, biết kiềm chế, điều tiết hành vi ứng xử của mình, có nhiều biện phápgiáo dục tinh tế, am hiểu và biết cách tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho họcsinh, có như thế, mỗi giáo viên chúng ta mới hoàn thành nhiệm vụ giảng dạy

và giáo dục của một người thầy

2 Thực trạng:

2.a) Thực trạng chung: Trên thực tế, truyền thống “tôn sư trọng đạo”

ít nhiều bị suy giảm:

Học sinh:

- Một bộ phận học sinh thiếu lễ độ với thầy cô, người lớn;

- Lười học, lười học bài cũ, chưa có thái độ và ý thức học tập

- Chưa tập trung trong giờ học, ham chơi, đặc biệt là dễ dàng bị phân tâmbởi những tác động chung quanh

- Chưa mạnh dạn bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân

Giáo viên:

- Thầy và trò có một khoảng cách, thầy và trò chưa là “bạn” của nhau

- Giáo viên chưa chú trọng đến văn hóa ứng xử.

- Người thầy chưa phải là tấm gương trong ứng xử

- Giáo viên chúng ta chưa tạo cơ hội để học sinh phát triển khả năng đốithoại, bày tỏ quan điểm

- Chưa thực sự toàn tâm với công việc, “buông xuôi”, “cảnh giác” vìmuốn được “an toàn” cho bản thân

Phụ huynh:

- Nuông chìu con

- Chưa có sự nhìn nhận khách quan, kì vọng ở con cái quá lớn

2.b) Phiếu thăm dò: (dành cho học sinh-Mục đích của Phiếu là thăm dò suy

nghĩ, tình cảm, tâm lí của học sinh liên quan đến công tác chủ nhiệm của giáo viên)

(Số liệu điều tra Đầu năm học 2010-2011, phát cho 42 học sinh-Lớp 5D)

có Tỉ lệ

%

không Tỉ lệ

%

01 Cô giáo của em có công bằng với các bạn trong lớp không? 12 28,6 30 71,4

09 Em có thích được cô giáo khen ngợi khi có hành vi tốt không? 38 90,5 4 9,5

(Số liệu điều tra Đầu năm học 2011-2012, phát cho 40 học sinh-Lớp 5A)

có Tỉ lệ

%

không Tỉ lệ

%

01 Cô giáo của em có công bằng với các bạn trong lớp không? 30 75,0 10 25,0

09 Em có thích được cô giáo khen ngợi khi có hành vi tốt không? 28 70,0 12 30,0

Qua bảng thống kê số liệu, ta nhận thấy rằng, Học sinh thích tham gia các trò chơi học tập, thích nghe cô giáo kể chuyện, Học sinh thích được cô giáo khen ngợi khi có hành vi tốt chiếm tỉ lệ khá cao, các em thích cô giáo vui tính, gần gũi với học sinh và học sinh cũng yêu thương cô giáo.

Bên cạnh đó, qua số liệu thống kê, ta cũng nhận thấy rằng, về mặt tâm

lí, các em cảm nhận, cô giáo chưa công bằng, các em chưa được cô giáo quan tâm đồng đều, cô giáo chưa gần gũi với học sinh.

Trong công tác chủ nhiệm, giáo dục đạo đức học sinh, chúng ta cần chú ý, có nên la mắng học sinh không? Vẫn còn tồn tại phổ biến hiện tượng khiển trách, chê bai học sinh (thường là đối tượng học sinh yếu, mắc lỗi thường xuyên, không tiến bộ, ít được gia đình quan tâm) Vậy, ta có nên thay đổi biện pháp giáo dục không?

Nguyên nhân

- Học sinh được cha mẹ nuông chìu, được ba mẹ bảo bọc như ở trong

“kén”, nên khả năng giao tiếp còn nhút nhát, cơ hội trải nghiệm trong học tậphạn chế, thiếu tự tin

- Phụ huynh còn đặt nặng thành tích, lạm dụng “Quyền trẻ em” nên dễdàng trách mắng giáo viên

- Sự nhận thức của một số giáo viên về giao tiếp ứng xử còn hạn chế,chưa thấy hết được vị trí và tầm quan trọng trong chuẩn mực nghề nghiệp củamình

- Kiến thức về tâm lí giáo dục của giáo viên còn hạn chế Trong giờ lênlớp, thường chú trọng đến truyền thụ kiến thức

3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

Thực tế cho thấy, có những thầy cô rất nghiêm khắc nhưng được họcsinh yêu mến và không bao giờ quên, có những thầy cô giáo cũng khó,nghiêm khắc khiến học sinh sợ và đó chính là khoảng cách vô hình giữa giáoviên và học sinh, trẻ sẽ ngại bày tò quan điểm, giờ học có thể gò bó, nghiêmtúc, thiếu tự nhiên, hiệu quả đạt được của tiết học sẽ hạn chế

Chính vì vậy, ngoài việc truyền đạt kiến thức cho học sinh, người thầycần chú trọng đến giao tiếp, ứng xử nhằm giúp học sinh tiếp thu kiến thứcmột cách tự nhiên, không gượng ép

Học sinh tiểu học là lứa tuổi chuyển từ giai đoạn vui chơi sang vừa họcvừa chơi Vì vậy, cách tổ chức, thiết kế của giáo viên có tác động lớn đến kếtquả học tập của học sinh, đến sự hình thành nhân cách, hành vi ứng xử củamỗi em

Từ các vấn đề trên, là một nhà giáo, chúng ta thể hiện cách ứng xử trong giao tiếp sư phạm như thế nào?

Sau đây là một số ứng xử trong giao tiếp sư phạm mang lại thành công trong dạy và học:

1 Người thầy phải là tấm gương trong ứng xử

2 Cần biết những thông tin liên quan đến trẻ

3 Tôn trọng và không quát mắng trẻ

4 Đừng bỏ qua bước “Khởi động” và sử dụng trò chơi học tập thườngxuyên

5 Bầu không khí lớp học vui tươi, hài hước

6 Hãy nói lời “xin lỗi” khi trách oan học sinh

7 Lắng nghe và tôn trọng ý kiến của trẻ, giúp trẻ giải quyết vướng mắc

8 Khi trẻ mắc lỗi

9 Thưởng, phạt công minh-Biểu dương, khích lệ kịp thời

10.Tạo sự hấp dẫn

Ứng xử của giáo viên trong giao tiếp sư phạm

3.1.Người thầy phải là tấm gương trong ứng xử

Nhân cách của mỗi con người là vốn quí, nhưng với nhà giáo còn quíhơn Bởi nhà giáo là người dùng nhân cách để giáo dục nhân cách cho họcsinh

Chúng ta phải luôn hiểu rõ: trau dồi năng lực chuyên môn là nhiệm vụ

mà mỗi giáo viên cần phấn đấu suốt cuộc đời Chúng ta phải cố gắng học hỏiđồng nghiệp, tự bồi dưỡng, học tập rèn luyện không ngừng

Dạy người phải yêu người Người giáo viên phải tâm huyết với nghề,phải khéo léo trong xử sự và thật nhẫn nại, kiên trì trong giáo dục học sinh

Có như thế thì chúng ta mới có thể hoàn thành được công việc lớn lao: Trồngngười Và như thế, chúng ta mới dành được tình cảm từ học sinh của mình

Người thầy ở bất cứ đâu và ở thời kỳ nào cũng phải hội đủ hai phẩmchất cho sự nhận diện chân dung nhà giáo: nhân cách và tri thức

Trước mặt học trò, giáo viên thường phải ứng xử đúng mực, khuônphép, không thái quá Vì thế, sự kiềm chế cảm xúc, đặc biệt là những cơnnóng giận là vô cùng cần thiết

Hãy vừa là bạn vừa là thầy của chúng Hãy rất gần gũi với học trò, hãy

cố gắng để chúng luôn cởi mở với mình Một lời chưa hay, một hành độngthô bạo xúc phạm học sinh như đã xảy ra ở một số nơi thời gian qua khôngnhững không làm cho học sinh sửa chữa khuyết điểm mà còn khiến vấn đề cóthể trở nên nghiêm trọng hơn Việc ứng xử với học sinh với lý do xác đáng,mức độ vừa phải bằng cái tâm của nhà giáo luôn giúp các em khắc phục sailầm và ngược lại

Là một giáo viên và mỗi chúng ta cũng là một phụ huynh học sinh Concái chúng ta cũng lần lượt là học sinh tiểu học rồi trung học, mỗi năm các conđược học, được gặp nhiều thầy cô, chúng ta có cơ hội trải nghiệm những tâm

lí, tình cảm của một phụ huynh và của một giáo viên Vì vậy, tôi cũng họcđược cái hay ở nhiều giáo viên là thầy cô của con mình Ví dụ như:

Một phụ huynh đến đón con tại một trường tiểu học Thấy con ra về mà không chào cô giáo, chị nhắc: “Tại sao con về mà không chào cô?”.

Đứa bé đứng im một lát rồi nói: “Tại nhiều lần con chào nhưng cô không nói

gì cả, cô không để ý nghe con nói” Người mẹ như hiểu ra lí do

Vì vậy, chúng ta hãy lưu ý, nhớ đáp lại tình cảm của trẻ

Có phụ huynh cũng bức xúc khi nghe đứa con học lớp 3 (Bé này là lớp trưởng) kể: “Ở lớp, mỗi khi cô giáo bận, thì bé làm nhiệm vụ giữ trật tự lớp Bạn nào nói chuyện thì ghi tên lên bảng, bạn nào mắc lỗi nhiều lần thì bị lớp trưởng dung thước khẽ tay Nhiều phụ huynh không đồng tình với biện pháp của cô giáo, vì các em trong lớp là bạn của nhau, không thể để các em phạt lẫn nhau”

Những tình huống trên đây không phải hiếm gặp trong thực tế Ngườilớn đôi khi đòi hỏi các em phải thế này hoặc thế kia Họ quên mất rằng nhữngđiều tưởng chừng như nhỏ nhặt ấy cũng góp phần hình thành nhiều thói xấucho các em Học sinh, nhất là cấp tiểu học như những trang giấy trắng Đẹp

hay xấu đều do người lớn vẽ nên Đôi khi những cái xấu lại được vẽ lên từcác “vô tình” ấy

Một vấn đề nữa là quan hệ giữa gia đình - nhà trường và xã hội vốn làtruyền thống giáo dục tốt đẹp Quan hệ ấy đòi hỏi mỗi giáo viên, nhất là giáoviên chủ nhiệm bằng lương tâm, trách nhiệm của mình có kế hoạch liên lạcvới gia đình học sinh một cách cụ thể Việc làm này sẽ giúp các bậc cha mẹ

có được những thông tin nhiều mặt về sức học, đạo đức, cá tính của con cáimình để tạo ra quan hệ mật thiết, cùng nhà trường kịp thời uốn nắn, dạy dỗhọc sinh

Khi tiếp xúc với phụ huynh học sinh, chúng ta hãy nhớ rằng, đối với họđứa con là quí giá nhất trên đời Vì thế, hãy hết sức tế nhị, tránh đừng để phụhuynh bị tổn thương

3.2.Cần biết những thông tin liên quan đến trẻ:

Trong lớp học của chúng ta, mỗi em sinh ra trong gia đình có hoàncảnh khác nhau Ví dụ:

- An ninh địa phương chưa tốt

- Có nhiều tụ điểm không lànhmạnh

- …

Vì vậy, giáo viên cần hiểu được hoàn cảnh của trẻ để có những ứng xửphù hợp đến từng em học sinh Có em cần được sự quan tâm chỉ bảo của giáoviên nhiều hơn về mặt học hành khi điều kiện công việc của ba mẹ ở xa; có

em thì cần được giáo viên giúp đỡ một cây bút, một quyển vở khi điều kiệnkinh tế gia đình khó khăn; có em thì cần sự chia sẻ về tình cảm khi bố mẹ chiatay v…v…

3.3.Tôn trọng và không quát mắng trẻ

Chuyện giáo viên dùng hình phạt đối với học sinh, hay “bạo hành bằnglời nói” là một vài ví dụ trong những hình thức thầy cô phạt học sinh

Chúng ta thường quan niệm: những lời trách mắng, hình phạt sẽ giúptrẻ học tập nghiêm túc hơn, do đó biện pháp “răn đe, bạo hành bằng lời nói vàhành vi” đôi khi đã được nhiều thầy cô áp dụng Chỉ là sự vô tình, nhưngnhững lời nói tưởng chừng như vô hại, những hành vi không kiềm chế đượccủa giáo viên khiến trẻ bị ám ảnh, tổn thương tình cảm

Chúng ta không thể nói nặng lời, quát mắng, đánh đòn trẻ chỉ vì trẻquên quyển vở, quên mặc đồng phục, mang dép lê đi học hay ăn sáng muộntrên lớp, đến lớp trễ và thậm chí là ta không thể mắng trẻ, “đòi nợ” trẻ mỗiđầu giờ học vì chúng chưa nộp đủ các khoản tiền

Ông cha ta xưa dạy rằng: “Thương cho roi cho vọt Ghét cho ngọt chobùi”

Chúng ta quen lối giáo dục đó và cho là cha mẹ, thầy cô đánh vì thươngtrẻ

Nhưng, những bậc phụ huynh ngày nay, nền giáo dục của chúng tangày nay thường cố gắng lắng nghe trẻ nói, trao đổi với trẻ trước khi đi đếnquyết định phải dùng roi vọt.

Ông bà xưa còn nói: "Đòn đau nhớ lâu", nhưng không phải vì thế màchúng ta lạm dụng đòn roi với trẻ Vì, cái nhớ lâu đó có thể để lại sự tổnthương lâu dài đối với trẻ Vì một đứa trẻ đã sớm hình thành nhân cách từthuở lên hai, lên ba

Đối nghịch với kỷ luật tích cực là kỷ luật tiêu cực, sử dụng hình phạtbằng trừng phạt thân thể như đánh, xách tai… trừng phạt tinh thần như mắng

mỏ, nói nặng lời,… những cách này ảnh hưởng tiêu cực tới trẻ, ảnh hưởng lâudài với trẻ Đừng nghĩ rằng, trẻ tiểu học vô tư, còn nhỏ, chưa biết suy nghĩ

Hãy yêu thương các em đúng đắn và khoa học hơn Đó chính là biểuhiện về sự tôn trọng

3.4 Đừng bỏ qua bước “Khởi động”

và Sử dụng Trò chơi học tập thường xuyên

Hãy bắt đầu tạo hứng khởi cho con trẻ để trẻ chuẩn bị sẵn sàng bướcvào buổi học mới Tâm lý hứng khởi là yếu tố quan trọng để trẻ học tập tiến

bộ hơn và có sức bật tốt hơn

Nhiều trẻ em không thích học hoặc chán học Đó là vì các em khôngtìm thấy hứng thú trong việc học tập của mình Hơn nữa các bậc phụ huynhcũng như giáo viên thường hay nhồi nhét kiến thức Điều đó rất bất lợi choviệc tiếp thu kiến thức của các em

Những em không có hứng thú học tập thường không tập trung, làm việcriêng trong giờ học, không hoàn thành nhiệm vụ học tập v…v…điều đó khiếncác em học hành sa sút và kết quả là các em càng chểnh mảng học tập Vậylàm thế nào để tạo được hứng thú cho trẻ, giúp trẻ chủ động và say mê họctập?

Thông thường, các em thường khởi động bằng những bài hát đã đượchọc trong chương trình Đó là hình thức khởi động thường xuyên, truyềnthống

Hãy làm mới hoạt động khởi động bằng nhiều hình thức khác để trẻ cónhững giây phút khấp khởi đợi chờ, bắt đầu có sự chuyển đổi tâm lý cũng nhưtạo dựng sự háo hức cho trẻ

Có nhiều hình thức khởi động Khởi động đơn thuần mang lại khôngkhí vui tươi cho giờ học hoặc kiểm tra bài cũ bằng trò chơi khởi động hoặc đó

là một hình thức giới thiệu bài mới

Sau đây là vài ví dụ về hình thức khởi động:

• Khởi động vào bài mới: “Đoán là con gì? “

(dành cho môn Tự nhiên & xã hội lớp 1-2-3 hoặc Khoa học lớp 4-5,Chương Động vật))

Cách chơi:

Dán hình con hổ lên lưng em A (Em này không biết đó là con gì)

Em A sẽ đặt ra một số câu hỏi bất kì, Học sinh cả lớp sẽ trả lời đúng hoặc sai:

(Là vật nuôi trong nhà? Sai

Người quản trò hô: “Chanh”, cả lớp nói “Chua”

Người quản trò hô: “Gừng”, cả lớp nói “Cay”

Người quản trò hô: “Muối”, cả lớp nói “Mặn”

Người quản trò hô: “Cua”, cả lớp nói “Kẹp”

*Gặp từ Cua-Kẹp thì mỗi em Phản ứng nhanh: Tay trái phải bắt được tay phảicủa người bên trái Đồng thời ngón tay phải rút nhanh để khỏi bị bắt

*Em bị kẹp thì phải chịu phạt theo luật chơi mà lớp đặt ra

• Khởi động vui chơi hoặc kiểm tra bài cũ: “Tìm báu vât”

Ví dụ: GV chuẩn bị 3 mẫu giấy nhỏ (ít hơn hoặc nhiều hơn), trong đó

có thể là một cái kẹo, yêu cầu hát một bài hát, một phần thưởng có thể là câybút chì, cái gôm v…v… và cũng có thể là câu hỏi

Các em vừa hát vừa làm động tác chuyền tay nhau một “báu vật” Thực

tế chỉ có 3 em làm động tác là thật, số học sinh còn lại là động tác giả Ngườiquản trò phải có nhiệm vụ tìm ra người giữ “báu vật” thật

Hết thời gian quy định, nếu tìm ra thì Người quản trò sẽ sỡ hữu báu vật

đó Nếu không tìm ra, thì báu vật sẽ thuộc về em đang cầm nó

• “Trò chơi học tập” có thể được hiểu đó là một phương thức, cách thức

truyền tải một thông điệp, một nội dung cụ thể nào đó đến người học thôngqua hình thức trò chơi – chơi mà học, từ đó ý nghĩa của nội dung bài học được truyền tải đến học sinh một cách nhẹ nhàng, nhưng đầy sâu sắc, thú vị

và dễ hiểu

“Trò chơi học tập”, hình thức này tuy không phải là hoàn toàn mới,

song quá trình giảng dạy nhiều giáo viên vẫn chưa mạnh dạng áp dụng Trảinghiệm, tôi nhận thấy, sử dụng “trò chơi học tập” thực tiễn đã mang lại nhiềuhiệu quả thiết thực, phương pháp này đã mang lại một bầu không khí mới mẻ,sôi động, thân thiện, bình đẳng giữa người dạy và người học - Người học vừahọc vừa hành, vừa chơi thật hào hứng

Phải xác định đây là một phương pháp có hiệu quả cao làm thay đổihình thức tổ chức các hoạt động dạy học, học sinh vui vẻ và cởi mở, tích cựchóa hoạt động của học sinh Qua trò chơi có thể hệ thống hóa kiến thức

Tuy nhiên, khi tổ chức trò chơi, người giáo viên phải biết làm chủ thờigian, kiểm soát được tiến trình hoạt động, nếu không trò chơi sẽ phản tácdụng.

Trò chơi được chọn cần phù hợp với lứa tuổi, tâm trạng của người học,phù hợp với nội dung giảng dạy sẽ gây nhận thức khó quên nơi người học.Cùng một loại trò chơi, bạn có thể sáng tạo nhiều cách khác nhau tùy sốngười học, tùy diện tích phòng hay cách bố trí bàn ghế và còn tùy giới tínhnữa Và quan trọng bạn phải nắm rõ ý nghĩa và mục tiêu của trò chơi để khaithác hết các khía cạnh của nó, hiệu quả của nó sẽ rất lớn Trong số người học

sẽ có người chưa quen với loại hình sinh hoạt này, bạn phải ra tay giúp đỡ và

từ từ đưa họ vào cuộc Có người cảm thấy còn e ngại lúc đầu, nếu bạn kiênnhẫn hỗ trợ thì họ sẽ tham gia rất tốt và hoàn thành vai trò của họ Qua đó,bạn đã giúp họ sự tự tin và thêm động cơ học tập

Em Hãy chuyển các từ bên

ngoài vào các nhà cho thích

hợp.

Ví dụ: Trò chơi “Ô của bí mật”

Dạy các bài Tỉ số phần trăm-Lớp 5Trò chơi củng cố kiến thức

Trò chơi: Em chọn bông hoa nào?

Bài 17: Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.