Làm rõ sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong việc giải quyết mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp.Vấn đề này được Đảng và nhà nước ta hiện nay giải quyết như thế nào?

Làm rõ sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong việc giải quyết mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp.Vấn đề này được Đảng và nhà nước ta hiện nay giải quyết như thế nào?

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Bài tập lớn

Môn:Tư tưởng Hồ Chí Minh

Tên đề tài:Làm rõ sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong việc giải quyết

mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp.Vấn đề này được

Đảng và nhà nước ta hiện nay giải quyết như thế nào?

GV hướng dẫn:Thạc sĩ Lê Thị Hoa

SV thực hiện:Vũ Thị Ngọc Mai STT:72

Hà Nội,ngày 6 tháng 11 năm 2011

I.Lời nói đầu.

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống tư tưởng toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam,là kết quả của sự vận dụng và phát trển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lê nin vào điều kiện cụ thể của nước ta.Đến với chủ nghĩa Mác-Lênin,Hồ Chí Minh coi đó là cẩm nang thần kì,là kim chỉ nam,là mặt trời soi sáng con đường chúng ta tới thắng lợi cuối cùng

Trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản, Mác-Ăng ghen đề cập đến vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp như sau:

Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản ở giai đoạn đầu mang tính chất dân tộc, vì phong trào vô sản là phong trào độc lập của khối đại đa số, mưu lợi ích cho khối đại đa số.Vì vậy, cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản, không phải là cuộc đấu tranh dân tộc, nhưng lúc đầu mang hình thức dân tộc.Như vậy, đã thấy được mối quan hệ gắn bó giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp.Hai ông không xem nhẹ vấn đề dân tộc Tuy nhiên, hai ông không đi sâu giải quyết vấn đề dân tộc vì:

- Tại các nước này, mâu thuẫn cơ bản của xã hội là mâu thuẫn giữa hai giai cấp đối kháng: tư sản và vô sản

- Về cơ bản, ở châu Âu, vấn đề dân tộc đã được giải quyết trong cách mạng tư sản

- Vào thời của Mác, hệ thống thuộc địa đã có, nhưng các cuộc đấu tranh giành độc lập chưa phát triển mạnh

Do vậy, trong sự nghiệp giải phóng hai ông nhấn mạnh đến giải phóng giai cấp công nhân Mác-Ăng ghen viết: "Hãy xóa bỏ tình trạng người bóc lột người thì tình trạng dân tộc này bóc lột dân tộc khác sẽ được xóa bỏ" và: "Khi mà sự đối kháng giữa các giai cấp trong nội bộ dân tộc không còn nữa thì sự thù địch giữa các dân tộc cũng đồng thời mất theo" Như vậy theoMác-Ăng ghen, để giải quyết sự đối kháng dân tộc, trước hết phải giải quyết sự đối kháng giai cấp, giải phóng giai cấp là nhiệm vụ trung tâm, là điều kiện để giải phóng dân tộc Lenin từng nhận xét, đối với Mác so với vấn đề giai cấp vô sản thì vấn đề dân tộc chỉ

là vấn đề thứ yếu thôi

Đến thời Lenin, khi chủ nghĩa đế quốc trở thành hệ thống thế giới, cách mạng giải phóng dân tộc trở thành một bộ phận của cách mạng vô sản, Lenin mới có

cơ sở thực tiễn để phát triển vấn đề dân tộc thuộc địa thành một hệ thống lý

luận Lenin cho rằng cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chính quốc sẽ không giành được thắng lợi, nếu nó không liên minh với cuộc đấu tranh của các dân tộc

bị áp bức Từ đó Người cùng với Quốc tế cộng sản bổ sung khẩu hiệu nêu trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản: "Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại."

Sau khi Lenin mất, Ban lãnh đạo Quốc tế cộng sản một thời gian dài đã nhấn mạnh vấn đề giai cấp, coi nhẹ vấn đề dân tộc, vì vậy không mấy quan tâm đến chủ nghĩa yêu nước, tinh thần dân tộc của các nước thuộc địa, thậm chí còn coi

đó là biểu hiện của chủ nghĩa quốc gia hẹp hòi, trái với chủ nghĩa quốc tế vô sản

Tóm lại, Mác-Ăng ghen, Lenin đã nêu ra những quan điểm cơ bản về mối quan

hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp Tuy nhiên, xuất phát từ yêu cầu, mục tiêu của cách mạng vô sản châu Âu, các ông vẫn tập trung nhiều hơn vào vấn đề giai cấp, vẫn "đặt lên hàng đầu và bảo vệ những lợi ích không phụ thuộc vào dân tộc và chung cho toàn thể giai cấp vô sản"

Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là sự vận dụng mà còn là sự phát triển một cách sáng tạo học thuyết Marx-Lenin Luận điểm về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp là một trong những sáng tạo đó

II.Nội dung chính.

1 Sự sáng tạo của Hồ Chí Minh khi giải quyết vấn đề.

Trước hết,chúng ta cần xác định nội dung của vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Cái vấn đề dân tộc mà Hồ chí Minh nói tới thì nó không phải là vấn đề dân tộc nói chung,hay là vấn đề dân tộc của giai cấp tư sản mà là vấn đề dân tộc của các dân tộc thuộc địa.Giải quyết vấn đề dân tộc là giành lại độc lập dân tộc của các nước thuộc địa như Việt Nam,giải quyết tận gốc mâu thuẫn giữa nhân dân thuộc địa và chủ nghĩa đế quốc trên thế giới

Vấn đề giai cấp trong tư tưởng Hồ Chí Minh muốn nhắc tới việc phải giải quyết vấn đề mâu thuẫn giai cấp ở ngay bên trong các nước thuộc địa:Là đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động chống lại ách thống trị về kinh tế

và chính trị của giai cấp tư sản

Hồ Chí Minh từ việc tiếp thu những tinh hoa của chủ nghĩa Mác-Lênin trong mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp,cùng với nghiên cứu hoàn cảnh cách mạng nước ta bấy giờ,Người đã đưa ra quan điểm của mình về vấn đề này,và được thể hiện qua bốn nội dung cơ bản:

Thứ nhất, vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có mối quan hệ chặt chẽ,tác động qua lại lẫn nhau

Hồ Chí Minh rất coi trọng vấn đề dân tộc,đề cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước,nhưng Người luôn đứng trên lập trường quan điểm của giai cấp để nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc.Hồ Chí Minh cho rằng,muốn giải phóng dân tộc thì nhất thiết phải đứng trên lập trường của giai cấp,mà đặc biệt là giai cấp công nhân.Sự kết hợp nhuần nhuyễn vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc của Hồ Chí Minh thể hiện:Khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân và quyền lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản trong quá trình cách mạng Việt Nam.Khác với các vị tiền bối đi trước,như phong trào Cần Vương - đại biểu cho

hệ tư tưởng của giai cấp phong kiến, phong trào nông dân Yên Thế mà thực chất cũng theo khuynh hướng tư tưởng phong kiến; cũng không thể theo con đường của Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Nguyễn Thái Học - đại biểu cho khuynh hướng tư tưởng tư sản dân tộc,Hồ Chí Minh đã lựa chọn con đường cứu nước cho dân tộc bằng cách sang các nước phương Tây,nơi đã sinh ra những khẩu hiệu:Tự do-Bình đẳng-Bác ái.Và cuối cùng thì Người đã tìm thấy bản chất của chủ nghĩa thực dân là bóc lột,một mặt thì chúng bóc lột người dân ở chính quốc,một mặt thì chúng bóc lột nhân dân thuộc địa,Hồ Chí Minh cũng nhận xét:

“chủ nghĩa tư bản là một con đỉa có hai vòi,một vòi hút máu của nhân dân các nước thuộc địa,một vòi hút máu của nhân dân các nước chính quốc.Muốn giết

thế mà cách mạng Việt Nam không thể đi theo con đường cách mạng tư sản, vì

đó là “cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong thì

đại ngày nay, cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản, do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo.Khẳng định vai trò to lớn của Đảng Cộng sản,ngày 3/2/1930,Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập – Chính Đảng của nhân dân lao động

Mối quan hệ chặt chẽ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp,cũng như sự tác động qua lại của chúng,thể hiện: Muốn giải phóng dân tộc thì nhất thiết phải có sự đoàn kết của các tầng lớp,các giai cấp,đại đoàn kết dân tộc rộng rãi trên nền tảng liên minh công nhân,nông dân và tầng lớp trí thức,dưới sự lãnh đạo của Đảng.Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng: “Thời đại của chúng ta là thời đại văn minh, thời đại

khối đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh đã phân tích tình hình và chỉ ra rằng trong

khẳng định: “Trong lúc này quyền lợi đấu tranh giải phóng cao hơn hết thảy Chúng ta phải đoàn kết lại đánh đổ bọn đế quốc và bọn Việt gian đặng cứu giống nòi ra khỏi nước sôi lửa bỏng Hỡi đồng bào yêu quý! Việc cứu quốc là việc chung Ai là người Việt Nam đều phải kề vai gánh vác một phần trách

tầng lớp khác trong dân tộc, Hồ Chí Minh đã hoá giải khôn khéo những đối kháng về quyền lợi giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội trong những điều kiện lịch

sử - cụ thể để tập trung cho lợi ích toàn cục Người viết: “Tôi khuyên đồng bào đoàn kết chặt chẽ và rộng rãi Năm ngón tay cũng có ngón ngắn ngón dài Nhưng ngắn dài đều hợp nhau lại nơi bàn tay Trong mấy triệu người cũng có người thế này thế khác.Nhưng thế này, thế khác đều là dòng dõi tổ tiên ta.Vậy ta phải khoan hồng đại độ Ta phải nhận rằng đã là con Lạc cháu Hồng thì ai cũng

có ít nhiều lòng yêu nước Đối với những đồng bào lạc lối, lầm đường, ta phải

(2).Sđd T3 Tr 268.

(3).Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2000, t.9, tr 282.

(4).Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2000, t.3, tr 198.

(5).Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2000, t.4, tr 246 - 247

lấy tình thân ái mà cảm hoá họ Có như thế mới thành đoàn kết, có đại đoàn kết

kết thì phải kế thừa được truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, phải có lòng khoan dung độ lượng với con người.Ngay cả đối với những người lầm đường lạc lối, nhưng đã biết hối cải, cũng phải biết kéo họ về phía dân tộc, không nên định kiến, khoét sâu cách biệt.Ngày 6-6-1941, trong bức thư “Kính cáo đồng bào” với tên Nguyễn Ái Quốc, Bác viết:“Bảy tám mươi năm nay dưới quyền thống trị của giặc Pháp, chúng ta luôn luôn tranh đấu giành quyền tự do… Việc lớn chưa thành không phải vì đế quốc mạnh, nhưng một là vì cơ hội chưa chín, hai là vì dân ta chưa hiệp lực đồng tâm.Nay cơ hội giải phóng đến rồi… Hiện thời muốn đánh Pháp, Nhật ta chỉ cần một điều: Toàn dân đoàn kết”.Tháng 8-1945, trong

“Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa” Bác Hồ lại viết:“Hỡi Đồng bào yêu quý!Bốn năm trước đây, tôi có thư kêu gọi đồng bào ta đoàn kết, vì có đoàn kết mới có lực lượng, có lực lượng mới giành được ĐỘC LẬP TỰ DO”.Điều đó khẳng đinh: Muốn giải phóng dân tộc.muốn giành lại được quyền tự chủ cho dân tộc mình, thì các giai cấp,các tầng lớp phải là một khối liên minh vững chắc.Khác với tư tưởng của Mác,chỉ coi trọng vai trò của giai cấp công nông.mà chưa đánh giá đúng các giai cấp khác.Hồ Chí Minh cho rằng,ngoài giai cấp công nhân và nông dân,giai cấp tư sản dân tộc và một bộ phận địa chủ vừa và nhỏ mặc dù vẫn

có hạn chế trong quan hệ với quần chúng lao động,nhưng trong quan hệ với đế quốc Pháp thì họ cũng là những người Việt Nam chịu nỗi nhục mất nước.Hồ Chí Minh phân tích:”…dân tộc cách mệnh thì chưa phân giai cấp.nghĩa sĩ,nông,công thương đều nhất trí chống lại cường quyền”.Trong cương lĩnh trính trị đầu tiên của Đảng,Người xác định lực lượng cách mạng bao gồm cả dân tộc:Đảng phải tập hợp đại bộ phận giai cấp công nhân,tập hợp đại bộ phận nông dân và phải dựa bào hạng dân cày nghèo,lãnh đạo nông dân làm cách mạng ruộng đất;lôi kéo tiểu tư sản,trí thức,…đi vào phe vô sản giai cấp;đối với phú nông,trung,tiểu địa chủ và tư bản An Nam chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng,ít lâu mới làm cho họ trung lập.Như thế,khối đại đoàn kết toàn dân đã tạo ra một sức mạnh to lớn cho cách mạng Việt Nam,và chỉ có đoàn kết dân tộc mới có thể giải phóng được hoàn toàn đất nước.Một vấn đề nữa mà chúng ta cần nói tới,đó là muốn giải quyết được mâu thuẫn giai cấp,muốn giải phóng giai cấp thì trước tiên phải giải phóng được dân tộc.Dân tộc có độc lập thì các giai cấp và toàn thể nhân dân mới được tự do.Điều đó càng khẳng định hơn nữa luận điểm của Hồ

Chí Minh về dân tộc và giai cấp: Hai vấn đề có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ,có mối quan hệ biện chứng với nhau,tác động lẫn nhau

Thứ hai,giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết,trước hết;độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Theo Hồ Chí Minh,cách mạng Việt Nam có mục tiêu đó là: Giải phóng dân tộc tới giải phóng giai cấp rồi cuối cùng là giải phóng con người.Hồ Chí Minh

đã không coi hai nhiệm vụ đó ngang nhau, mà đặt lên hàng đầu nhiệm vụ chống

đế quốc để giải phóng dân tộc, đảm bảo mục tiêu trước hết, trọng tâm là độc lập dân tộc, còn nhiệm vụ chống phong kiến đem lại ruộng đất cho dân cày thì được tiến hành từng bước, nhằm phục vụ cho nhiệm vụ phản đế.Bởi vì, theo Hồ Chí Minh có độc lập thì mới giành được quyền bình đẳng dân tộc, quyền tự quyết dân tộc Vả lại, kẻ áp bức, bóc lột nặng nề nhất đối với công nhân, nông dân và cũng là đối với cả dân tộc Việt Nam là bọn đế quốc và bè lũ tay sai của chúng

Do đó Người đặt vấn đề phải tập trung ngọn lửa cách mạng vào bọn chúng Xét

về quan hệ lợi ích, trong cuộc cách mạng này, Hồ Chí Minh cho rằng phải đặt lợi ích dân tộc lên trên lợi ích giai cấp, lấy mục tiêu độc lập dân tộc làm mục tiêu hàng đầu.Nói như vậy không có nghĩa là Hồ Chí Minh quên mất lợi ích của giai cấp, mà thực chất chính tư tưởng đó thể hiện sâu sắc quan điểm giai cấp của chủ nghĩa Mác-Lênin Vì như vậy nó thoả mãn yêu cầu hàng đầu của các giai cấp là đánh đuổi đế quốc tay sai, giành độc lập cho Tổ quốc Người viết: “Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc, giải phóng dân tộc, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn phải chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi bộ phận, giai cấp đến vạn

dân tộc lên trên lợi ích giai cấp không vì thế mà làm suy giảm động lực của cách mạng Nói về điều đó, Hồ Chí Minh viết: “ đừng tưởng rằng chưa giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân sẽ giảm bớt sức chiến đấu Không, nông dân càng không giảm bớt sự hăng hái đấu tranh mà vẫn nỗ lực đấu tranh mạnh hơn

vì trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, họ cũng được hưởng nhiều quyền lợi

trong xã hội Việt Nam Có thể nói, Hồ Chí Minh là người Việt Nam am hiểu tình cảnh của nhân dân Việt Nam nhất Để xác định bạn - thù, để tập hợp lực lượng cách mạng, Người có cách phân tích giai cấp độc đáo riêng của mình Theo Người, không nên chỉ hô hào thợ thuyền, dân cày chung chung Không nên nói vô sản một cách cứng nhắc Ở đây, Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc

đặc điểm của dân tộc mình - một dân tộc mà hàng ngàn năm đã phải đấu tranh

để dựng nước và giữ nước, cho nên, yếu tố dân tộc tác động đến thái độ chính trị của con người mạnh hơn yếu tố giai cấp, yếu tố dân tộc nổi trội hơn yếu tố giai cấp Đất nước Việt Nam do kinh tế còn lạc hậu, chưa phát triển nên trong xã hội

phân hoá giai cấp chưa rõ rệt, mâu thuẫn giai cấp không gay gắt Do đó “cuộc

đấu tranh giai cấp không diễn ra giống như ở phương Tây” Người đã phê phán

nói giai cấp đấu tranh, mình cũng ra khẩu hiệu giai cấp đấu tranh, mà không xét

đấu tranh mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước.Trong cuộc đấu tranh đó tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất, kiên cường của dân tộc được phát triển cao độ Nhận thức rõ điều đó Người khẳng định: “Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của

nước, tinh thần dân tộc chân chính đã được hun đúc qua mấy nghìn năm lịch sử Ngay khi quyết định con đường và phương hướng cho cách mạng Việt Nam,Hồ Chí Minh khẳng định,độc lập dân tộc phải gắn với chủ nghĩa xã hội.Năm 1960, Người nói:” Chỉ có chủ nghĩa xã hội,chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ.” Chỉ có xóa bỏ tận gốc tình trạng áp bức, bóc lột, thiết lập một nhà nước thực sự của dân,do dân,vì dân mới đảm bảo cho người lao động có quyền làm chủ,mới thực hiện được sự phát triển hài hòa giữa cá nhân và xã hội,giữa độc lập dân tộc với tự do và hạnh phúc của con người.Hồ Chí Minh nói:”Nước

có độc lập mà nhân dân không được hưởng hạnh phúc,tự do thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì.”Do đó,độc lập phải gắn liền với xây dựng xã hội chủ nghĩa.cách mạng Việt Nam sau khi giành được độc lập dân tộc tất yếu phải đi lên chủ nghĩa xã hội Người khẳng định: “Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ” và “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên trái đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hoà bình, hạnh phúc”.Hồ Chí Minh hiểu hơn ai hết, nếu không giành được độc lập dân tộc thì không thể giải phóng giai cấp, không thể nói đến

(7).Nghị quyết Hội nghị Trung ương, năm 1941.

(8) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, H, 1995, t.1, tr 464.

cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân Nhưng chỉ giải phóng dân tộc mà không đi đến giải phóng giai cấp thì cũng khó mà đảm bảo vững chắc được sự nghiệp giải phóng dân tộc mang lại Do đó, Người chỉ rơ: “Cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn” Đây là luận điểm quan trọng, vạch ra con đường phát triển của các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc, sau khi giành được độc lập dân tộc.Chỉ có kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, gắn cuộc đấu tranh của nước mình với trào lưu cách mạng của thế giới mới tạo ra được sức mạnh to lớn

để bảo vệ độc lập dân tộc và phát triển tiến bộ xã hội

Thứ ba,giải phóng dân tộc tạo tiền đề cho giải phóng giai cấp

Hồ Chí Minh giải quyết vấn đề dân tộc theo quan điểm giai cấp,nhưng đồng thời đặt vấn đề giai cấp trong vấn đề dân tộc Giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của chủ nghĩa thực dân là điều kiện giải phóng giai cấp.Vì thế, lợi ích của giai cấp phải phục tùng lợi ích của dân tộc.Tháng 5-1941,Người cùng Trung ương Đảng khẳng định:”Trong lúc này quyền lợi của bộ phận,của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử,tồn vong của quốc gia,của dân tộc.Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng ,không đòi lại được độc lập,tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi của bộ phận giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được.”Lợi ích giai cấp không thể tách rời khỏi lợi ích dân tộc,hay nói cách khác thì lợi ích giai cấp nhất định phải nằm trong lợi ích dân tộc.Dân tộc có độc lập thì giai cấp mới được giải phóng hoàn toàn,không có sự độc lập nào nằm ngoài độc lập dân tộc.Chính vì thế mà trước tiên,cần giải phóng toàn bộ dân tộc,để từ

đó tạo ra tiền đề giải phóng giai cấp

Thứ tư,giữ vững độc lập dân tộc mình,đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác

Tinh thần quốc tế trong sáng là phẩm chất, là yêu cầu đạo đức của mỗi người Việt Nam trong mối quan hệ rộng lớn, vượt qua phạm vi quốc gia, dân tộc Nội dung chủ nghĩa quốc tế trong tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện ở các điểm sau: + Đó chính là tinh thần đoàn kết với các dân tộc bị áp bức, với nhân dân lao động các nước trong cuộc đấu tranh giải phóng con người khỏi ách áp bức, bóc lột mà Hồ Chí Minh đã dày công vun đắp bằng hoạt động cách mạng thực tiễn của bản thân mình và bằng sự nghiệp cách mạng của cả dân tộc Là một chiến sĩ quốc tế chân chính,Hồ Chí Minh không chỉ đấu tranh cho độc lập dân tộc Việt Nam,mà còn đấu tranh cho độc lập cho các dân tộc bị áp bức.Nêu cao tinh thần

độc lập,tự chủ,thực hiện nguyên tắc về quyền tự quyết,nhưng Hồ Chí Minh không quên nghĩa vị quốc tế trong việc ủng hộ các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới.Người nhiệt liệt ủng hộ các cuộc kháng chiến chống Nhật của nhân dân Trung Quốc,các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống

đế quốc Mỹ xâm lược của nhân dân Là và Campuchia,đề ra khẩu hiệu:”giúp bạn

là tự giúp mình” và chủ trương phải bằng thắng lợi của cách mạng mỗi nước mà đóng góp vào thắng lợi chung của cách mạng thế giới.Trong quá trình tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã đến nhiều nước trên thế giới, các nước tư bản cũng như thuộc địa Người đã chứng kiến cảnh cùng cực của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, đồng thời cũng thấy rõ cảnh sống xa hoa của bọn tư sản Thực tế sinh động đã giúp Người đồng cảm và nhận thức rõ: Nơi đâu cũng có người nghèo như ở xứ mình, dù ở các nước thuộc địa hay chính quốc, họ đều bị

áp bức, bóc lột tàn nhẫn bởi chủ nghĩa thực dân tàn ác Người đi tới kết luận: "Dù

màu da có khác nhau, trên đời này chỉ có hai giống người: giống người bóc lột

và giống người bị bóc lột Mà cũng chỉ có một mối tính hữu ái là thật mà thôi:

tình hữu ái vô sản" (Bài Đoàn kếtgiai cấp của Nguyễn Ái Quốc đăng trên báo Le

Paria số 25 tháng 5-1924).Kết luận này cho thấy nhận thức của Hồ Chí Minh về

ý thức dân tộc và ý thức giai cấp đã từ tầm nhìn quốc gia tới tầm nhìn quốc tế Kết luận trên cũng là sự khởi đầu của tư tưởng đoàn kết quốc tế Hồ Chí Minh

-đoàn kết với nhữngngười lao khổ, cần laotrên thế giới, luôn gắn liền lợi ích dân

tộc với lợi ích giai cấp, lợi ích quốc gia với lợi ích quốc tế.Tháng 6-1919, khi gửi tới Hội nghị "hòa bình" Vécxây "Bản yêu sách của nhân dân An Nam”, lần đầu tiên xuất hiện trên vũ đài quốc tế, Hồ Chí Minh đã thể hiện tư tưởng sát cánh cùng các dân tộc bị áp bức đấu tranh cho sự bình đẳng, hợp tác quốc tế Mười năm vận động, trải nghiệm ở nhiều nước, Hồ Chí Minh đã sớm xác định, cuộc đấu tranh của Việt Nam, cũng như cuộc đấu tranh giải phóng của các dân tộc bị áp bức là bộ phận của cách mạng vô sản thế giới Từ lời phát biểu đầu tiên tại Đại hội Tua (12-1920) trở đi, Người luôn khẳng định cuộc cách mạng của các dân tộc bị áp bức đều có quan hệ với nhau Nói về sự liên minh đoàn kết đấu tranh của nhân dân lao động ở các nước thuộc địa, khi đó Hồ Chí Minh đã chỉ

rõ, các nước thuộc địa và phụ thuộc muốn được giải phóng khỏi ách áp bức bóc lột của chủ nghĩa tư bản thì chỉ bằng cách đoàn kết chặt chẽ để chống kẻ thù chung Cũng là một người dân thuộc địa, Người thấy được khả năng, sức mạnh đoàn kết của các dân tộc thuộc địa và tin tưởng vào thắng lợi trong cuộc đấu tranh của họ