“Văn hóa” gia đình: Dạo gần đây ở cơ quan, ba nghe người ta thường nhắc tới “văn hóa công ty”, bỗng dưng ba nghĩ tới các con, nghĩ tới văn hóa gia đình mình. Đó cũng là lúc, ba nhớ tới lời hẹn cuối tuần, cả nhà mình sẽ đi nhà sách, có khi chẳng để mua gì, mà đó là việc quen thuộc.Giúp con tự bảo vệ: Gần đây báo chí đăng tải liên tiếp nhiều vụ hiếp dâm, xâm hại tình dục trẻ em. Là người có nhiều năm nghiên cứu và công tác trong lĩnh vực hỗ trợ trẻ em, sau mỗi lần đọc những câu chuyện đau lòng ấy, tôi luôn bức xúc: “Cha mẹ cháu ở đâu?”. Tất nhiên, cha mẹ không thể suốt ngày ở bên cạnh trẻ để cùng đối mặt và can ngăn kịp thời, nhưng cha mẹ có thể “hiện diện gián tiếp” bằng những lời dạy dỗ, cảnh báo, lưu ý đối với trẻ.Bài học làm người: Sẽ là “cha hát con khen”, khi cha tôi chỉ học hết lớp Nhất (nay là lớp 5) mà tôi lại nói ông uyên bác thì uyên bác nỗi gì. Nhưng, trong lòng chúng tôi những công dân có trình độ thấp nhất là trung cấp thì cha mãi vẫn là một người thầy uyên bác.5 điều tuyệt vời về bố có thể bạn chưa biết: So với mẹ, bố dường như “lép vế” hơn nhiều bởi bọn trẻ lúc nào cũng bám mẹ. Mẹ có “ti ti”, mẹ cho bọn trẻ ăn và chăm sóc chúng, ôm chúng đi ngủ, nhưng bố lại làm được những việc khác tuyệt vời chẳng kém mà có thể bạn chưa nhận ra đâu.v..v... Là những nội dung chính trong tài liệu: Văn hóa gia đình, bí mật tuyệt vời về bố và về mẹ mà không phải ai cũng biết, học làm người, giáo dục trẻ thơ Trân trọng giới thiệu cùng quý vị bạn đọc
Trang 1“Văn hóa” gia đình
Dạo gần đây ở cơ quan, ba nghe người ta thường nhắc tới “văn hóa công ty”, bỗng dưng
ba nghĩ tới các con, nghĩ tới " văn hóa gia đình" mình Đó cũng là lúc, ba nhớ tới lời hẹn cuối tuần, cả nhà mình sẽ đi nhà sách, có khi chẳng
để mua gì, mà đó là việc quen thuộc.
Gần nhà, có hai điểm hẹn mối ruột với mấy cha con, đó là rạp phim “Trang trí” và nhà sách “Kỳ lạ” Tên của chúng, là
do các con tự đặt, nhân những sự kiện bí mật chỉ có cha và con trai biết Quả là thú vị, khi giữa cha con ta tồn tại những điều nho nhỏ như thế Mẹ “ganh tỵ” lắm, nhiều lần dò hỏi, nhưng ba quyết không nói ra, như lời con trai dặn Bù lại, mẹcũng có những chuyện riêng với con gái, mà ba và con trai đành ấm ức khi bị gạt ra rìa…
Ba thích vô cùng cái cảm giác cả nhà rong ruổi trên đường Con trai ngồi lọt trong lòng ba phía trước, con gái ôm eo ba phía sau, cả nhà mình “cột” lại với nhau bằng một sợi dây
Trang 2đai an toàn và đôi tay của mẹ bao chót Những lúc ấy, ba thấy đời mình sao mà bình yên đến lạ.
Ba chỉ là anh công nhân bình thường, tự biết mình không đủ sức để dạy các con những điều cao xa, rộng lớn Ba chỉ có thể cùng con xem một bộ phim hoạt hình trên ti vi, bàn bạc với nhau như thể bạn bè trang lứa Buổi tối, ba luôn gắng giữthói quen đọc cho con nghe cuốn truyện tranh nào đấy trước khi ngủ Ngày nghỉ, ba dạy con trai kiểm tra xem bóng đèn nào đã bị cháy, vòi nước nào sắp hư, để rồi cùng nhau đi mua đồ mới về thay Con luôn miệng “phụ ba”, nghe sao mà
Trang 3đáng yêu quá Con gái thì được mẹ mua cho búp bê và đồ hàng, tỉ mẩn khâu áo đầm, cột tóc cho em búp bê
Khoảnh khắc ba thích nhất là lúc cả nhà mình quây quần ăn cơm, với những món ruột, mà ba biết, khi lớn lên, dù no ấm thế nào, mùi vị của chúng cũng theo các con mãi Bởi vì đó
là thức ăn mẹ nấu Là những thứ mà “chỉ bếp nhà mình mới có” Ba có tham lam và kỳ vọng quá không? Ba răn con phảibiết quý trọng đồ chơi, không có mới nới cũ, lãng phí Cứ mỗi dịp gì đó, mẹ lại chụp hình cho cả nhà, như một cách để các con hiểu rằng, sự sum vầy hiện tại là vô giá Này là con gái đang cưỡi chiếc xe đạp ba bánh đầu đời Đây, con trai vừa rụng chiếc răng sữa “mặt tiền”, nụ cười hơi sún coi ngộ quá Lại nữa, hôm ấy trời mưa, cả nhà mình đang ăn khoai lang mẹ quạt than nướng đây mà… Những tấm ảnh kỷ niệm
ấy được lưu giữ cẩn thận, lâu lâu cả nhà lại mở ra cùng xem, tha hồ mà nhắc lại những khoảnh khắc ấm áp đã qua dưới mái nhà mình
Trang 4Giúp con tự bảo vệ.
Gần đây báo chí đăng tải liên tiếp nhiều
vụ hiếp dâm, xâm hại tình dục trẻ em Là người
có nhiều năm nghiên cứu và công tác trong lĩnh vực hỗ trợ trẻ em, sau mỗi lần đọc những câu chuyện đau lòng ấy, tôi luôn bức xúc: “Cha mẹ cháu ở đâu?” Tất nhiên, cha mẹ không thể
suốt ngày ở bên cạnh trẻ để cùng đối mặt và can ngăn kịp thời, nhưng cha mẹ có thể “hiện diện gián tiếp” bằng những lời dạy dỗ, cảnh báo, lưu
ý đối với trẻ.
Cung cấp kỹ năng để trẻ tự bảo vệ
Cha mẹ cần cung cấp cho các em kỹ năng nhận diện nguy
cơ, kỹ năng tự điều chỉnh bản thân để bảo vệ chính mình Đócũng là kiến thức cơ bản, nằm lòng ở trẻ, như không thò tay vào ổ điện, vọc phá nước sôi hay chơi giỡn ở cầu thang… Hãy dạy trẻ từng bước, giúp trẻ hình thành nhận thức và biết
Trang 5chọn hành vi để phản ứng tích cực ở hoàn cảnh, tình huống
có vấn đề nguy cơ Nhiều phụ huynh cho rằng trẻ bước vào giai đoạn dậy thì, cơ thể nảy nở thì mới sợ bị xâm hại tình dục Trên thực tế, từ rất sớm, nhiều trẻ đã là nạn nhân của
“yêu râu xanh” Với trẻ nhỏ, kẻ thủ ác dễ dụ dỗ bằng quà bánh Trẻ cũng không đủ nhận thức, ngôn ngữ để có thể nói với cha mẹ, do thế mà sự việc dễ bị che khuất
Tùy mức độ tiếp thu của mỗi trẻ, phụ huynh có thể dạy trẻ một vài lần hay nhắc đi nhắc lại việc tự bảo vệ bản thân, phòng tránh nguy cơ xâm hại tình dục Phụ huynh không nên
sờ mó, nựng nịu bộ phận sinh dục của trẻ vì sẽ tạo kích
thích, khoái cảm Lẽ khác, nếu những hành động này được lặp đi lặp lại, trẻ sẽ nghĩ rằng chuyện bị sờ mó là bình
thường và sẽ thỏa hiệp, đáp ứng cả với người lạ có ý xấu Phụ huynh cần chỉ ra đâu là hành động nguy cơ và hướng dẫn trẻ phản kháng bằng thái độ, lời nói, hành động Cha mẹ
và thầy cô nên dạy trẻ phân vùng trên cơ thể, vùng nào cấm người khác chạm vào còn vùng nào thì được phép “Người khác” là bất cứ ai, không loại trừ cô, dì, cậu, chú, bác, ông, thầy cô giáo,… thậm chí cha mình
Trang 6Một phụ huynh chia sẻ với TS Thạch Ngọc Yến (phải)
Đừng thờ ơ khi có dấu hiệu nguy cơ
Con trẻ luôn cần người cha, người mẹ thân thiện để có thể chia sẻ những bối rối, ngần ngại, bất an Sự chia sẻ của trẻ
dù ngây ngô, không đầu đuôi rõ ràng nhưng với sự tinh
tường và óc phán đoán, cha mẹ sẽ có thể nắm bắt được điều con trẻ đang đối mặt Có nhiều trường hợp trẻ tỏ thái độ phản ứng gay gắt, chống đối với “yêu râu xanh”, muốn nói
ra (đây là điều rất khó nói), nhưng cha mẹ lại vô tâm phớt lờ,vẫn “giao trứng cho ác” những khi không có điều kiện trông nom; đến khi biết thì đã muộn
Trang 7Hiếm khi kẻ xâm hại tình dục tấn công trẻ một cách đường đột, mà thường có một quá trình thăm dò trẻ bằng cách khen ngợi, đùa cợt, nhìn soi mói, vuốt ve, ôm ấp, dụ ngọt, rủ rê… Nếu cha mẹ quan tâm, quan sát thái độ của con trẻ, lắng
nghe con và biết cách gợi ý để con nói thật thì sẽ kịp ngăn chặn những chuyện đáng tiếc Ngược lại, nếu thờ ơ, bỏ mặc hoặc thường xuyên mắng chửi, đánh đập thì các em sẽ khôngdám bày tỏ Trong trường hợp con trẻ đã bị xâm hại tình dục,phụ huynh cần có cách xử lý đúng: không la mắng mà động viên, nâng đỡ con; thu thập, giữ nguyên chứng cứ, kịp thời tốgiác; đưa con đi đến công an để được giới thiệu khám, giám định y khoa; nhờ chuyên gia hỗ trợ tâm lý cho con, có thể chuyển đổi môi trường sống, học tập để con nguôi ngoai Cha mẹ phải tập trung chăm sóc để tạo sự bình tâm cho con trẻ
Trong nhiều vụ xâm hại tình dục trẻ, thủ phạm hay kể: “Mấylần đầu thì tôi chủ động dụ dỗ, nhưng lần sau thì bé tự tìm đến…”, đó là điều đáng suy ngẫm Trẻ là nạn nhân nhưng rấtcó
thể là nạn-nhân-có-nhu-cầu Điều đó khiến nhiều trẻ chịu
“tổn thương kép”, vừa bị xâm hại tình dục vừa dằn vặt, ray
Trang 8rứt, cho rằng mình có lỗi, tại mình mà “chú ấy” bị bắt giam
Vì thế, giúp trẻ nhận diện và đối phó với nguy cơ là cần thiếtnhưng chưa đủ, phụ huynh phải dạy trẻ điều chỉnh bản thân, giữ chừng mực khi tiếp xúc, tránh môi trường không an toàn
Tiến sĩ giáo dục học THẠCH NGỌC YẾN
Bài học làm người
Sẽ là “cha hát con khen”, khi cha tôi chỉ học hết lớp Nhất (nay là lớp 5) mà tôi lại nói ông uyên bác thì uyên bác nỗi gì Nhưng, trong lòng chúng tôi - những công dân có trình độ thấp nhất là trung cấp - thì cha mãi vẫn là một người thầy uyên bác.
Trang 9Từ khi chúng tôi còn là những đứa trẻ tranh nhau phần quà, miếng bánh, cha đã dạy chúng tôi “đói cho sạch/rách cho thơm”, dù thiếu thốn, đói khổ cũng không được ăn cắp, nói dối Mỗi khi cha phát hiện đứa nào phạm hai lỗi trên, dù chỉ
là lấy của anh em mình cây bút chì, viên phấn bảng, hoặc ăn vụng phần ăn của chị em mình nhưng nói dối là chuột ăn, gà
và vất vả hơn cả nghề thợ hồ của cha và buôn gánh bán bưngcủa mẹ Mãi sau này chúng tôi mới hiểu, thời điểm đó cha
“thất nghiệp”, mẹ không muốn chồng vất vả một mình nên chia sẻ cùng chồng “đày ải” mấy đứa con như thế
Trang 10Chúng tôi lên cấp III rồi có việc làm ổn định, vài đứa bắt đầu
có chỗ đứng trong xã hội thì bất chợt cha tôi bị hầu tòa vì quỵt nợ của Nhà nước năm triệu đồng từ Quỹ vay tín chấp dành cho nông dân Niềm tin về cha sụp đổ, lại mất mặt với anh em đồng nghiệp, nhất là làng xóm, những người nông dân vốn chân chất thật thà, nên chúng tôi giận cha lắm Trốn trong nhà thì thôi, thò đầu ra khỏi nhà là cha bị người ta chỉ trỏ: “Thằng cha X coi vậy mà ăn quỵt!”; “Rồi ở tù cho
xem!”; “Bày đặt nuôi con ăn học cho dữ, ai dè giật tiền của người ta nuôi tụi nó chứ giỏi giang gì”! Tinh thần cha tôi xuống dốc rõ rệt Giọng nói sang sảng ngày nào giờ khàn đặc nhỏ xíu, dù vẫn khăng khăng là mình không ăn cắp Tôi hỏi rõ nguyên nhân… Hóa ra, để chị em tôi được trọn đường
Trang 11ăn học, ngoài việc vắt kiệt mồ hôi và sức lực, cha tôi còn phải thế chấp giấy đỏ ở ngân hàng, vay Quỹ tín chấp dành cho nông dân và vài khoản vay lãi ngắn, lãi dài khác nữa
“Giật gấu vá vai” gần chục năm, cuối cùng chị em tôi cũng học hành xong Nông dân nên cha thật thà lắm, lâu nay vì ông tổ trưởng tổ vay vốn đến nhà thu tiền lãi nên sau này có tiền, cha gửi luôn ông “trả giùm Nhà nước” Nhưng, đồng tiền làm mờ mắt, ông tổ trưởng nhận nhưng không mang trả cho Quỹ tín chấp mà “mượn lại”, sổ sách, giấy tờ thì vẫn mang tên người vay nợ là cha tôi Bẵng đi hai năm, vừa có thông báo đòi nợ của ngân hàng, vừa có “trát” mời hầu tòa vì
“nợ quá hạn” khiến cha tôi suy sụp Giấy tờ đâu để chứng minh mình đã trả rồi? Ông tổ trưởng tổ vay vốn thì khăng khăng phủ nhận là chưa nhận một đồng nào của cha tôi
Vài người bạn nhiệt tình đã giúp cha tôi hoàn tất một lá đơn gửi đến tòa soạn một tờ báo để trình bày sự việc Khi báo chíphanh phui, hóa ra sự thật là ông giám đốc Quỹ tín chấp đó cũng “ăn rơ” với ông tổ trưởng tổ vay vốn Ghê gớm hơn, trường hợp của cha tôi không phải là duy nhất Nhà báo bảo cha tôi đứng tên viết tiếp một lá đơn tập thể để “dẹp ghế” vị giám đốc đó, dù ông ta đã chịu trả lại tất cả các khoản tiền đã
“ăn gian” nông dân, nhưng cha bảo: “Thôi, người ta có khi
Trang 12cũng vì miếng cơm manh áo của vợ con mà phải làm như vậy Giờ mọi việc đã sáng tỏ, tiền mình được trả lại, tiếng mình được trong sạch, như thế là đủ rồi Đừng dồn người ta tới đường cùng, thất đức lắm!”.
Không biết lúc đó mấy chị em tôi xúc động trước lòng bao dung của cha mà khóc hay vì “tức” cha quá hiền Nhưng chị
em tôi thật sự vui sướng vì hiểu cha mình là người nhân hậu.Giờ tuổi cha đã gần 70, vẫn kiểu ăn nói bỗ bã của nông dân, cách ăn mặc xuề xòa của một thời nghèo khó, vẫn cần mẫn với nghề thợ hồ ngày có, ngày không để mỗi tháng góp quỹ cùng bạn hữu vài trăm ngàn đồng dành giúp đỡ những ngườinghèo khó, cơ nhỡ trong ấp, xã Các con biếu ít tiền để cha
cà phê, cà pháo… cha đều lẳng lặng cất đi, nói “Để dành giúp người khốn khó chứ cả đời ăn uống biết bao nhiêu rồi Cha có tuổi vầy mà không đau bệnh, luôn vui vẻ yêu đời là
đã được quá nhiều phúc của trời rồi!”
Mỗi câu, mỗi từ của cha đều mang đến cho chị em tôi một bài học làm người sâu sắc
Trang 135 điều tuyệt vời về bố
có thể bạn chưa biết.
So với mẹ, bố dường như “lép vế” hơn nhiều bởi bọn trẻ lúc nào cũng bám mẹ Mẹ có
“ti ti”, mẹ cho bọn trẻ ăn và chăm sóc chúng,
ôm chúng đi ngủ, nhưng bố lại làm được
những việc khác tuyệt vời chẳng kém mà có thể bạn chưa nhận ra đâu.
1 Bố truyền cảm hứng cho con biết tham vọng
Những ông bố biết xắn tay làm việc nhà giúp vợ con thực chất là những ông bố biết bảo vệ, ủng hộ phái yếu Các cô con gái có bố không quản ngại việc nhà lớn lên sẽ có hoài bão hơn, ít phải đối mặt với các vấn đề truyền thống về giới hơn trong công việc, và kiếm được nhiều tiền hơn
Trang 142 Bố là “tấm gương” để con gái chọn chồng
Có lý do sinh học rõ ràng cho việc vì sao các cô gái thường muốn hò hẹn với người giống bố của mình Nhà tâm lý học Tanya Byro lý giải: Người đàn ông đầu tiên mà con gái gắn
bó chính là cha của mình, cho nên một cách vô thức, họ bị lôi cuốn trước những người đàn ông có cách đối xử giống như bố đã đối xử với mẹ hay với họ
3 Bố là chỗ dựa khi bạn mất tự tin
Những đứa con tuổi teen với tâm lý rắc rối chẳng mấy khi yên, chúng dễ tổn thương và hay thấy mình đau khổ, lúc
Trang 15đó, bố thực sự là vị cứu tinh Các ông bố luôn làm tốt việc ở bên con động viên,an ủi, làm chỗ dựa vững chắc cho cuộc đời của con gái Bố đủ nhạy cảm để hiểu cảm xúc của con, dành thời gian lắng nghe con, thậm chí biết tham gia đầy tíchcực vào những sở thích của con nữa Những đứa con có
được người cha quan tâm đến cuộc sống của chúng sau này thường có tính tự tin cao hơn
4 Bố giữ con tránh xa khỏi rắc rối
Không ít nghiên cứu đã cho thấy các cô con gái thân với bố thường tránh được nguy cơ dính vào các vấn đề nghiệp ngập,tình dục khi quá chén, tình dục không an toàn Do đó cũng tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục hay mang thai ngoài ý muốn
5 Bố thường xuyên ăn cơm với cả nhà, con lành mạnh hơn
Cách ăn của bố không chỉ có ảnh hưởng đến cách ăn của con
mà còn đến cả cách chúng nhìn thức ăn nữa Nghiên cứu chothấy nếu bố hay ăn đồ ăn nhanh thì con sẽ không đánh giá
Trang 16đúng được giá trị của bữa ăn, còn những ông bố thường
xuyên dùng cơm với gia đình (ít nhất vài lần 1 tuần) sẽ có con cái biết trân trọng giá trị thời gian gia đình ăn uống vui
vẻ bên nhau
người mẹ tuyệt vời.
Young Parent – một tờ tạp chí nổi tiếng dành cho các bậc cha mẹ đã làm một cuộc điều tra nho nhỏ với các độc giả nữ với đề bài “Theo bạn, thế nào là một người mẹ tuyệt vời” Và thật
Trang 17ngạc nhiên, những ý kiến chia sẻ nhận được nhiều sự tán đồng, ủng hộ nhất lại là những bí quyết quá đỗi đơn giản.
Dưới đây là những gợi ý, chia sẻ nhận được nhiều “like”nhất trong cuộc bình chọn đó
1 Luôn tìm kiếm sự giúp đỡ
Ngay từ khi chuẩn bị sinh con, bạn đừng ngần ngại lên danhsách những người có thể giúp đỡ mình từ những việc nhỏnhất Điều này là cực kỳ cần thiết bởi vì nó sẽ giúp bạn giảitỏa được nhiều áp lực trong việc chăm sóc, trông nom đứatrẻ, đặc biệt là giai đoạn mới sinh Hãy chia sẻ với họ quan
Trang 18điểm cũng như cách mà bạn đã chăm sóc con mình để mọingười cùng hiểu và “chung tay” giúp đỡ bạn khi cần.
2 Hài hước trong mọi tình huống
Việc trở thành cha mẹ khiến bạn thường xuyên phải chuẩn bịtinh thần để rơi vào những tình huống mà bạn chưa từng gặptrước đó Một ví dụ khi con bạn gặp phải ác mộng, bạn sẽlàm gì nếu bỗng nửa đêm, chúng bật dậy òa khóc nức nở, sợhãi vì một con quái vật vô hình nào đó trong giấc mơ? Đừngnghiêm trọng hóa vấn đề Việc đơn giản nhất bạn nên làm là
vớ ngay một cái bình xịt và nói với con rằng, đó là loại thuốcxịt diệt quái vật tốt nhất mà bạn đã mua, “giả vờ” cùng conxịt khắp phòng, hay bật quạt thật to để thổi bay quái vật đi…Nghĩ ra cách xử lý hài hước, nhẹ nhõm thực sự sẽ khiến các
bà mẹ thư giãn hơn rất nhiều!
3 Luôn tin vào bản năng của người mẹ
Nhiều nghiên cứu đã khẳng định rằng: “Bản năng làm cha
mẹ có sẵn trong mỗi chúng ta Chúng rất tuyệt vời và hãy tintưởng vào điều đó Tuy nhiên, nếu được kết hợp với kiếnthức cơ bản, việc nuôi con sẽ dễ dàng hơn rất nhiều” Điều
đó cho thấy, sự tự tin vào bản năng làm mẹ là hoàn toàn có
Trang 19căn cứ, sẽ giúp bạn “giảm tải” rất nhiều trước những quyếtđịnh cần phải đưa ra với con.
4 Sống thật với cảm xúc của mình và của con
Nếu bạn thực sự có chuyện buồn, hãy nói với con là bạnmuốn ở một mình hay cần được chia sẻ; đừng cố gắng thểhiện cho con thấy là cho dù bạn đang rất mệt mỏi thì bạn vẫngắng sức để chăm sóc và quan tâm đến chúng Hãy cho con
cơ hội thể hiện sự quan tâm ngược lại dành cho bạn… Đừngbiến con cái thành cái cớ để bạn phải gồng mình lên sốnghoàn hảo hay sống như một người không phải là chính bạn.Ngược lại, bạn hãy tôn trọng và hòa mình vào những cảmxúc của con Ví dụ, khi con giận dữ, đừng cố gắng “cầmcương” cơn giận của chúng, hãy cho phép con được cáu kỉnh
và “cáu kỉnh” cùng con bằng những lời chia sẻ như: “Concáu đúng không? Con thấy mặt nóng bừng lên đúng không?Con đang muốn uýnh vào cái gì đó phải không? ” Nhữngcâu hỏi này sẽ giúp trẻ nhận biết và gọi tên đúng hơn cảmxúc của mình, đồng thời cũng là cách mẹ gợi ý cho connhững “giải pháp” để tháo gỡ vấn đề
Trang 20Giáo dục cần an toàn
và tôn trọng.
Mỗi người đều biết quan tâm đến các giá trị sống, có khả năng sáng tạo cũng như học tập khi có cơ hội Đây là một trong những tiền đề
cơ bản của chương trình giáo dục các giá trị sống.
Nhận diện các giá trị tích cực
Cách đây nhiều năm, tôi có dạy cho một nhóm phạm nhân
nữ tại một trại giam ở New Zealand Tất cả đều tỏ vẻ khinhmiệt khi tôi giới thiệu lối suy nghĩ dựa trên các giá trị tíchcực Một phạm nhân còn thẳng thừng tuyên bố rằng chỉ toànnhững lời rác rưởi Chị nói sao mà chả được Chị có sốngtrong tù như chúng tôi đâu Với một thái độ bình tĩnh, tôi đãhỏi lại: Vâng, các chị đang ở trong tù, nhưng ai mới là người
Trang 21kiểm soát tâm trí và thái độ của các chị? Câu hỏi bất ngờ làmcác chị im bặt và suy nghĩ
Từ lớp học đó, các phạm nhân đã biết hợp tác, ứng xử tử tế
và cải hóa bản thân Các chị không còn cộc cằn và phản ứngthô lỗ nữa mà đã chủ động tham gia các lớp học chữ và họcnghề dành cho phạm nhân Sau này, nhiều chị đã có thể táihòa nhập cộng đồng, thậm chí có chị còn thành công trênthương trường
Ở buổi học Nhận diện các giá trị tại trung tâm cai nghiện matúy Nhị Xuân, tôi đã hỏi những thanh niên cai nghiện rằng
“người anh hùng của bạn là ai?” Một cậu thanh niên đãkhông ngần ngại trả lời: Hitler Rõ ràng, đó không phải làcâu trả lời mà tôi mong đợi Tuy nhiên, tôi vẫn chấp nhậnquan điểm lúc đó của cậu ấy và hỏi “thế Hitler có những giátrị nào?” Cậu ấy lập tức đưa ra rất nhiều giá trị mà Hitler có:nào là quyết đoán, can đảm, nhanh trí Chính câu hỏi này đãđưa cậu quay trở về các giá trị cốt lõi của con người Từnhững chia sẻ của cậu ấy và nhiều học viên khác, tôi đã phântích giúp họ nhận diện các giá trị sống Sau này khi ra khỏitrung tâm, cậu ấy đã trở thành là một trong số các tìnhnguyện viên năng động