Ẩm thực Việt Nam

Ẩm thực Việt Nam là cách gọi của phương thức chế biến món ăn, nguyên lý phối trộn gia vị và những thói quen ăn uống nói chung của mọi người Việt trên đất nước Việt Nam.

Ẩm thực Việt Nam

Ẩm thực Việt Nam là cách gọi của phương thức chế biến món ăn,

nguyên lý phối trộn gia vị và những thói quen ăn uống nói chung của mọi ngườiViệt trên đất nước Việt Nam Tuy hầu như có ít nhiều có sự khác biệt, ẩm thựcViệt Nam vẫn bao hàm ý nghĩa khái quát nhất để chỉ tất cả những món ăn phổbiến trong cộng đồng các dân tộc thiểu số nhưng đã tương đối phổ thông trongcộng đồng người Việt

Đặc điểm chung

Việt Nam là một nước nông nghiệp thuộc về xứ nóng, vùng nhiệt đới giómùa Ngoài ra lãnh thổ Việt Nam được chia ra ba miền rõ rệt là Bắc, Trung,Nam Chính các đặc điểm về địa lý, văn hóa, dân tộc, khí hậu đã quy định nhữngđặc điểm riêng của ẩm thực từng vùng - miền Mỗi miền có một nét, khẩu vị đặctrưng Điều đó góp phần làm ẩm thực Việt Nam phong phú, đa dạng Đây là mộtvăn hóa ăn uống sử dụng rất nhiều loại rau (luộc, xào, làm dưa, ăn sống); nhiềuloại nước canh đặc biệt là canh chua, trong khi đó số lượng các món ăn có dinhdưỡng từ động vật thường ít hơn Những loại thịt được dùng phổ biến nhất làthịt lợn, bò, gà, ngan, vịt, các loại tôm, cá, cua, ốc, hến, trai, sò v.v Những món

ăn chế biến từ những loại thịt ít thông dụng hơn như thịt chó, thịt dê, thịt rùa,thịt rắn, thịt ba ba thường không phải là nguồn thịt chính, nhiều khi được coi làđặc sản và chỉ được sử dụng trong một dịp liên hoan nào đó với rượu uống kèm.Người Việt cũng có một số món ăn chay theo đạo Phật được chế biến từ các loạirau, đậu tương tuy trong cộng đồng thế tục ít người ăn chay trường, chỉ có các

sư sãi trong chùa hoặc người bị bệnh buộc phải ăn kiêng

Ẩm thực Việt Nam còn đặc trưng với sự trung dung trong cách phối trộnnguyên liệu không quá cay, quá ngọt hay quá béo Các nguyên liệu phụ (gia vị)

để chế biến món ăn Việt Nam rất phong phú, bao gồm nhiều loại rau thơm nhưhúng thơm, tía tô, kinh giới, hành, thìa là, mùi tàu v.v.; gia vị thực vật như ớt,hạt tiêu, sả, hẹ, tỏi, gừng, chanh quả hoặc lá non; các gia vị lên men như mẻ,mắm tôm, bỗng rượu, dấm thanh hoặc kẹo đắng, nước cốt dừa v.v Các gia vị

đặc trưng của các dân tộc Đông Nam Á nhiệt đới nói trên được sử dụng mộtcách tương sinh hài hòa với nhau và thường thuận theo nguyên lý "âm dươngphối triển", như món ăn dễ gây lạnh bụng buộc phải có gia vị cay nóng đi kèm.Các món ăn kỵ nhau không thể kết hợp trong một món hay không được ăn cùnglúc vì không ngon, hoặc có khả năng gây hại cho sức khỏe cũng được dân gianđúc kết thành nhiều kinh nghiệm lưu truyền qua nhiều thế hệ Khi thưởng thứccác món ăn, tính chất phối trộn nguyên liệu một cách tổng hợp nói trên càng trởnên rõ nét hơn: người Việt ít khi ăn món nào riêng biệt, thưởng thức từng món,

mà một bữa ăn thường là sự tổng hòa các món ăn từ đầu đến cuối bữa Một nétđặc biệt khác của ẩm thực Việt Nam mà các nước khác, nhất là nước phươngTây không có chính là gia vị "nước mắm" Nước mắm được sử dụng thườngxuyên trong hầu hết các món ăn của người Việt Ngoài ra còn có các loại nướctương, tương đen (là từ đậu nành) Bát nước mắm dùng chung trên mâm cơm, từxưa đến nay làm khẩu vị đậm đà hơn, món ăn có hương vị đặc trưng hơn và biểu

Một đặc điểm ít nhiều cũng phân biệt ẩm thực Việt Nam với một số nướckhác: ẩm thực Việt Nam chú trọng ăn ngon tuy đôi khi không đặt mục tiêu hàngđầu là ăn bổ Bởi vậy trong hệ thống ẩm thực người Việt ít có những món hếtsức cầu kỳ, hầm nhừ ninh kỹ như ẩm thực Trung Hoa, cũng không thiên về bàybiện có tính thẩm mỹ cao độ như ẩm thực của Nhật Bản, mà thiên về phối trộngia vị một cách tinh tế để món ăn được ngon, hoặc sử dụng những nguyên liệudai, giòn thưởng thức rất thú vị dù không thực sự bổ béo (ví dụ như các mónmăng, chân cánh gà, phủ tạng động vật v.v) Trong thực tế nhiều người nhậnthấy, một cách cảm tính, đặc trưng ẩm thực Việt Nam toát lộ trong sự đối sánhvới các nền văn hóa ẩm thực khác trên thế giới: món ăn Trung Hoa ăn bổ thân,món ăn Việt ăn ngon miệng, món ăn Nhật nhìn thích mắt Tuy nhiên, đặc điểmnày càng ngày càng phai nhòa và trở nên ít bản sắc trong thời hội nhập

thực Việt Nam có 9 đặc trưng:

 Tính hoà đồng hay đa dạng

Tuy có những nét chung nói trên, ẩm thực Việt Nam có đặc điểm khácnhau theo từng vùng, mặc dù trong từng vùng này ẩm thực của các tiểu vùngcũng thể hiện nét đặc trưng:

Văn hóa ẩm thực là nét văn hóa tự nhiên hình thành trong cuộc sống Nhất

là đối với người Việt Nam, ẩm thực không chỉ là nét văn hóa về vật chất mà còn

là văn hóa về tinh thần Qua ẩm thực người ta có thể hiểu được nét văn hóa thểhiện phẩm giá con người, trình độ văn hóa của dân tộc với những đạo lý, phéptắc, phong tục trong cách ăn uống

Đề bài là TM chung nhưg tất nhiên cũng cần nói qua về 1 số nét ẩm thựctiêu biểu VD như chè sen nè:

Trong hệ thống các yếu tố làm nên diện mạo đặc trưng nhằm tôn vinhnhững giá trị tinh hoa của bản sắc văn hóa truyền thống dân gian Việt Nam thìvăn hóa ẩm thực trở thành yếu tố then chốt Trong đó, đặc biệt nói đến văn hóa

ẩm thực miền Bắc

Nếu như văn hóa ẩm thực phương Nam với tiêu điểm thành phố Hồ ChíMinh là sự quyện hòa tuyệt vời của nền văn hóa ẩm thực trong một vùng đấtgiầu có, trù phú với một miệt vườn hoa quả, sóng sánh miền cá bạc tôm vàng đấtbiển, cùng với những gia súc, gia cầm, những sinh vật hoang dã như: rùa, rắn…tạo nên phong cách ẩm thực riêng của người thưởng thức, thì văn hóa ẩm thựcmiền Bắc lại in đậm cốt cách của một tầm văn hóa lâu đời Đến với điểm hẹntừng là kinh đô của nhiều triều đại, trái tim hồng của cả nước là Hà Nội - đô thịngàn năm văn hiến, nơi hội tụ của những tinh hoa văn hoá cả nước Bữa cơmngười Hà Nội cầu kỳ, sang trọng chưa hẳn là đẹp, nhưng chỉ một món rau thôicũng đủ làm nên cái hòa sắc thanh nhã của thú ẩm thực Hà Nội có biết bao mónngon, đầu tiên phải nói đến phở Phở Hà Nội nâng nghệ thuật ăn uống lên mộtbậc cao mới, cùng với kem, bánh tôm Hồ Tây đã đi cùng tuổi trẻ, tạo nên dòng

ẩm thực lịch lãm, tinh tế Đặc sản của Hà Nội phải nói đến bánh cốm NguyênNinh, chả cá Lã Vọng, miến lươn Thanh Trì Cùng với Hà Nội thì mảnh đất HàTây cũng góp những đặc sản nổi tiếng: Bánh dầy Quán Gánh, giò chả Ước Lễtrở thành sợi chỉ đỏ óng ánh xuyên suốt mùa cưới hỏi của đôi trai gái, dệt nênnhững mối tình vợ chồng chung thủy, sắt son Đó còn là vật phẩm thiêng liêngtrong những tết cổ truyền…Có lẽ vậy mà món ăn Hà Nội đáng trân trọng nhưnhững bảo vật của văn hóa Việt Nam Theo dòng ẩm thực phong phú ấy đi vềđồng bằng Bắc Bộ, du khách sẽ dễ dàng nhận thấy thoang thoảng vị hương gừngđậm đà, vị cáy biển của bánh cáy làng Nguyễn, Thái Bình - một phong vị đặctrưng đầy tự hào của người dân quê lúa Và người bạn láng giềng của Thái Bìnhvới bề dày văn hóa truyền thống cũng không kém tự hào bởi bánh gai Bà Thi -

Nam Định, vốn đã được ca tụng từ lâu Đó là những tinh túy của đồng bằngsông Hồng.

Tạm biệt vùng đất màu mỡ với "địa nhân linh kiệt", ngược dòng lên chốn

"nước non thanh tú" của vùng trung du, miền núi ta sẽ nhận thấy đây là cả mộtnền ẩm thực bao la, được thiên nhiên, ưu đãi Vùng núi Hòa Bình, cái nôi ngọtngào của những vò rượu cần, đã trở thành mối duyên thi vị, đầm ấm men saycủa người Mường với du khách phương xa Ngược lên phía Bắc đến với LạngSơn, để thưởng thức trọn vẹn món ngon xứ Lạng là lợn quay lá mác mật ở phố

Kỳ Lừa- một hương vị riêng chỉ ở Lạng Sơn Song điểm dừng chân thi vị và hấpdẫn nhất chính là SaPa - nơi được mệnh danh là “Đà Lạt của miền Bắc” Với độcao lý tưởng 1600m so với mực nước biển, SaPa (thuộc tỉnh Lào Cai) nổi tiếngthế giới là địa danh du lịch tuyệt đẹp Nhưng ẩn sau phong cảnh thiên nhiênhùng vĩ, nét thơ mộng của chợ tình là nền văn hóa ẩm thực đa sắc màu Sa Pa có

cả một nền ẩm thực đậm đà với những hương vị tự nhiên Đó là vị nồng thơmcủa hạt dổi, hạt mùng, vị cơm nếp hương thơm lừng trong căn bếp chật, miếngthịt nai rừng thơm phức, ngọn măng rừng và bầu nấm hương tươi tắn, con cásuối ngọt lịm, cùng với mùi thảo quả nức hương mang đậm nét hoang sơ, dịungọt của đồng bào dân tộc thiểu số Có lẽ vậy mà ẩm thực Sa Pa mãi lung linhhuyền ảo trong tình người lâng lâng…

Ẩm thực miền Bắc là vậy, không quá hoa lệ, rực rỡ, nhưng nó lại đầy xúccảm như một bài thơ nghệ thuật Nhưng vượt lên trên hết, người ta thấy cái đẹp,cái cao cả trong miền ẩm thực ấy chính là tình người thân thương, là tình yêu thathiết của những tên đất, tên làng gắn với mỗi vùng miền của tổ quốc, tạo nên cáiđẹp bất tử của Văn hóa ẩm thực Việt Nam

 Ẩm thực miền Trung

Đồ ăn miền Trung với tất cả tính chất đặc sắc của nó thể hiện qua hương

vị riêng biệt, nhiều món ăn cay và mặn hơn đồ ăn miền Bắc và miền Nam, màusắc được phối trộn phong phú, rực rỡ, thiên về màu đỏ và nâu sậm Các tỉnhthành miền Trung như Huế, Đà Nẵng, Bình Định rất nổi tiếng với mắm tômchua và các loại mắm ruốc Đặc biệt, do ảnh hưởng từ phong cách ẩm thực

hoàng gia, ẩm thực Huế không chỉ rất cay, nhiều màu sắc mà còn chú trọng vào

số lượng các món ăn, tuy mỗi món chỉ được bày một ít trên đĩa nhỏ

Theo những tài liệu được lưu giữ và lời kể của các bậc cao niên thì xưakia tại cung đình Huế thường có 2 nhóm người chuyên lo chuyện bếp núc chocác vị vua chúa và hoàng tộc Một bộ phận đảm nhiệm khâu nấu nướng là dânthuộc vùng Phước An Họ là những nghệ nhân chế biến các món ăn dùng đểcúng giỗ hoặc yến tiệc chiêu đãi của triều đình Một bộ phận đầu bếp khác dànhcho vua và hoàng tộc được chọn lọc cẩn thận làm nhiệm vụ thường xuyên trongđại nội có tên là "Thượng thiện", sách sử gọi là "Tiếp chính" của vua Theo những bậc cao niên kể lại, "Thượng thiên" thường có mấy chục đầubếp siêu hạng, được các quan nội chính chọn lọc kỹ càng: mỗi vị đầu bếp nàychuyên làm một số công việc như: vót đũa, vót tăm, giã giò, làm nem, làm chả,làm tré và nấu món ăn hàng ngàỵ Tuỳ năng khiếu, tay nghề mà mỗi người chỉđược phân công chế biến một số món nào đó Thông thường mỗi bữa ăn của vua

có khoảng 35 món, từ sơn hào hải vị đến thông thường dân dã Tuy vậy, đa sốđược chế biến hết sức cầu kỳ công phu

Chỉ riêng vật dụng nấu cơm và chế biến thức ăn cho vua cũng đã hết sứcđặc biệt Người ta dùng loại nồi, chảo bằng đất sét nung, do một làng nghềtruyền thống nổi tiếng thuộc huyện Phong Điền sản xuất Các nồi ăn này trướckhi sử dụng đều phải ngâm trong một chảo nước chè xanh đậm đặc đang đun sôisùng sục Đến khi tất cả đồ dùng bằng đất nung đã được phủ một lớp men xanhthì mới vớt ra, sấy khô rồi đem cất vào khu dùng dần Mỗi bữa, đầu bếp dùngmột cái nồi loại này để nấu cơm hoặc thức ăn, xong lại đập bể đị Lần khác lại sửdụng cái mớị Thậm chí, đôi đũa ăn của vua cũng được sản xuất tại chỗ, bằngloại tre già Chiếc tăm xỉa răng vua dùng hết sức đặc biệt Thường là tăm tre dàibằng cây bút lông, có 2 đầu, một đầu nhỏ dùng để vua xỉa răng; đầu kia đượcvót to hơn rồi dùng sống dao giần cho xơ mịn giống bông hoa (nên thường gọi làtăm hoa hoặc tăm bông) Ngày xưa, có mốt nhuộm răng đen như hạt na; khi vua

ăn xong dùng một đầu cây tăm bông này để xỉa răng, còn đầu kia chà răng cho

sạch Hoàng hậu, cung tần thì tự làm đẹp bằng cách nhúng đầu tăm vào một loạiphẩm màu đen để làm cho bộ răng ngày càng đẹp hơn, bóng đen hơn Vua ăn cơm gọi là "Ngự thiện" Trong lịch sử vua chúa VN, trừ Duy Tân

và Bảo Đại thường dùng bữa chung với vợ con, hầu như các ông vua trước đóchỉ ăn cơm một mình Khi cần người nói chuyện vui vẻ để nhà vua ăn đượcngon miệng, sẽ có ngay 2 vị quan trực hầu hạ Thông thường quan văn thì từhàm Tứ phẩm, quan vâ thì phải Tam phẩm trở lên mới được phép ngồi cạnhmâm cơm của vua để hầu chuyện (Hàm quan triều đình xưa thường có 9 phẩmtrật Thấp nhất là hàng Cửu phẩm) Vua "Ngự thiện" trên bàn hoặc trên sập gụ, 2quan "chầu thiện" ngồi xéo hai bên trái - phải vua, với khoảng cách vừa phải đểnói chuyện đủ nghẹ Trường hợp đặc biệt, nếu vị quan nào được vua trọng nể thì

sẽ được thị vệ dọn thêm mâm riêng để có thể vừa ăn vừa hầu chuyện Ngoài ra,trong khi ăn, vua cũng có thể thích nghe nhạc Ban nhạc cung đình thời ấy cónhiệm vụ hòa nhạc giúp bữa ăn thêm phần ngon miệng

Các món được đựng trong om bằng đất phía trên bịt giấy hồng đào cẩnthận Đồng thời mỗi loại thức ăn đều được viết tên dán bên ngoài chiếc om Nhàvua thích ăn món nào thì sai thị vệ mở món đó Trước khi ăn, vua thường sanbớt thức ăn cho các bà quý phi, ái phi được vua cưng chiềụ Thức ăn dù là củavua chúa nhưng vẫn có đủ các món bình dân như: dưa môn kho, ruốc sả, dưacải, rau muống luộc Tương truyền, vua Duy Tân lúc nhỏ rất thích ăn cơm với

cá bống kho khô, do vậy khi đã lên ngôi hoàng đế mỗi bữa nhất nhất đều có món

ăn này trong hàng chục món sơn hào hải vị khác

Có thể thấy, việc nấu nướng, chế biến món ăn rất cầu kỳ, công phu củangười dân Huế ngày nay chính là sự ảnh hưởng khá lớn phong cách ăn uống củavua chúa triều đình Huế xưa

Trong đời sống hàng ngày, chuyện ăn uống chiếm khá nhiều thời gian.Người ta nghĩ đến chuyện ăn không phải chỉ vì đói mà còn vì những khoái lạctinh thần Dường như mỗi miền quê đều có những món ăn độc đáo, mang hương

vị riêng của mình

Đến Quảng Nam mà không tận hưởng hương vị đặc biệt của tô mì Quảng,không biết đến thịt heo cuốn bánh tráng thì quả là thiếu sót Mì Quảng sinh từđất Quảng đúng như tên gọị Với người dân xứ Quảng vào những dịp giỗ, chạp,đón khách quý, mì Quảng là món ăn khó có thể thiếu

Mì được làm bằng bột gạo mùa xay mịn, tráng thành bánh, quét lên 1 lớpdầu phụng mỏng, xắt thành sợị Nước dùng được làm từ thịt gà, có nơi dùng thịtheo, tôm tươị Nước dùng của mì Quảng ít chứ không như nước phở Bắc, nhưngrất ngọt và đậm đà Rau sống thường là rau thơm, rau húng quế cùng với bắpchuối sứ non xắt mỏng Nhìn tô mì, dưới là rau sống, bên trên trải đều những sợi

mì trắng, được chan nước với những miếng thịt gà hay thịt heo, tôm béo ngậy,thơm lừng, thêm ít đậu phụng rang vàng ắt hẳn bạn sẽ nghe thấy lời "réo gọi thathiết" từ cái dạ dàỵ Có thể cho thêm ít tiêu, mấy lát ớt chín, vắt múi chanh, thêmchút mắm, 1 thìa dầu phụng phi hành tùy theo khẩu vị Với những người sànhđiệu thì còn phải thêm 1 cái bánh tráng mà nướng giòn, bóp vụn cho thêm vào

mì Mì Quảng ăn nóng mới ngon

Ngày nay, đáp ứng nhu cầu của khách, một số nơi cho thêm vào tô mì một

số loại nhân, rau sống hay gia vị khác, tuy nhiên không phải vì thế mà làm mất

đi hương vị "tô mì truyền thống" Nếu bạn có dịp ghé thăm mảnh đất "ngũphụng tề phi này", xin đừng quên tìm đến hương vị tô mì Quảng

Cùng với mì Quảng, Quảng Nam còn có một món ăn độc đáo nữa là bánh tráng cuốn thịt heọ Chuẩn bị cho món này đơn giản, chỉ cần rau sống, bánh tráng, thịt heo luộc, nước chấm Thịt heo luộc xắt mỏng, phần da và mỡ trắng ngần nhưng phần nạc thì luôn giữ được màu hồng, thịt mềm và thơm lừng, cái độc đáo, khác thường đáng nói là không biết bằng cách nào họ lại

để phần ngon ở giữa còn hai bên là hai lớp da và mỡ mà không hề có điểm nốị Rau sống được làm từ giá, và xà lách, các loại rau thơm và không thể thiếu bắp chuối sứ non xắt mỏng, rau muống chẻ Bánh tráng bây giờ được dùng tùy theo khẩu vị từng nơi nhưng thường thì người ta hay dùng 1 loại bánh tráng làm riêng để cuốn Loại bánh này không mỏng như bánh đa nem của người Bắc nhưng cũng không dày, có độ dai vừa đủ Trước khi ăn,

ta tráng qua 1 lớp nước mỏng để bánh dịu lại, khi quấn không bị rách và không bị cứng lúc ăn Nước chấm phải chọn được từ mắm cái cá cơm, vừa thơm, vừa ngọt có độ mặn và chua vừa đủ lại hơi cay cay

Người ta không dùng đũa mà chỉ dùng taỵ Trải bánh tráng lên lòng bàn tay, bốc rau sống rải đều theo chiều ngang của bánh, tiếp đến là để miếng thịt cùng chiều rau, cuốn trên cái bánh như cách quấn nem, dùng kèm với nước chấm thế là bạn đã có 1 quấn bánh tráng cuốn thịt heo đậm

đà hương vị đồng nội Quảng Nam

Dải đất duyên hải miền Trung nhỏ hẹp chạy dài từ Thanh Hóa đến BìnhThuận Mỗi địa phương đều có phong tục tập quán, thổ săn khác nhau và miếngngon vật lạ chẳng bao giờ thiếu vắng Bởi vậy, nhiều đặc sản từng vùng, từ món

ăn bình dân cho đến các loại sơn hào hải vị được khách sành ăn chọn lựa, phẩmbình Nhiều đặc sản đã nổi tiếng từ ngàn xưa và đã đi vào văn học dân gian.Nhân dịp Xuân về, Tết đến xin mượn mấy dòng ca dao, tục ngữ để giới thiệucùng bạn đọc bốn phương các loại đặc sản của miền Trung đã được ông bà tachọn lựa và truyền tụng qua nhiều thế hệ :

Ra đi anh nhớ Nghệ An,

Nhớ Thanh Chương ngon nhút, nhớ Nam đàn thơm tương.

"Nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn" đã gợi nhớ biết bao kẻ tha hương.

Ở vùng đầu nguồn Lam Giang, còn có những đặc sản của vùng cao như :

Tiếng đồn cá mát sông Găng,

Dẻo thơm ba lá, ngon măng chợ Cồn.

Vô đến Quảng Bình thì có các loại sơn hào hải vị, là những món "thượng thừa" trong khoa ẩm thực

Yến sào Vinh Sơn

Cửu khổng cửa Ròn

Nam sâm Bố Trạch

Cua gạch Quảng Khê

Sò nghêu quán Hàn

Rượu dâu Thuận Lý

Đến Thừa Thiên - Huế, sẽ được dịp thưởng thức các loại trái cây ngọt ngào, thơm ngon:

Quýt giấy Hương Cần

Cam đường Mỹ Lợi

Vải trắng cung diên

Nhãn lồng phụng tiêu

Đào tiên Thế miếu

Thanh trà Nguyệt biếu

Dâu da làng truồi

Hạt sen hồ Trịnh

Khi táo xứ Quảng thì được dịp thưởng thức tiếp các món:

Nem chả Hóa Vang

Bánh tổ Hội An

Khoai lang Trà Kiệu

Thơm rượu Tam kỳ

ở thượng nguồn Quảng Nam - Đà Nẵng còn có:

Quế sơn cam mít mấy từng

Thương bòn bon Đại lộc, nhớ rượu cần Trà mi

Trái bòn bon hay còn gọi là trái Nam trân rất quý hiếm, ngày xưa thuộc loại

"tiến kinh", nay thì được nhắc nhở qua câu hò tâm tình mà ý nhị:

Trái bòn bon trong tròn ngoài méo

Trái sầu đâu trong héo ngoài tươi

Em thương anh ít nói ít cười

Ôm duyên ngồi đợi chín mười con trăng

Trong khi cô nàng ôm duyên ngồi đợi thì các bạn đã lặn lội vào đất Quảng Ngãi nổi tiếng với món "don", ngon nhất là "don Vạn Tượng"

Cô gái làng Son,

Không bằng tô don Vạn tượng!

Và, một đặc sản của vùng sông nước không thể bỏ qua, đó là "cá bống" sông TràKhúc

Em đi em nhớ quê nhà,

Nhớ con cá bống sông Trà kho tiêu

Còn món ngọt nổi tiếng thời có:

Mứt gừng Đức Phổ

Bánh nổ Nghĩa Hành

Đậu xanh Sơn Tịnh

Nói chung, xứ Quảng nổi tiếng là đất mía đường, các bạn sẽ được người đẹp ở đây mới đón hết sức ngọt ngào như mật:

Ai về Quảng Ngãi quê ta,

Mía ngon đường ngọt trắng ngà dễ ăn

Mạch nha, đường phổi, đường phèn

Kẹo gương thơm ngọt ăn quen lại ghiền

Đến Bình Định, quê hương miền đất võ, thì có: