TÌM HIỂU BỆNH HEN SUYỄN

Với tỷ lệ mắc bệnh cao như vậy, hen suyễn là bệnh gây hậu quả khá nghiêm trọng.. Viêm có thể làm giảm lượng không khí mà người bệnh có thể hít vào hay thở ra khỏi phổi.. Ở n

Trang 1

http://www.hensuyen.com/?page_id=28

Triệu chứng của hen suyễn

Điều gì sẽ xảy ra đối với người bị bệnh suyễn không được kiểm soát ? Tiếng rít nghe được khi thở? Căng lồng ngực? Đa số những người bị hen suyễn có một hay nhiều hơn những triệu chứng sau:

 Khò khè: tiếng rít thường nghe được khi thở ra Tiếng rít này dễ dàng được nhận ra bởi bác sĩ của bạn hay chính bạn cũng có thể nhận ra

 Ho:ho có thể kéo dài và thường hay xảy ra Ho cũng là dấu hiệu nặng của cơn suyễn ban đêm Ho rất dễ bị nhầm lẫn với những bệnh khác Đặc biệt ở Việt Nam, một số bệnh nhân bị ho do hen suyễn được chẩn đoán nhầm là viêm phế quản , viêm họng hay thậm chí được chẩn đoán là ho lao Một số bệnh nhân bị hen suyễn chỉ có biểu hiện duy nhất là ho , đặc biệt là nửa đêm về sáng

 Nặng ngực: cảm giác giống như lồng ngực bị bóp chặc

 Khó thở:thở thấy khó khăn, đặc biệt là thở ra

Các triệu chứng này có thể xảy ra nếu bạn không điều trị hay điều trị không đúng bệnh hen suyễn của bạn , hoặc khi bạn tiếp xúc với chất kích ứng gây ra cơn hen suyễn của bạn Hai yếu tố xảy ra trong đường dẫn khí của bạn để gây ra cơn hen suyễn là :

 Co thắt đường dẫn khí Các cơ quanh đường dẫn khí siết chặt hay thắt chặt lại với nhau Sự co thắt này cũng còn gọi là “co thắt phế quản”, và có thể gây cản trở không cho không khí được hít vào hay thở ra tại phổi

 Viêm đường dẫn khíNếu bị bệnh suyễn đường dẫn khí ở phổi luôn luôn bị viêm , và trở nên sưng nhiều hơn và kích ứng khi bắt đầu có hen suyễn Bác sĩ của bạn có thể gọi sự sưng này là “viêm” Viêm có thể làm giảm lượng không khí mà bạn có thể hít vào hay thở ra khỏi phổi của bạn Trong một số trường hợp , các tuyến nhầy trên đường dẫn khí tiết quá nhiều chất nhày đặc , và hệ quả là làm tắt nghẽn đường dẫn khí Lúc này bạn có cảm giác ngộp thở dù bạn đang ở nơi đầy không khí

Điểm cốt yếu của hen suyễn là đây : ngay cả khi bạn không để ý đến nó , viêm đường dẫn khí luôn đồng hành cùng bạn Đường dẫn khí của bạn bị viêm dù bạn đang có triệu chứng hen suyễn hay không có triệu chứng hen suyễn Đó là lý do hết sức quan trọng là tại sao bạn phải điều trị hen suyễn mỗi ngày – ngay cả khi bạn cảm thấy khỏe – do ngày càng có nhiều bằng chứng chứng minh rằng – nếu không được điều trị , hen suyễn có thể gây suy hô hấp mạ n tính

Trang 2

Những bài thuốc chữa hen suyễn bằng thực phẩm

Hen suyễn là bệnh viêm mạn tính ở phế quản, quá trình viêm này có sự tham gia của

nhiều tế bào và nhiều thành phần của tế bào Viêm mạn tính đi kèm với sự nhạy cảm quá

mức của đường dẫn khí dẫn đến các cơn suyễn tái đi tái lại của các triệu chứng khò khè,

khó thở, nặng ngực và ho Các triệu chứng này đặc biệt thường xảy ra vào ban đêm hoặc

sáng sớm Các cơn suyễn đi kèm với việc lan rộng – nhưng rất thay đổi – của sự tắc

nghẽn đường dẫn khí bên trong phổi mà thường là hồi phục tự nhiên hay do điều trị Hen

suyễn là một bệnh mạn tính - bệnh mạn tính có nghĩa là nó luôn đi theo người bệnh đến

…cả cuộc đời

Hen suyễn là bệnh có tỷ lệ người mắc bệnh khá cao Lấy ví dụ tại Mỹ, với dân số khoảng 300 triệu người

có khoảng 22 triệu người bị hen suyễn, mỗi năm hen suyễn gây ra khoảng 5.000 ca tử vong, 2 triệu lần phải cấp cứu, và 500.000 trường hợp phải nhập viện mỗi năm Tại thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ ước tính người bị hen suyễn là khoảng 5% dân số (khảo sát này được thực hiện bởi TS Phạm Duy Linh và cộng sự tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch) Với tỷ lệ mắc bệnh cao như vậy, hen suyễn là bệnh gây hậu quả khá nghiêm trọng Hơn nữa, có bằng chứng ngày càng nhiều là nếu không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách, hen suyễn có thể gây suy giảm dài hạn chức năng phổi (còn gọi là suy hô hấp mạn tính )

Hen suyễn là một bệnh lý có hai vấn đề chủ yếu xảy ra bên trong đường dẫn khí của phổi

• Co thắt phế quản: các cơ trơn phế quản siết chặt hay thắt chặt lại với nhau Co thắt phế quản có thể gây cản trở không cho không khí được hít vào hay thở ra qua phế nang phổi

• Viêm đường dẫn khí: ở người bị hen suyễn đường dẫn khí của phổi luôn luôn bị viêm, trở nên sưng nhiều hơn và kích ứng khi bắt đầu có cơn hen Sự sưng này chính là do viêm Viêm có thể làm giảm lượng không khí mà người bệnh có thể hít vào hay thở ra khỏi phổi Trong một số trường hợp, các tuyến nhầy trên đường dẫn khí tiết quá nhiều chất nhày đặc, và hệ quả là làm tắt nghẽn đường dẫn khí Lúc này bệnh nhân có cảm giác ngộp thở dù đang ở nơi đầy không khí

Sự co thắt và viêm đường dẫn khí đồng thời gây thu hẹp đường dẫn khí, có thể làm thở khò khè, co kéo – cò cữ, thắt chặt lồng ngực (tạo cảm giác “nặng ngực” hay “đau ngực” như một số bệnh nhân mô tả), hoặc thở hổn hển (khó thở) Ở người bị hen suyễn, đường dẫn khí bị viêm ngay cả khi không có những triệu chứng

Điều gì sẽ xảy ra đối với người bị b ệnh suyễn không được kiểm soát ? Tiếng rít nghe được khi thở ? Ho? Nặng ngực? Khó thở? Đa số những người bị hen suyễn có một hay nhiều hơn những triệu chứng sau:

• Khò khè: tiếng rít thường nghe được khi thở ra Tiếng rít này dễ dàng được nhận ra bởi bác sĩ khi khám bệnh hay thậm chí chí nh bệnh nhân cũng có thể nhận ra Khò khè nghe như tiếng mèo rên hoặc ngày xưa ông bà ta thường gọi là tiếng “cò cử”

Trang 3

• Ho: ho có thể kéo dài và thường hay xảy ra Ho cũng là dấu hiệu nặng của cơn suyễn ban đêm Ho rất dễ bị nhầm lẫn với những bệnh khác Đặc biệt ở Việt Nam, một số bệnh nhân bị ho do hen suyễn d ễ được chẩn đoán nhầm là viêm phế quản , viêm họng hay thậm chí được chẩn đoán là ho lao (bản thân người viết đã gặp một số trường hợp người bị hen suyễn chỉ có biểu hiện là ho và đã được điều trị bằng thuốc lao) Một số bệnh nhân bị hen suyễn chỉ có biểu hiện duy nhất là ho , đặc biệt là nửa đêm về sáng

• Nặng ngực: cảm giác giống như lồng ngực bị bóp chặt

• Khó thở: thở thấy khó khăn, đặc biệt là thở ra

Điểm cốt yếu của hen suyễn là , ngay cả khi ngư ời bệnh không để ý đến nó, viêm đường dẫn khí luôn đồng hành cùng bệnh nhân Đường dẫn khí bị viêm dù đang có triệu chứng hen suyễn hay không có triệu chứng hen suyễn Đó là lý do hết sức quan trọng rằng tại sao người bệnh phải điều trị dự phòng hen suyễn hàng ngày – ngay cả khi cảm thấy khỏe – do ngày càng có nhiều bằng chứng chứng minh rằng – nếu không được điều trị, hen suyễn có thể gây suy hô hấp mạn tính

Nói chung, có hai loại thuốc để điều trị bệnh suyễn – thuốc dự phòng và thuốc cắt cơn nhanh (cũng còn gọi là “thuốc cấp cứu”) Các thuốc dự phòng, như corticosteroid dạng hít, được sử dụng hàng ngày để giảm viêm và ngăn chặn những triệu chứng xảy ra Các thuốc cắt cơn nhanh được sử dụng để giảm co thắt các cơ trơn đường hô hấp trong cơn hen suyễn

Dự phòng hen suyễn, ngoài việc dùng thuốc, bệnh nhân cần chú ý đến những thứ có thể gây kích ứng cơn hen suyễn được gọi chung là dị ứng nguyên Chúng có thể là thực phẩm như bò, gà, đồ biển Hoặc không phải thực phẩm như khói bụi (đặc biệt là khói thuốc lá), phấn hoa, dị ứng nguyên từ chó mèo, gián, nấm mốc, mạt nhà

Một số bài thuốc hen suyễn từ thực phẩm

Có một số thực phẩm kích hoạt cơn hen suyễn Ngược lại, cũng có một số thực phẩm có ích cho

hen suyễn Việc điều trị hen suyễn bằng thuốc theo Tây y, do sử dụng dài hạn, có thể có những

tác dụng bất lợi cho cơ thể Vì thế, ngày nay, kể cả những nước Phương tây, việc điều trị những

bệnh mạn tính ngày càng được chú ý nhiều hơn đến những phương thuốc từ cỏ cây, thực phẩm

chất chính yếu có giá trị trong chống nôn là gingerol (có lẽ vì hoạt chất này mà tên tiếng Anh của Gừng là Ginger) Vị đặc trưng của gừng cũng là do chất gingerol Ngoài gingerol, trong gừng

còn có guineapigileum có hoạt tính kháng hydroxytryptamine giúp chống nôn hiệu quả Ngày

nay, một số nghiên cứu trong ngành thực vật ở Ấn Độ đã thấy gừng có đặc tính kháng viêm giúp ức chế đáp ứng miễn dịch thái quá trong hen suyễn Hơn nữa, gừng cũng có hoạt tính làm long

đàm Một nghiên cứu được tiến hành trên 92 bệnh nhân bị hen suyễn ở Iran Bệnh nhân được sử

dụng 150 mg bột gừng 3 lần mỗi ngày trong 2 tháng Sau 2 tháng sử dụng gừng đã có cải thiện

đáng kể triệu chứng của hen suyễn là khò khè và nặng ngực Khò khè giảm 19,5% và nặng ngực

giảm 52%

tống xuất đàm nhớt ra ngoài Như bạn đã biết, chất nhầy của đàm nhớt tích tụ trong phế quản

ngăn cản oxy đi vào cũng như ngăn chặn sự đào thải CO2 ra ngoài Điều này kích hoạt cơn

suyễn cấp Mật ong có thể được sử dụng bằng cách pha trong nước uống hàng ngày (một muỗng

cà phê mật ong mỗi ngày) hoặc một muỗng cà phê mật ong pha với nửa muỗng cà phê bột quế

uống 1 lần mỗi ngày (sáng hoặc tối) Cách tốt hơn là dùng mật ong pha với nước cốt gừng tươi

Một số bài thuốc khác từ thực phẩm dùng trong hen suyễn:

Dịch tỏi: dịch chiết xuất từ tỏi Hòa 10 – 15 giọt dịch tỏi trong nước ấm và uống sẽ giúp làm

Trang 4

giảm triệu chứng hen suyễn

Húng quế: Cho 30 – 40 lá húng quế vào 1 lít nước uống dần trong ngày

Hỗn hợp: hòa ¼ ly nước cốt củ hành tây, 1 muỗng cà phê mật ong và 1/8 muỗng cà phê tiêu đen Hỗn hợp: hòa trộn cam thảo và gừng với nhau Dùng nửa muỗng cà phê hỗn hợp này với 1 ly nước Không được sử dụng ở người bị tăng huyết áp

Hỗn hợp: pha 1 ly hỗn hợp gồm 2/3 nước ép cà rốt và 1/3 nước ép cải bó xôi (rau bina hay

spinach) Ngày 3 lần, mỗi lần dùng 1 ly

Hỗn hợp: nghiền gừng, nghệ, tiêu đen rồi trộn với mật ong cho sền sệt Mỗi ngày dùng 1 muỗng cà phê hỗn hợp này

Một số bài thuốc từ thực phẩm của các nước

Tại Anh, si-rô được bào chế từ vài lát củ hành thái mỏng trộn với mật ong dùng 3 – 4 lần mỗi ngày giúp cải thiện tình trạng hen suyễn Người Anh cũng dùng vỏ và lá cây bạch quả (ginkgo) để làm giảm tình trạng hắt hơi do dị ứng và hen suyễn

Tại Úc, tinh dầu khuynh diệp được sử dụng để làm giảm các tình trạng khó chịu của hệ hô hấp và hen suyễn Lá khuynh diệp chứa rutin, một loại bioflavonoid, giúp làm giảm tình trạng viêm của phế quản Bệnh nhân có thể thở với nước trà nóng có pha tinh dầu khuynh diệp hay uống vài giọt tinh dầu khuynh diệp pha loãng với nước nóng

Tại Ai Cập, người bị hen suyễn được khuyên ăn quả sung, vả, nho có tác dụng làm giảm hen suyễn

Tại Trung Hoa, cái nôi của Y học Đông phương khuyên người bị hen suyễn sử dụng lá trà trong việc làm giảm hen suyễn (lá trà có chứa theophylline, một chất có tác dụng làm giãn phế quản) Một cách khác là xào rễ cây ma hoàng với mật ong, sau đó hỗn hợp này trộn với phần cơm quả

mơ được một chế phẩm cắt cơn hen suyễn Vì trong thành phần của rễ cây ma hoàng có

ephedrin, pseudoephedrin cho nên không được dùng bài thuốc này cho người bị bệnh tim mạch, tăng huyết áp, người thi đấu thể thao (sẽ cho kết quả dương tính doping)

Tại Hy Lạp & La Mã Người Hy Lạp & La Mã cổ xưa đã biết dùng tỏi, tiêu đen, quế và giấm trong điều trị hen suyễn Những thực phẩm có vị cay và hăng này có thể thúc đẩy sự bài tiết nước trong phế quản, điều này giúp làm sạch chất nhầy bít tắc trong phế quản Một số thực phẩm khác cũng được dùng rộng rãi như là phương thuốc cổ truyền điều trị hen suyễn: cá nước ngọt, ngò tây, cỏ cà ri, củ cải, bạc hà (loại bạc hà dùng tinh chế ra dầu bạc hà, không phải loại bạc hà nấu canh chua), nho khô, cháo yến mạch Những thực phẩm này có vai trò kiểm soát hiện tượng viêm trong phế quản do làm loãng chất nhầy, làm giãn phế quản và cải thiện chức năng của hệ

hô hấp Người Hy Lạp cũng khuyến cáo dùng trà được chế biến từ hạt thì là (thì là rất thông dụng ở miền Bắc Việt Nam) có tác dụng bổ phế và giảm triệu chứng hen suyễn Thì là có chứa rutin, nhiều vitamin và khoáng chất bao gồm calcium và kali

Một số nước thuộc Châu Âu Mỗi ngày uống 2 ly cà phê, mỗi ly khoảng 200 mL có tác dụng tốt trên hen suyễn Điều này được giải thích là trong cà phê có chứa hoạt chất xanthine có tác dụng làm giãn phế quản

BS Nguyễn Hoàng Quân (Theo DNSG Cuối Tuần)

Định dạng
Số trang	4
Dung lượng	171,33 KB