Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ( Hay)

Kết luận: Từ trường tác dụng lực lên đoạn dây dẫn AB có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường?. Từ trường tác dụng lực lên đoạn dây dẫn AB có dòng điện chạy qua đặt trong từ trườn

Căng một đoạn dây dẫn song song với trục của một kim nam châm được đặt trên trụ nhọn, cho dòng điện chạy qua dây dẫn thì kim nam châm bị lệch Thí nghiệm chứng tỏ dòng điện có tác dụng từ

ĐÁP ÁN

? Nam châm có những ứng dụng nào

trong thực tế.

? Trong y học nam châm còn được dùng để làm gì.

• Nam châm được ứng dụng rộng rãi trong

thực tế như: được dùng để chế tạo loa

điện, rơle điện từ, chuông báo động và

nhiều thiết bị tự động khác.

• Trong y học các bác sĩ sử dụng nam châm

lấy các mạt sắt nhỏ li ti ra khỏi mắt bệnh nhân

Ti t 31 – Bài 27 L C I N T ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ỰC ĐIỆN TỪ ĐIỆN TỪ ỆN TỪ Ừ

Mắc mạch điện như hình

vẽ Đoạn dây thẳng AB

nằm trong từ trường của

một nam châm

Dòng điện tác dụng lực từ lên kim nam châm, vậy ngược lại nam châm có tác dụng lực từ lên dòng điện hay không?

B

Ti t 31 – Bài 27 L C I N T ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ỰC ĐIỆN TỪ ĐIỆN TỪ ỆN TỪ Ừ

I Tác dụng của từ trường

lên dây dẫn cĩ dịng điện

1 Thí nghiệm (H27.1- sgk/73)

Đĩng cơng tắc K: dây dẫn AB

lệch khỏi vị trí ban đầu.

? Đóng cơng tắc K Quan sát xem hiện tượng gì xẩy ra với đoạn dây dẫn AB

C1: Hiện tượng đó chứng tỏ

điều gì?

-> Chứng tỏ, đoạn dây dẫn

AB chịu tác dụng của một

lực nào đó.

? Qua thí nghiệm trên, ta rút

ra được kết luận gì

2 Kết luận:

Từ trường tác dụng lực lên

đoạn dây dẫn AB có dòng

điện chạy qua đặt trong từ

trường Lực đĩ gọi là lực điện

từ.

Trả lời câu hỏi nêu ra ở đầu bài:

? Dòng điện tác dụng lực từ lên kim nam châm, vậy ngược lại nam châm có tác dụng lực từ lên dòng điện hay không.

- Dòng điện tác dụng lực từ lên kim

lực từ lên dây dẫn có dòng điện đặt

Ti t 31 – Bài 27 L C I N T ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ỰC ĐIỆN TỪ ĐIỆN TỪ ỆN TỪ Ừ

I Tác dụng của từ trường

lên dây dẫn cĩ dịng điện.

II Chiều của lực điện từ

Quy tắc bàn tay trái.

1 Chiều của lực điện từ phụ

thuộc vào yếu tố nào?

a Thí nghiệm (H27.1-sgk/73)

Đổi chiều dịng điện qua AB

hoặc đổi chiều đường sức.

Từ trường tác dụng lực lên

đoạn dây dẫn AB có dòng

điện chạy qua đặt trong từ

trường Lực đĩ được gọi là lực

điện từ

B

B

B

Ti t 31 – Bài 27 L C I N T ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ỰC ĐIỆN TỪ ĐIỆN TỪ ỆN TỪ Ừ

Qua 2 thí nghiệm trên, ta rút ra được kết luận gì ?

1 Chiều của lực điện từ phụ

a Thí nghiệm:

b K t ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ

lu n: ận:

Chi u c a l c t tác dụng lên ều của lực từ tác dụng lên ủa lực từ tác dụng lên ực từ tác dụng lên ừ tác dụng lên

dây dẫn AB phụ thuộc vào

chiều dòng điện chạy trong dây

dẫn và chiều của đường sức từ.

2 Quy tắc bàn tay trái:

I Tác dụng của từ trường

lên dây dẫn cĩ dịng điện.

II Chiều của lực điện từ

Quy tắc bàn tay trái.

Ti t 31 – Bài 27 L C I N T ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ỰC ĐIỆN TỪ ĐIỆN TỪ ỆN TỪ Ừ

1 Chiều của lực điện từ phụ

thuộc vào yếu tố nào?

Chi u c a l c t tác dụng lên ều của lực từ tác dụng lên ủa lực từ tác dụng lên ực từ tác dụng lên ừ tác dụng lên

dây dẫn AB phụ thuộc:

- chiều dòng điện chạy trong

dây dẫn

- chiều của đường sức từ

2 Quy tắc bàn tay trái:

Quy tắc bàn tay trái

Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lịng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngĩn tay giữa hướng theo chiều dịng điện thì ngĩn tay cái chỗi ra 90 0

chỉ chiều lực điện từ.

I Tác dụng của từ trường

lên dây dẫn cĩ dịng điện.

II Chiều của lực điện từ

Quy tắc bàn tay trái.

B

Ti t 31 – Bài 27 L C I N T ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ỰC ĐIỆN TỪ ĐIỆN TỪ ỆN TỪ Ừ

III Vận dụng:

C 2 : áp dụng quy tắc bàn

tay trái, xác định chiều

dòng điện chạy qua đoạn

dây dẫn AB trong H27.3

I Tác dụng của từ trường

lên dây dẫn cĩ dịng điện.

II Chiều của lực điện từ

Quy tắc bàn tay trái.

Tiết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ

C 2 : áp dụng quy tắc bàn tay

trái, xác định chiều dòng điện

chạy qua đoạn dây dẫn AB

trong H27.3

điện có chiều đi từ B đến A.

C 3 : Xác định chiều đường sức

từ của nam châm trên hình

27.4

I Tác dụng của từ trường

lên dây dẫn cĩ dịng điện.

II Chiều của lực điện từ

Quy tắc bàn tay trái.

III Vận dụng:

Ti t 31 – Bài 27 L C I N T ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ỰC ĐIỆN TỪ ĐIỆN TỪ ỆN TỪ Ừ

điện có chiều đi từ B đến A.

C 3 : Xác định chiều đường sức

từ của nam châm trên hình

27.4

châm có chiều đi từ dưới lên

trên.

I Tác dụng của từ trường

lên dây dẫn cĩ dịng điện.

II Chiều của lực điện từ

Quy tắc bàn tay trái.

Tiết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ

C 4 : Biểu diễn lực điện từ tác

dụng lên các đoạn AB, CD

của khung dây dẫn có dòng

điện chạy qua trong hình

27.5a, b, c Các cặp lực điện

từ tác dụng lên AB và CD

trong mỗi trường hợp có tác

dụng gì đối với khung dây?

I Tác dụng của từ trường

lên dây dẫn có dòng điện.

II Chiều của lực điện từ

Quy tắc bàn tay trái.

III Vận dụng:

B

A

A

C

D

D

Hình a : Cặp lực từ F1 F2 tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây quay theo chiều kim đồng hồ

Hình b: Cặp lực từ F1, F2 tác dụng lên AB và

CD không có tác dụng làm khung quay

B

A

A

C

D

D

Hình c: Cặp lực từ F1 F2 tác dụng lên AB và

CD làm cho khung dây quay ngược chiều

? Nhắc lại quy tắc bàn tay trái.

? Nhắc lại quy tắc bàn tay trái.

? Sử dụng quy tắc bàn tay trái để làm gì.

? Sử dụng quy tắc bàn tay trái để làm gì.

- Xác nh chi u l c i n t định chiều lực điện từ ều lực điện từ ực điện từ đ ện từ ừ tác d ng lên dây d n có dòng i n ụng lên dây dẫn có dòng điện ẫn có dòng điện đ ện từ

t trong t tr ng khi bi t chi u dòng i n và chi u

đặt trong từ trường khi biết chiều dòng điện và chiều ừ ường khi biết chiều dòng điện và chiều ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ều lực điện từ đ ện từ ều lực điện từ

ng s c (C

đường khi biết chiều dòng điện và chiều ức (C 4)

- Xác nh chi u dòng i nđịnh chiều lực điện từ ều lực điện từ đ ện từ khi bi t chi u l c i n t tác ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ều lực điện từ ực điện từ đ ện từ ừ

d ng lên dây d n và chi u ụng lên dây dẫn có dòng điện ẫn có dòng điện ều lực điện từ đường khi biết chiều dòng điện và chiều ng s c (Cức (C 2)

- Xác nh chi u định chiều lực điện từ ều lực điện từ đường khi biết chiều dòng điện và chiều ng s cức (C (hay c c c a nam châm) khi bi t ực điện từ ủa nam châm) khi biết ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ

chi u l c i n t tác d ng lên dây d n và chi u dòng i n ch y ều lực điện từ ực điện từ đ ện từ ừ ụng lên dây dẫn có dòng điện ẫn có dòng điện ều lực điện từ đ ện từ ạy

qua dây d n (Cẫn có dòng điện 3)

- Xác nh chi u l c i n t định chiều lực điện từ ều lực điện từ ực điện từ đ ện từ ừ tác d ng lên dây d n có dòng i n ụng lên dây dẫn có dòng điện ẫn có dòng điện đ ện từ

đặt trong từ trường khi biết chiều dòng điện và chiều ừ ường khi biết chiều dòng điện và chiều ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ều lực điện từ đ ện từ ều lực điện từ

ng s c (C

đường khi biết chiều dòng điện và chiều ức (C 4)

- Xác nh chi u dòng i nđịnh chiều lực điện từ ều lực điện từ đ ện từ khi bi t chi u l c i n t tác ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ ều lực điện từ ực điện từ đ ện từ ừ

d ng lên dây d n và chi u ụng lên dây dẫn có dòng điện ẫn có dòng điện ều lực điện từ đường khi biết chiều dòng điện và chiều ng s c (Cức (C 2)

- Xác nh chi u định chiều lực điện từ ều lực điện từ đường khi biết chiều dòng điện và chiều ng s cức (C (hay c c c a nam châm) khi bi t ực điện từ ủa nam châm) khi biết ết 31 – Bài 27 LỰC ĐIỆN TỪ

chi u l c i n t tác d ng lên dây d n và chi u dòng i n ch y ều lực điện từ ực điện từ đ ện từ ừ ụng lên dây dẫn có dòng điện ẫn có dòng điện ều lực điện từ đ ện từ ạy

qua dây d n (Cẫn có dòng điện 3)

M t s ng d ng trong ột số ứng dụng trong đời sống và sản xuất ố ứng dụng trong đời sống và sản xuất ức (C ụng lên dây dẫn có dòng điện đờng khi biết chiều dòng điện và chiều ố ứng dụng trong đời sống và sản xuấti s ng và s n xu tản xuất ất

• Dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường và không song song với đường sức từ thì chịu tác dụng của lực điện từ.

• Chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn phụ thuộc vào

chiều dòng điện và chiều đường sức từ.

• Quy tắc bàn tay trái: Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức

từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón cái choãi ra 90 0 chỉ chiều của lực điện từ.

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT???

Trong tivi, máy tính … để

điều khiển hướng đi của

chùm tia electron đến màn

hình, người ta cho chùm

tia đi qua từ trường của

hai cặp nam châm điện

(NC1 và NC2) đặt vuông

góc với nhau Nhờ thay đổi

chiều của từ trường mà

chùm tia electron (E) có

thể bị lệch lên trên, xuống

dưới hoặc sang phải, sang

trái.

Động cơ điện

Nếu đưa liên tục dòng điện vào trong khung dây thì khung dây sẽ liên tục chuyển động quay trong

từ trường của nam châm, như thế ta sẽ có một

động cơ điện Nguyên tắc hoạt động và cấu tạo của động cơ điện như thế nào? Bài học sau sẽ giúp

chúng ta làm sáng tỏ điều đó.

Nếu đưa liên tục dòng điện vào trong khung dây

thì khung dây sẽ liên tục chuyển động quay trong

từ trường của nam châm, như thế ta sẽ có một

động cơ điện Nguyên tắc hoạt động và cấu tạo của động cơ điện như thế nào? Bài học sau sẽ giúp

chúng ta làm sáng tỏ điều đó.