địa danh thế giới

MỞ BÀITrong thời đại khoa học kĩ thuật phát triển như hiện nay, việc tạo ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu, sở thích của con người không phải là vấn đề khó khăn bời vì đã có máy móc, phư

Nhóm 1, tổ 3 , lớp 08CDL

Làng nghề tiểu thủ công nghiệp Thế giới

MỞ BÀI

Trong thời đại khoa học kĩ thuật phát triển như hiện nay, việc tạo ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu, sở thích của con người không phải là vấn

đề khó khăn bời vì đã có máy móc, phương tiện hiện đại…

Tuy nhiên, vẻ đẹp của sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm truyền thống, làm bằng tay thì vẫn giữ nguyên vẻ đẹp của nó, đặc biệt nó thỏa sức tò

mò, cuốn hút du khách du lịch, ổn định và phát triển lại các làng nghề, tạo ra việc làm tại chỗ cho

số đông lao động, nhiều sản phẩm trở thành đặc trưng và thành tên làng trong lòng du khách như: làng gốm, làng thêu, làng dệt, đèn lồng… Vậy, trên thế giới hiện nay, các sản phẩm tiểu thủ công nghiệp có phát huy được tiềm năng đó hay không?

Các làng nghề tiểu thủ công

nghiệp Trung Quốc

Gốm Cảnh Đức Trấn ( Châu Sơn)–

Trung Quốc

Cảnh Đức Trấn là một thành phố nằm ở phía đông bắc tỉnh Giang Tây – Trung Quốc Vùng đất này xưa có tên là Xương Nam Trấn, nơi có nhiều mỏ kaolin hảo hạng và những cánh rừng gỗ sài cung cấp loại củi tốt nhất để đốt lò nung gốm sứ

Vào đời Cảnh Đức (1004 - 1007), vua Thần Tông nhà Tống (960 - 1279) đã chọn Xương

Nam Trấn để thiết lập ngự diêu

(yuyao), chuyên chế tác các món đồ gốm dành cho nhà vua

và hoàng gia triều Tống sử dụng

• Tất cả những món gốm sứ chế tác tại ngự diêu ở Xương Nam Trấn đều có khắc bốn chữ Hán

Cảnh Đức ngự chế (đồ ngự

dụng của triều Cảnh Đức) Từ

đó, người ta gọi tất cả những món gốm sứ chế tác tại ngự

diêu Xương Nam Trấn là gốm

• Thời Minh (1368 - 1644), Cảnh Đức Trấn cùng với Châu Hiên Trấn (ở Hà Nam); Hán Khẩu Trấn (ở Hồ Bắc); Phúc Sơn Trấn (ở Quảng Đông) được liệt vào

tứ trấn lớn nhất Trung Hoa

• Tiếp sau triều Tống, các triều Nguyên (1271 - 1368), Minh (1368 - 1644) và Thanh (1644 - 1911) đều đặt ngự diêu xưởng ở Cảnh Đức Trấn, chuyên làm các mặt hàng gốm sứ cao cấp để hoàng gia và triều đình sử dụng Ngoài ngự diêu chỉ làm gốm sứ cho riêng nhà vua, Cảnh Đức Trấn còn có hệ thống

quan diêu (guanyao) và dân diêu (minyao) với hàng

ngàn lò gốm sứ trải khắp trấn

• Vào thế kỷ XVII, một sứ đoàn nước Pháp đến thăm Cảnh Đức Trấn, chứng kiến hoạt động sản xuất gốm sứ ở đây, đã kinh ngạc ghi vào nhật ký hành

trình: “Ban ngày, khói đốt lò bốc lên tận chín tầng

mây Ban đêm, lửa đốt lò thắp sáng cả bầu trời”

• Ngày nay, Cảnh Đức Trấn vẫn tiếp tục giữ vai trò là một trung tâm sản xuất gốm sứ lớn nhất Trung Quốc,

nên được xưng tụng là thủ đô gốm sứ của Trung Hoa

• Hiện nay, Cảnh Đức Trấn còn lưu giữ được 133 công trình kiến trúc lịch sử và cảnh quan văn hóa, được Cục văn vật Trung Quốc công nhận là di chỉ quốc gia Một trong những di chỉ nổi tiếng nhất của Cảnh Đức Trấn là ngự diêu xưởng Châu Sơn

• Châu Sơn là một quả đồi thấp, tọa lạc ở trung tâm Cảnh Đức Trấn Vào đời Minh Tuyên Đức (1426 - 1620), nơi đây đã được chọn làm nơi thử nghiệm chế tác những món đồ gốm sứ cao cấp cho Minh triều Xưởng chế tác này tiếp tục hoạt động và đạt được những thành tựu khả quan dưới các đời Thành Hóa (1465 - 1487), Vạn Lịch (1573 - 1620) của triều Minh

• Năm 1639, Minh triều chính thức thiết lập ngự diêu

xưởng ở Châu Sơn, chuyên làm đồ gốm cho vua

dùng Triều đình cử một viên quan cao cấp của bộ Công đến Châu Sơn làm quản thủ để điều hành ngự diêu xưởng này Cũng trong năm đó, một tòa lầu bằng gỗ cao 4 tầng, tên là Long Châu Các, được dựng trên đỉnh của Châu Sơn và trở thành một biểu tượng lịch sử của Cảnh Đức Trấn, trải từ các triều Minh - Thanh cho đến ngày nay

• Xung quanh Long Châu Các, triều đình cho dựng nhiều nhà xưởng, dùng làm nơi nhào đất, tạo cốt, hong phơi gốm mộc, phun màu… và các lò nung chuyên biệt để nung những món đồ cao cấp Gốm sứ làm cho nhà vua đòi hỏi phải tuân thủ những chuẩn mực nghiêm ngặt Chỉ những món đồ hoàn hảo dáng kiểu, họa tiết, màu men… mới được tiến cung Thông thường, cứ khoảng 100 món đồ gốm do ngự diêu làm ra, người ta mới chọn được 1 món toàn bích để cung tiến nhà vua

• Phần còn lại phải bị đập vỡ và chôn vào lòng đất để bảm đảm bí kíp chế tác Không ai có quyền tiếm dụng các món đồ này, dù chỉ giữ lại để làm kỷ niệm Một truyền thuyết này kể rằng: có một vị hoàng đế Trung Hoa yêu cầu ngự diêu xưởng Châu Sơn phải làm một chiếc lọ hình con rồng, và truyền rằng nếu không làm được thì toàn bộ nhân công trong ngự diêu xưởng Châu Sơn đều bị xử trảm Hàng chục cốt bình hình rồng được đưa vào lò nung nhưng sau khi nung thì đều bị gãy sụp Sau cùng, một thợ gốm tên là Tong Bin, đã liều mình nhảy vào trong lò nung và nhờ thế mà chiếc bình cuối cùng đã không

bị gãy sụp và được dâng lên cho hoàng đế Kể từ

đó, người ta tôn vinh ông thành vị thần tối cao và thường cầu nguyện sự giúp đỡ của ông trước khi đốt lò

• Ngày nay, ngự diêu xưởng Châu Sơn là di tích thu hút

du khách đến tham quan nhiều nhất Cảnh Đức Trấn, đặc biệt là những người quan tâm đến gốm sứ

• Ông Sào Hải Thanh, một thợ gốm lão luyện của Cảnh Đức Trấn, cho hay: “Tất cả thợ gốm ở Cảnh Đức Trấn

và ở Trung Hoa nói chung đều tìm cách kiếm được những mảnh gốm cổ vỡ nát thu hồi từ các cuộc khai quật ở Châu Sơn Họ mua các mảnh vỡ này về để nghiên cứu và tìm cách phỏng chế màu sắc, nước men của chúng để làm đồ giả cổ kinh doanh kiếm lợi

Vì thế, người ta tìm cách đào trộm và mang bán chúng

ở các con phố xung quanh Châu Sơn Tuy nhiên, từ hai năm trở lại đây, chính quyền thành phố nghiêm cấm việc này Ai đào trộm và bày bán mảnh gốm vỡ, nếu bị phát hiện sẽ bị xử lý hình sự Năm trước, có một người đến thuê một gian hàng ở con phố dưới chân Châu Sơn để mở tiệm may

• Kỳ thực, đó là một tay đào trộm cổ vật Anh ta đã đào một con đường hầm xuyên vào lòng Châu Sơn, lấy được nhiều cổ vật có giá trị, rồi phục dựng lại, mang bán sang thị trường nước ngoài thu lợi hàng triệu nhân dân tệ Vụ việc bị phát giác Chính quyền

đã tuyên án tử hình người này”

• Gần bốn thế kỷ trôi qua, kể từ khi Châu Sơn chính thức trở thành ngự diêu xưởng của Minh triều, tòa Long Châu Các đã trở thành chứng tích và là bảo

vật vô giá của kỹ nghệ chế tác gốm sứ ở Cảnh Đức Trấn Lửa đốt lò vẫn đỏ khắp trấn suốt 400 năm qua; gốm sứ Cảnh Đức Trấn vẫn không ngừng tỏa khắp năm châu bốn bể Cho nên, dù chỉ còn là di tích, thì ngự diêu xưởng Châu Sơn vẫn xứng đáng với lời ca tụng như câu đối ghi ở trước lối vào Long Châu

Các: Ngự khí thanh hoa phỉ vạn quốc Diêu lô phong

hỏa việt thiên niên (Đồ vua danh tiếng lan vạn xứ

Gió lửa lò nung trải ngàn năm)

Bình vẽ đại bàng kiểu dáng và vẽ trang trí do nghệ nhân Cảnh Đức trấn thực hiện

Nghề thêu dân gian

• Thêu, một nghệ thuật dân gian với một truyền thống lâu đời, có vị trí quan trọng trong lịch sử nghệ thuật Trung Quốc và hàng thủ công Đó là trong sự phát triển lâu dài của nó, không thể tách rời tằm nuôi và tơ quay tơ, dệt vải

• Trung Quốc là nước đầu tiên trên thế giới đã phát hiện ra việc sử dụng lụa Tằm đã được thuần hóa sớm nhất là 5000 năm trước Việc sản xuất tơ sợi

và vải đã dẫn đến nghệ thuật thêu

• Theo Shangshu cổ điển (hay Sách Lịch sử), các

"quy định về trang phục" của 4000 năm trước đây quy định trong số những thứ khác "áo và váy với thiết kế và thêu ren" Đây là bằng chứng cho thấy thêu đã trở thành một nghệ thuật được thành lập theo đó thời gian từ xa xưa

Nghề thêu Tạng

• Sản phẩm thêu Tạng xuất xứ từ huyện Quý Nam châu tự trị dân tộc Tạng Hải Nam tỉnh Thanh Hải, được tôn vinh là "quê hương thêu Tạng"

• Những đồ thêu này đều do phụ nữ nông thôn ở địa phương tự tay thêu, mỗi một tác phẩm đều phải thêu nhiều tháng liền thậm chí nhiều năm liền Mặc dù cùng một bức tranh, nhưng vì người thêu khác nhau, phong cách cũng khác nhau, có thể nói mỗi một tác phẩm đều độc nhất vô nhị

• Đồ thêu Tạng rất độc đáo, ở miền nam không có đâu, bạn xem bức tranh cô gái gùi nước này, hết sức sống động, nhìn xa giống như một bức tranh, lại gần thì hóa ra là một cô gái được thêu bằng từng đường kim mũi chỉ Còn màu sắc này, là đặc sắc riêng của văn hóa Tạng

• Trên phạm vi thế giới, Thêu Tạng chỉ có ở châu tự trị dân tộc Tạng Hải Nam tỉnh Thanh Hải, trong đó tay nghề tinh xảo nhất ở xã Sa Câu huyện Quý Nam Thêu Tạng rất đặc sắc trong nghệ thuật thêu dân tộc thiểu số Trung Quốc, trước hết phương pháp thêu rất nhiều, có tới hàng chục loại, ngoài bốn loại thêu nổi tiếng của Trung Quốc ra, thêu Tạng là loại hình thêu phong phú nhất, có lịch sử lâu đời nhất trong các loại hình thêu dân tộc thiểu số Trung Quốc

Làng nghề sơn mài

• Sơn mài là một chất tự nhiên thu được từ cây sơn mài có nhà của mình ở Trung Quốc, một đất nước vẫn dẫn đầu thế giới về tài nguyên sơn mài Phần lớn của đất nước là phù hợp cho việc trồng cây, nhưng hầu hết sản lượng đến từ năm tỉnh, Thiểm Tây, Hồ Bắc, Tứ Xuyên, Quý Châu và Vân Nam Liệu sơn mài là nhựa của cây sơn mài, mà cứng tiếp xúc với không khí Một trở nên năng suất cây 3-

5 năm sau khi trồng, và đòi hỏi phải làm việc chăm chỉ trên một phần của tapper này Mủ của nó chỉ có thể nhận được trong tháng sáu và tháng bảy mỗi năm và phải khai thác nó trong những giờ trước khi con quạ của vòi nước và mặt trời mọc Đối với mặt trời sẽ làm giảm độ ẩm trong không khí, ngăn chặn dòng chảy của mủ

• Đồ sơn mài có một lịch sử lâu dài mà kéo dài trở lại trong độ tuổi từ xa tại Trung Quốc Từ thời đồ

đá mới vẫn còn ở Tuanjie Village và Meiyan thị xã (cả hai đều ở quận Ngô Giang, tỉnh Giang Tô) đã được khai quật vào năm 1955 một số đối tượng gốm sơn mài, sơn màu đen, hai trong số đó, một tách và nồi, được phát hiện nguyên vẹn và được tìm thấy phải chịu các mẫu sơn mài sau khi các đối tượng đã bị sa thải Họ là những người sớm nhất từng được phát hiện điều sơn mài ở Trung Quốc

và hiện đang lưu giữ tại Bảo tàng Nam Kinh

• Trước khi phát minh ra mực Trung Quốc, sơn mài

đã được sử dụng để ghi Hai mươi tám đoạn tre được tìm thấy trong một ngôi mộ Chiến Quốc (475-

221 BC), Hoa tại Changtaiguan, Tín Dương, tỉnh

Hà Nam, chịu một danh sách các đối tượng chôn lấp với các ký tự được viết bằng sơn mài

• Đồ sơn mài là chống ẩm, chống axit, nhiệt và kiềm,

và màu sắc và ánh của nó là độ bền cao, thêm vẻ đẹp cho sử dụng thực tế của nó Bắc Kinh, Phúc Châu và Dương Châu là thành phố hàng đầu trong sản xuất sơn mài Trung Quốc

• Việc làm của Bắc Kinh sơn mài bắt đầu với một đồng hay cơ thể bằng gỗ Sau khi chuẩn bị và đánh bóng, nó được bao phủ với vài chục đến hàng trăm lớp sơn mài, đạt tổng chiều dày 5-18

mm

• Sau đó, Gravers sẽ cắt giảm vào sơn mài cứng, tạo

ra "bức tranh khắc" của phong cảnh, con người, hoa và chim Sau đó nó được hoàn thành bằng cách làm khô và đánh bóng Bắc Kinh đối tượng sơn mài truyền thống đang ở trong các hình thức ghế, màn hình, bàn trà, lọ… Hoàng đế Càn Long nhà Thanh - một người đam mê đối với sơn mài, có quan tài của ông được chạm khắc trang trí bằng sơn mài

• Ở Dương Châu sơn mài được phân biệt không chỉ bởi nghệ thuật chạm khắc trong cứu trợ nhưng các mẫu tinh tế khảm đá quý, ngà voi, vàng và mẹ của ngọc trai mà còn trong các sản phẩm trong đời sống bình thường như màn hình, tủ, bàn, ghế, lọ, khay, ly, hộp và gạt tàn thuốc

• Phúc Châu nổi tiếng với các "sơn mài vô hinh", một ̀trong những "Tam bảo" của nghệ thuật Trung Quốc

và hàng thủ công (hai khác là Bắc Kinh cloisonne và

sứ Jingdezhen)

• Các sơn mài vô hinh bắt đầu với một cơ thể của ̀thạch cao, đất sét hoặc gỗ Cỏ linen hoặc tơ tằm được dán lên đó, từng lớp, với sơn mài như chất kết dính này Các cơ quan gốc được gỡ bỏ sau khi trình bao vải bên ngoài đã khô trong bóng râm Điều này sau đó làm nhẵn với putty, đánh bóng, và được phủ lớp sơn mài Sau khi được chạm khắc với hoa văn nhiều màu sắc, nó trở thành vô hinh ̀sơn mài trọng lượng cực nhẹ và kết thúc tinh tế

Làng nghề làm đèn lồng

• Cũng trong dịp này, người dân làng Hongmiao, quận Hoài Nhu (Trung Quốc) đang tất bật làm

đèn lồng để trang hoàng cho Ngày lễ Quốc

Khánh của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa sắp tới

• Người dân trên khắp đất nước Trung Quốc sẽ

tổ chức Lễ hội đèn lồng vào đúng ngày rằm

tháng giêng, 15/1 âm lịch hàng năm

• Triển lãm đèn lồng ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc diễn ra được hai ngày nay là một triển lãm độc đáo, bởi đèn lồng nơi đây không chỉ đơn thuần

là những chiếc đèn lồng treo thông thường, qua bàn tay của các nghệ nhân, đèn lồng đã được

kết thành những công trình nghệ thuật tuyệt vời

•

Lâu đài bằng đèn lồng lung linh trong

đêm tại sông Thường Thục, tỉnh Giang

Tô (Trung Quốc)

Đèn lồng được xếp thành hình chim

phượng hoàng

Các làng nghề tiểu thủ công

nghiệp Thái Lan

Những chiếc ô độc đáo của làng

nghề Bosang

• Nằm ở phía đông thành phố Chiang Mai ( Trường Mai )- Thái Lan khoảng 9 km, Bo Sang trước kia là một phần của vương quốc Lanna cổ với rất nhiều ngôi đền đẹp và rưộng lúa phì nhiêu nhưng nổi bật hơn cả đó là nghề làm ô thủ công ở nơi đây

• Bo Sang trong tiếng Thái có nghĩa là chiếc ô Tính đến nay, nghề làm ô thủ công nơi đây cũng đã qua hơn 5 thế kỷ Ban đầu, ngôi làng có qui mô nhỏ, qui

tụ những gia đình làm ô qua nhiều thế hệ Dần dần, ngôi làng được mở rộng cùng với danh tiếng vang

xa của những chiếc ô tinh xảo nơi đây Ngày nay, tất

cả người dân trong làng đều sinh sống bằng nghề làm ô thủ công

• Bo Sang sản xuất chủ yếu là những chiếc ô che nắng làm từ tre, lụa tơ tằm và 1 loại giấy làm từ cây

Sa Để làm ra giấy Sa, người ta đem đun sôi vỏ cây trong một thùng thiếc lớn khoảng ba giờ Sau đó vỏ cây được giã cho đến khi mịn và có dạng hồ Sau khi giã, nó ném vào hũ bê tông lớn để khuấy cho đến khi những hạt bột giấy tan đều trong nước Những khung gỗ sẽ làm nhiệm vụ định hình thứ hồ bột này thành những trang giấy Cuối cùng, những trang giấy này được làm khô dưới ánh nắng mặt trời khoảng 20 phút

• Quá trình tạo khung tre và sơn trang trí cũng đòi hỏi

sự cần mẫn và nghệ thuật giống như khi làm giấy

Sa vậy Các ống tre sau khi đã cắt, được ngâm trong một hỗn hợp dung dịch để loại bỏ sâu mọt rồi mới chẻ nhỏ ra đế sử dụng Những thanh tre sau khi được định hình tạo khung, lại được chần qua dung dịch hỗn hợp một lần nữa

•