b/ Các từ dưới đây là từ ghép hay từ láy?. b/ Hãy phân biệt nghĩa gốc, nghĩa chuyển của từ ngọt trong các kết hợp từ sau: - Khế chua, cam ngọt.. Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau “ c
Trang 1KÌ THI CHỌN HSG CỘNG HÒA XÊ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM CẤP TIỂU HỌC Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Khoâ thi ngăy 11 thâng 3 năm 2011
Môn: Tiếng Việt Năm học: 2010 - 2011 Câu 1: (2,0 điểm)
a/ Hãy điền từ thích hợp để thể hiện mối quan hệ giữa các cặp từ dưới đây:
- Đoàn kết - chia rẽ là 2 từ:
- Tinh nghịch - bướng bỉnh là 2 từ:
- Chín trong “ổi chín” và chín trong “chín tuổi" là 2
từ:
- Chân trong “ bàn chân” và chân trong “ chân trời” là 2
từ:
b/ Các từ dưới đây là từ ghép hay từ láy? Đánh dấu vào thích hợp
a.Vững chắc là từ ghép
b.Dẻo dai là từ láy
c Nhũn nhặn là từ ghép
d.Bãi bờ là từ láy
e.Núi non là từ ghép
g Lao xao là từ láy
Câu 2: (2,0 điểm)
a/ Hãy tìm các đại từ trong câu sau và nói rõ ý nghĩa của chúng ?
Việc gì tôi cũng làm, đi đâu tôi cũng đi, bao giờ tôi cũng sẵn sàng.
b/ Hãy phân biệt nghĩa gốc, nghĩa chuyển của từ
ngọt trong các kết hợp từ sau:
- Khế chua, cam ngọt
- Trẻ em ưa nói ngọt
- “ Đàn ngọt, hát hay” (thành ngữ )
- “ Ai ơi chua ngọt đã từng
Trang 2Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau “ ( ca dao )
Câu 3: ( 2 điểm)
Hãy xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau :
- Càng lên cao, trăng càng nhỏ dần, càng vàng dần, càng nhẹ dần
- Cảnh tượng xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay, tôi đi học
- Kia là những mái nhà đứng sau luỹ tre, đây là mái đình cong cong, kia nữa là sân phơi
- Biển sáng lên lấp lánh như đặc sánh, còn trời thì trong như nước
Câu 4: ( 2 điểm)
a/Hãy đặt hai câu, mỗi câu có sử dụng cặp từ trái nghĩa:
mềm - cứng theo yêu cầu sau:
Câu có cặp từ mềm - cứng được dùng với nghĩa đen (
nghĩa gốc )
Câu có cặp từ mềm - cứng được dùng với nghĩa bóng
( nghĩa chuyển )
b/ Các câu trong đoạn văn sau được viết theo kiểu gì và được nối với với nhau bằng cách nào?
“ Ban ở sau lưng Ban ở trước mặt Ban ở bên phải Ban ở bên trái Ban ở trên đầu, ở trên đỉnh Ban ở dưới chân, ở trong lòng thung lũng Ban ngang tầm người nhưng lại nép ở bên kia mép vực đá.” ( theo: Nguyễn Tuân)
Câu 5: ( 2 điểm)
“ Cửa sổ là mắt của nhà Nhìn lên trời rộng, nhìn ra sông dài
Cửa sổ là bạn của người Giơ lưng che cả khoảng trời gió mưa “ ( Phan Thị Thanh Nhàn)
a/ Đoạn thơ trên đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì nổi bật ?
b/ Cách cảm nhận về cửa sổ ở đoạn thơ trên độc đáo như thế nào?
Câu 6 : ( 8 điểm)
Hãy trình bày ý kiến của em nhằm thuyết phục mọi người thấy rõ sự cần thiết của cả trăng và đèn trong bài
ca dao sau:
“Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng Đèn ra trước gío còn chăng, hỡi đèn
Trang 3Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây? “
(T.Việt lớp 5- tập 1)
Trình bày và chữ viết : 2 điểm
ĐÂP ÂN MÔN TIẾNG VIỆT
Câu 1: (2,0 điểm)
a/ Điền từ thích hợp để thể hiện mối quan hệ giữa các cặp từ dưới đây:
- Đoàn kết - chia rẽ là 2 từ: đồng nghĩa
- Tinh nghịch - bướng bỉnh là 2 từ: trái nghĩa
- Chín trong “ổi chín” và chín trong “ chín tuổi’ là 2 từ: đồng âm
- Chân trong “ bàn chân” và chân trong “ chân trời” là 2 từ: nhiều nghĩa
b/ Xác định từ ghép hay từ láy: Đáp án: a: Đ; b:S; c: S;d:S; e: Đ; g: Đ
Câu 2: ( 2 điểm)
a/Các đại từ trong câu sau - ý nghĩa của chúng:
Việc gì tôi cũng làm, đi đâu tôi cũng đi, bao giờ tôi cũng sẵn sàng.
gì ( chỉ sự việc) , tôi (chỉ xưng hô), đâu ( chỉ không gian) , bao giờ ( chỉ thời gian)
b/ phân biệt đúng nghĩa của mỗi từ ngọt
- Khế chua, cam ngọt.: có vị như của đường, mật
( nghĩa gốc)
- Trẻ em ưa nói ngọt : chỉ sự nhẹ nhàng, dỗ dành
( nghĩa chuyển )
- “ Đàn ngọt, hát hay” : chỉ âm thanh nghe êm tai ( nghĩa
chuyển )
- “ Ai ơi chua ngọt đã từng
Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau “
: chỉ sự sung sướng, hạnh phúc ( nghĩa chuyển )
Câu 3: ( 2 điểm)
- Càng lên cao, trăng// càng nhỏ dần, càng vàng dần, càng nhẹ dần
VN CN VN VN VN
- Cảnh tượng xung quanh tôi / đang có sự thay đổi lớn: hôm nay, tôi /đi học
Trang 4CN VN CN VN
- Kia//là những mái nhà/ đứng sau luỹ tre,đây// là mái đình/ cong cong,kia nữa// là sân phơi CN CN VN
CN CN VN CN VN
-Trang
1-( là những mái nhà đứng sau luỹ tre làm VN chinh) 1-(là mái đình cong cong làm VN chính)
- Biển/ sáng lên lấp lánh như đặc sánh, còn trời/ thì trong như nước
CN VN CN VN
Câu 4: ( 2 điểm )
a/Đặt câu:
- Câu có cặp từ mềm cứng được dùng với nghĩa đen ( nghĩa gốc )
Ví dụ: Đôi giày này da mềm nhưng đế cứng
- Câu có cặp từ mềm cứng được dùng với nghĩa bóng ( nghĩa chuyển )
Ví dụ: Tôi chúc anh chân cứng đá mềm
b/ Các câu trong đoạn văn sau được viết theo kiểu : liệt
kê song song và được nối với với nhau bằng cách lặp từ
ngữ “ ban”
Câu 5: ( 2 điểm)
a/ Các biện pháp nghệ thuật:
So sánh bằng hình ảnh mang tính nhân hoá ( so sánh và nhân hoá )
b/ Cách cảm nhận :
- Cảm nhận được ý nghĩa đẹp đẽ của cửa sổ ngôi nhà thân thương: Giúp em được sống gần gũi, chan hoà với thiên nhiên,đất nước.” Nhìn lên trời rộng, nhìn ra sông dài”
- Cảm nhận về cái cửa sổ thông qua sự liên tưởng độc đáo và sinh động , sử dụng biện pháp so sánh và nhân hoá để thể hiện cảm xúc, tạo ra sự thân thiện, bộc lộ tình cảm trong sáng, hồn nhiên đối với căn nhà của mình
- Cảm nhận đầy chất suy tưởng: Giúp em vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc sống “ Giơ lưng che cả khoảng trời gío mưa “