Coự khaựi nieọm sụ boọ veà phửụng thửực tửù sửù treõn cụ sụỷ hieồu ủửụùc muùc ủớch giao tieỏp cuỷa tửù sửù vaứ bửụực ủaàu bieỏt phaõn tớch caực sửù vieọc trong tửù sửù.. - Kú naờng: Reứn
Trang 1Tieỏt PPCT:7
Ngaứy daùy:24.08.09
1 Muùc tieõu: Giuựp HS
- Kieỏn thửực: Naộm ủửụùc muùc ủớch giao tieỏp cuỷa tửù sửù Coự khaựi nieọm sụ boọ veà phửụng thửực tửù sửù treõn cụ sụỷ hieồu ủửụùc muùc ủớch giao tieỏp cuỷa tửù sửù vaứ bửụực ủaàu bieỏt phaõn tớch caực sửù vieọc trong tửù sửù
- Kú naờng: Reứn kyừ naờng nhaọn dieọn caực vaờn baỷn thuoọc veà kieồu tửù sửù, phaõn tớch caực sửù vieọc
trong vaờn tửù sửù
-Thaựi ủoọ: Giaựo duùc yự thửực tửù giaực hoùc taọp cho HS
2 Chuaồn bũ : GV: Taứi lieọu tham khaỷo, baỷng phuù
HS: SGK,VBT, chuaồn bũ baứi
3 Phửụng phaựp daùy hoùc: Tớch hụùp , gụùi mụỷ, neõu vaỏn ủeà
4 Tieỏn trỡnh:
4.1 OÅn ủũnh toồ chửực: kieồm dieọn
4.2 Kieồm tra baứi cuừ:
-Hs 1: Giao tieỏp laứ gỡ?
-Nhaọn ủũnh naứo dửụựi ủaõy neõu ủuựng nhaỏt veà chửực naờng cuỷa vaờn baỷn?
A.Troứ chuyeọn B.Ra leọnh C.Daùy hoùc D.Giao tieỏp
-Hs2:Vaờn baỷn laứ gỡ? Coự maỏy kieồu vaờn baỷn, phửụng thửực bieồu ủaùt cuỷa vaờn baỷn?
- Vaờn baỷn laứ laứ chuoói lụứi noựi mieọng hay baứi vieỏt coự chuỷ ủeà thoỏng nhaỏt, coự lieõn keỏt maùch laùc Coự 6 kieồu vaờn baỷn-phửụng thửực bieồu ủaùt: tửù sửù, mieõu taỷ, bieồu caỷm, nghũ luaọn, haứnh chớnh, coõng vuù
-Taùi sao laùi khaỳng ủũnh caõu ca dao sau ủaõy laứ moọt vaờn baỷn?
“Gioự muứa thu meù ru con nguỷ Naờm canh chaày meù thửực ủuỷ naờm canh”
A.Coự hỡnh thửực caõu chửừ roừ raứng B.Coự noọi dung thoõng baựo ủaày ủuỷ
C.Coự hỡnh thửực vaứ noọi dung thoõng baựo hoaứn chổnh D.ẹửụùc in trong saựch
4.3 Giaỷng baứi mụựi:
Chuựng ta ủeàu bieỏt trửụực khi ủeỏn trửụứng vaứ caỷ ụỷ baọc tieồu hoùc, trong thửùc teỏ HSỏ ủaừ giao tieỏp baống tửù sửù Caực em nghe cha meù keồ chuyeọn, caực em keồ cho cha meù vaứ cho baùn beứ nhửừng caõu chuyeọn maứ caực em quan taõm, thớch thuự ẹeồ hieồu roừ hụn veà vaờn tửù sửù, tieỏt naứy chuựng ta seừ ủi vaứo “Tỡm hieồu chung veà vaờn tửù sửù”
Hoạt động 1 : Hớng dẫn tìm hiểu ý nghĩa và đặc
điểm chung của phơng thức tự sự
-Trong ủụứi soỏng haứng ngaứy ta thửụứng nghe nhửừng
yeõu caàu :
-Baứ ụi,baứ keồ chuyeọn cho chaựu nghe ủi !
-Caọu keồ cho mỡnh nghe ,Lan laứ ngửụứi ntn
-Baùn An gaởp chuyeọn gỡ maứ laùi thoõi hoùc nhổ ?
-Thụm ụi ,laùi ủaõy tụự keồ cho nghe caõu chuyeọn naứy
hay laộm
-Theo em ngửụứi traỷ lụứi nhửừng caõu hoỷi naứy phaỷi
I ý nghĩa và đặc điểm chung của ph ơng thức tự sự
-Vaờn tửù sửù duứng ủeồ keồ chuyeọn
TèM HIEÅU CHUNG VEÀ VAấN Tệẽ Sệẽ
Trang 2laứm gỡ ?
-Keồ laùi 1 caõu chuyeọn ủeồ cho bieỏt vỡ sao Lan thoõi
hoùc
-Goùi HS ủoùc yeõu caàu b SGK/27:
-Neỏu muoỏn cho baùn bieỏt Lan laứ ngửụứi baùn
toỏt,ngửụứi ủửụùc hoỷi phaỷi keồ nhửừng vieọc nhử theỏ
naứo veà Lan? Vỡ sao?
- Lan giuựp baùn hoùc taọp, sửù coỏ gaộng cuỷa Lan trong
hoùc taọp Coự theỏ ngửụứi nghe mụựi hieồu, caõu chuyeọn
keồ mụựi coự yự nghúa ủuựng
-Qua caực trửụứng hụùp naứy ,em hieồu tửù sửù ủaựp ửựng
nhu caàu veà con ngửụứi ?
-Mong muoỏn ủửụùc nghe keồ
-Bieỏt roừ lớ do vỡ sao Lan thoõi hoùc
-Hieồu roừ veà con ngửụứi
? Hàng ngày em có kể chuyện, nghe kể chuyện
không ? kể những chuyện gì ?
- Kể chuyện văn học, kể truyện đời thờng, chuyện
sinh hoạt
? Theo em kể chuyện để làm gì ?
Để biết, nhận thức về ngời, sự vật, sự việc, để
giải thích, để khen, chê
Ngời kể : thông báo, giải thích
Ngời nghe : tìm hiểu, để biết
*Giáo viên : Để đáp ứng yêu cầu tìm hiểu sự việc,
con ngời, câu chuyện của ngời nghe, ngời đọc đó
là phơng thức tự sự
? Đọc và nghe truyện truyền thuyết Thánh Gióng
em hiểu đợc những điều gì ?
a) Truyện là 1 văn bản tự sự, kể về Thánh Gióng,
thời vua Hùng thứ 6 đã đứng lên đánh đuổi giặc
Ân Truyện cao ngợi công đức của vị anh hùng
làng Gióng vì có công đánh đuổi giặc xâm lợc mà
không màng đến danh lợi
-Học sinh đọc mục (2) sách giáo khoa, giáo viên
gợi ý hớng dẫn học sinh trả lời
HS liệt kê chuỗi chi tiết trong truyện Thánh
Gióng,từ chi tiết mở đầu đến chi tiết kết thúc.Qua
đó cho biết truyện thể hiện nội dung chủ yếu gì?
b) Các sự việc trong truyện đợc diễn ra theo trình
tự :
- Sự ra đời của Gióng
- Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh
giặc
- Thánh Gióng lớn nhanh nh thổi
- Thánh Gióng vơn vai thành tráng sỹ cỡi ngựa sắt,
mặc áo giáp sắt, cầm roi sắt đi đánh giặc.
- Thánh Gióng đánh tan giặc
- Thánh Gióng lên núi, cởi bỏ áo giáp sắt bay về
trời.
Trang 3- Vua lập đền thờ phong danh hiệu
- Những dấu tích còn lại của Thánh Gióng
-Sau khi tỡm hieồu caực sửù vieọc trong truyeọn Thaựnh
Gioựng em haừy cho bieỏt truyeọn ủaừ theồ hieọn nhửừng
noọi dung ?
-Truyện thể hiện chủ đề đánh giặc giữ nớc của ngời
Việt cổ
- Caực sửù vieọc noỏi tieỏp nhau, coự mụỷ ủaàu, coự keỏt
thuực-> phửụng thửực tửù sửù
-Truyeọn muoỏn noựi veà ai? ễÛ thụứi ủieồm naứo,laứm
vieọc gỡ? Dieón bieỏn cuỷa sửù vieọc,keỏt quaỷ ra sao?
Giaỷi thớch sửù vieọc gỡ?
-Nhaõn vaọt:Gioựng,thụứi Huứng Vửụng thửự 6 ,sinh ra
3 tuoài khoõng bieỏt noựi,bieỏt cửụứi,bieỏt ủi,nghe tin coự
giaởc caỏt tieỏng ủoứi ủaựnh giaởc,yeõu caàu reứn vuừ khớ->
lụựn nhanh,thaứnh traựng sú->ủaựnh tan giaởc->bay veà
trụứi->truyeàn thoỏng ủaựnh giaởc giửừ nửụực
-Vỡ sao noựi truyeọn Thaựnh Gioựng ca ngụùi coõng ủửực
vũ anh huứng laứng Gioựng?
-Quaự trỡnh ra ủụứi ,trửụỷng thaứnh laọp chieỏn coõng
,thaứnh thaựnh cuỷa vũ anh huứng giửừ nửụực ủaàu tieõn
-Qua vaờn baỷn em hieồu ủửụùc vỡ sao coự tre ủaống
ngaứ ,laứng chaựy …Vỡ sao daõn toọc ta tửù haứo veà
truyeàn thoỏng yeõu nửụực choỏng giaởc ngoaùi xaõm
-Vaọy muùc ủớch giao tieỏp cuỷa tửù sửù laứ gỡ?
-Giaỷi thớch sửù vieọc,neõu yự nghúa ,tỡm hieồu con
ngửụứi,baứy toỷ thaựi ủoọ khen cheõ
-Trong cuoọc soỏng,trong giao tieỏp cuừng nhử trong
vaờn chửụng truyeàn mieọng ,vaờn chửụng vie61y
ủeàu raỏt caàn ủeỏn tửù sửù
-Em hiểu thế nào là chuỗi sự việc trong văn tự sự ?
- Là kể lại sự việc một cách có đầu có đuôi Việc gì
xảy ra trớc, thờng là nguyên nhân dẫn đến việc xảy
ra sau nên có vai trò giải thích cho việc sau
Em hãy kể lại sự việc Gióng ra đời ntn ? Theo em
có thể bỏ bớt chi tiết nào có đợc không?
-Khi kể lại 1 sự việc phải kể các chi tiết nhỏ hơn
tạo ra sự việc đó
- Không thể bỏ đợc vì nếu bỏ câu chuyện sẽ rời rạc,
khó hiểu
? Vậy em hiểu thế nào là tự sự ? Đặc điểm của
ph-ơng thức tự sự là gì ?
- Tự sự là cách kể chuyện, kể việc, kể về con ngời
(nhân vật) Câu chuyện bao gồm những chuỗi sự
việc nối tiếp nhau để đi đến kết thúc
? YÙnghĩa của tự sự ?
- Tự sự giúp ngời đọc, ngời nghe hiểu rõ sự việc,
con ngời, hiểu rõ vấn đề, từ đó bày tỏ thái độ khen,
chê
-Theồ hieọn 1 yự nghúa
Trang 4- Tù sù rÊt cÇn thiÕt trong cuéc sèng, trong giao
tiÕp, trong v¨n ch¬ng
4.4 Củng cố và luyện tập:
- GV treo bảng phụ
-Truyện Thánh Gióng là văn bản tự sự hay miêu tả?
-Truyền thuyết Thánh Gióng nhằm mục đích gì?
A Giải thích sự việc B Tìm hiểu con ngườii
C Bày tỏ thái độ khen chê D Cả ba ý A,B,C
4.5 Hướng dẫn HS tự học ở nhà:
- Học ghi nhớ
- Chuẩn bị: “Tìm hiểu chung về văn tự sự”(TT): Trả lời câu hỏi SGK
+ Đọc và trả lời các câu hỏi BT phần luyện tập
Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
………
Trang 5Tieỏt PPCT:8
Ngaứy daùy:26.08.09
1 Muùc tieõu: Nhử tieỏt 7
2 Chuaồn bũ : GV: Taứi lieọu tham khaỷo, baỷng phuù
HS: SGK,VBT, chuaồn bũ baứi
3 Phửụng phaựp daùy hoùc: ẹaứm thoaùi,thaỷo luaọn nhoựm
4 Tieỏn trỡnh:
4.1 OÅn ủũnh toồ chửực:GV nhaộc nhụỷ HS traọt tửù
4.2 Kieồm tra baứi cuừ:
-Hs1:Tửù sửù laứ gỡ?
- Tửù sửù laứ phửụng thửực trỡnh baứy moọt chuoói caực sửù vieọc, sửù vieọc naứy daón ủeỏn sửù vieọc kia Cuoỏi cuứng daón ủeỏn moọt keỏt thuực, theồ hieọn moọt yự nghúa
- Tửù sửù giuựp ngửụứi keồ giaỷi thớch moọt sửù vieọc, tỡm hieồu con ngửụứi, neõu vaỏn ủeà vaứ baứy toỷ thaựi ủoọ khen cheõ
- Truyeàn thuyeỏt “baựnh chửng, baựnh giaày” thuoọc kieồu vaờn baỷn naứo?
-Hs 2: Neõu taực duùng cuỷa vaờn baỷn tửù sửù?
-Caực vaờn baỷn sau coự phaỷi laứ vaờn baỷn tửù sửù khoõng?
A.Thaựnh Gioựng B.ẹụn xin pheựp C.Caõu ủoỏ D.Caỷ 3 yự A,B,C
4.3 Giaỷng baứi mụựi: Tieỏt trửụực chuựng ta ủaừ ủi vaứo tỡm hieồu theỏ naứo laứ vaờn tửù sửù.Tieỏt naứy chuựng ta seừ ủi vaứo laứm caực baứi taọp ủeồ cuỷng coỏ kieỏn thửực veà vaờn tửù sửù
Hoạt động 2 : Hớng dẫn luyện tập trên lớp-Gv chia
nhoựm thaỷo luaọn
Học sinh đọc mẩu chuyện ‘Ông già và thần chết’ trả
lời câu hỏi
Học sinh đọc 2 lần bài thơ
? Bài thơ này có phải là tự sự không ?
Vì sao ?
Kể chuyện bé Mây và mèo con rủ nhau bẫy chuột,
nhng mèo thèm quá đã chui vào bẫy ăn tranh phần
chuột và ngủ ở trong bẫy
? Kể miệng câu chuyện trên
Yêu cầu tôn trọng mạch kể trong bài thơ
II Luyện tập
Bài tập 1 :
* Phơng thức tự sự trong truyện kể theo trình tự thời gian, sự việc nối tiếp nhau, kết thúc bất ngờ, ngôi kể thứ 3
* ý nghĩa câu chuyện :
- Ca ngợi trí thông minh, biến báo linh hoạt của ông già
- Cầu đợc ớc thấy
- Thể hiện t tởng yêu thơng cuộc sống, dù kiệt sức thì sống cũng hơn chết
Bài tập 2 :
- Đó chính là bài thơ tự sự vì tuy diễn đạt bằng thơ 5 tiếng nhng bài thơ đã kể lại 1 câu chuyện có đầu có cuối, có nhân vật, chi tiết, diễn biến sự việc nhằm mục đích chế giễu tính tham ăn của mèo đã khiến mèo tự mình sa bẫy của chính mình
- Kể chuyện : + Bé Mây rủ mèo con đánh bẫy lũ chuột nhắt bằng
cá nớng thơm treo lơ lửng trong bẫy sắt + Cả bé, cả mèo đều nghĩ bọn chuột sẽ vì tham ăn
mà mắc bẫy ngay + Đêm Mây nằm mơ thấy cảnh chuột bị sập bẫy
TèM HIEÅU CHUNG VEÀ VAấN Tệẽ Sệẽ (TT)
Trang 6đầy lồng Chúng chí cha chí chóe, khóc lóc, cầu xin tha mạng
+ Sáng hôm sau, ai ngờ khi xuống bếp xem bé Mây chẳng thấy chuột, cũng chẳng còn cá nớng, chỉ có ở giữa lồng mèo ta đang cuộn tròn ngáy khì khò Chắc mèo ta đang mơ
Bài tập 3 :
- Cả 2 văn bản đều có nội dung tự sự với nghĩa kể chuyện kể việc
- Tự sự ở đây có vai trò giới thiệu, thờng thuật, kể chuyện thời sự hay lịch sử
Baứi taọp 4 : -Xửa coự 1 vũ thaàn teõn LLQ con thaàn Long Nửừ ,noứi Roàng,ụỷ dửụựi bieồn,sửực khoỷe phi thửụứng nhieàu pheựp laù,giuựp daõn dieọt trửứ yeõu quaựi,daùy daõn troàng troùt chaờn nuoõi vaứ caựch aờn ụỷ.Khi LLQ gaởp AC thuoọc doứng doừi thaàn Noõng ,ụỷ treõn caùn,laứ 1 ngửụứi con gaựi xinh ủeùp tuyeọt traàn keỏt duyeõn thaứnh vụù choàng ,AC coự mang sinh ra boùc traờm trửựng,nụỷ ra
100 con trai ủeùp ủeừ,khoỷe maùnh.Do khoõng quen soỏng treõn caùn LLQ baứn vụựi AC chia con :50 con theo cha xuoỏng bieồn,50 con theo meù leõn nuựi ,khi coự vieọc gỡ thỡ giu1o ủụừ nhau.Ngửụứi con trửụỷng theo meù ủửụùc toõn leõn laứ vua laỏy hieọu laứ Huứng Vửụng Tửứ ủoự ngửụứi Vieọt Nam ta xem mỡnh laứ
ô Con roàng,chaựu Tieõn ằ Baứi taọp 5 :
-Chaờm hoùc :suoỏt naờm khoõng ủeỏn lụựp treó,khoõng boỷ hoùc, vaứo lụựp luoõn chuaồn bũ baứi ủaày ủuỷ
-Hoùc gioỷi :5 naờm laứ hs xuaỏt saộc cuỷa trửụứng -Baùn beứ :khoõng keõu caờng,hoứa nhaừ,gaàn guừi baùn beứ,giuựp ủụừ baùn yeỏu cuứng vửụn leõn
4 4 Cuỷng coỏ vaứ luyeọn taọp:
- GV treo baỷng phuù
* Tửù sửù laứ gỡ?
A Tửù sửù giuựp ngửụứi keồ giaỷi thớch sửù vieọc, tỡm hieồu con ngửụứi, neõu vaỏn ủeà vaứ baứy toỷ thaựi ủoọ khen, cheõ
B Tửù sửù laứ phửụng thửực trỡnh baứy moọt chuoói caực sửù vieọc vaứ keỏt cuùc cuỷa chuựng
C Tửù sửù laứ phửụng thửực trỡnh baứy moọt chuoói caực sửù vieọc, sửù vieọc naứy daón ủeỏn sửù vieọc kia roài keỏt thuực, theồ hieọn moọt yự nghúa
D Tửù sửù laứ trỡnh baứy dieón bieỏn sửù vieọc
4.5 Hửụựng daón HS tửù hoùc ụỷ nhaứ:
-Hoùc ghi nhụự- hoaứn chổnh bt
Trang 7- Chuẩn bị : “Sự việc và nhân vật trong văn tự sự”: Trả lời câu hỏi SGK
+ Đặêc điểm của sự việc trong văn tự sự
Rút kinh nghiệm: