bai 26 Sinh Hoc 10

- Cho HS quan sát một số hình về các hình thức sinh sản của tế bào nhân sơ.. Sinh sản bằng cách tạo thành bào tử: - Sinh sản bằng ngoại bào tử : + Bào tử được hình thành ngòai tế bào d

Trang 1

GIÁO ÁN GIẢNG DẠY

Ngày 16 tháng 03 năm 2011

Bài 26: SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Trình bày được các hình thức sinh sản ở sinh vật nhân sơ và nhân thực

- Phân biệt được giữa hình thức phân đơi và nguyên phân

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng : Phân tích, so sánh, tổng hợp

- Phân tích hình phát hiện kiến thức

3 Thái độ:

- Yêu thích khoa học:

+ Nghiên cứu khai thác các vi sinh vật cĩ ích

+ Ngăn cản sự sinh sản và phát tán của các vi sinh vật cĩ hại

II PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

1 Phương pháp: Kết hợp nhiều phương pháp để phát huy tính chủ động sáng tạo của HS:

+ Trực quan sinh động

+ Hỏi đáp

+ Diễn giảng

2 Phương tiện:

+ Máy vi tính, máy chiếu, màn chắn

+ Phần mềm PowerPoint

+ Tranh ảnh sưu tầm trên mạng

+ Phiếu học tập.

III NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

Câu hỏi: Trình bày đặc điểm 4 pha sinh trưởng của quần thể vi khuẩn trong nuơi cấy khơng liên tục.

3 Nội dung bài học: 36 phút

Đặt vấn đề: (1 phút)

Các em đã biết vi sinh vật là những cơ thể rất nhỏ bé chỉ cĩ thể nhìn được dưới kính hiển vi nhưng

chúng lại sinh trưởng và sinh sản rất nhanh chĩng Vi sinh vật sinh trưởng đến một giai đoạn nào đĩ thì chúng bắt đầu sinh sản Và mỗi loại vi sinh vật lại cĩ thể sinh sản bằng rất nhiều hình thức khác nhau Ở bài trước chúng ta cũng đã được tìm hiểu về sự sinh trưởng của vi sinh vật Vậy vi sinh vật sinh sản bằng những hình thức nào? Vi sinh vật nhân sơ và vi sinh vật nhân thực cĩ hình thức sinh sản giống nhau hay khơng? Để trả lời cho những câu hỏi trên thì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài hơm nay đĩ là bài 26: SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT.

Trang 2

15

phút

* Khái niệm:

- Sự sinh sản của vi sinh vật là

sự gia tăng về số lượng cá thể

của vi sinh vật

Chú ý: Mỗi loại vi sinh vật có

thể sinh sản bằng nhiều hình

thức khác nhau

I SINH SẢN CỦA VI SINH

VẬT NHÂN SƠ:

1 Phân đôi:

- Vi khuẩn sinh sản chủ yếu

bằng cách phân đôi

+ Màng sinh chất gấp nếp tạo

thành hạt Mêzôxôm

+ Vòng AND dính vào hạt

Mêzôxôm làm điểm tựa và nhân

đôi thành 2ADN

+ Thành tế bào và màng sinh

chất được tổng hợp dài ra và dần

thắt lại đưa 2 phân tử AND

thành 2 tế bào riêng biệt

Ví dụ: cầu khuẩn, thực khuẩn.

- Hỏi:

+ Hệ thống phân loại sinh vật chia sinh vật ra làm mấy giới?

+ Vi sinh vật được chia thành những nhóm nào?

+ Đại diện của nhóm sinh vật nhân sơ và sinh vật nhân thực là những nhóm nào?

- GV nhận xét câu trả lời và diễn giảng

- Hỏi:

+ Thế nào là sự sinh sản của vi sinh vật?

- Cho HS quan sát hình tế bào vi khuẩn, yêu cầu HS mô tả lại cấu tạo tế bào nhân sơ

Đặt vấn đề: Để biết được vi sinh vật nhân sơ sinh sản bằng những hình thức nào chúng ta sẽ cùng đi vào tìm hiểu phần I.

- Cho HS quan sát một số hình về các hình thức sinh sản của tế bào nhân sơ

- Hỏi:

+ Vi sinh vật nhân sơ sinh sản bằng những hình thức nào?

+ Phân đôi là hình thức sinh sản chủ yếu của nhóm sinh vật nào?

- GV cho HS quan sát sơ đồ phân đôi ở vi khuẩn và yêu cầu HS mô

tả lại

- Hỏi:

+ Quá trình phân đôi ở vi khuẩn diễn ra như thế nào?

- Cho HS quan sát hình hạt Mêzôxôm dưới kính hiển vi điện tử

- Hỏi:

+ Hạt Mêzôxôm từ đâu mà có,

có vai trò gì và có thành phần là

- HS trả lời

- Lắng nghe

- HS trả lời

- Lắng nghe

- Quan sát hình và mô tả

- Lắng nghe

- Quan sát hình

- Trả lời

- Lắng nghe

- Quan sát hình và mô tả

- HS trả lời

- Quan sat hình

- Trả lời

Trang 3

2 Nảy chồi và và tạo thành

bào tử:

a Sinh sản bằng cách nảy chồi:

+ Tế bào mẹ tạo thành một

chồi ở cực, chồi lớn dần và tách

ra tạo thành vi khuẩn mới

Ví dụ: Vi khuẩn quang dưỡng

màu tía,

b Sinh sản bằng cách tạo

thành bào tử:

- Sinh sản bằng ngoại bào tử :

+ Bào tử được hình thành

ngòai tế bào dinh dưỡng

Ví dụ: vsv dinh dưỡng Mêtan,

- Sinh sản bằng bào tử đốt:

+ Bào tử được hình thành

bằng sự phân đốt của sợi dinh

dưỡng, sợi khí sinh phân cắt

phần đỉnh tạo thành một chuỗi

gì?

- Hỏi:

+ Nguyên phân là hình thức phân chia tế bào phổ biến ở nhóm sinh vật nào?

+ Phân đôi ở vi khuẩn giống và khác với nguyên phân ở điểm nào?

- GV nhận xét câu trả lời và diễn giảng:

+ Nguyên phân là hình thức phân chia tế bào phổ biến ở các sinh vật nhân thực

+ Giống: Đều từ một tế bào mẹ tạo thành hai tế bào con

+ Khác: Không hình thành thoi

vô sắc (trực phân) và không có các

kỳ như nguyên phân

- Cho HS quan sát hình sinh sản bằng cách nảy chồi của vi khẩn quang dưỡng màu tía

- Hỏi:

+ Vi khuẩn quang dưỡng sinh sản bằng cách gì?

+ Đặc điểm của quá trình nảy chồi ở vi khuẩn?

- Cho HS quan sát một số hình sinh sản bằng bào tử

- Hỏi:

+ Sinh vật nhân sơ sinh sản bằng những loại bào tử nào?

- Yêu cầu HS phân biệt hình thức sinh sản bằng ngoại bào tử và bào

tử đốt

- Cho HS quan sát hình sinh sản bằng ngoại bào tử ở vi sinh vật sinh dưỡng mêtan Yêu cầu HS quan sát và nêu đặc điểm

- GV cho HS quan sát hình sinh sản bằng bào tử đốt ở xạ khuẩn và yêu cầu HS trình bày sự sinh sản ở

xạ khuẩn

- GV nhận xét câu trả lời và diễn

- Lắng nghe

- HS trả lời

- Lắng nghe

- Quan sát hình

- Trả lời

- Lắng nghe

- Quan sát hình

- Trả lời

- Lắng nghe

- Quan sat hình và nêu đặc điểm

- Lắng nghe

- Quan sát hình và trả lời

- Lắng nghe

Trang 4

20

phút

bào tử → bào tử phát tán → nảy

mầm thành 1 cơ thể mới

Ví dụ: xạ khuẩn,

* Đặc điểm của bào tử sinh

sản:

- Có nhiều lớp màng

- Không có vỏ cortex, không có

hợp chất canxidipicôlinat

- Nội bào tử:

+ Nội bào tử được hình thành

trong tế bào dinh dưỡng của vi

khuẩn cấu tạo thành nhiều lớp

màng dày (vỏ cortex và hợp chất

canxiđipicôlirat) khó thấm và có

khả năng chịu nhiệt cao

* Chú ý:

+ Đây không phải là hình thức

sinh sản mà chỉ là cấu trúc tạm

nghỉ của tế bào vi khuẩn sinh

dưỡng khi gặp điều kiện môi

trường bất lợi

II SINH SẢN CỦA VI SINH

VẬT NHÂN THỰC:

1 Sinh sản bằng bào tử:

- Bào tử vô tính:

+ Bào tử kín được hình thành

trong túi có ở nấm sợi (mốc

trắng), nấm Mucor,

+ Bào tử trần có ở nấm cúc,

nấm pecnicilium (nấm chồi), và

nấm sợi (mốc tương),

- Bào tử hữu tính:

+ Bào tử túi (nấm men rượu),

bào tử tiếp hợp (nấm tiếp hợp),

bào tử đảm, bào tử noãn

giảng

- Cho HS quan sát lại hình ảnh sinh sản bằng bào tử ở sinh vật nhân sơ

- Hỏi:

+ Em hãy cho biết những đặc

điểm của bào tử sinh sản?

- Giảng:

+ Có 1 dạng đặc biệt của vi khuẩn gọi là nội bào tử

- Hỏi:

+ Nội bào tử là gì? Nó được hình thành như thế nào?

+ Khác với bào tử của xạ khuẩn hay ngoại bào tử, khi gặp điều kiện bất lợi tế bào vi khuẩn hình thành nội bào tử để chống chịu với môi trường Nội bào tử được hình thành trong tế bào dinh dưỡng của

vi khuẩn cấu tạo thành nhiều lớp màng dày khó thấm và có khả năng chịu nhiệt cao Khi môi trường thuận lợi nội bào tử lại phát triển trở lại thành một vi khuẩn bình thường

- Phát phiếu học tập yêu cầu HS hoàn thành trong vòng 2 phút

- Hỏi:

+ Hình thức sinh sản bằng bào

tử có mấy loại?

+ Phân biệt sinh sản bằng bào tử

vô tính và bào tử hữu tính?

- GV cho HS quan sát hình bào tử kín và bào tử trần ở nấm sợi yêu cầu HS quan sát và nêu sự khác biệt giữa hai loại bào tử vô tính ở nấm sợi (mốc tương và mốc trắng)

- Hỏi:

+ Vi sinh vật nhân thực sinh sản hữu tính bằng những loại bào tử nào?

- Quan sát

- Trả lời

- Lắng nghe

- Trả lời

- Lắng nghe

- Hoàn thành phiếu học tập

- Trả lời

- Lắng nghe

- Trả lời

Trang 5

2 Sinh sản bằng nảy chồi và

phân đôi:

a Sinh sản bằng nảy chồi:

+ Từ tế bào mẹ mọc ra các

chồi nhỏ rồi tách khỏi tế bào mẹ

thành cơ thể độc lập

Ví dụ: Nấm men rượu,

b Sinh sản bằng phân đôi:

+ Tế bào mẹ phân thành 2 cơ

thể mới

Ví dụ: Nấm men rượu rum, tảo

lục, tảo mắt,

* Đặc điểm chung về sinh sản

của vi sinh vật:

- Các hình thức sinh sản của vi

sinh vật rất đa dạng

- Tốc độ sinh sản cao

- Bào tử được phát tán nhờ các

nhân tố như gió, nước, sinh vật

khác

- GV cho HS quan sát hình sinh sản hữu tính ở nấm men, yêu cầu

HS quan sát và cho biết tại sao đó

là sinh sản hữu tính?

+ Sinh sản hữu tính có sự kết hợp vật chất di truyền của hai tế bào, có quá trình thụ tinh và kết hợp hai tế bào (hai bào tử) thành một

- Hỏi:

+ Sinh sản bằng nảy chồi và phân đôi ở vi sinh vật nhân thực diễn ra như thế nào?

- Hỏi:

+ Nêu đặc điểm chung về sinh sản của vi sinh vật?

+ Các hình thức sinh sản của vi sinh vật rất đa dạng

+ Tốc độ sinh sản cao

+ Bào tử được phát tán nhờ các nhân tố như gió, nước, sinh vật khác

- GV cho HS xem bảng tóm tắt nội dung bài để củng cố và hoàn thiện kiến thức cho HS

- Lắng nghe

- Trả lời

- Lắng nghe

- Trả lời

- Lắng nghe

- Quan sát và lắng nghe

IV CỦNG CỐ: 3 phút

Câu 1 Vi sinh vật được con người quan tâm khai thác và sử dụng do:

a Sinh trưởng nhanh, kích thước nhỏ

b Có nhiều hình thức sinh sản

c Thích ứng được nhiều điều kiện của MT

d. Tốc độ sinh sản và tổng hợp vật chất cao

Câu 2 Hình thức sinh sản gặp phổ biến ở vi khuẩn là:

a Tạo bào tử

b Phân đôi

c Tiếp hợp

d Nảy chồi

Câu 3 Đặc điểm chung trong quá trình sinh sản của VSV là:

a Hình thức sinh sản đa dạng, tốc độ sinh sản cao, phát tán mạnh.

Trang 6

b Tốc độ sinh sản cao, nhanh chóng.

c Phát tán mạnh

d Có nhiều hình thức sinh sản

Câu 2: Sinh sản bằng bào tử vô tính và hữu tính chỉ có ở vi sinh vật nào?

a Trùng đế giày

b Trùng roi

c. Nấm men

d Vi khuẩn

V DẶN DÒ: 1 phút

- Về nhà học bài và trả lời câu hỏi SGK trang 154

- Đọc trước bài 27: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT.

VI ĐÁNH GIÁ TIẾT HỌC:

Ngày duyệt: Người soạn:

Chữ ký:

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	101,5 KB