NGUYÊN TẮC CỦA CÔNG TÁC TRÙNG TU DI TÍCH•Nhiệm vụ chủ yếu của công tác trùng tu là gia cố di tích, bảo đảm cho di tích tồn tại lâu dài ở dạng nguyên gốc tối đa.•Phải có thái độ thận trọng đối với những lớp và bộ phận bổ sung sau này nhưng lại có gjá trị lịch sử, lịch sử kiến trúc hoặc giá trị thẩm thẩm mỹ.•Chỉ trùng tu những cái gì đã được chứng minh một cách thật chính xác.•Trước và trong khi trùng tu cần phải đồng thời tiến hành việc khảo sát và ghi chú tỉ mỉ về công trình dự định trùng tu, tìm hiểu các tư liệu lưu trữ và khảo cổ, nghiên cứu lịch sử di tích và lịch sử thời đại sản sinh ra nó, nghiên cứu những công trình tương tự.•Phải thảo luận rộng rãi, đầy đủ tất cả các phương án trùng tu di tích.
Trang 2MỤC LỤC
I NGUYÊN TẮC CỦA CÔNG TÁC TRÙNG TU DI TÍCH
II YÊU CẦU TRONG CÔNG TÁC TRÙNG TU DI TÍCH KIẾN TRÚC
III CÔNG TÁC TRÙNG TU DI TÍCH LĂNG THOẠI NGỌC HẦU
1. Sơ nét về lăng Thoại Ngọc Hầu
2. Công tác trùng tu lăng Thoại Ngọc Hầu
3. Một số hình ảnh trước và sau khi trùng tu
Trang 3I NGUYÊN TẮC CỦA CÔNG TÁC TRÙNG TU DI TÍCH
• Nhiệm vụ chủ yếu của công tác trùng tu là gia cố di tích, bảo đảm cho di tích tồn tại lâu dài ở dạng nguyên gốc tối đa
• Phải có thái độ thận trọng đối với những lớp và bộ phận bổ sung sau này nhưng lại có gjá trị lịch sử, lịch sử - kiến trúc hoặc giá trị thẩm thẩm mỹ
• Chỉ trùng tu những cái gì đã được chứng minh một cách thật chính xác
• Trước và trong khi trùng tu cần phải đồng thời tiến hành việc khảo sát và ghi chú tỉ mỉ
về công trình dự định trùng tu, tìm hiểu các tư liệu lưu trữ và khảo cổ, nghiên cứu lịch
sử di tích và lịch sử thời đại sản sinh ra nó, nghiên cứu những công trình tương tự
• Phải thảo luận rộng rãi, đầy đủ tất cả các phương án trùng tu di tích
II YÊU CẦU TRONG CÔNG TÁC TRÙNG TU DI TÍCH KIẾN TRÚC
Trang 41 Tính cấp thiết phải trùng tu di tích kiến trúc
• Công tác trùng tu di tích chỉ được tiến hành trong trường hợp cần thiết (di tích đang
có nguy cơ bị hủy hoại do tác động của thiên nhiên và con người) và phải được lập thành dự án
• Tu sửa cấp thiết di tích được áp dụng cho trường hợp di tích cần được sửa chữa nhằm chống đỡ, gia cố, gia cường các bộ phận để kịp thời ngăn chặn di tích khỏi bị sập đõ trước khi tiến hành công tác trùng tu
2 Tính nguyên gốc, chân xác và toàn vẹn của di tích kiến trúc
• Vật liệu: Tôn trọng các di tích lịch sử, phân biệt vật liệu mới và vật liệu lịch sử
• Quá trình thực hiện: tôn trọng bằng chứng nguyên gốc của các vật liệu xây dựng và các hệ thống kết cấu
• Quan niệm thiết kế: tôn trọng các mục tiêu thiết kế kết cấu, kiến trúc, tổng thể nguyên gốc
• Môi trường: bảo tồn di tích trong khung cảnh nguyên gốc, gìn giữ mỗi quan hệ giữa di tích với môi trường xung quanh
3 Tính ưu tiên trong các công tác trùng tu di tích kiến trúc
Ưu tiên cho các hoạt động bảo quản, gia cố di tích trước khi áp dụng những biện pháp
kỹ thuật tu bổ và phục hồi khác
4 Kỹ thuật và vật liệu trùng tu di tích kiến trúc
Việc thay thế kỹ thuật hay chất liệu cũ bằng kỹ thuật hay chất liệu mới phải được thí nghiệm trước để bảo đảm kết quả chính xác khi áp dụng vào di tích
5 Trùng tu bộ phận, cấu kiện lẻ trong di tích kiến trúc
Chỉ thay thế một bộ phận củ bằng một bộ phận mới của di tích khi có đủ chứng cứ khoa học chuẩn xác và phải có sự phân biệt rõ rang giữa bộ phận mới thay thế với những bộ phận gốc
6 Tính an toàn và bền vững của di tích kiến trúc
Bảo đảm an toàn cho bản than công trình trong suốt quá trình thực hiên trùng tu di tích
và đọ bền vững nhất định của di tích sau khi trùng tu di tích
Trang 5III CÔNG TÁC TRÙNG TU DI TÍCH LĂNG THOẠI NGỌC HẦU
Vị trí: Lăng Thoại Ngọc Hầu thuộc xã Vĩnh Tế, thị xã Châu Ðốc, tỉnh An Giang
Đặc điểm: Lăng Thoại Ngọc Hầu là một trong số nhiều di tích ở chân núi Sam Tại đây có đền thờ ông Thoại Ngọc Hầu, mộ ông cùng hai phu nhân được xây vào thập niên 30 của thế
kỷ 20
1. Sơ nét về lăng Thoại Ngọc Hầu
Lăng Thoại Ngọc Hầu, còn được gọi là Sơn Lăng, thuộc xã Vĩnh Tế, thị xã Châu Đốc, tỉnh An Giang; là một danh thắng, một công trình kiến trúc cổ tiêu biểu dưới thời phong kiến,
và là một di tích lịch sử được xếp hạng cấp quốc gia Việt Nam Lăng do chính tay Thoại Ngọc Hầu coi sóc việc xây dựng Vào năm nào thì chưa rõ, nhưng sau khi ông đến Châu Đốc nhận nhiệm vụ án thủ Châu Đốc đồn, kiêm quản quân vụ trấn Hà Tiên vào năm 1821, chỉ mấy tháng sau người vợ thứ là Trương thị Miệt qua đời, đã được ông đem an táng tại đây Vào năm 1826, bà vợ chính là Châu Thị Tế mất, cũng được ông đem an táng kề cận và dành
vị trí chính giữa cho mình Như vậy, khu vực được ông chọn lựa và quyết định cho khởi công xây dựng Sơn lăng chỉ ở khoảng thời gian trên
Công trình này bắt đầu khởi công vào năm 1824 và hoàn thành vào năm 1828 Đây là một công trình kiến trúc đậm nét văn hóa của lăng tẩm cố đô Huế , được bố trí hài hòa với
Trang 6cảnh quan chung quanh Bước lên những bậc thang được làm bằng đá ong được mang từ Biên Hòa vào là một khoảng sân rộng và phẵng rồi mới đến hai cửa lăng nằm ở hai bên Lăng được bao bọc bởi một lớp tường thành dày hơn 1m, cao khoảng hơn 2m làm bằng chất liệu hỗn hợp vôi, cát, mật đường và nhựa ô dước mặc dầu trãi qua gần 200 năm nhưng vẫn còn nguyên vẹn
Vòng thành và 2 cổng vào lăng
hình bán nguyệt được đúc dầy, nên trông lăng thật bề thế, vững vàng
Lăng Thoại Ngọc Hầu thời Pháp thuộc
Trang 7Ngôi mộ của ông nằm ở chính giữa sau bức bình phong còn hai vị phu nhân ở hai bên : nhìn từ trước vào thì mộ chính thất Châu thị tế nằm ở bên trái còn thứ thất Trương thị Miệt nằm phía bên phải nhỏ hơn và hơi lui về phía trước Trong vòng thành sân lăng còn có
14 ngôi mộ bằng ô dước của những thân nhân theo ông hy sinh trong thời gian đào kinh
Phía đầu mộ là bình phong có đắp chi chít những chữ Hán Phía chân mộ là bi kí và năm tấm bia đá bị gắn chặt vào tường thành
Trang 8Ở hai bên lăng còn có gần 100 ngôi mộ lớn nhỏ của các nghĩa sĩ chết trong lúc đào kinh Vĩnh tế được qui tập về đây Tiếc rằng một số ngôi mộ ở bên phải lăng vào đầu thập niên
70 thế kỷ 20 đã bị phá bỏ khi xây dựng lăng miếu Khổng Tử còn phía bên trái trở thành nơi trưng bày cây cảnh um tùm khiến khách tham quan khó tìm lại những hình ảnh của những ngôi mộ xưa
Mãi đến năm 1924 dưới triều vua Khải Định, triều đình mới quyết định truy phong cho ông làm Trung Đẵng Phúc thần làng Vĩnh Tế Lăng Thoại Ngọc Hầu được sửa sang và xây mới ngôi Đình phía sau khu mộ và trở thành một di tích cấp tỉnh như ngày nay
2 Công tác trùng tu lăng Thoại Ngọc Hầu
Khoảng đầu tháng 9 năm 2009, công trình trùng tu lăng miếu Thoại Ngọc Hầu đã được tiến hành sau khi có quyết định cho phép của Bộ Văn Hóa, Du lịch và Thể Thao và các ngành chức năng trong tỉnh An Giang với kinh phí 10 tỷ đồng từ nguồn quỷ của Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam do Công ty TNHH Nguyễn Đỗ TPHCM tư vấn và thiết kế và công ty Hà Phúc thi công Việc thi công tiến hành theo 2 giai đoạn :
Giai đoạn 1 với kinh phí 3 tỷ đồng bao gồm việc tu bổ các tường thành quanh lăng và cổng lăng, mộ của Thoại Ngọc Hầu và hai phu nhân là Châu thị Tế và Trương thi Miệt, lót lại nền
lăng và ngôi đền phía sau lăng
Trang 9
Tường thành của lăng bị mục nát
Được xây dựng cách nay hơn 180 năm, các vách tường thành bằng vôi cát cùng với nhựa ô dước xung quanh lăng đã bị xoáy mòn và có nguy cơ đổ sụp Các công nhân tiến hành dục những phần vôi đã bị phân hủy một cách cẩn thận, sau đó mới dùng một lớp keo bắn vào để giữ vững kết cấu của lớp vôi chưa bị phân hủy, tiếp đến mới dùng vôi tam hợp để tô lại Tiếc rằng nhựa ô dước hiện nay không còn tìm được nên phải dùng vôi tam hợp để thay thế nhưng vẫn đảm bảo được tính bền vững và màu sắc cổ kính của tường thành Vôi tam hợp này gồm
3 thành phần là xi măng, vôi, cát theo công thức của người Pháp khi xây dựng các công trình
ở Việt Nam vào đầu thế kỷ 20 Sàn lăng và bên trong đền thờ phía sau lăng sẽ được lót lại bằng đá ba dan lấy từ Thanh Hóa Những tấm bia phía sau cổng lăng cũng sẽ được phục chế lại và đặt ở trong nhà bia
Giai đoạn 2 với kinh phí khoảng 7 tỷ đồng bao gồm việc tiến hành trùng tu lại các ngôi mộ chung quanh lăng, giải tỏa những nhà dân lấn chiếm quanh lăng, xây dựng nhà bia và nhà trưng bày những di tích
Trang 103 Một số hình ảnh trước và sau khi trùng tu
Lăng Thoại Ngọc Hầu sau khi trùng tu
14 ngôi mộ trong vòng thành đã được sửa sang
Sơ đồ phối cảnh công trình trùng tu lăng Thoại
Ngọc Hầu
Trang 12GVHD: Thầy Trần Anh Tuấn SVTH: Lâm Thanh Toàn MSSV: 09510109161
