TIET 132+ 133- VAN 9

-Nội dung, đề tài:Văn bản nhật dụng đề cập đến những vấn đề bức thiết hàng ngày đó là những vấn đề lâu dài của sự phát triển xã hội.. Đó là những vấn đề thường xuyên được báo đài đề cập,

GV: Nguyễn Thị Yến

TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN

TiÕt 132



I.KHáI NIệM VĂN BảN NHậT DụNG

* Khái niệm: Văn bản nhật dung không phải là khái niệm cụ thể loại cũng không chỉ1 kiểu văn bản Nó chỉ đề cập tới chức năng đề tài và tính cập nhật của nội dung văn bản.

* Đặc điểm: - Văn bản nhật dụng có thể sử dụng mội thể loại mọi kiểu loại văn bản.

-Tính cập nhật là 1 tiêu chuẩn đầu tiên và chủ yếu của văn bản

nhật dụng.

-Nội dung, đề tài:Văn bản nhật dụng đề cập đến những vấn đề bức thiết hàng ngày đó là những vấn đề lâu dài của sự phát triển xã hội.

* ý nghĩa của việc học văn bản nhật dụng: Tạo điều kiện tích cực

để thực giện nguyên tắc giúp HS hoà nhập với xã hội.



Kể tên các văn bản nhật dụng đã học trong ch ơng trình toàn cấp và nêu rõ nội dung ?

-Lµ k× quan thÕ giíi cÇn ® îc b¶o vÖ.

-Con ng êi cÇn ph¶i biÕt sèng hoµ hîp víi thiªn nhiªn vµ b¶o vÖ m«i tr êng sèng.

-Yêu th ơng, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng của con ng ời.

-Tình cảm anh em thân thiết và nỗi đau của những em nhỏ rơi vào cảnh ngộ gia

đình li tán.

-Nét đẹp văn hoá truyền thống và những con ng ời tài hoa xứ Huế

- Sù kÕt hîp hµi hoµ gi÷a truyÒn thèng v¨n ho¸ d©n téc vµ tinh hoa v¨n ho¸ nh©n lo¹i trong phong c¸ch Hå ChÝ Minh.

3.Phong c¸ch Hå ChÝ Minh

1 Tuyªn bè TG vÒ sù sèng cßn, quyÒn ® îc b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn cña trÎ em.

2.§Êu tranh cho mét thÕ giíi hoµ b×nh

Hệ thống hoá nội dung văn bản nhật đã học

6 1- Cầu Long Biên.

10 - Bài toán dân số ( 1995)

13 - Đấu tranh cho một thế giới

- Giới thiệu danh lam thắng cảnh

- Quan hệ giữa thiên nhiên và con người

- Giáo dục , gia đình, nhà trường và trẻ em

- Vai trò của người phụ nữ

- Văn hoá dân gian

- Môi trường

- Chống tệ nạn ma tuý

- Dân số và tương lai nhân loại

- Hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

- Quyền sống con người.

- Chống chiến tranh bảo vệ hoà bình thế giới

Ôn dịch thuốc lá ( 1992)

Thông tin về ngày trái đất năm 2000.

Đó là những vấn đề thường xuyên được báo đài đề cập, là nội dung chủ yếu của nhiều nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước, của nhiều thông báo, công bố của các tổ chức quốc tế.

Đó là những vấn đề thường xuyên được báo đài đề cập, là nội dung chủ yếu của nhiều nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước, của nhiều thông báo, công bố của các tổ chức quốc tế.

? Những vấn đề, nội

dung của các văn bản

nhật dụng đã học có tính

chất như thế nào

? Đề tài, chủ đề của

các văn bản nhật dụng

đã học đã đảm bảo

những tiêu chuẩn nào?

Có tính cập nhật thời sự Cập nhật là gắn với cuộc sống bức thiết, hằng ngày song tính bức thiết phải gắn với những vấn đề cơ bản của cộng đồng, cái thường nhật phải gắn với những vấn đề lâu dài của sự phát triển lịch sử xã hội.

Có tính cập nhật thời sự Cập nhật là gắn với cuộc sống

bức thiết, hằng ngày song tính bức thiết phải gắn với những vấn đề cơ bản của cộng đồng , cái thường nhật phải gắn với những vấn đề lâu dài của sự phát triển lịch sử xã hội.





GV: Nguyễn Thị Yến

TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN

TiÕt 133



A Tờn văn bản B Đề tài của văn bản

4 Cuộc chia tay của những con bỳp bờ d Tỡnh mẹ và vai trũ của giỏo dục, nhà

trường.

9 Tuyờn bố thế giới về sự sống cũn i Hội nhập với thế giới và giữ gỡn bản sắc

văn húa dõn tộc.

Hãy nối tên văn bản với chủ đề t ơng ứng đã cho

Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử Động Phong

Nha

Bức

th của thủ lĩnh

- Cái gì con ng ời làm cho đất

đai là làm cho ruột thịt của mình.

- Con ng ời cần sống hòa hợp với môi tr ờng, đất đai và phải biết cách bảo vệ nó.

Cầu Long Biờn thời xưa

Cầu Long Biờn năm 1925

Từ năm 1902 đến năm 2002, cầu Long Biên giữ vai trò: chứng nhân, ng ời làm chứng sống động của Thủ đô của Thủ đô

Hà Nội, một thế kỉ đầy đau th ơng và anh hùng của ND Việt Nam

Líp V¨n b¶n Néi dung

8

TiÕt 132 Tæng kÕt phÇn v¨n b¶n nhËt dông

1 Th«ng tin vÒ Ngµy Tr¸i §Êt n¨m 2000

cho phổi người và động vật Tệ hơn, túi ni lông làm bằng nhựa t¸i chÕ có chứa clo, khi cháy tạo ra chất đioxin và axit clohiđric vô cùng độc hại

STT Quốc gia Dân số Mật độ

có số dân lớn nhất trên thế giới có 7 nước thuộc Châu Á.

* Đó là những vấn đề thường xuyên được báo đài đề cập, là nội dung chủ yếu của nhiều nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước, của nhiều thông báo, công bố của các tổ chức quốc tế.

đề cập, là nội dung chủ yếu của nhiều nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước, của nhiều thông báo, công bố của các tổ chức quốc tế.

*Có tính cập nhật thời sự Cập nhật là gắn với cuộc sống bức thiết, hằng ngày song tính bức thiết phải gắn với những vấn đề cơ bản của cộng đồng, cái thường nhật phải gắn với những vấn đề lâu dài của sự phát triển lịch sử xã hội.

cuộc sống bức thiết, hằng ngày song tính bức thiết phải gắn với những vấn đề cơ bản của cộng đồng , cái thường nhật phải gắn với những vấn đề lâu dài của sự phát triển lịch sử xã hội.

Tiết 133

Tổng kết phần văn bản nhật dụng (tiếp theo)

III Hình thức văn bản nhật dụng

Thuyết minh Tài liệu khoa

học

Thuyết minh Bài ngh i ên cứu

Nghị luận Bài báo

Thuyết minh Tiểu luận

Nghị luận Xã luận

Nghị luận Công bố

Tự sự Truyện ngắn Tự sự Truyện ngắn Thuyết minh Bút kí

Biểu cảm Hồi kí B i ểu cảm Bút kí

Nghị luận Th từ Thuyết minh Bút kí

 Văn bản nhật dụng có hình thức đa dạng.

PTBĐ chính

Kiểu văn bản

- Phong cách Hồ Chí Minh.

- Đấu tranh cho một thế giới hoà bình.

- Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đ

ợc bảo vệ và phát triển của trẻ em.

- Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000.

- Ôn dịch, thuốc lá.

- Bài toán dân số.

- Cổng tr ờng mở ra.

- Mẹ tôi.

- Cuộc chia tay của những con búp bê.

- Ca Huế trên sông H ơng.

- Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử. –

- Động Phong Nha.

- Bức th của thủ lĩnh da đỏ.

Tên văn bản

9

8

7

6

Hình thức vb Lớp

Tiết 133

Tổng kết phần văn bản nhật dụng

(tiếp theo)

III Hình thức văn bản nhật

dụng Chủ tịch Hồ Chí Minh chịu ảnh h ởng tất cả các nền văn hoá, đã tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời

với việc phê phán những tiêu cực của chủ nghĩa t bản

Nh ng điều kì lạ là tất cả những ảnh h ởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không có gì lay chuyển đ ợc ở Ng ời, để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất ph ơng

Đông, nh ng cũng đồng th i r t m i, r t hi n ờ ấ ớ ấ ệ đạ … i

(Theo Lê Anh Trà - Phong cách Hồ Chí Minh)

Tôi dắt em ra khỏi lớp Nhiều thầy cô ngừng giảng bài, ái ngại nhìn theo chúng tôi Ra khỏi tr ờng, tôi kinh ngạc vẫn thấy mọi ng ời đi lại bình th ờng và nắng vẫn vàng ơm trùm lên cảnh vật

(Theo Khánh Hoài - Cuộc chia tay của những con búp bê)

 Văn bản nhật dụng có

hình thức đa dạng.

> Thuyết minh kết hợp bình luận

> Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

a,Mỗi lần có dịp đứng trên cầu Long Biên , tôi lại say mê ngắm nhìn

mùa xanh bãi mía , n ơng dâu , bãi ngô , v ờn chuối phía Gia Lâm không bao giờ chán mắt Cái màu xanh cần lao ấy gợi bao yêu th ơng và yên

tĩnh trong tâm hồn Khi chiều xuống , nhìn về phía Hà Nội , thấy

những ánh đèn mọc lên nh sao sa, gợi lên bao quyến rũ và khát khao

b,Tại Việt Nam 50 % nam giới và 3,4% nữ giới hỳt thuốc lỏ (theo thống

kờ của Tổ chức Sức khỏe Thế Giới cao nhất chõu Á 26% thanh thiếu

niờn cú độ tuổi từ 15 – 24 hỳt thuốc lỏ Trờn 40% nam cỏn bộ y tế và 1,3

% nữ cỏn bộ y tế hỳt thuốc lỏ Nếu khụng cú biện phỏp can thiệp kịp

thời, 10% dõn số Việt Nam nghĩa là vào khoảng 7,5 triệu người Việt Nam

sẽ chết sớm do hỳt thuốc lỏ Cũng theo ước tớnh của Tổ chức Sức khỏe Thế Giới, tới năm 2020 số người Việt Nam chết do sử dụng thuốc lỏ sẽ nhiều hơn số người chết do HIV/AIDS, lao, tai nạn giao thụng và tự tử cộng lại!

( Theo tạp chí y khoa )

? Xác dịnh ph ơng thức biểu đạt của đoạn văn trên ? Đoạn

văn sử dụng kết hợp các PTB Đ nào ? Từ đó , em hãy nêu

nhận xét về hình thức của VB nhật dụng ?

CÇu Long Biªn

c, Bức tường, bậc thềm, vòm cầu kiều hay những trụ rồng hùng vĩ bằng đá - đánh dấu vương triều xa xưa trong Hoàng Thành Mái cong vút, những bức chạm khắc sơn son thiếp vàng trên gỗ ghi lại những giấc mơ trong hàng ngàn đình chùa Việt Còn những nhịp cầu sắt kia duyên dáng làm sao? Có sáng tạo kỹ thuật nào hoà nhập với nhịp điệu không gian nhuần nhuyễn hơn thế? Có biểu đồ chịu lực nào được biểu diễn bằng chất liệu sắt thép uyển chuyển hơn thế - Cầu Long Biên vượt lên chức năng giao thông trở thành kiệt tác điêu khắc - kiến trúc - kết cấu thép trong cùng một thứ gắn bó với Hà Nội trăm năm qua - Nó xứng đáng được coi là một trong những biểu tượng của thành phố luôn dịch chuyển nhưng vẫn đọng lại, ngưng lại những ký ức không tên.

KTS TrÇn Duy ¸nh

d, CÇu Long Biªn b¾c qua s«ng Hång , Hµ Néi , ® îc khëi c«ng x©y dùng vµo

n¨m 1898 vµ hoµn thµnh sau 4 n¨m , do kiÕn tróc ng êi Ph¸p Ðp – phen

thiÕt kÕ CÇu Long Biªn khi míi kh¸nh thµnh , mang tªn Toµn quyÒn Ph¸p

ë §«ng D ¬ng lóc bÊy giê lµ me vµ ng êi d©n th êng gäi lµ cÇu

§u-me ChiÒu dµi cÇu lµ 2290m ( kÓ c¶ phÇn dÉn víi chÝn nhÞp dµi vµ m êi nhÞp

ng¾n ).

Theo Thóy Lan – B¸o Ng êi Hµ Néi

Tiết 133

Tổng kết phần văn bản nhật dụng

(tiếp theo)

III Hình thức văn bản nhật

dụng Chủ tịch Hồ Chí Minh chịu ảnh h ởng tất cả các nền văn hoá, đã tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời

với việc phê phán những tiêu cực của chủ nghĩa t bản

Nh ng điều kì lạ là tất cả những ảnh h ởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không có gì lay chuyển đ ợc ở Ng ời, để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất ph ơng

Đông, nh ng cũng đồng th i r t m i, r t hi n ờ ấ ớ ấ ệ đạ … i

(Theo Lê Anh Trà - Phong cách Hồ Chí Minh)

Tôi dắt em ra khỏi lớp Nhiều thầy cô ngừng giảng bài, ái ngại nhìn theo chúng tôi Ra khỏi tr ờng, tôi kinh ngạc vẫn thấy mọi ng ời đi lại bình th ờng và nắng vẫn vàng ơm trùm lên cảnh vật

(Theo Khánh Hoài - Cuộc chia tay của những con búp bê)

TiÕt 133

Tæng kÕt phÇn v¨n b¶n nhËt dông (tiÕp theo) III H×nh thøc v¨n b¶n nhËt dông:

Tiết 133

Tổng kết phần văn bản nhật dụng (tiếp theo) III Hình thức văn bản nhật dụng

IV Ph ơng pháp học văn bản

nh t d ng ậ ụ

 1 Đọc kĩ các chú thích.

 2 Tạo thói quen liên hệ.

 3 Có ý kiến quan niệm

riêng, có thể đề xuất giải pháp.

?

Em phải làm gì để xứng

đáng với sự quan tâm của gia đình, nhà tr ờng, xã hội?

?

Chăm học

Chăm làm

Tiết 133

Tổng kết phần văn bản nhật dụng (tiếp theo)

III Hình thức văn bản nhật dụng

IV Ph ơng pháp học văn bản

nh t d ng ậ ụ

 1 Đọc kĩ các chú thích

 2 Tạo thói quen liên hệ

 3 Có ý kiến quan niệm

riêng, có thể đề xuất giải pháp.

Ch ơng I:

Sinh vật

và môi tr ờng

6

Sức huỷ diệt khủng khiếp của bom nguyờn tử

(Hỡnh ảnh minh hoạ bài Chiến tranh thế giới thứ hai - Lịch sử 8)

Tiết 133

Tổng kết phần văn bản nhật dụng (tiếp theo) III Hình thức văn bản nhật dụng:

IV Ph ơng pháp học văn bản

nh t d ng: ậ ụ

 1 Đọc kĩ các chú thích

 2 Tạo thói quen liên hệ.

 3 Có ý kiến quan niệm

riêng, có thể đề xuất giải pháp.

2 Cuộc chia tay của những con búp bê (Tự sự)

c Cảm xúc, tình cảm.

b Đối t ợng, ph ơng pháp thuyết minh.

d Luận điểm, luận cứ, lập luận

3 Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (Nghị luận)

4 Cổng tr ờng mở ra (Biểu cảm)

* Tính cập nhật về nội dung là tiêu chuẩn hàng đầu của văn bản nhật dụng Điều đó đòi hỏi lúc học văn bản nhật dụng, nhất thiết phải liên hệ với thực tiễn cuộc sống.

* Hình thức của văn bản nhật dụng rất đa dạng Cần căn cứ vào đặc điểm về hình thức, tr ớc hết là hình thức văn bản

cụ thể, thể loại và ph ơng thức biểu đạt

để phân tích tác phẩm.

Ghi nhớ:

Tiết 133

Tổng kết phần văn bản nhật dụng (tiếp theo) III Hình thức văn bản nhật dụng:

a Sự tắc nghẽn hệ thống cống rãnh làm cho muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh Bao bì ni lông trôi ra biển làm chết các sinh vật khi chúng nuốt phải Đặc biệt bao bì ni lông màu đựng thực phẩm làm ô nhiễm thực phẩm do chứa các kim loại nh chì, ca - mi

- đi gây tác hại cho não và là nguyên nhân gây ung th phổi Nguy hiểm nhất là chất đi - ô - xin có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ra máu, ảnh h ởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung th và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh

(Thông tin về Ngày Trái Đ t năm 2000) ấ

Văn bản Nội dung Đề tài PTBĐ Tính cập nhật

- Con ng ời phải biết sống hoà hợp với

-Yêu th ơng, kính trọng cha mẹ là t/cảm thiêng liêng của con ng ời-Tình cảm anh em thân thiết và nỗi

đau của những em nhỏ rơi vào cảnh ngộ gia đình li tán

-Nét đẹp văn hoá truyền thống và những con ng ời tài hoa xứ Huế

1 Thông tin về Ngày Trái

-MQH giữa DS và sự p/triển của XH

1 Tuyên bố TG về sự sống

còn, quyền đ ợc bảo vệ và phát

triển của trẻ em.

2.Đấu tranh cho một TG HB

3.Phong cách HCM

-Trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ trẻ

em của cộng đồng quốc tế-Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và trách nhiệm ngăn chặn chiến tranh hạt nhân vì hòa bình

- Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa Vhoá nhân loại trong p/cách HCM

-Di tích lịch sử Thuyết minh -tích lịch sử và danh Bảo tồn tôn tạo di

-Tự sự ,miêu tả,biểu cảm

-Vai trò của giáo dục và ng ời mẹ đối với trẻ em

- Hậu quả của tình trạng li hon trong xã hội hiện nay

-Văn hoá dân gian truyền thống

-Thuyết minh -Bảo tồn bản sắc văn

-Dân số và t ơng lai loài ng ời - Bàn luận

-Sự gia tăng dân số

và tệ nạn xã hội

-Quyền trẻ em

Đề cập ,bàn luận vấn đề

-Hiện nay trên thế giới vẫn ch a đ ợc h ởng quyền của mình;Hoà bình là nguyện vọng chính đáng của nhân

loại

- Chống chiến tranh,bảo vệ hoà bình

-Hội nhập văn hoá

thế giới giữ gìn văn hoá dân tộc

Bản Sắc văn hoá dân tộc trong thời đại hộinhập Quốc tế

-Chống tệ nạn ma tuý, thuốc lá

Văn bản Nội dung Đề tài Chức năng Tính cập nhật

- Con ng ời phải biết sống hoà hợp với

-Yêu th ơng, kính trọng cha mẹ là t/cảm thiêng liêng của con ng ời-Tình cảm anh em thân thiết và nỗi

đau của những em nhỏ rơi vào cảnh ngộ gia đình li tán

-Nét đẹp văn hoá truyền thống và những con ng ời tài hoa xứ Huế

1 Thông tin về Ngày Trái

Đất năm 2000

2.Ôn dịch thuốc lá

3.Bài toán dân số

-Tác hại của bao bì ni lông đối với MT

-Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

-MQH giữa DS và sự p/triển của XH

- Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa Vhoá nhân loại trong p/cách HCM

` Trên cơ sở nội dung các văn bản nhật dụng

đã học,

em hãy xác định

và điền các thông tin phù hợp vào các cột

t ơng ứng trong bảng sau