bài 31. mot thoi dai trong thi ca

M T TH I Đ I TRONG THI CA Ộ Ờ Ạ

M T TH I Đ I TRONG THI CA Ộ Ờ Ạ

 Hoài  Thanh    có  tên 

khai  sinh  là  Nguy n ễ

Đ c  Nguyên  sinh  ngày ứ

15  tháng  7  năm  1909   

m t  ngày  14  tháng  3 ấ năm 1982 t i Hà N i.ạ ộ

 (ngoài  ra  ông  còn  s   d ng  các  bút  danh  khác  nh  ử ụ ư

Văn Thiên, Le Nhà Quê), là m t nhà phê bình văn ộ

h c  uyên  bác  và  tinh  t ,  đã  đóng  góp  công  l n  v  ọ ế ớ ề

m t phê bình, lý lu n đ  kh ng đ nh Th  m i trong ặ ậ ể ẳ ị ơ ớ văn h c Vi t Nam th  k  20. Tác ph m b t h  ọ ệ ế ỉ ẩ ấ ủ Thi  nhân  Vi t  Nam ệ   do  ông  và  em  trai  (Nguy n  Đ c ễ ứ Phiên ­ bút danh Hoài Chân) vi t đã đ a tác gi  lên ế ư ả

v  trí cao, x ng t m m t nhà phê bình l n c a n n ị ứ ầ ộ ớ ủ ề văn h c Vi t Nam đ u th  k  20.ọ ệ ầ ế ỷ

 Trong m t gia đình nhà nho nghèo có tham gia ộ

phong trào Đông Du ch ng Pháp c a Phan B i ố ủ ộ

Châu. Quê ông   xã Nghi Trung, huy n Nghi L c, ở ệ ộ

t nh Ngh  An. B t đ u h c ch  Hán, ch  Qu c ng , ỉ ệ ắ ầ ọ ữ ữ ố ữ

h i nh  ông là h c sinh c a tr ng Qu c h c Vinh; ồ ỏ ọ ủ ườ ố ọ

r i theo h c tr ng Pháp Vi t đ n b c trung h c; ồ ọ ườ ệ ế ậ ọ

tham gia phong trào yêu n c c a h c sinh c a ướ ủ ọ ủ

Phan Chu Trinh và Phan B i Châu. Tr c 1945, ông ộ ướ tham gia vi t văn, làm báo, d y h c và đ c coi là ế ạ ọ ượ

ng i đ ng đ u tr ng phái phê bình văn h c Ngh  ườ ứ ầ ườ ọ ệ thu t v  ngh  thu t. Năm 1927, Ông gia nh p Tân ậ ị ệ ậ ậ

Vi t Cách m ng Đ ng. Năm 1930 đang h c   tr ng ệ ạ ả ọ ở ườ

B i (Hà N i) thì b  b t, b  k t án treo, b  tr c xu t ưở ộ ị ắ ị ế ị ụ ấ

kh i B c K  và gi i v  quê. Năm 1931 vào Hu , làm ỏ ắ ỳ ả ề ế công cho m t nhà in, đi d y h c, đ ng th i vi t văn, ộ ạ ọ ồ ờ ế

vi t báo.ế

 Tham gia T ng kh i nghĩa c a Vi t Minh c p chính quy n ổ ở ủ ệ ướ ề

 Hu  tháng 8 năm 1945. Sau 1945 ông l n l t gi  nh ng 

ch c v : Ch  t ch H i văn hóa c u qu c, Hu  (tháng 9 năm ứ ụ ủ ị ộ ứ ố ế 1945);  cán  b   gi ng  d y  t i  Đ i  h c  Hà  N i  (t   1945  đ n ộ ả ạ ạ ạ ọ ộ ừ ế 1946);  công  tác  t i  Đài  Ti ng  nói  Vi t  Nam  (t   1947  đ n ạ ế ệ ừ ế 1948);  y  viên  Ban  th ng  v   H i  Văn  ngh   Vi t ủ ườ ụ ộ ệ ệ Nam(1950);  Tr ng  ti u  ban  Văn  ngh   Ban  Tuyên  hu n ưở ể ệ ấ Trung ương (1950­1956); V  tr ng V  ngh  thu t và gi ng ụ ưở ụ ệ ậ ả

d y  t i Khoa  Văn  Đ i  h c  T ng  h p  Hà  N i  (1958).  Trong ạ ạ ạ ọ ổ ợ ộ kho ng 10 năm 1958­1968 ông tr  thành đ i bi u Qu c h i ả ở ạ ể ố ộ khóa  2, làm T ng Th  ký  Liên hi p các H i Văn  h c  ngh  ổ ư ệ ộ ọ ệ thu t Vi t Nam; tham gia Ban Ch p hành H i Nhà văn Vi t ậ ệ ấ ộ ệ Nam  khóa  1  và  2.  T   1959­1969  ông  gi   ch c  Phó  vi n ừ ữ ứ ệ

tr ng Vi n Văn h c Vi t Nam kiêm Th  ký tòa so n T p ưở ệ ọ ệ ư ạ ạ chí Nghiên c u văn h c c a Vi n [2]. T  1969 đ n 1975 ông ứ ọ ủ ệ ừ ế

gi  ch c Ch  nhi m tu n báo Văn ngh   Ông là  đ ng viên ữ ứ ủ ệ ầ ệ ả

Đ ng C ng s n Vi t Nam.ả ộ ả ệ

Hình  nh tác ph m  ả ẩ

“M t th i đ i trong thi ca” ộ ờ ạ

Đây  là  hình 

nh  m t  th i 

đ i  trong  thi  ạ ca

2/ Tác ph m ẩ

 “M t th i đ i trong thi ca” là bài ti u lu n m  ộ ờ ạ ể ậ ở

đ u tác ph m Thi Nhân Vi t Nam – cu n sách ầ ẩ ệ ố

t ng k t m t cách sâu s c phong trào Th  m i ổ ế ộ ắ ơ ớ (1932  ­1942).  Đo n  trích  thu c  ph n  cu i  c a ạ ộ ầ ố ủ bài ti u lu n  mang tên “M t th i đ i trong thi ể ậ ộ ờ ạ ca”.  H n  n a  th   k   đã  qua  đi,  đ n  hôm  nay, ơ ử ế ỉ ế bài  vi t  này  v n  đ c  đánh  giá  là  công  trình ế ẫ ượ nghiên  c u,  đ y  đ ,  sâu  s c  và  m u  m c  v  ứ ầ ủ ắ ẫ ự ề

th  m i.ơ ớ

II/Đ C HI U Ọ Ể

 1­    B  c c ố ụ

 Văn b n chia thành ba ph n:ả ầ

 Ph n 1: Nguyên t c đ  phân bi t tinh th n th  ầ ắ ể ệ ầ ơ

m i va th  cũ.ớ ơ

 Ph n 2 :Tinh th n th  m i k t tinh trong Cái ầ ầ ơ ớ ế TÔI; th  cũ k t tình trong “CÁI TA”ơ ế

 Ph n 3 :S  v n đ ng c a th  m i xung quanh ầ ự ậ ộ ủ ơ ớ CÁI TÔI và bi k ch c a nó.ị ủ

2­    Nguyên t c phân bi t “tinh th n th   ắ ệ ầ ơ

m i” và th  cũ  ớ ơ

 “Tinh  th n  th   m i”  ầ ơ ớ là  cái  b n  ch t,  c t  lõi  chi  ả ấ ố

ph i toàn b  th  m i, làm nên đ c tr ng th  m i ố ộ ơ ớ ặ ư ơ ớ

 Theo  Hoài  Thanh,  ranh  gi i  gi a  th   cũ  và  m i  ớ ữ ơ ớ không rõ ràng. Th  cũ, th  m i đ u có nh ng bài  ơ ơ ớ ề ữ hay, bài d  Phân bi t m i – cũ là đi u không đ n  ở ệ ớ ề ơ

gi n. Hoài Thanh đã l y hai ví d   (th  c a Xuân  ả ấ ụ ơ ủ

Di u và Bà Huy n Thanh Quan) đ  làm c  s  cho  ệ ệ ể ớ ở

nh n xét c a mình.  Tác  gi  nhìn hai th i  đ i thi  ậ ủ ả ờ ạ

ca b ng con con m t “đ i th ” (khái quát) ằ ắ ạ ể

 Tinh th n th  m i k t tinh cái tôi.ầ ơ ớ ế

 Theo  tác  gi ,  tinh  th n  th   m i  đ c  th   hi n ả ầ ơ ớ ượ ể ệ qua  ch   “tôi”  (  t   “Xã  h i  Vi t  Nam”  …   đ n ữ ừ ộ ệ ế

“bi n c ” ). Cái tôi g n v i cái riêng, cá nhân, cá ể ả ắ ớ

th   Cái  ta  g n  v i  cái  chung,  t p  th ,  c ng ể ắ ớ ậ ể ộ

đ ng.ồ

 Cái tôi v i ý nghĩa cá nhân đ c trên di n đàn ớ ượ ễ thi  ca  lúc  b y  gi   r t  nh   bé,  đáng  th ng,  l i ấ ờ ấ ỏ ươ ạ luôn   luôn  b   dõi  theo  b i  nh ng  cái  nhìn  khó ị ở ữ

ch u. Vì sao v y ?  Vì cái tôi đã thoát kh i cái ta, ị ậ ỏ

đ ng  riêng  m t  cõi,  m t  th   gi i.  Đó  là  cái  tôi ứ ộ ộ ế ớ

tr  tình – tinh th n c a th  m i lãng m n.ữ ầ ủ ơ ớ ạ

 S  v n đ ng c a th  m i xung quanh cái tôi và bi k ch c a nó ự ậ ộ ủ ơ ớ ị ủ

 S  v n đ ng c a th  m i ­ đó là nh ng gì th  ca toát lên cùng các nhà th : lên tiên  ự ậ ộ ủ ơ ớ ữ ơ ơ cùng Th  L , phiêu l u trong tr ng tình cùng L u Tr ng L    Tuy v y, vi c th   ế ữ ư ườ ư ọ ư ậ ệ ể

hi n b ng ch  tôi  đã lâm vào tình tr ng “càng đi sâu càng l nh” ( “ Ch a bao gi   ệ ằ ữ ạ ạ ư ờ

th  Vi t Nam bu n và nh t là xôn xao nh  th ”). Cái bi k ch  y chính là s  thi u đi  ơ ệ ồ ấ ư ế ị ấ ự ế

m t lòng tin đ y đ  Nhà th  ch  s  d ng ti ng Vi t – tâm h n chung đ  g i vào  y  ộ ầ ủ ơ ỉ ử ụ ế ệ ồ ể ử ấ

n i ni m riêng c a b n thân ổ ề ủ ả

 Bi k ch trên là n i th t v ng l n nh ng le lói ni m hi v ng. B i đó ch  là s  bi n  ị ỗ ấ ọ ớ ư ề ọ ở ỉ ự ế

đ i gi a cũ và m i ­ ch  không h  b  m t đi.  Qua th  m i, thi nhân tìm th y m t  ổ ữ ớ ứ ề ị ấ ơ ớ ấ ộ con đ ng tr  v  dĩ vãng đ  v n vào nh ng gì b t di t mà h ng t i “ngày mai” ườ ở ề ể ị ữ ấ ệ ướ ớ

 III/ T NG K T : Ổ Ế

 ­Ngh  thu t l p lu n khoa h c, ch t ch , văn phong ệ ậ ậ ậ ọ ặ ẻ tài hoa, giàu c m xúc .ả

 ­Tác  gi   nêu  rõ  n i  dung c a  “Tinh  th n th   m i “, ả ộ ủ ầ ơ ớ

đ ng th i cũng  ch  ra “bi k ch ng m ng m trong h n ồ ờ ỉ ị ầ ầ ồ thanh niên” lúc b y gi  . Hoài Thanh đã nhìn th  m i ấ ờ ơ ớ

b ng con m t sâu s c, th u tình đ t lí. Theo ông, “cái ằ ắ ắ ấ ạ

t m  th ng,  cái  l   lăng,  bài  hay,  bài  d ,    th ng ầ ườ ố ở ườ đan xen. Trong cái m i v n còn r t l i ít nhi u cái cũ. ớ ẩ ớ ạ ề

Vì v y, s  phân bi t cũ và m i g p không ít khó khăn.ậ ự ệ ớ ặ