ĐA DẠNG SINH HỌC PHẦN 2

ĐA DẠNG SINH HỌCTừ các sinh vật phân cắt đến các động vật và thực vật trên cạn cũng như dưới nước và cả con người Từ mức độ phân tử đến các cơ thể, các loài và các quần xã mà chúng sống.

Chương 7:

NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐẾN ĐA DẠNG SINH

HỌC

ĐA DẠNG SINH HỌC

Từ các sinh vật phân cắt đến các động vật và thực vật

(trên cạn cũng như dưới nước)

và cả con người

Từ mức độ phân tử đến các cơ thể, các loài và các quần xã mà chúng sống

NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI

ĐA DẠNG SINH

HỌC

mô, chính sách kinh

tế cộng đồng, chính sách sử dụng đất, lâm nghiệp, du canh du cư

Tác động trực tiếp Tác động gián tiếp và

sâu xa

Có vô số nguyên nhân làm giảm diện tích rừng: rừng bị chặt trắng do làm ruộng nương một vài năm sao

FAO đã tính vào khoảng giữa 1982 và 1985 đã có 4,4, triệu

ha của rừng kín nhiệt đới bị chặt phá hàng năm nhưng không bỏ

chặt trắng; thêm vào đó có 3,8

triệu ha/năm rừng biến thành đất trống vĩnh viễn Điều đó gây ra tác động trên khoảng 8 triệu ha hay

khoảng 1% rừng nhiệt đới còn lại Nếu con số đó cộng với nhiều tác động khác đối với rừng, rừng chặt trắng và đất hoang tái sinh thì con

số tổng cộng là 22 triệu ha

Vào những năm cuối của một phần tư đầu của thế kỉ trước, ngoài các khu bảo tồn chỉ còn một số

lượng lớn rừng không bị phá hủy nằm ở một phần

lãnh thổ Brazil thuộc vùng rừng Amazôn, lục địa

Guyana và Zaia Rừng ở các nơi khác sẽ bị tác động

và phá hủy, do đó một tỉ lệ lớn đa dạng sinh vật sẽ bị mất

- Theo UNEP (1995), hiện tại số loài đã được mô tả lên đến 1.750.000 loài, dao động trong số lượng loài có thể có, từ 3.635.000 đến 111.655.000 loài.

- Một vài tài liệu cơ sở đã cho thấy 20.000 trong

số 50.000 taxôn thực vật đang ở trạng thái nguy cấp Những số liệu đó chỉ phản ánh những hiểu biết hiện nay và có lẽ số đó chỉ chiếm 5% số loài trên Trái Đất

Vi dụ: Ở Việt Nam hơn 800 loài Động - Thực vậy đang có nguy cơ bị tuyệt chủng

- Theo dự án của Mỹ, tổng số có 2.000 loài bị

mất (15 – 20% số loài vào năm 2000) tức là

mất khoảng giữa 450.000 – 2.000.000 loài

Theo IUCN vào năm 2050 sẽ có 60.000 loài

cây bị tiêu diệt hay nguy cấp

- Khoảng một nửa trong số 40.000 loài thực vật trên trái đất và 100.000 loài thực vật

chưa được phân loại có nguy cơ tuyệt

chủng nếu nhiệt độ tăng thêm 2-3 độ C

trong vòng 100 năm tới”, tiến sĩ David

Bramwell

- Nhưng theo quy luật, cứ 10 – 30 loài động vật mất khi một loài thực vật mất như vậy sẽ có 60.000 – 1.860.000 loài động vật sẽ

mất vào 2050.

- Tuy đó là con số thô nhưng ta có thể thấy tỷ lệ mất loài hiện nay

và tương ứng sự mất loài này có ít nhất cũng lớn hơn 25.000 lần sự xuất hiện loài trong quá trình tiến hóa

mòn môi trường Mất lớp phủ

rừng, đặc biệt là trong vùng nhiệt đới.

Mất vùng đất ngập nước

Mất nơi sống và ô nhiễm là nguy cơ tiêu diệt lớn nhất đối với các loài hoang dại.

 Việc hoang hóa trong nông nghiệp và công nghiệp là nguy cơ đối với các hệ sinh thái trên cạn và dưới nước, các dạng nguyên thủy sâu trong lòng đất.

Hiện tượng nóng lên của Trái Đất do hiệu ứng nhà kính có

thể thay đổi giới hạn đối với những loài sống sót.

Những tác động: mưa axit, nóng Trái Đất và mỏng dần tầng

ozon có thể phá hủy khí hậu, tầng khí quyển và hóa đất và sự cân bằng nước.

Khai thác quá mức

Khai thác gỗ Khai thác quặng Săn bắt ĐVHD

7.3.3 Buôn bán động thực vật

Nạn buôn bán động vật hoang dã (ĐVHD) bất hợp pháp đang là vấn đề nhức nhối, khó kiểm soát khiến nhiều loài động vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng, làm mất cân bằng sinh thái

Sự khai thác của con người đã gây nguy cơ ảnh hưởng đến 1/3 số loài động vật có xương sống đang có nguy cơ

bị tuyệt chủng

Buôn bán động thực vật hoang dã đã trở thành nghề kinh doanh siêu lợi nhuận, đang diễn

ra một cách mạnh mẽ Sự buôn bán động thực vật hoang dã đã gây ảnh hưởng nặng nề cho ĐDSH

của nhiều nước trên TG

Các loài động vật hoang dã bị khai thác săn bắt với tốc độ cao làm đẩy nhanh sự suy giảm các loài Hiện có khoảng hơn 200 loài DVHD trong

đó có 20 loài đặc biệt quý hiếm đã được kinh

doanh trên thị trường Việt nam là: Rắn, Kỳ Đà, Tê

Tê, Rùa các loại, Gấu, Sơn Dương, Chim

ĐVHD cung cấp nhiều sản phẩm có giá trị : thịt, da, sừng, ngà

Hình ảnh về các vụ buôn bán động vật quý hiếm

Hổ, beo bị giết, ướp lạnh tuồn từ nước ngoài vào Nghệ An

Lực lượng công an và biên phòng bắt giữ vụ buôn bán động vật quý hiếm trái phép

Vườn cò Bằng Lăng (Cần Thơ) là

đang đối mặt với nguy cơ bị tận diệt trước đủ mọi cách săn bắt của con người

Đặc biệt là những loại hót hay như hoạ mi,

khướu, sơn ca, chích chòe, sáo, cưỡng để đem

về bán cho những người nuôi chim cảnh

Thực vật cũng đang trong tình trạng bị đe dọa.Một

số loài thực vật được khai thác buôn bán ngày càng

nhiều.các loài này được dùng làm cây cảnh, một số loại

gỗ quý dùng làm đồ mỹ nghệ, điêu khắc giá trị kinh tế cao

Phong lan xương rồng cũng đang bị đe dọa vì lượng buôn bán tiêu thụ quá lớn

7.3.4 Sự tách biệt các đảo

Các loài sinh vật ở đảo cũng đang bị nguy hiểm nhiều loài trong chúng là những mẫu duy nhất không có ở

bất kỳ nơi nào khác

Sự du nhập của các loài ngoại lai

Sự nhập nội của các loài ngoại lai, đặc biệt là các loài ngoại lai xâm lấn có thể phá vỡ toàn bộ hệ

sinh thái và ảnh hưởng đến các quần thể động vật hoặc thực vật bản địa, nó cạnh tranh lấn chiếm nơi

cư trú, thức ăn và lây lan bệnh dịch, phá hoại mùa màng và gây ô nhiễm sinh học

- Khi một loài động vật nào đến vùng

phân bố mới, nếu khả năng sinh thái cao hơncác loài địa phương thì loài động vật mới đến sẽ sinh sản nhanh và có khả năng xâm chiếm lấy lãnh thổ mới, làm cho

quan hệ giữa các sinh vật trong vùng

phân bố mới thay đổi, làm thay đổi thành phần loài, hình thành động vật giới mới

VD: ốc bươu vàng, ếch thái lan , rùa tai đỏ

7.3.5 KĨ THUẬT HIỆN ĐẠI

người một sức mạnh, tác động rất lớn đối

với thiên nhiên.

đã làm giảm một cách ghê gớm tính đa dạng sinh thái vì đã tạo ra một hệ thống sản xuất đại trà thuần loại

Tính đa dạng di truyền vốn có đã giảm xuống

Các dạng mới thay thế các dạng bản địa

Nguồn gen mới được dùng để trồng Đại trà cho năng suất cao

trồng thuần loại cho năng suất cao nhưng thiếu

đa dạng

phẩm,thuốc chữa bệnh…

70% rừng nhiệt đới CHÂU PHI bị mất

50% rừng nhiệt đới CHÂU Á

50% rừng nhiệt đới CHÂU MĨ

NGUYÊN NHÂN DO

DU CANH

Các nhân tố xã hội và chính trị thường gây

ra mất rừng

Dân số thế giới tăng từ khoảng 3 tỷ người năm

1960 vào năm 1990 lên 6 tỷ người và ước tính đến năm 2020 là 8 tỷ người

Dái Ngựa

Tếch

 Xuất khẩu gỗ.

 Làm đồng cỏ

 Xây dựng đường giao thông

 Làm đồn điền Cọ dầu, Cao su, Nứa, Chè, Cà phê

và Ca Cao

 Làm nông nghiệp

Việc xuất khẩu gỗ nhiệt đới cho các nước phát triển

đã tăng 16 lần kể từ 1950

Nhà máy lọc dầu

Hầm mỏ nơi xày ra vụ sập.

Một vụ nổ hầm mỏ xảy ra tại mỏ than lớn nhất

Đường giao thông.

Dự án cải tạo đường giao

thông xã Minh Phú, huyện

Sóc Sơn, Hà Tĩnh.

Triệt hạ rừng để xây

biệt thự!

Là thủ đô của đế quốc Khmer nằm trong những cánh rừng rậm rạp.

Trường học cao tầng được xây dựng ở Bắc Sơn

Bên cạnh đó khai thác quặng, cũng là nguyên nhân

làm suy giảm đa dạng sinh học

Khai thác quặng sắt Khai thác quặng Apatit tại Lào Cai

Ô nhiễm môi trường tại

Công ty cổ phần Hợp kim

sắt

Nhà máy xả khí ô nhiễm

Đốt nương làm rẫy tại

Malaysia khiến cháy

rừng.

Người nhà của xã và kiểm lâm chặt phá để làm nương rẫy.

1.Phát nương làm rẫy

Máy bay Mỹ rải chất độc hóa học

Cách tiếp cận những

thảm họa về chất độc hóa

học từ chính người Mỹ.

Đất, đá bị xói mòn chảy tràn

qua rẫy cà phê xuống lòng

hồ Ea Trum

Toàn bộ mặt đường đã bị mưa lũ xói mòn: chỗ trơ

đá

4 Khai thác vàng ở Serra Pelada năm 1989