Lịch sử 6 - Bài 23 - 24

Sau cuộc khởi nghĩa do Lý Bôn lãnh đạo năm 542, nhân dân ta xây dựng nước Vạn Xuân rồi lập nên chính quyền tự chủ của Triệu Quang Phục và Lý Phật Tử, nước ta được độc lập tự chủ đến năm

I - Dưới ách đô hộ của nhà Đường - nước ta có

gì thay đổi?

- Năm 618 nhà Đường cai trị Giao Châu.Đổi tên nước ta là An Nam Đô Hộ Phủ.

- Nhà Đường cho sửa sang đường giao thông,

xây thành lũy và tăng quân số.

- Tăng cường chính sách bóc lột nặng nề và hà khắc hơn trước.

Sau cuộc khởi nghĩa do Lý Bôn lãnh đạo năm 542, nhân dân ta xây dựng nước Vạn Xuân rồi lập nên chính quyền tự chủ của Triệu Quang Phục và Lý Phật Tử, nước ta được độc lập tự chủ đến năm 602.

Từ năm 603 đến 620 nhà Tùy lại đô hộ nước ta.Từ năm 621,nhà Đường thay nhà Tùy cai trị ở nước ta,dân ta lại rơi vào cảnh mất nước,cuộc sống cơ cực lầm than.

Năm 687 Lý Tự Tiên và Đinh Kiến phất cờ khởi nghĩa chống quân nhà Đường,quan lại nhà Đường là Lưu Diên Hựu và Quang Sở Khách đàn áp cuộc khởi nghĩa,Lý Tự Tiên hi sinh.

Đinh Kiến cùng Lý Tự Thận tiếp tục lãnh đạo cuộc khởi

nghĩa chống quân nhà Đường,lực lượng khởi nghĩa vây

đánh thành Tống Bình,giết được Lưu Thiên Hựu,nhà Đường phải xin cầu viên binh.

Viện binh nhà Đường kéo sang,quân ta chiến đấu kiên

cường,nhưng không thắng nổi giặc cuối cùng Đinh Kiến và Lý Tự Thận cũng anh dũnh hi sinh.Nhà Đường tiếp tục đô hộ nước ta.

Năm 722 có ông Mai Thúc Loan người Hà Tĩnh,sức vóc khõe khỏe mạnh,tấm lòng hiệp nghĩa.Ông không chịu nổi cảnh dân ta bị giặc Đường hà hiếp,nên đã tổ chức lực

lượng,dấy binh khởi nghĩa.

Lực lượng nghĩa quân của Mai Thúc Loan chiếm được Sa Nam – một vùng hiểm yếu để làm căn cứ,đóng bản doanh

ở núi Vệ,dựng điện phủ đặt tên là Vạn An.

Mai Thúc Loan lên ngôi hoàng đế.Do nước da của ông rất đen nên nhân dân gọi ông là Mai Hắc Đế.

Mai Hắc Đế sai con trai là Mai Thúc Huy vào phương nam vận động Lâm Ấp và Chân Lạp,liên kết tạo sức mạnh hỗ trợ ông chống giặc Đường.

Trong nước vua Mai Hắc Đế cho xây thành,đắp lũy kiên

cố,huấn luyện nghĩa binh chống lại sự phản công của giặc Đường.

Quan lại nhà Đường thấy không chống nổi lực lượng của Mai Hắc Đế nên cầu cứu viện binh.

Vua nhà Đường sai Dương Tư Húc mang quân sang đàn áp lực lượng của vua Mai Hắc Đế.

Cuộc chiến đấu không cân sức,giặc Đường đông quân thiện chiến,quân khởi nghĩa quá ít,huấn luyện ngắn nên không chống nổi.

Mai Hắc Đế rút quân về núi Vệ cố thủ,không được bao lâu ông bị bệnh mất đột ngột vào năm 723.Nhân dân ta lập đền thờ ghi công trạng của Mai Hắc Đế lẫn Mai Thúc Huy

ở Nam Đàn(Thanh Hóa).

Sau cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan được 45 năm,vào năm 767 giặc Đường phải đương đầu với một cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta có quy mô to lớn,thắng lợi trên

diện rộng do Phùng Hưng lãnh đạo.

Phùng Hưng sinh ở Đường Lâm,Sơn Tây,thời trai trẻ ông có sức khỏe mạnh hơn người.

Tương truyền chỉ với đôi tay không ông có thể đẩy lùi một cặp trâu đang húc nhau,ông còn giết cả cọp để cứu dân.

Phùng Hưng thuộc dòng dõi quan lang,tính hào hiệp,giao thiệp rộng,được nhân dân mến phục.

Cao Chính Bình là quan nhà Đường đang đô hộ nước ta,rất tham lam,chuyên hà hiếp dân ta,bắt dân ta nộp sưu thuế quá năng,lòng người quan giận.

Cùng quê với Phùng Hưng có Đỗ Anh Hàn – một người nổi tiếng tài trí – bạn thân của Phùng Hưng.

Đỗ Anh Hàn bàn kế sách với Phùng Hưng tổ chức dấy binh chống giặc Đường,chống Cao Chính Bình.

Năm 767,Phùng Hưng đổi tên là Khu Lão,xưng hiệu Đô Quân,em ông là Phùng Hải cũng đổi tên là Cư Lạc,xưng hiệu là Đô Bảo,rồi tuyên bố khởi nghĩa.

Cuộc khởi nghĩa năm 767 nhanh chóng giành được thắng lợi sau khi tấn công phủ đô hộ của Cao Chính Bình,khiến Cao Chính Bình sợ quá lâm bệnh nặng mà chết.

Nhân dân ta suy tôn Phùng Hưng là Bố Cái Đại Vương,tức là cha mẹ của muôn dân.

Nước ta sạch bóng giặc Đường,họ Phùng làm vua được 7 năm.Đây là thời gian nước ta tự chủ lâu kể từ sau chiến thắng của Lý Bôn năm 541.

Nhà Đường sai Triệu Xương đem quân sang xâm chiếm nước ta lần nữa,lúc đó Phùng An là con trai Phùng Hưng đang làm vua.

Phùng An thấy không địch lại nổi quân Đường đã xin đầu hàng.Đất nước ta lại bị nhà Đường đô hộ như trước.

Chiến thắng của Phùng Hưng đánh đuổi giặc Đường là điểm son trong lịch sử nước nhà.Nhân dân Đường

Lâm,quê Hương của Phùng Hưng đã lập đền thờ cúng ông.

II – Những cuộc khởi nghĩa lớn :

Các câu hỏi của phần II

- Em hãy tóm tắt tiểu sử nhân vật Mai Thúc Loan?

- Phùng Hưng đã làm gì để giành độc lập?

- Dựa vào nội dung bài học,em có nhân xét gì về các cuộc khởi nghĩa nêu trên?

1 – Khởi nghĩa Mai Thúc Loan(722)

- Mai Thúc Loan người làng Mai Phụ(Hà Tĩnh).

- Ông đã hô hào dân phu gánh vãi nộp cống,

chống lại nhà Đường.

- Nghĩa quân làm chủ Hoan Châu,chọn vùng Sa Nam làm căn cứ và xưng là Mai Hắc Đế.

- Năm 722 nhà Đường sang đàn áp,Mai Hắc Đế thua trận.

Em hãy tóm tắt tiểu sử nhân vật Mai Thúc Loan?

2 – Khởi nghĩa Phùng Hưng(776-791)

- Phùng Hưng quê ở Đường lâm(Hà Tây).Năm

776 ông cùng em à Phùng Hải hổi dậy,có

đông đảo nhân dân ủng hộ.

- Ông đem quân bao vây phủ Tống Bình,khi thắng lợi ông sắp đặt việc cai trị.

- Năm 791,Phùng An nối nghiệp cha.Nhà

Đường sang đàn áp => Phùng An ra hàng.

Phùng Hưng đã làm gì để giành độc lập?

Củng cố toàn bài 23

1 – Tóm tắt những diễn biến chính cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan?

2- Cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng đã đem lại kết quả như thế nào?

3- Em biết vì sao nhân dân biết ơn Mai Thúc Loan và Phùng Hưng?

Điền nội dung thích hợp vào bảng tóm tắt sau:

Thời gian Diễn biến chính

Phùng

Hưng 776

ª ª ª

Điền nội dung thích hợp vào bảng tóm tắt sau:

Thời gian Diễn biến chính

Mai

Thúc

Loan

722

chống lại nhà Đường.

Sa Nam làm căn cứ.

đàn áp => Phùng An đầu hàng.

I- Nước Champa độc lập ra đời

*Sự thành lập: nhân lúc nhà Hán suy yếu.Năm 192-193 Khu Liên lãnh đạo nhân dân Tượng

Lâm nổi dậy giành độc lập

*Nước Champa phát triển :

- Sau thắng lợi,Khu Liên xưng vua đặt tên nước là Lâm Aáp(Cham pa).

- Kinh đô ở SIN-HA-PU-RA (Trà Kiệu – Quảng Nam).

- Lâm Ấp có lực lượng quân sự khá mạnh và không ngừng mở rộng lãnh thổ.

Câu hỏi : Theo em,nhân dân Tượng Lâm có

điểm nào tương đồng với nhân dân ta ?

II- Tình hình kinh tế văn hóa:

-Có tục hỏa táng,ăn trầu cau.

-Nhiều kiến trúc độc đáo:

+Thánh địa Mĩ Sơn +Tháp chăm(Phan Rang)

Mỹ Sơn là khu thánh địa lớn nhất,lâu đời nhất về kiến trúc nghệ thuật trong số các di tích Chăm ở Việt Nam.

Trong lòng các Kalan đều đặt một đài thờ bằng đá,có thể là bộ ngẫu tượng linge yoni hoặc hình tượng các vị thần.

Thánh Địa Mĩ Sơn có giá trị

ngang với Angkor(Camphuchia),

Pagan(Myama), Borobudur(Indonesia)

Đỉnh tháp B5,B5 là một trong những ngôi tháp còn khá nguyên vẹn

ở Mỹ Sơn có phong cách kiến trúc nhẹ nhàng, duyên dáng,trang nhã

nhất của kiến trúc nghệ thuật Chăm Pa.

Một góc của khu B-C-D

Tượng thần Siva tại sân

của tháp D1,D2

Linga của vị thần – Vua Bhadresvara trong Kalan B1 và ngọn núi thiêng Mahaparvata.

Màu thời gian

Bể nước làm lễ thánh

tẩy đặt bên trong tháp

B6

Đạo sĩ luyện thuốc trang trí bệ thờ Mỹ Sơn tại bảo tàng Chăm Pa

Từ xa xưa Mỹ Sơn vốn là một thánh địa Ấn Độ giáo lớn nhất đóng vai trò trong đới sống văn hóa và tâm linh của

đồng bào Chăm

Mỹ Sơn toàn cảnh

Vũ điệu thoát ra từ đá

Người thổi kèn Sarana

Lấy nước từ suối

thiêng

Tượng sư tử tại tháp

D2

Tháp D2-Cửa của

tháp C1

Múa khăn,bệ thờ Mỹ

Sơn tại bảo tàng Chăm

Hoa văn trang trí tại tháp A10

Tượng trang trí của tháp C1