axit cacboxylic cb t1

- Axit cacboxylic là những hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm cacboxyl -COOH liên kết trực tiếp với nguyên tử C hoặc nguyên tử H.. Định nghĩa: VD: H-COOH C6H5-COOH HOOC-COOH Hãy thiết

Giáo viên: Đào Thị Hương Trường THPT Hải Lăng

KIỂM TRA BÀI CỦ

Hoàn thành dãy chuyển hóa sau bằng các phương trình hóa học: metanol metanal HCOONH4

Cho biết anđehit có tính chất hóa học gì?

Đáp án:

( 1) CH3OH + CuO  HCHO + Cu + H2O

( 2) HCHO + H2  CH3OH

( 3) HCHO + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O 

HCOONH4

t0

t0

t0

(1) (2)

(3)

Giấm ăn

DƯA, CÀ MUỐI

- Axit cacboxylic là những hợp chất

hữu cơ mà phân tử có nhóm

cacboxyl (-COOH) liên kết trực tiếp

với nguyên tử C hoặc nguyên tử H.

-> CTTQ: R(COOH)a

R: là gốc hidrocacbon

a: là số lượng nhóm -COOH

I Định nghĩa, phân loại, danh pháp

1 Định nghĩa:

VD:

H-COOH

C6H5-COOH

HOOC-COOH

Hãy thiết lập công thức chung của mọi axit

cacboxylic.

I Định nghĩa, phân loại, danh pháp

Phân loại hợp chất chứa nhóm chức dựa theo trên những cơ sở nào?

2 Phân loại:

H-COOH

CH3-CH2-COOH

VD:

CH≡C-COOH

HOOC-COOH

C6H5-COOH

C6H5-CH2-COOH

4 nhóm axit trên có đặc điểm gì khác nhau công thức cấu tạo?

2 Phân loại:

I Định nghĩa, phân loại, danh pháp

AXIT CACBOXYLIC

Axit no,

đơn chức,

mạch hở:

Axit không no, mạch hở, đơn chức:

Axit thơm, đơn chức:

Axit đa chức

no đa chức và Không no đa Chức.

Thiết lập công thứcchung Của dãy đồng đẳng axit cacboxylic no, đơn chức, mạch hở

CTTQ axit no đơn chức mạch hở

C n H 2n+1 COOH (n≥0)

CH2=CH-COOH (Axit acrylic)

C6H5-COOH

(Axit oxalic)

H-COOH

(Axit fomic)

CH3COOH

(axit axetic )

hay C n H 2n O 2 ( n ≥ 1)

I Định nghĩa, phân loại, danh pháp

3 Danh pháp:

a Tên thông thường: Một số axit có tên thông thường liên quan đến nguồn gốc tìm ra chúng.

CH3CH2COOH Axit propionic

(CH3)2CH-COOH Axit isobutiric

CH3(CH2)3COOH

CH2 =CH-COOH Axit acrylic

HOOC-COOH

Axit valeric Axit oxalic

CTCT Tên thường

HOOC- CH2- COOH Axit malonic

3 Danh pháp:

Tên axit = Axit + tên hidrocacbon mạch chính + “oic”

* Lưu ý: - Chọn mạch chính là mạch C chứa nhóm COOH dài nhất và có nhiều nhánh nhất.

- Đánh STT bắt đầu từ nguyên tử C của nhóm 1 COOH

b Tên thay thế:

Axit metanoic

Axit etanoic

Axit propanoic

Axit 2-metylpropanoic

Axit pentanoic

Axit propenoic

Axit etanđioic

Axit-2-metylbutanoic VD: Gọi tên axit sau:

CH3-CH-COOH

C2H5

4CH3-3CH2-2CH-1COOH

CH3

CTCT Tên thường Tên thay thế

CH3COOH Axit axetic

CH3CH2COOH Axit propionic

(CH3)2CH- COOH Axit isobutiric

CH3(CH2)3- COOH Axit valeric

CH2 = CH- COOH Axit acrylic

I Định nghĩa, phân loại, danh pháp

3 Danh pháp:

Lưu ý: - Chọn mạch chính là mạch C chứa nhóm COOH dài nhất

và có nhiều nhánh nhất.

- Đánh STT bắt đầu từ nguyên tử C của nhóm COOH

- Tên axit = Axit + vị trí nhánh + tên nhánh (theo ABC)+ tên

hidrocacbon mạch chính + “oic”

Tên axit = Axit + tên hidrocacbon mạch chính + “oic”

b Tên thay thế:

CH3 – CH2- CH - CH2- CH2 - CH –COOH

CH – CH3 CH3

CH3

CH 3 – CH 2 - 5 CH - 4 CH 2 - 3 CH 2 - 2 CH – 1 COOH

6 CH – CH 3 CH 3

7 CH 3 Axit-5-etyl-2,6 đi metyl

heptanoic

a Tên thông thường: Một số axit có tên thông thường liên quan đến nguồn gốc tìm

ra chúng

II Cấu tạo

O C

H

II ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO

∂

-∂+

∂+

* Hệ quả: Do ảnh hưởng của nhóm cacbonyl (hút electron)

-Liên kết -O-H của axit phân cực hơn của ancol Và -C-OH của axit phân cực

hơn nhóm -C-OH của ancol và phenol.

 Do đó H trong nhóm –OH và cả nhóm –OH đều có thể bị thay thế

Tính axit của axit caboxylic > phenol > ancol

Gốc R càng lớn liên kết –O-H càng phân cực.

Phản ứng của nhóm >C=O axit cũng không còn giống như nhóm >C=O andehit, xeton nữa.

Nhóm Cacbonyl

Nhóm Hiđroxyl

Nhóm Cacbo

xyl

LK phân cực hơn

LK phân cực hơn

III Tính chất vật lý

R

C O-H

O

R

C O-H

O

R

C O-H

O

R

C O-H

O

R - C

O – H

O O

O

R - C

O – H

C - R

H – O

C - R

- Các axit cacboxylic đều ở trạng thái rắn, lỏng.

Các axit fomic, axetic, propionic tan vô hạn trong nước.

-Nhiệt độ sôi của axit cacboxylic cao hơn ancol, andehit, xeton,

ankan có cùng số nguyên tử C Nguyªn nh©n lµ do sù ph©n cùc ë

nhãm cacboxyl vµ sù t¹o thµnh liªn kÕt hi®ro liªn ph©n tö ë axit cacboxylic

bền hơn ancol

- Mỗi axit có vị chua riêng biệt.

Axit nulic Axit oxalic

Cñng cè

Bµi 1: Axit 3-metylbutanoic cã CTCT lµ:

A.CH3CH2CH2COOH

B (CH3)2CHCH2COOH

C CH3CH(CH3)2COOH

D C«ng thøc kh¸c.

Bài 2: Cho các chất C2H5OH (X), CH3CHO(Y),

CH3COOH(Z), HCOOH(T)

Nhiệt độ sôi tăng theo thứ tự là:

A T, X , Y , Z

B Y , T , Z , X

C X , T , Y , Z

D Y , X , T , Z

Cõu 3: Viết CTCT cỏc axit cú CTPT là C4H8O2 và gọi tờn cỏc đồng phõn

Về nhà: làm bài tập 1,2 SGK