S A D H Mặt bên Mặt đáy Chiều cao Hình chóp có đáy là một đa giác và các mặt bên là những tam giác có chung một đỉnh.Đỉnh chung này gọi là đỉnh của hình chóp?. Nếu hình chóp có đáy l
Trang 1Ta đã biết thế nào là hình lăng trụ đứng.Hôm nay chúng ta sẽ làm quen với một dạng hình mới của hình học không gian Đó là hình gì ta
sẽ biết được qua bài 7 của Phần B.
Trang 2Để hiểu
rõ về hình chóp
Các em hãy xem mô hình của kim
tự tháp Kê_ốp ở Ai Cập sau:
h=138m
Như đã giới thiệu, chúng ta sẽ làm quen với một dạng hình mới Nó như thế nào?
Đây chính là một dạng
của hình chóp
h
Trang 4Đây là hình chóp
Hãy xem hình: chỉ ra đâu là đỉnh và cho biết các mặt bên và mặt đáy của hình 116 là những
hình gì?
Các em hãy quan sát hình 116 trang 116 sau
và chú ý:
Như vậy hình 116 có 1 đỉnh
là S, mặt bên là các tam giác:
SCD, SBC, SAD, SAB Đáy
là tứ giác ABCD
?
Một cách tổng quát:
hãy cho biết thế nào là hình chóp ?
S
A
D H
Mặt bên
Mặt đáy
Chiều cao
Hình chóp có đáy là một đa giác
và các mặt bên là những tam giác
có chung một đỉnh.Đỉnh chung này
gọi là đỉnh của hình chóp
?
1 Hình
chóp
Trang 5Nếu hình chóp có đáy là một tam giác thì ta gọi là hình chóp tam giác
Hình chóp S.ABCD có đỉnh là S,có mặt đáy là tứ giác nên ta gọi là
hình chóp tứ giác
Đường thẳng đi qua đỉnh của hình chóp và vuông góc với mặt phẳng đáy là đường cao của hình chóp
Tương tự nếu hình chóp có đáy
là một tam giác thì ta gọi là hình gì?
?
Vậy đường cao của hình bên là đoạn SH.
S
A
D H
Mặt bên
Mặt đáy Chiều cao
1 Hình
chóp
Hãy xem hình và cho biết đâu là đường cao của hình chóp S.ABCD?
Trang 61 Hình
chóp
Hình chóp có dạng đặt biệt như thế nào? Ta sẽ biết được
ở phần tiếp sau đây
Trang 7Hình chóp tứ giác S.ABCD có đáy
là hình vuông ABCD, các mặt bên SAB, SCD, SBC, SDA
là những tam giác cân bằng nhau nên ta gọi hình chóp
S.ABCD là hình chóp tứ giác đều.
H I
B A
S
Mặt bên
Mặt đáy
Đỉnh Cạnh bên
Trung đoạn
Đường cao
Các mặt bên và mặt đáy của hình chóp
là những hình gì?
?
Hãy cho biết đây là hình gì?
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp đều
Trang 8Vậy thế nào là hình chóp đều?
Hình chóp đều là hình chóp có mặt đáy là một đa giác đều, các mặt bên là những tam giác cân bằng nhau có chung đỉnh (là đỉnh của hình chóp)
H I
B A
S
Mặt bên
Mặt đáy
Đỉnh Cạnh bên
Trung đoạn
Đường cao
Hãy cho biết hình chóp đều có đáy là hình gì?
Nêu nhận xét về các mặt bên
của nó?
?
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp đều
Trang 9Say đây là phần hướng dẫn cách dựng hình chóp đều SABCD
S
H
D
B A
C
Vậy: Chân đường cao H là tâm của đường tròn đi qua các đỉnh của mặt đáy.
Trước tiên ta dựng hình vuông ABCD dưới dạng hình thoi.
Sau đó lấy giao điểm H của 2 đường chéo.
Vẽ đường cao vuông góc với ABCD tại H.
Chọn đỉnh S bất kỳ trên đường cao, Nối S với các đỉnh của ABCD.
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp đều
H I
B A
S
Mặt bên
Mặt đáy
Đỉnh Cạnh bên
Trung đoạn
Đường cao
Hãy cho biết khoảng cách
từ H đến các đỉnh của hình vuông ABCD như thế nào
với nhau ?
?
Trang 10Hình chóp tứ giác đều S.ABCD có 4 mặt bên, do đó tương ứng ta sẽ có 4 trung đoạn
Trong hình 117 SI chính là trung đoạn.Do
SI vuông góc với AB tại trung điểm I
H I
B A
S
Mặt bên
Mặt đáy
Đỉnh Cạnh bên
Trung đoạn
Đường cao
Trong hình 117 có mấy trung đoạn, hãy chỉ ra một trung đoạn.Giải thích?
?
Trung đoạn của hình chóp đều chính là đường cao vẽ từ đỉnh S của mỗi mặt bên của hình chóp đều
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp đều
Trang 11Hãy thực hiện Trang 117 SGK
?
Đáy là hình vuông
?
Tam giác đều
Lấy tấm bìa đã chuẩn bị sẵn ra thực hiện.Tổ 1, 3 cắt hình 118 cĩ đáy là một tam giác đều ;tổ 2,4 cắt hình
cĩ đáy là hình vuơng Sau đĩ gấp lại và
cho biết đĩ là hình gì?
?
Hình 118
1 Hình
chĩp
2 Hình
chĩp đều
Trang 12Như vậy sau khi gấp lại ta sẽ
cĩ một hình chĩp tam giác đều
và một hình chĩp tứ giác đều.
Tam giác đều
Đáy là hình vuông
1 Hình
chĩp
2 Hình
chĩp đều
Trang 13Nếu ta cắt đi phần trên
của hình chóp đều thì ta được hình gì?
Ta sẽ biết được ở mục
3 của bài.
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp
đều
Trang 14Từ mơ hình đã làm tổ 1và tổ 2 hãy cắt bỏ các gĩc của tam giác theo đường đã đánh dấu như hình bên ( các gĩc cắt đi phải bằng nhau), sau đĩ gấp lại
Tam giác đều
Đáy là hình vuông
1 Hình
chĩp
2 Hình
chĩp
đều
3 Hình
chĩp c ụt
đều
Trang 15Đây là hình sau khi cắt, ghép lại
Hình mới này có mặt đáy và các mặt bên là những hình gì ?
So sánh hai mặt đáy
Hai hình trên có đáy là một đa giác đều, các mặt bên là những hình thang cân,hai đáy là hai mặt phẳng song song Ta gọi chúng là hình chóp cụt đều Hãy xem phần minh hoạ sau:
?
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp
đều
3 Hình
chóp c ụt
đều
Trang 16Như vậy: Khi cắt hình chóp đều bằng một mặt phẳng song song với đáy (hình trên).Thì phần hình chóp nằm giữa mặt phẳng đó và mặt phẳng đáy của hình chóp gọi là hình chóp
cụt đều
D
H
E P
S
Q R
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp
đều
3 Hình
chóp c ụt
đều
Trang 17Em hãy rút ra nhận xét về các mặt bên của hình chóp cụt? Hãy kể tên
các mặt bên đó
Nhận xét: Mỗi mặt bên của hình chóp cụt đều là hình thang cân
?
Q R
C
D
H
E
B
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp
đều
3 Hình
chóp c ụt
đều
Trang 18Hãy làm bài tập 36 trang 118 SGK.
Ta sẽ chia lớp làm 4 nhóm để thực hiện bài tập này Nhóm 1 sẽ trả lời các câu hỏi về hình chóp tam giác đều, tương tự nhóm 2, 3, 4 lần lượt sẽ thực hiện với các hình tiếp theo.
Củng cố
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp
đều
3 Hình
chóp cụt
đều
Trang 19Quan sát
hình trên
điền cụm
từ và số
thích hợp
vào các ô
trống ở
bảng bên,
biết rằng
các hình
đã cho là
những
hình chóp
đều
Bài 36:
Chóp tam giác đều
Chóp
tứ giác đều
Chóp ngũ giác đều
Chóp lục giác đều Mặt đáy Tam giác đều
Số cạnh
6
Mặt đáy,
mặt bên
của hình
chóp tam
giác đều
là hình
những gì?
Cho biết
số cạnh
đáy, số
cạnh,
số mặt ?
?
Mặt đáy,
mặt bên
của hình
chóp tứ
giác đều
là hình
những gì?
Cho biết
số cạnh
đáy, số
cạnh,
số mặt ?
Mặt đáy,
mặt bên
của hình
chóp ngũ
giác đều
là hình
những gì?
Cho biết
số cạnh
đáy, số
cạnh,
số mặt ?
Mặt đáy,
mặt bên
của hình
chóp lục
giác đều
là hình
những gì?
Cho biết
số cạnh
đáy, số
cạnh,
số mặt ?
Trang 20Về xem lại bài, nắm chắc các yếu tố liên quan như: đỉnh, cạnh bên, mặt bên, mặt đáy, chiều cao, trung đoạn của hình chóp đều và hình chóp cụt đều.
Hướng dẫn về nhà (làm bài tập câu
37, 38, 39)
1 Hình
chóp
2 Hình
chóp
đều
3 Hình
chóp cụt
đều
Câu 37 : a,b đều sai Các em hãy suy nghĩ và giải
thích tại sao?
Câu 38: Các em cần lưu ý số mặt bên của hình chóp, tìm mối liên hệ giữa mặt bên và mặt đáy để thực hiện
Hướng dẫn