Bỗng một hụmChớ Phốo bị người ta giải huyện… Đi t ự bảy, tỏm năm sau hắn trở lại làng, mặt mày trụng khỏc hẳn, gớm chết!. Bốn hụm sau, Chớ Phốo đốt quỏn bà bỏn rượu… Hắn mang theo một co
Trang 1Hãy nuôi dưỡng tâm hồn bạn, bằng những trang sách
Chí Phèo
Lỳc đầu,Nam Cao đặt tờn truyện là Cỏi lũ gạch cũ Nhà xuất bản Đời mời năm 1941, đổi th ành Đụi
lứa xứng đụi Năm 1946 trong tập Luống cày do Hộ Văn húa cứu quốc xuất bản, tỏc giả đổi t ờn truyện thànhChớ Phốo
TruyệnChớ Phốo núi lờn số phận bi thảm của người nụng dõn nghốo, lương thiện bịxó hội thực dõn phong kiến xụ đẩy vào con đường lưu manh, tội lỗi khụng cú lối thoỏt
Túm tắt truyện
Ở làng Vũ Đại Một sỏng tinh sương, anh thả ống lươn nhặt được đứa bộ mới đẻ xỏm ngắt đ ựm trong cỏi vỏy đụp vứt ở lũ gạch cũ Anh ta rước lấy đem về cho người đàn bà gúa mự, bà này bỏn l ại cho bỏc
phú cối Khi bỏc phú cối chết, hắn b ơ vơ, mói năm 18 tuổi hắn làm canh điền cho Bỏ Kiến Vợ ba Bỏ Kiến bắt Chớ xoa bụng đấm l ưng gỡ đú Bỗng một hụmChớ Phốo bị người ta giải huyện… Đi t ự bảy,
tỏm năm sau hắn trở lại làng, mặt mày trụng khỏc hẳn, gớm chết! Về hụm tr ước thỡ chiều hụm hắn xỏch
vỏ chai đến thẳng nhà Bỏ Kiến gõy sự Xụ xỏt với Lý C ường, hắn đập vỏ chai, rạch mặt k ờu trời ăn vạ Sau cỏi vụ Năm Thọ, Binh chức, cụ Bỏ rúc đời xử nhũn với Chớ Phốo Cụ mời hắn vào nhà, giết gà đói
rượu, lỳc hắn ra về cũn đói một đống bạc uống thuốc
Bốn hụm sau, Chớ Phốo đốt quỏn bà bỏn rượu… Hắn mang theo một con dao nhọn đến xin Cụ Bỏ đi
ở tự Chỉ một cõu núi khớch, cụ đ ó sai đượcChớ Phốo đến nhà đội Tảo đũi 50 đồng bạc nợ cho cụ
Chẳng phải giao tranh đổ mỏu, hắn đ ó đũi được nợ đem về Cụ bỏ cho hắn 5 đồng v à bỏn cho hắn 5 sào
vườn ngoài bói sụng mới cắm thuế của một người làng Năm đú Chớ 27 hay 28 tuổi, hắn bỗng thành cú
nhà Hắn trở thành anh đầy tớ chõn tay mới của Bỏ Kiến, chuy ờn đõm thuờ chộm mướn, rạch mặt ăn vạ Hắn đập đầu, rạch mặt, chửi bới, dọa nạt trong lỳc say, uống r ượu trong lỳc say, để rồi say m ói, say vụ tận Hắn chửi trời, chửi c ả làng Vũ Đại, chửi con mẹ chết tiệt n ào đẻ ra hắn cho hắn khổ Năm đú hắn ngoài 40, cỏi mặt như mặt một con vật lạ Cả l àng Vũ Đại đều sợ hắn một khi hắn đi qua tr ước mặt Tỡnh cờ một đờm trăng,Chớ Phốo lần vụ nhà Tự Lóng, tờn hoạn lợn kiờm nghề thầy cỳng, hai đứa uống hết cả 3 chai rượu Ngứa ngỏy quỏ, Chớ lảo đảo đi về lều Hắn gặp Thị Nở đang hỏ hốc mồm ngủ dưới trăng, hắn ụm chầm lấy thị m à làm tỡnh Gần sỏng Chớ bị cảm, hắn đ ượcthị Nở người đàn bà xấu
ma chờ quỷ hờn cho ăn chỏo hành Cũng là lần đầu tiờn hắn được ăn chỏo hành lại do bàn tay một
người đàn bà cho Hắn bõng khuõng nhớ lại một thời trai trẻ, hắn muốn c ựng thị làm thành một cặp rất
xứng đụi.Chớ Phốo thốm lương thiện Và hắn say thị lắm Nhưng đến hụm thứ 6, thị nghĩ bụng: h óy
dừng yờu để hỏi cụ thị đó.Thị Nở bị bà cụ xỉa xúi vào mặt Thị ton ton chạy sang lều trỳt tất cả giận dữ lờn mặt nhõn ngói.Chớ Phốo ngẩn mặt ra, chạy theo Thị Nở, hắn đó bị nhõn tỡnh giỳi cho một cỏi ngó
lăn khoốo xuống đất Hắn toan đập đầu ăn vạ nh ưng hắn chưa thật say Và hắn uống, uống thờm chai
nữa, càng uống càng tỉnh Hắn đi đến nhà Bỏ Kiến với con dao ở thắt l ưng để đũi lương thiện Chộm chết Bỏ Kiến, hắn đõm cổ tự sỏt Cả l àng Vũ đại xụn xao kộo đến xem 2 con quỷ giết nhau B à cụ chỡ chiếtThị Nở Thị nhỡn nhanh xuống bụng mỡnh, và thoỏng chợt thấy một cỏi lũ gạch cũ bỏ khụng, xa nhà cửa, và vắng người lại qua…
Phõn tớch
1 Làng Vũ Đại là hỡnh ảnh cỏi xó hội thực dõn phong kiến thối nỏt, cỏi ỏc ngự trị.
- Là nơi “quần ngư tranh thực” với cỏc phe nghịch, đu lại với nhau đ ể búc lột con em ngấm ngầm chia rẽ, nhố từng chỗ hở để mà trị nhau: cỏnh Bỏ Kiến, cỏnh ụng đội Tảo, cỏnh ụng T ư Đạm, cỏnh ụng
Bỏt Tựng… Đội Tảo ngang ngược, là cựu binh “cũng cú thể đõm chộm đ ược, chưa bao giờ chịu
Trang 2Hãy nuôi dưỡng tâm hồn bạn, bằng những trang sách hàng trước cuộc giao tranh” C ũn Bỏ Kiến vụ cựng xảo quyệt, biết “mềm nắn rắn buụng”, biết ngầm đẩy người ta xuống sụng, nhưng rồi lại dắt nú lờn để nú đền ơn! Hóy đập bàn, đập ghế đũi cho được 5 đồng nhưng rồi thỡ lại vứt trả lại năm hào “vỡ thương anh tỳng quỏ!” C ụ khụng cần than thở: trị khụ ng
lợi thỡ cụ dựng! Cụ biết thu dụng những thằng bạt mạng để cắm thuế, cắm ruộng, đốt nh à, đõm chộm… gõy ra bao cảnh đổ mỏu, làm tan nỏt bao cơ nghi ệp dõn lành
- Là nơi đầy rẫy bọn đầu bũ đõm thuờ chộm mướn Năm Thọ đi thỡ Binh chức lần về Binh Chức chết thỡ lại nở ra mộtChớ Phốo- cựng với Bỏ Kiến là 2 con quỷ dữ làng Vũ Đại.Chớ Phốochết lại cú một
Chớ Phốo con nhất định sẽ ra đời!
- Mộtthị Nở “dũng giống của một nhà cú mả hủi…”, một bà cụ thị suốt đời cụ đơn, một Tự Lóng làm
nghề hoạn lợn kiờm thầy cỳng, vợ chết, con gỏi chửa hoang bỏ nh à trốn đi… Bao nhiờu thảmkịch, bi
kịch?
Nam Cao đó tố cỏo cỏi hiện thực xấu xa, t àn ỏc củaxó hội thực dõn phong kiến Những cảnh đời dữ dội, những con người đỏng sợ, nguồn gốc của tội ỏc v à đau thương đó và đang xụ đẩy bao người lương thiện vào con đường đau khổ, tội lỗi
2 Nhõn vật Chớ Phốo :
- Đau khổ từ khi cũn nằm trong bụng mẹ: hoang thai Đẻ ra th ỡ bị mẹ hắn vứt ra lũ gạch cũ Một vật cho khụng Một mún hàng từ tay người đàn bà goỏ mự qua tay ụng phú c ối Bơ vơ, làm thuờ, bị vợ ba
Bỏ Kiến lợi dụng, bị bỏ t ự oan uụng 7, 8 năm trời.- Khụng người thõn thớch Khụng một mỏi ấm n ương thõn Một nụng dõn lương thiện bị nhà tự thực dõn biến thành một tờn đầu bũ Bỏ Kiến đó biến Chớ thành kẻ đõm thuờ chộm mướn Đến nhà Bỏ Kiến lần đầu sau 8 năm đi tự về, Chớ bỗng nhiờn “cú họ” với Lý Cường! Cụ Bỏ sai Chớ đi đ ũi nợ đội Tảo, đũi được nợ,Chớ Phốo kiờu hónh nghĩ: “Anh hựng làng này cúc thằng nào bằng ta” Khi đó ngoài 40 tuổi, cỏi mặtChớ Phốo như mặt một con vật lạ” vàng
vàng mà lại muốn xạm màu gio”, vằn dọc vằn ngang biết bao nhi ờu là sẹo! Hắn chửi trời, chửi đời, chửi cả làng Vũ Đại… Hắn ăn và ngủ trong lỳc say, đập đầu, rạch mặt, chửi bới trong lỳc say, để rồi say nữa, say vụ tận,… Hắn đ ó bị cướp mất cả hỡnh người lẫn linh hồn Hắn đó thành quỷ dữ - “Cuộc
tỡnh” của Chớ vớiThị Nở, bỏt chỏo hành và sự săn súc của thị đó đỏnh thức bản tớnh người bị tước đoạt,
bị che lấp hơn mười năm nay, làm cho Chớ “thốm lương thi ện”, “muốn làm hũa” với mọi người! Hắn sống lại mơ ước bỡnh dị thời trai trẻ Hắn biết đún nghe mọi õm thanh đời th ường Hắn muốn cựngthị
Nở làm thành một cặp rất xứng đụi Bà cụ thị Nở và thị đó chối từ quyền làm người của Chớ Cỏi dựi củathị Nở làm ngó lăn khoốo Chớ Phốo, đó đẩyChớ Phốo chỡm vào đỏy bikịch, Chớ càng uống càng tỉnh Chỉ cũn một con đường một cỏch đõm chết Bỏ Kiến v à tự sỏt vỡ “ai cho tao lương thiện! Làm thế nào cho mất được những vết mảnh chai tr ờn mặt này? Tao khụng thể là người lương thiện nữa Biết
khụng!”.Sau tiếng kờu và những nhỏt dao của Chớ Phốo, cỏnh cửa trần gian đó đúng chặt, cửa ngục õm
ti mở toang đẩy hai con quỷ dữ l àng Vũ Đại vào hỏa ngục! Cỏi chết của Chớ Phốo là cỏi chết đỏng
thương!
Nam Cao miờu tả bikịch cự tuyệt quyền làm người củaChớ Phốo hết sức tinh tế và sõu sắc như là một quỏ trỡnh tự vận động của tớnh cỏch Từ l ương thiện bị biến thành lưu manh, từ kẻ đõm thuờ chộm
mướn bỗng thốm lương thiện, bị cự tuyệt quyền l àm người thỡ trả thự kẻ làm hại đời mỡnh rồi tự
sỏt.Nam Cao vừa vạch trần cỏi xó hội thối nỏt, độc ỏc, ụng như vừa cất tiếng kờu thương: Hóy chặn
đứng tội ỏc! Hóy xoỏ bỏ cỏixó hội thực dõn phong kiến! Hóy cứu lấy dõn nghốo lương thiện! Nhõn vật
Chớ Phốo là một nhõn vật điển hỡnh về người nụng dõn bị lưu manh húa
Kết luận
Truyện “Chớ Phốo” là một truyện ngắn độc đỏo, thấm nhuần tinh thần nhõn đạo sõu sắc Khắc họa tớnh
Trang 3Hãy nuôi dưỡng tâm hồn bạn, bằng những trang sách
cỏch nhõn vật, phõn tớch chiều sõu tõm lý v à bikịch nhõn vật, cỏch kể chuyện hấp dẫn, lụi cuốn là những thành cụng đặc sắc củaNam Cao Truyện “Chớ Phốo” là một trong những truyện ngắn hay nhất
viết về đề tài nụng dõn trong nềnvăn học Việt Nam hiện đại