CHÍ PHÈO - ( NAM CAO )

CP quỹ dữ:- Hắn phá tan + đạp đổ + chảy máu nước mắt không biết bao nhiêu người lương thiện → công cụ tay sai đầy tội ác trong tay BK CP lương thiện CP lưu manh con quỹ dữ của Làng

I Tìm hiểu chung

-Lần thứ 2: NXB tự ý đổi tên là “Đôi lứa

xứng đôi” → Cách đặt tên khơi gợi trí tò

mò và thị hiếu tầm thường của độc giả,

không phản ánh đúng tư tưởng, chủ đề của tác phẩm

-Lần thứ 3: khi in lại trong tập “ Luống cày ” (1946) NC đổi lại là CP

→ Tên nh/vật chính, cái tên nghiêm túc đã thâu tóm được chủ đề của tác phẩm

Vì sao nhà xuất bản lại đổi tên là “ Đôi lứa xứng đôi ” ?

2 Tóm tắt tác phẩm ( SGK trang 146 )

II Hướng dẫn khai thác văn bản:

1 Bức tranh hiện thực làng Vũ Đại:

-Làng dân không quá 2000 người xa phủ, xa tỉnh

- Đám cường hào ác bá như một đám quần ngư tranh thực.( Bá Kiến, Tư Đạm, Bát Tùng, Đội Tảo )

- Những người dân thấp cổ bé miệng suốt đời bị đè nén áp bức như Chí Phèo, Năm Thọ, Binh Chức

⇒ Nhà văn dựng lên một làng VĐ sống động đen tối ngột ngạt→ hình ảnh thu nhỏ của nông thôn

VN trước cách mạng tháng 8 / 1945Em có nhận xét gì về bức tranh làng Vũ Đại ?

Hình ảnh làng Vũ Đại được tác giả gợi lên như

thế nào ?

2 Hình tượng nh/vật Bá Kiến:

→ Bản chất thâm độc

Nam Cao đã miêu tả những đặc điểm gì về

con người Bá Kiến ?

Em có nhận xét gì về con người Bá Kiến ?

Khi CP đến chửi tại sao Bá Kiến lại xử

nhún với Chí Phèo như thế ?

BK là một tay nham hiểm, đầy rẫy

những âm mưu và thủ đoạn, khôn

róc đời BK vừa mang bản chất chung của giai cấp th/trị vừa có nét riêng rất điển hình sinh động

3 Hình tượng nhân vật CP:

Chí phèo thời lương thiện

Chí Phèo lương thiện

người

B K

i ế n

N hà tù

Tìn

h y êu

Sơ đồ quá trình tha hóa của Chí Phèo

CP giết BK

và tự sát

a CP lương thiện

- Đứa trẻ mồ côi, anh canh điền hiền lành , khoẻ mạnh

- Uớc mơ bình dị, giàu lòng tự trọng

b CP lưu manh.

- Nhân hình: cái đầu trọc lóc , cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà rất cơng cơng

- Nhân tính: dữ dằn, say sưa, quậy phá , ăn vạ

→ CP triền miên trong những cơn say trượt dài

trên con dốc tha hóa thằng bạm trợn

CP thời lương thiện được tác giả miêu tả ntn ?

Từ người nông dân hiền lành CP đã thành thằng lưu manh ntn?

c CP quỹ dữ:

- Hắn phá tan + đạp đổ + chảy máu nước mắt

không biết bao nhiêu người lương thiện → công cụ tay sai đầy tội ác trong tay BK

CP lương thiện CP lưu manh con quỹ dữ của Làng Vũ Đại

Từ thằng lưu manh CP trở thành con quỹ dữ của làng Vũ Đại ntn ?

Chí Phèo

lưu manh

hóa

CP lương thiện CP lưu manh – quỹ dữ

* Tỉnh rượu

- Không gian sống :

+ Ánh sáng ngoài kia rực rỡ quá

+ Tiếng gõ mái chèo của anh thuyền chài

đánh cá

+ Tiếng nói của những người đi bán vải ở

Nam Định về

Từ nhận thức về ngoại cảnh CP lại có

nhận thức gì về bên trong ?

Tỉnh rượu CP đã nhận thức được không gian sống của mình ntn ?

- Nhận thức bên trong : Nhận ra tình cảnh

của bản thân già nua + ốm đau + cô độc

d CP thức tỉnh và hồi sinh

Trong ý thức của CP sự già nua, ốm đau,

cô độc thì cái nào CP sợ nhất ?

Không có gì bằng sự cô độc của con người giữa cộng đồng, bị cộng đồng bỏ rơi ngay khi CP cũng là con người Tiếng chửi của CP đó là sự khao khát của một con người muốn giao tiếp, muốn họ quan tâm đến

mình, dẫu sự đáp lại của họ là tiếng chửi Nhưng cái xã hội đó không thừa nhận CP là con người, chỉ còn lại ba con chó và một thằng say mà thôi Có thể nói rằng CP sống giữa thế giới loài người mà như sống giữa thế giới của loài vật

* Tỉnh ngộ

- Nghĩ về quá khứ : Một thời xa xôi đã từng ước mơ một gia đình nho nhỏ

- Nhận thức hiện tại : Sự suy yếu của

cơ thể, già nua, cô độc

- Lo nghĩ về tương lai : Tuổi già, đói rét, ốm đau, cô độc

Tỉnh rượu CP đã ngộ ra được điều gì trong bản thân mình ?

* Hồi sinh :

- Ngạc nhiên : lần đầu tiên hắn được

người ta cho ăn mà không phải đi cướp doạ nạt

-Xúc động : Mắt hắn hình như ươn ướt, thấy mình thành trẻ con và muốn làm

nũng với Thị Nở

- Khao khát hoàn lương : Muốn làm hoà với mọi người, thèm lương thiện

- Niềm mong ước hạnh phúc.

+ Giá cứ thế này mãi thì thích nhỉ

+ Hay mình sang đây ở với tớ một nhà cho vui

Chí Phèo khao khát cuộc sống mới, được làm người lương thiện và sống trong tình yêu thương của đồng loại, hạnh phúc bên Thị Nở.

Câu hỏi thảo luận:

Chi tiết bát cháo hành

có ý nghĩa như thế nào

đối với cuộc đời của

Chí Phèo ?

Hàm chứa tình yêu thương chân

Nam Cao nâng niu trân trọng

những khát vọng của Chí Phèo- NC

hiểu chất người ẩn đằng sau chất

quỹ, đưa hắn trở về với cõi thiện

- Tưởng chừng TN là hạnh phúc > < nhưng lại quá

tầm tay→ hắn rơi vào tâm trạng thất vọng và đau đớn

⇒ Từ bi kịch bị tha hóa  bi kịch bị từ chối quyền làm người

* Tâm trạng phẫn uất và tuyệt vọng:

- Hắn đem rượu ra uống→ càng uống càng tỉnh→ôm mặt khóc rưng rức

- Trong ý thức tột cùng của nỗi đau thân phận hắn

xách dao đi đòi quyền làm người

- Miệng nói đến nhà TN – bước chân đến nhà BK

•Trước khi đâm chết BK , CP nói 3 câu ngắn gọn

+ “ Tao muốn làm người lương thiện ”

→Câu khẳng định quyết liệt

+ “ Ai cho tao làm người lương thiện ”

→Câu hỏi uất ức

+ “Tao không thể làm người lương thiện được nữa rồi”

→ Câu phủ định đầy xót xa

Tại sao miệng nói đến nhà bà cô TN mà chân

lại tới nhà BK ?

- Giết Bá Kiến và kết liễu cuộc đời mình.

Tố cáo xã hội thực dân phong kiến

phi nhân tính đã đẩy người nông dân hiền lành, lương thiện trở thành lưu

manh và dồn họ vào chỗ chết.

Thất vọng

đau đớn

Phẫn uất tuyệt vọng, chết

4 / Giá trị hiện thực

- NC khẳng định chân lí dù trong hoàn cảnh nào thì bản chất của con người vẫn còn tồn tại.

- NC muốn nói với chúng ta hướng thiện , khát

khao sống hạnh phúc là bản sống tự nhiên là ước muốn vĩnh hằng của con người NC kêu

gọi chúng ta hãy tin vào con người , tin vào

nhân tính , tin vào thiện căn tốt đẹp có trong

mỗi chúng ta Đó là chiều sâu nhân văn của tác phẩm

5 / Giá trị tư tưởng

6 / Giá trị nghệ thuật

- Xây dựng và điển hình hóa nhân vật

- Miêu tả phân tích tâm lí nhân vật

- Kể chuyện đặc sắc , ngôn ngữ đa thanh đa giọng

- Cốt truyện hấy dẫn , tình huống đầy kịch tính và logich sự biến hóa bất ngờ

- Kết cấu độc đáo

- Xây dựng và điển hình hóa nhân vật.

- Miêu tả phân tích tâm lí nhân vật

- Kể chuyện đặc sắc , ngôn ngữ đa thanh đa

giọng

- Cốt truyêên hấp dẫn , tình huống đầy kịch tính và

sự biến hóa bất ngờ

- Kết cấu độc đáo