Đề tài GDĐĐ HS Lớp 7 (2009-2010)

Vì lẽ đó nên học sinh hiện nay có biểu hiện sa sút về mặc đạo đức ngàycàng nhiều, một số em nam để tóc dài rồi đến tiệm cắt, nhuộm những kiểu tóc khócó thể chấp nhận được, một số em ngoà

A MỞ ĐẦU

1) Lí do chọn đề tài

Sinh thời, Bác Hồ dạy chúng ta:

“Hiền dữ phải đâu là tính sẵnPhần nhiều do giáo dục mà nên”

Giáo dục một con người toàn diện là phải giáo dục cả đức lẫn tài Bác chỉ rõ

“Người có tài mà không có đức thì chẳng làm được gì cả” Điều đó chứng tỏ việc

giáo dục đạo đức cho một con người từ lúc nhỏ là rất quan trọng và cần thiết; thếnhưng việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường hiện nay đang gặp rấtnhiều khó khăn do sự phát triển của xã hội làm học sinh bị ảnh hưởng từ nhiều tácđộng khác nhau như phim ảnh, âm nhạc, game online, truy cập Internet, các tệ nạnxã hội, Trong khi đó thì phần lớn các bậc phụ huynh phải lo làm ăn vất vã suốt

ngày, ít có thời gian lo lắng dạy dỗ và giáo dục con em mình nên họ thường “bù

đắp” lại bằng cách tỏ ra chìu chuộng con em mình, một số phụ huynh con đòi hỏi

gì là đáp ứng điều đó và phó mặc việc giáo dục con em mình cho nhà trường, chothầy cô Vì lẽ đó nên học sinh hiện nay có biểu hiện sa sút về mặc đạo đức ngàycàng nhiều, một số em nam để tóc dài rồi đến tiệm cắt, nhuộm những kiểu tóc khócó thể chấp nhận được, một số em ngoài giờ học thì ngồi suốt ở tiệm Internet đểChat, chơi game, nghe nhạc nên việc không chuẩn bị bài trước khi đến lớp chẳngcòn gì là điều bất ngờ và mới lạ, một số khác thì do được gia đình quá nuông chìunên đôi khi có những hành động vô lễ với giáo viên khi bị điểm thấp hoặc bị thầycô nhắc nhỡ la rầy, tình trạng học sinh chưởi thề, nói tục, gây gổ, đánh nhau vẫncòn xảy ra thường xuyên trong nhà trường Trước tình hình đó trách nhiệm giáodục đạo đức cho học sinh của nhà trường mà trước tiên là của giáo viên chủ nhiệmđã khó khăn nay lại càng khó khăn hơn Với thời gian tối đa từ 4 đến 5 giờ đượcgặp học sinh mỗi ngày ở trường, ngoài việc truyền thụ các kiến thức thì giáo viêncòn rất ít thời gian tiếp xúc để giáo dục đạo đức cho học sinh mà việc giáo dục chủyếu được thực hiện vào giờ sinh hoạt cờ đầu tuần, giờ hoạt động ngoài giờ, giờ

Đề tài “Giải pháp giúp giáo viên chủ nhiệm lớp 7 hoàn thành tốt công tác giáo dục đạo đức học sinh”

sinh hoạt chủ nhiệm Như vậy với những điều kiện cho phép, làm thế nào để côngtác giáo dục đạo đức trong nhà trường mang lại hiệu quả cao nhất?

Sau 2 năm được giao nhiệm vụ làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi mạnh dạntrình bày ra đây những kinh nghiệm mà bản thân đúc kết được trong quá trình giáo

dục đạo đức cho học sinh lớp mình làm chủ nhiệm Đó là “Giải pháp giúp giáo

viên chủ nhiệm lớp 7 hoàn thành tốt công tác giáo dục đạo đức học sinh”

Với giải pháp này, tôi mong muốn rằng tất cả những học sinh mà mình chủ nhiệm đạt được những chuẩn mực đạo đức cần thiết theo quy định của Điều lệ trường trung học, thể hiện qua việc không có em nào bị xếp loại hạnh kiểm cuối học

kì và cuối năm từ mức trung bình trở xuống nhằm thực hiện tốt cuộc vận động “Hai

không” và chủ trương “Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực”.

2) Đối tượng nghiên cứu

- Các con đường, các cách giúp tôi tìm hiểu nguyên nhân làm học sinh có nhữngbiểu hiện chưa tốt về mặc đạo đức và các biện pháp tác động tích cực đến học sinhnhằm điều chỉnh đúng hướng các biểu hiện sai lệch của học sinh về đạo đức

- Học sinh lớp 7/5 năm học 2008-2009 và học sinh lớp 7/1 năm học 2009-2010

- Phương pháp chủ nhiệm có hiệu quả của các thầy cô đi trước giàu kinhnghiệm

3) Phạm vi nghiên cứu

- Lớp 7/5 năm học 2008-2009 và lớp 7/1 năm học 2009-2010 của trườngTHCS An Hòa

- Tập thể giáo viên chủ nhiệm của trường THCS An Hòa trong hai năm học2008-2009 và 2009-2010

4) Phương pháp nghiên cứu

Để hoàn thành đề tài này, tôi đã sử dụng chủ yếu các phương pháp sau:

 Phương pháp quan sát

 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

 Phương pháp thực nghiệm giáo dục

 Phương pháp trò chuyện, trưng cầu ý kiến

 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

B NỘI DUNG

1) Cơ sở lí luận:

 Xã hội nào cũng cần phải có những người chủ đủ tư cách, năng lực vàphẩm chất đạo đức để quản lí và lãnh đạo, xây dựng và bảo vệ; vì vậy nếu nhưcông tác giáo dục đạo đức học sinh ở nhà trường được chú trọng và quan tâm đúngmức thì sản phẩm mà ngành giáo dục tạo ra hoàn toàn có khả năng đáp ứng nhữngnhu cầu đó Ngược lại, nếu như công tác này bị bỏ lơ hoặc ít quan tâm thì bộ phậnlớn học sinh sẽ ngày càng xuống cấp và sa sút hơn về mặc đạo đức để rồi đến mộtlúc nào đó các em không tự ý thức được tầm quan trọng của việc học tập và rènluyện ở trường, các em tự ý bỏ trường bỏ lớp hoặc bị buột rời khỏi trường do mắcphải một số lỗi nào đó vượt quá quyền hạn xử lí của nhà trường Tiếp sau đó các

em trở thành một phần gánh nặng cho xã hội

 Xây dựng trường học thân thiện-học sinh tích cực là chủ trương rất đúngđắn của ngành giáo dục và đào tạo, là chủ trương rất phù hợp với yêu cầu của mộtxã hội hiện đại và không ngừng biến đổi như hiện nay Trường học thân thiện thuhút sự thích thú và niềm đam mê học tập của học sinh; ở đó học sinh được tạo điềukiện tốt nhất để học tập, lao động và rèn luyện tích cực, độc lập và sáng tạo nhằmmục đích cuối cùng là đào tạo ra một thế hệ trẻ có đầy đủ năng lực và phẩm chấttiếp bước cha anh xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xãhội chủ nghĩa, tiến đến đưa đất nước Việt Nam ta sánh vai cùng với các quốc giakhác trong khu vực và trên thế giới đúng theo như lời căn dặn của Bác trước lúc đixa

2) Cơ sở thực tiễn

Đạo đức của một bộ phận lớn học sinh nói chung và học sinh THCS nóiriêng đang trên đà giảm sút có tính nghiêm trọng bởi do:

 Hiện nay đa phần các gia đình chỉ có từ 1 đến 2 con nên phần lớn các bậcphụ huynh rất thương yêu và và lo lắng cho con mình, các em được cưng chìu hơn

bị rầy la trách mắng Hơn nữa do bận việc làm ăn suốt cả ngày nên có rất ít phụhuynh dành thời gian thỏa đáng cho việc quản lí, theo dõi và giáo dục con emmình

 Xã hội phát triển kéo theo các phương tiện nghe nhìn (tivi, máy nghenhạc, máy tính, điện thoại di động, internet, ) ngày càng trở nên phổ biến vàgần gũi hơn với mọi người Qua đó, học sinh được tiếp thu ồ ạt thiếu chọn lọc cáckiến thức mà thiếu sự kiểm soát và quản lí chặt chẽ của người lớn từ các kiến thứcbổ ích đến vô ích

 Xã hội ngày càng phát triển mạnh, mức sống của người dân ngày đượcnâng cao nên việc học sinh được phụ huynh chu cấp tiền cũng khá nhiều nhưng rất

ít các em dùng nó vào những việc hữu ích như ăn uống bồi bổ cơ thể hoặc mua cácđồ dùng, dụng cụ học tập mà chủ yếu là các em mua các thứ đồ chơi hoặc dùng đểtrả tiền giờ cho các tiệm internet,

 Học sinh, chủ yếu là nam ở lứa tuổi THCS do rất háo thắng nên rất dễ bịxúi giục, lôi kéo vào các tệ nạn xã hội hoặc các em kéo bè phái, lập băng nhómgây gỗ đánh nhau, Phần lớn các em trong nhà trường ít khi cúi đầu chào mộtcách lịch sự và lễ phép (không chỉ với những người từ ngoài vào trường mà ngaycả đối với giáo viên), có thể nói hình ảnh một học trò ngoan hiền, kêu dạ bảo vângngày xưa đã bị phai nhạt đến nỗi rất khó nhìn thấy và nhận ra

 Giáo viên thực hiện nghiêm túc cuộc vận động “Hai không” của ngành

là không vi phạm đạo đức nhà giáo (không la mắng, phạt đòn học sinh, ) Bêncạnh đó vẫn còn phụ huynh đến trường gây khó dễ cho giáo viên khi con mình bịphạt một hình thức mà nào đó mà họ chưa hài lòng cho nên giáo viên bộ môn nóichung và giáo viên chủ nhiệm nói riêng không còn cách nào khác để xử lí và giáodục học sinh ngoài biện pháp giáo dục thuyết phục Nhưng đôi lúc các giáo viênnày cũng phải “xuôi tay, bỏ mặc” với một vài học sinh nào đó khi giáo dục thuyếtphục các em không thành công Do đó khi nhận phân công chuyên môn, giáo viêncó tâm lí thích được phân công làm giáo viên dạy lớp thay cho công tác chủ nhiệmlớp

Theo tôi, có thể nói tất cả những cơ sở được xác định ở đây là những nguyênnhân chính góp phần làm suy giảm phẩm đạo đức học sinh ở lứa tuổi THCS Vì thếnếu có hệ thống những biện pháp, giải pháp phù hợp điều chỉnh và khắc phục kịpthời có hiệu quả những nguyên nhân này thì việc giáo dục đạo đức cho học sinh ởnhà trường THCS có thể sẽ mang lại hiệu quả mang tính tích cực và thiết thựcnhất Xuất phát từ nhận thức đó, tôi đã thành công trong việc giáo dục đạo đức củahọc sinh mình chủ nhiệm trong năm học 2008-2009 và hơn nữa năm học 2009-

2010 với “Giải pháp giúp giáo viên chủ nhiệm lớp 7 hoàn thành tốt công tác giáo dục đạo đức học sinh”

3) Nội dung vấn đề

Theo tôi, việc giáo dục đạo đức học sinh THCS là một nhiệm vụ hết sứcnặng nề và quan trọng nhưng nó lại hết sức vẻ vang vì bản thân giáo viên–người

được xã hội phong tặng danh hiệu là “những nhà kỹ sư tâm hồn” đã góp được

phần nào công sức và kinh nghiệm của mình trong việc hình thành cho những conngười mới-những người chủ tương lai của đất nước những nhân cách sống cơ bảnban đầu trong cuộc đời của các em Vấn đề đặt ra là phải làm thế nào để hoànthành được nhiệm vụ đó với một kết quả tối ưu nhất?

Sau hai năm với vai trò là giáo viên chủ nhiệm lớp 7, tôi đã đầu tư để tìm racho mình những giải pháp cụ thể và đã áp dụng thành công như sau:

nhiệm vụ:

 Xem qua lý lịch để có được nhận xét sơ bộ hoàn cảnh gia đình của từng

em và nhất là nghề nghiệp của phụ huynh các em để phần nào thuận lợi khi tiếpxúc với các em sau này

 Xem qua sổ điểm và học bạ của năm học trước để biết được kết quả họctập và rèn luyện của từng em trong năm học vừa qua Ở đây tôi quan tâm nhiềuhơn tới các em học sinh cá biệt (nếu có) và ghi riêng ra một quyển tập mà tôi gọi

đó là “sổ tay của giáo viên chủ nhiệm”; trong sổ này tôi dành riêng cho mỗi em

một trang để tôi ghi nhận về đặc điểm tâm lý, tính tình, năng lực cá nhân, hoàncảnh gia đình của em đó để làm cơ sở điều chỉnh hành vi và phương pháp làmviệc với em này trong thời gian tới Trong một số trường hợp cần thiết mà chưahiểu rõ được về cá nhân em học sinh nào đó thì tôi tìm gặp và trao đổi trực tiếp vớigiáo viên chủ nhiệm năm trước của em này để thu thập được nhiều thông tin chínhxác hơn

 Lần gặp gỡ chính thức đầu tiên với lớp chủ nhiệm, tôi cố gắng “mở ý” để

tạo được một không gian thoải mái cho cuộc tiếp xúc trao đổi giữa thầy và trò Họcsinh thường hay để ý và rất ấn tượng (cả tốt lẫn chưa tốt) với thầy cô chủ nhiệmcủa mình trong lần gặp gỡ đầu tiên để các em rút kinh nghiệm cho những lần tiếp

xúc sau này; một phần do đặc điểm tâm sinh lí, một số em không thích sự khó tính

của thầy cô đối với mình Vì vậy, tôi “mở ý” trên cơ sở kết hợp hài hòa các nhận

xét đó để làm sao học sinh thấy được rằng thầy mình “tuy dễ mà khó-tuy khó mà

dễ” và trao đổi, nói chuyện với thầy cũng như là nói chuyện với một người thân

nào đó trong gia đình mà mình quý mến, kính trọng Theo tôi đây là điều kiện

thuận lợi cho việc tôi sẽ tuyên dương, khen động viên hay trách phạt các lỗi củacác em sau này.

 Trong lần gặp gỡ đầu tiên, tôi cố gắng làm cho học sinh thấy được sựquan tâm của tôi đối với lớp, và mong muốn các em thấy được tôi sẽ là người tincậy nhất trong việc hướng dẫn, giúp đỡ và dìu dắt các em trong tất cả các hoạtđộng ở trường và khó tìm được một người như thầy của mình biết lắng nghe ý kiếncủa mình, biết hiểu mình, thông cảm cho mình,

Giải pháp thứ hai: Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp

Tôi luôn luôn quan niệm rằng cán bộ lớp là những em “đứng mũi, chịu sào”

cùng tôi lèo lái dẫn dắt lớp trong hầu hết tất cả các hoạt động Xây dựng được độingũ cán bộ lớp có năng lực và được sự đồng tình ủng hộ của các học sinh còn lạitrong lớp là một thành công quan trọng trong công tác chủ nhiệm của tôi bởi trongnhững lúc không có tôi ở lớp thì cán bộ lớp là những người thay tôi điều hành vàquản lí lớp

Trong một số trường hợp khi gặp khó khăn, trước tiên học sinh thường haytâm sự và chia sẻ với bạn bè trước nhất, đội ngũ cán bộ lớp mà tôi xây dựng sẽgiúp tôi làm điều đó và báo cáo lại cho tôi những trường hợp mà bản thân các emchưa thể tự mình giải quyết được để các em cùng tôi giúp đỡ các bạn của mìnhvượt qua những khó khăn trước mắt

Tôi nhận thấy ở lứa tuổi THCS thì các em thường hay tâm sự với bạn bèthân thiết của mình những tâm tư riêng, thầm kín và những khó khăn của mình đểmong nhận được sự chia sẻ từ các bạn đó nên tôi lấy nhận xét này làm một căn cứ

cơ bản cho việc hướng dẫn các em bình chọn cán bộ lớp Cụ thể là trong năm học2008-2009 lớp 7/5 tôi chủ nhiệm có một em học sinh nam tên Tiền thường xuyênchưởi thề và chọc phá, gây gỗ với bạn bè trong lớp nhưng lại chơi rất thân với emĐô (Đô cũng là một em học sinh cá biệt của lớp); tôi tiến hành làm việc tư tưởngriêng với em Đô rồi sau đó với em Tiền nhưng tôi lại không để cho mỗi em nàybiết được rằng tôi là người đứng sau mỗi em, cung cấp cho các em các lời lẽ, conđường, phương pháp và cách nói chuyện với bạn mình để hai em giải thích, khuyênrăn lẫn nhau về những hành vi của bạn mình như thế là chưa đúng, chưa phù hợpvới những điều quy định, những nội quy mà các em đúng ra là không được làm.Như vậy thì mỗi em cứ tưởng rằng một người bạn thân của mình thấy được mìnhlàm như thế là sai và bạn mình là người giúp mình thấy ra được cái sai đó để cảhai em cùng nhau khắc phục sửa chữa Thế là sau một thời gian hai em Đô và Tiền

có sự chuyển biến tích cực và rõ rệt theo sự mong mỏi của tôi Lúc này tôi mạnhdạn công khai với lớp là hai bạn từ chỗ chưa thực hiện đúng nội quy trường lớp nayđã có chuyển biến rõ nét mà điều này có sự xác nhận của học sinh lớp Qua đó tôituyên dương hai em này trước lớp và đề nghị các em còn lại của lớp lớp cố gắngthực hiện tốt theo 2 tấm gương đó để không chỉ được bạn bè mến mộ mà còn nhậnđược những lời khen từ tất cả các thầy cô khác Kể từ đó, tôi ngầm giao nhiệm vụcho hai em này theo dõi và báo cáo ngay cho tôi những biểu hiện lệch lạc của bạnmình trong lớp để tôi cung cấp cho các em những biện pháp giúp bạn mình tiến bộ.Tôi thấy Đô và Tiền ngày càng tự tin hơn vì thấy được sự quan tâm của tôi đối vớihai em và sự đồng tình ủng hộ của bạn bè với các hoạt động của mình trong lớp,khi phát hiện những hành vi chưa đúng Tôi thấy hai em này rất tự tin trước bạn bètrong lớp khi hai em chỉ trích, phê bình những thiếu sót của bạn mình Tôi khẳngđịnh những mặt tốt của hai em và công khai trước lớp đây là hai thành viên tíchcực nhất trong lớp, ngoài việc giúp tôi hoàn thành nhiệm vụ mà còn giúp đượcnhững bạn bè của mình sớm trở thành những người tốt Khi nói xong, tôi quan sátthấy hai em này đưa mắt nhìn tôi một cách bẽn lẽn, vừa vui mừng, vừa kính phục.

Rõ ràng là nếu lời nói của bạn mình mà có lí thì các em khác sẽ nghe theonên tôi lấy đó làm căn cứ để hướng dẫn lớp tự bình chọn cán bộ lớp theo ý chủ

quan của tôi theo các tiêu chí sau:

 Tôi trưng dụng và giới thiệu lại những cán bộ lớp cũ theo sự gợi ý củaGVCN năm trước, nếu các em chưa đồng ý bạn nào thì cho ý kiến, để trên cơ sởđó tiến hành chọn bầu chọn bạn khác mà các em cho rằng thích hợp hơn để thaythế vào vị trí đó

 Trong quá trình bình chọn, sự bao quát lớp để thấy được sự đồng tình củalớp với em được bình chọn là quyết định cuối cùng của tôi

 Giao công khai trước lớp một số quyền cho cán bộ lớp (quan sát, nhắc nhỡvà có quyền yêu bạn bè phải thay đổi, điều chỉnh những hành vi chưa đúng), đểcác em còn lại nghe thấy để giúp tôi thực hiện hiện việc xây dựng tập thể lớp tốt.Đồng thời đề nghị toàn lớp phải thực hiện nghiêm túc sự chọn lựa của mình bằngcách phải tôn trọng và làm theo sự chỉ đạo của cán bộ lớp dưới sự giám sát của tôi

Giải pháp thứ ba: Sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh

Theo tôi, sắp xếp chỗ ngồi cho mỗi học sinh trong lớp có vai trò rất quantrọng trong việc giáo dục đạo đức cho các em bởi vì do đặc điểm tâm sinh lí củalứa tuổi này là các em thích được ngồi chung với những bạn thân của mình Đầu

năm học, khi tiến hành sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh thì tôi luôn luôn gặp trườnghợp em này xin ngồi chỗ này, ngồi gần bạn này, em kia xin ngồi chỗ kia, gần emkia, nhưng nếu điều này không được tôi thu xếp hợp lí để các em tự do lựa chọnchỗ ngồi cho mình thì chắc chắn sẽ có sự ồn ào, mất trật tự trong giờ học và một sốbiểu hiện tiêu cực khác lúc đầu đơn giản sau đó phức tạp dần lên Vì thế khi làmcông việc này thì tôi làm theo quy trình sau:

 Trước tiên tôi giải thích cho các em hiểu và chấp nhận việc ngồi chỗ nàocũng nhằm mục đích học tập và rèn luyện tốt mà trước hết là giờ học tốt, thầy sắpxếp mình ngồi chỗ này vừa là quyền lợi của mình, vừa là nghĩa vụ mà mình phảithực hiện với thầy cô và bạn bè

 Sắp xếp cho em thấp ngồi trước, em cao hơn thì ngồi phía sau để đảm bảomỗi em đều có điều kiện nhìn thấy bài thầy cô viết trên bảng Em có bệnh về mắt(cận thị, viễn thị, loạn thị hoặc mắt yếu) thì tùy theo bệnh mà tôi sắp xếp ngồi gầnhay xa bảng

 Sắp em có biểu hiện thường xuyên vi phạm ngồi chung bàn với em có cátính nghiêm túc để em này được em kia nhắc nhở thường xuyên, không nhất thiếtlà hai em cùng giới tính được ngồi chung một bàn Các em cá biệt không sắp chongồi cuối lớp xa sự quan sát của thầy cô và bạn bè mà ngồi ở những vị trí dễ thấy,gần với cán bộ lớp

 Sắp cho em có học lực yếu được ngồi chung với em khá giỏi để các emnày theo phân công của tôi giúp đỡ cho bạn cùng tiến bộ với mình

 Lấy ý kiến của toàn lớp về sự phù hợp của việc sắp xếp, nếu các em cóđề nghị khác mà tôi thấy phù hợp thì tôi điều chỉnh theo đề nghị đó của các emnhằm giúp cho các em thấy được những đề nghị tích cực của mình được thầy chấpnhận để sau này các em mạnh dạn đề xuất các ý kiến của mình

 Sau khi sắp xếp xong, tôi đề nghị tất cả học sinh lớp phải ngồi đúng vị tríđã được quy định, học sinh lớp nói chung và cán bộ lớp nói riêng có nhiệm vụ theodõi giám sát để báo lại cho tôi những trường hợp cố tình không thực hiện Thờigian tới, nếu còn chỗ nào chưa phù hợp thì tôi nhờ cán bộ lớp tham mưu để tôi điềuchỉnh lại những chỗ chưa phù hợp cũng theo quy trình này

Giải pháp thứ tư: Công khai và thống nhất với lớp một số quy định chung bắt buột tất cả các thành viên trong lớp phải thực hiện.

 Đề nghị tất cả các thành viên trong lớp từ cán bộ lớp đến lớp viên đềuphải thuộc và cam kết thực hiện đúng theo nội quy và những điều cấm học sinhkhông được làm do nhà trường đề ra, mỗi em phải tự viết một bản cam kết thựchiện tốt những nội quy đó kèm theo các hình thức chịu phạt tương ứng khi vi phạm,yêu cầu các em trình bản cam kết này với phụ huynh để phụ huynh cho ý kiến vàký tên xác nhận vào đó.

 Đề nghị học sinh lớp và nhất là cán bộ lớp phải báo cáo ngay cho tôi hoặcthầy cô khác trong trường các biểu hiện chưa tốt hoặc nghi ngờ là chưa tốt mà cótính nghiêm trọng để thầy cô mình xử lí kịp thời

 Báo cáo kịp thời cho tôi khi bạn bè mình đang gặp khó khăn để cùng tôitìm ra hướng giúp đỡ hiệu quả nhất

 Lập hộp thư “Điều em muốn nói” làm từ các hộp giấy carton nhỏ đặt ởgóc bàn giáo viên dành cho những em chưa thật sự mạnh dạng trình bày những ýkiến, những đề xuất của mình với tôi; hộp thư được giám sát bởi cán bộ lớp vàđược tôi mở ít nhất hai lần/tuần để thu thập thông tin kịp thời Thông báo cho tất cảcác thành viên trong lớp em nào cũng được quyền trình bày ý kiến của mình vàohộp thư này

 Kẻ “Bảng danh dự” trên ¼ tờ giấy rô-ki có trình bày riêng các khung

tương ứng là Hoa điểm 10, Người tốt việc tốt, Được thầy cô khen nhiều

nhất; cuối tuần vào giờ sinh hoạt chủ nhiệm tôi cho lớp bình chọn các mục tươngứng tốt đa từ 1 đến 3 em để ghi tên lên “Bảng danh dự” đó Bên dưới bảng danhdự cũng là ¼ tờ giấy rô-ki có tiêu đề là “Bảng đề nghị” dùng để ghi nhận những

em chưa hoàn thành tốt nhiệm vụ hoặc còn vi phạm một số nội quy nào đó mà tậpthể lớp đề nghị phải chấn chỉnh trong tuần tới Mỗi phần trong từng bảng đượcchừa một khoảng trống để cuối mỗi tuần dán tên các em được bầu chọn tươngứng, cuối học kì và cuối năm học, Chi đội lớp tổng kết, báo cáo và đề nghị Liênđội trường tuyên dương, phê bình thích đáng

và những đặc điểm về nhân cách, tâm sinh lí của học sinh lớp chủ nhiệm để làm cơ sở cho các quyết định khi có tình huống sư phạm nào đó xảy ra.

Tôi cho rằng nếu giáo viên chủ nhiệm mà không hiểu và quan tâm tới hoàncảnh gia đình học sinh thì sẽ thiếu thiện chí và trong một vài quyết định nào đó

của mình có thể sẽ gây nên sự căng thẳng giữa thầy và trò Điều này sẽ gây khókhăn cho tôi trong việc thiết lập mối quan hệ tốt với học sinh Vì vậy, ngay từ đầunăm học, tôi đặt chỉ tiêu là chậm nhất đến hết học kì 1 của năm học thì tôi phảiđến thăm hỏi được tất cả các gia đình học sinh trong lớp mình chủ nhiệm; mỗituần thu xếp đi một hoặc hai buổi cùng với cán bộ lớp để đến thăm hỏi, tìm hiểu ítnhất từ 2 đến 3 gia đình học sinh (tùy theo điều kiện địa lí của các gia đình)

Ngoài việc quan sát các hoạt động của các em, trao đổi với giáo viên chủnhiệm cũ, tôi còn trao đổi với phụ huynh học sinh khi đến nhà thăm gia đình đểnắm chắc hơn đặc điểm tâm sinh lí của từng em, cùng phụ huynh bàn bạc một sốcách giáo dục riêng cho con em họ Qua thực tế trong năm học vừa qua, việc làmnày của tôi mang lại hiệu quả cao, cụ thể là lớp 7/5 năm học 2008-2009 tôi chủnhiệm một em học sinh có họ và tên giống hệt như tôi (Nguyễn Duy Tân), có ngàytháng sinh giống hệt như tôi, chỉ có điều là em ra đời sau tôi 16 năm và là con củamột người trước đây từng là giáo viên Em Tân này rất hiếu động mỗi buổi họcđều có lỗi mất trật tự hoặc chọc ghẹo bạn bè, trao đổi với gia đình thì phụ huynhcủa em cho biết mỗi khi em bị tôi rầy ở trường thì về nhà em đều kể lại cho ba mẹnghe và em có nói là “Con vào lớp không hiểu sao con lại cứ phải làm như thế, bịthầy cô rầy thì ngồi im được một chút rồi cũng vậy nữa”, phụ huynh còn cho biếtthêm là về nhà em Tân hoàn toàn trái ngược trở lại, ít khi nói chuyện và gây gỗvới những đứa trẻ khác cùng xóm Từ đây, tôi làm việc tư tưởng riêng với em Tân,khuyên em dù vào trường hay ở nhà thì em cũng vẫn là em thôi, hãy cố gắng thựchiện tốt nội quy học sinh, đừng trêu chọc bạn bè trong lớp cũng như ở nhà để đượcthầy cô khen, cha mẹ vui lòng còn bạn bè thì nể phục vì bản thân em tự vượt quavà sửa chữa những khuyết điểm của mình, góp phần xứng đáng vào việc thi đuacủa lớp Tôi nói với em trước cả lớp là nếu thật sự em nghe lời thầy trong khi emchưa tự tin thì em có quyền đề xuất một ý kiến để nhờ thầy hay bạn bè nhắc nhỡ

khi em có biểu hiện vi phạm, em đồng ý và nhờ bạn ngồi kế bên “khều” hay “véo”

một cái để em nhớ và dừng ngay hành vi đó; khi đó tôi nói nếu vậy lỡ khi bạnnhắc nhỡ thì em có giận hay có một phản ứng nào đó với bạn không?, em trả lời là

“không” và ngoài ra em còn phải chịu ơn của bạn nữa chứ! Thế là dần dần nhữnghành vi nghịch ngợm của em Tân được khắc phục Vào buổi tổng kết và liên hoanlớp cuối năm, khi tôi cho từng thành viên trong lớp phát biểu cảm nghĩ của mìnhvề quá trình học tập và rèn luyện của mình dưới sự lãnh đão của tôi, đến lượt Tânthì em có nói “Thưa thầy, ba mẹ em rất vui mừng khi nhìn thấy năm nay em đạt

hạnh kiểm tốt, học lực khá, ba mẹ em nhờ em chuyển lời là ba mẹ em rất cảm ơnthầy, em thì cũng vậy nhưng còn một việc nữa là em cũng xin hứa với thầy là nămsau em sẽ cố gắng học để đạt luôn học lực loại giỏi, khi đó chắc ba mẹ em vui lắmthầy há?” Tôi động viên em là “hãy cố gắng hơn nữa và hứa sang năm nếu thầykhông được phân công làm giáo viên chủ nhiệm của em nữa thì trong quá trình học

em có gặp khó khăn gì thì hãy đến gặp thầy, thầy hứa sẽ giúp em trong điều kiệncho phép!” Năm học này, tôi có hỏi thăm những thầy cô trực tiếp giảng dạy choTân thì các thầy cô đều cho biết là năm nay em có nhiều tiến bộ hơn rồi

lớp

Trong việc quản lí, theo dõi diễn biến tình hình lớp và các hoạt động của lớpđể xử lí có hiệu quả những tình huống xảy ra trong lớp, tôi chọn các hình thức cơbản sau:

 Đến thăm lớp thường xuyên: Tôi cho rằng có đến lớp thường xuyên thìgiáo viên mới có thể nắm bắt kịp thời và cặn kẻ tình hình lớp nhằm nâng cao chấtlượng quản lí lớp và giáo dục đạo đức học sinh Tôi tranh thủ đến lớp trước khi cótiếng trống báo 15 phút truy bài đầu giờ, báo hết giờ ra chơi để vào lớp Việc làmnày vô cùng hiệu quả vì khi các em bước vào lớp thấy tôi đã có mặt ở lớp rồi thìcác hoạt động đang nói cười vui vẻ với bạn bè bị đột ngột dừng lại ngay, không khítrong lớp bắt đầu lắng dịu xuống Khi đến lớp tôi hỏi thăm nhất và cán bộ lớp vềtình hình lớp có những chuyển biến gì, có gì tồn tại chưa làm được, chưa khắc phụcđược để cả thầy và trò tìm ra những biện pháp phù hợp, nếu chưa đủ thời gian giảiquyết thì mỗi cá nhân có trách nhiệm tiếp tục suy nghĩ tìm ra hướng giải quyết vàsẽ tiến hành vào những lần gặp khác hoặc vào giờ sinh hoạt chủ nhiệm

Thường xuyên họp cán bộ lớp: Tôi họp cán bộ lớp để cung cấp cập nhậtcho cán bộ lớp những nhiệm vụ mới có tính cấp bách và cung cấp phương pháp,cách thức làm việc mới phù hợp với đặc điểm tình hình lớp hiện tại, họp riêng vớicán bộ lớp để nhận những thông tin mới từ cán bộ lớp mà trước tập thể các emchưa mạnh dạn trình bày

 Thường xuyên tổ chức lấy ý kiến đóng góp của tập thể học sinh lớp về sự lãnh đạo lớp của cán bộ lớp: việc làm này để tập thể lớp cùng tôi điềuchỉnh kịp thời những vấn đề chưa phù hợp trong cách quản lí của của cán bộ lớp,nếu cán bộ lớp nào chưa đủ năng lực thì tôi sẽ định hướng cho lớp bầu lại em khácthay thế Vì theo tôi, nếu tất cả các thành viên trong lớp không đồng ý với cách

làm việc của một cán bộ lớp hiện tại mà tôi không thay đổi em mới thì sự tínnhiệm của lớp đối với tôi không còn như trước nữa và cũng có thể tình hình lớp sẽdần dần chuyển biến theo hướng tiêu cực.

 Chọn ra một cờ đỏ ngầm : tôi quan sát, theo dõi và chọn ra từ trong lớp

một em có tính khí nghiêm túc nhất trong lớp, biết giấu kín những bí mật riêng tưvà đáng tin tưởng nhất, nữ hay nam đều được để làm cờ đỏ ngầm trong lớp Emnày có nhiệm vụ thông tin lại cho tôi những tình hình đặc biệt xảy ra trong lớp màtất cả những thành viên trong lớp không can đảm báo cho tôi hoặc không dám báocho tôi biết vì một nguyên nhân nào đó hoặc báo lại cho tôi biết những sự việc màcán bộ lớp có hành vi bao che hoặc không công bằng trong việc thay tôi điều hànhlớp Để cho thuận lợi trong liên lạc, tôi chọn cờ đỏ ngầm này là em mà gia đình cóđiện thoại để thông tin được trao đổi nhanh nhất Mối liên hệ để trao đổi thông tingiữa tôi và em này được chủ động giấu kín trước lớp, không một học sinh nào tronglớp được biết; mà giả sử lớp biết được tôi có cờ đỏ ngầm thì em được chọn cũngkhông thể để cho học sinh lớp biết, trường hợp nếu biết thì tôi sẽ chọn một emkhác thay thế

Với phương pháp này, trong năm học vừa qua tôi phát hiện được tình trạnghọc sinh lập băng nhóm tống tiền trong trường và đã cùng với giáo viên chủ cáclớp còn lại, Liên đội, Ban giám hiệu kết hợp với công an xã An Hòa điều tra làmviệc Kết quả là trong trường có một nhóm học sinh cá biệt tập trung từ nhiều lớp,được sự hậu thuẩn của một số thanh thiếu niên thường xuyên tụ tập trước cổngtrường để thu tiền các em nam ở một số lớp, mỗi em bị buột phải đưa 500 đồng gọi

là tiền “bảo kê” gì đó, nếu em nào không nộp thì có thể sẽ bị nhóm này kiếm

chuyện đánh đòn Điều đáng quan tâm ở đây là ngay cả con của đồng chí TrưởngCông An xã An Hòa năm rồi cũng bị buộc phải tham gia nộp tiền

Giải pháp thứ bảy: Giáo dục đạo đức học sinh qua

các buổi sinh hoạt đầu tuần, sinh hoạt chủ nhiệm và hoạt động ngoài giờ lên lớp

Giờ sinh hoạt đầu tuần : đây là buổi sinh hoạt quan trọng mà bắt buộc tất

cả học sinh của trường phải dự để qua đó các lớp nghe được những nhận xét và kếtquả thi đua của mình từ Liên đội và Ban giám hiệu, đồng thời nghe một số yêu cầu

và quy định chung mà tất cả các lớp đều phải thực hiện trong tuần mới Để lớp cóđược buổi sinh hoạt cờ nghiêm túc thì tôi tiến hành các giải pháp sau;

 Tôi ngồi gần vị trí mà nhà trường phân công cho lớp tôi để cùng dự sinhhoạt đầu tuần với các em, qua đó quan sát quá trình các em ngồi dự sinh hoạt đầutuần, nếu em nào có hiểu hiện lơ là không nghe sinh hoạt hoặc đùa giỡn thì nhắcnhở ngồi nghe nghiêm túc Ở đây tôi dùng phương pháp thực nghiệm: tôi nhậnthấy khi dự sinh hoạt cờ tôi ngồi dự ở sân trường tại vị trí mà em nào cũng thấy thìcác em ngồi dự rất nghiêm túc còn khi tôi cố tình đứng quan sát các em từ trên lầumà các em không hay biết thì đôi lúc vẫn còn một số em nói chuyện riêng nhưngkhông đáng kể

 Sau giờ sinh hoạt đầu tuần, tôi đến lớp vào những lúc truy bài 15 phút, lúcvừa ra chơi vào nhưng chưa bắt đầu tiết học để nhắc lại cho học sinh những lờinhận xét và căn dặn của quan trọng mà Ban giám Hiệu và Tổng phụ trách yêu cầuchung cho toàn trường qua đó rút ra nhiệm vụ cho riêng lớp

Giờ hoạt động ngoài giờ: Theo tôi, đây là một giờ học mang lại hiệu quảcao nhất trong việc giáo dục và phát triển đạo đức học sinh về nhiều mặt như họcsinh được hiểu biết được thêm về cội nguồn dân tộc, về công ơn của các anh hùngdân tộc, ông bà, cha mẹ, thầy cô, Ngoài ra, các em còn được rèn luyện nhiềuvề kỹ năng nói và phát biểu trước đám đông, được cùng bạn bè đóng những vởkịch có tính giáo dục cao, qua đó hình thành nhân cách cho học sinh theo hướngtích cực, Để các buổi hoạt động ngoài giờ của các em mang lại hiệu quả cao,lôi kéo học sinh, nhất là các em học sinh cá biệt dành nhiều thời gian tham gia tíchcực vào các hoạt động của lớp, tôi xây dựng các tiết hoạt động ngoài giờ theo cáctiêu chí cơ bản dưới đây:

- Chia học sinh lớp theo từng đội nhỏ để trong các buổi hoạt động các em cósự thi đua lẫn nhau giữa các đội gây ra không khí sôi nổi, hào hứng, kích thích họcsinh đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau Thường thì tôi chia mỗi đội khoảng từ 8-10 họcsinh Mỗi đội phải tự bình chọn ra một đội trưởng có đủ năng lực điều khiển, phânchia các bạn thực hiện giải quyết nhiệm vụ của nhóm

- Trong các buổi hoạt động, học sinh thích nhất là được đóng các vở kịch nhỏnên tôi thường cho các đội tự xây dựng các vở kịch theo chủ đề quy định để thi vớicác nhóm khác Trong một vở kịch, nếu một học sinh lơ là hoặc chọc ghẹo bạn bè,không tham gia đóng góp vào hoạt động của nhóm thì đội sẽ không thể hoàn thànhtốt nhiêm vụ, kết quả hoạt động thua đội khác nên đây là một nhân tố cơ bản bắt

buộc các thành viên phải khuyên nhũ bạn bè mình đừng hành động tiêu cực làmảnh hưởng đến đến đội.

 Những việc nhỏ cần lưu ý trong việc tổ chức các buổi hoạt động ngoài giờlà phải có các phần quà tuyên dương, khen thưởng cho các đội đạt thành tích xuấtsắc nhưng đồng thời không nên nặng nề chê trách các đội chưa đạt yêu cầu màphải động viên các em cố gắng trong lần sau Qua từng buổi hoạt động tôi tuyêntruyền giáo dục học sinh để các em thấy được tầm quan trọng của việc phải thườngxuyên rèn luyện đạo đức để trở thành những con người tốt, có ích cho xã hội

 Ngoài ra, tổ chức những chuyến đi thăm và tặng quà cho các gia đình họcsinh nghèo, gặp khó khăn cũng là một trong những việc làm ngoài giờ lên lớp hếtsức quan trọng vì qua đó các em sẽ thấy được tình thương mà giáo viên chủ nhiệm

nói riêng, bạn bè mình nói chung dành cho mình như thế nào “Của ít – lòng

nhiều”, qua đó tôi nhẹ nhàng “đánh khẽ” vào tâm lí các em, cha mẹ các em dù

nghèo khó nhưng vẫn cố gắng làm lụng vất vã để lo cho các em; vậy các em đãlàm gì cho cha mẹ mình vui lòng? Hay là các em không lo học tập, kéo bè kéophái gây gỗ đánh nhau bị thương tật lại làm khổ thêm cho cha mẹ? Cha mẹ phảilao động vất vã mới kiếm được tiền lo cho cuộc sống gia đình và nuôi các em ănhọc, những khoảng tiền cha mẹ cho các em hãy dùng đúng mục đích, đừng nênchơi game, mua những đồ chơi vô bổ hay để phục vụ cho cách ăn mặc không phùhợp với phong tục của người Việt Nam Qua đó giới thiệu thêm cho học sinh cácmẫu chuyện về các tấm gương hiếu thảo, mẫu chuyện về tình bè bạn biết thươngyêu giúp đỡ lẫn nhau, có trong tủ sách của thư viện trường; đề nghị các em hãyđến thư viện tìm đọc vào những lúc ra chơi, hay những buổi chiều không có đi họcđể có thêm nhiều kiến thức cho bản thân, biết cách làm cho ông bà, cha mẹ, thầycô vui lòng; sau là giúp đỡ bạn mình như những nhân vật trong những mẫu chuyệnđó Tôi cho các em thi đua lẫn nhau bằng cách xung phong kể trước lớp những câuchuyện về các tấm gương đạo đức mà các em đã đọc được vào giờ sinh hoạt chủnhiệm, vào các buổi hoạt động ngoài giờ; mỗi câu chuyện kể phải rút ra được bàihọc kinh nghiệm có ý nghĩa, cần phải làm theo thì được thưởng 1 điểm hành vi đạođức cộng vào cột điểm hoạt động ngoài giờ Với hình thức giáo dục này, có rấtnhiều học sinh đăng ký tham gia kể chuyện vào mỗi buổi và các phẩm chất đạođức ở các em chưa đạt yêu cầu dần dần chuyển biến theo chiều hướng tốt

 Những chuyến tham quan cũng là các buổi hoạt động ngoài giờ mangtính giáo dục cao Trong năm học vừa qua, trường tổ chức tham quan vui chơi tại

công viên văn hóa Đầm Sen, Trung là một học trò lớp 7/5 do tôi chủ nhiệm đượcbạn bè thân thiết mỗi em góp vài ba nghìn đồng để mua vé cho Trung cùng đitham quan với mình Khi đi chỉ có ít tiền trong túi nên em không dám chơi bất kìtrò chơi nào ngoài chương trình mặc dù em rất thích được chơi, em đi chung nhưngchỉ đứng bên ngoài nhìn các bạn chơi Thấy vậy, tôi mua cho em một vé trò chơi

Xe điện đụng để vào cùng chơi với tôi và bạn bè; lúc đầu Trung không đồng ýnhưng rồi em cũng nghe theo lời tôi bằng những lời thuyết phục nhẹ nhàng: biếthoàn cảnh gia đình em khó khăn, các bạn rất muốn em cùng vui nên đã góp tiềnmua vé cho em, nếu giờ các em vào cùng chơi với bạn chắc là các bạn vui lắm, emđừng lo dù tiền lương của thầy ít nhưng bỏ ra chỉ bấy nhiêu đây mà đem lại đượcniềm vui cho các em là thầy vui rồi, em hãy vào cùng thầy chơi vui với các bạn đi!Chơi vui cho thoải mái tinh thần sau này về trường học giỏi để lo cho tương lai,thầy hy vọng rằng sau này em sẽ có một việc làm ổn định, con cái của em sau nàykhông còn phải gặp hoàn cảnh như em, em cứ tin thầy đi!

Qua tìm hiểu gia đình hôm đầu năm, tôi được biết Trung là một em học sinhthuộc diện gia đình nghèo, cha mẹ chỉ lo làm ăn kiếm sống qua ngày nên khôngquan tâm gì mấy đến việc học của em nên tôi xác định đây là một học sinh cầnđược quan tâm: tôi mượn sách của thư viện cho em học, những phần văn phòngphẩm nhà trường cấp cho tôi, tôi tặng hết cho em, đề nghị nhà trường xem xétmiễn học phí cho em Tôi cố gắng giúp em như vậy mà vào thời điểm trước khitham quan Đầm Sen, những lời nhắc nhỡ của tôi ít được em thực hiện tốt Vậy màkể từ sau chuyến tham quan, Trung hoàn toàn có những chuyển biến tích cực trongmối quan hệ với thầy cô và bạn bè Giờ đây, dù không còn chủ nhiệm em nữanhưng tôi nhận thấy dù gặp tôi ở đâu thì em cũng gật đầu chào tôi nghiêm nghị

 Giáo dục các em qua các phương tiện truyền thông: tôi giới thiệu cho các

em cùng tôi xem các chương trình trên ti vi mang tính từ thiện, giúp đỡ lẫn nhau,những tấm gương có hoàn cảnh gia đình nghèo hiếu học, những tấm gương dámvượt qua những bệnh hiểm nghèo và những người mang tật nguyền không còn đủchân tay hoặc có đủ nhưng không thể cầm được viết mà phải học bằng một hìnhthức khác rất khó khăn trên các kênh đài truyền hình như Thành phố, Long An,Bình Dương, Tây Ninh, Đặc biệt là đầu năm học 2009-2010, Liên đội nhà

trường kết hợp được với xã Đoàn An Hòa tổ chức chương trình “Chấp cánh ước mơ” giới thiệu tấm gương của em Dương Aùi Xuân_một học sinh lớp 8/1 của trường

bị bệnh bứu não, phần lớn thời gian em chỉ dành cho việc đi bệnh viện hoặc ở nhà

điều trị, mỗi tuần em chỉ đi học từ 1 đến 3 buổi, vậy mà em học rất giỏi, em là họcsinh giỏi nhất khối của trường liên tục trong hai năm lớp 6, lớp 7 và nửa đầu nămhọc lớp 8 này Chương trình được tổ chức với quy mô tương đối lớn, có mời mạnhthường quân là những học sinh thành đạt xuất thân từ trường THCS An Hòa, cómời đài truyền thanh huyện đến dự và đưa tin, học sinh toàn trường tham gia đónggóp vào thùng quyên góp rầm rộ để giúp em Xuân có thêm điều kiện chữa bệnhvà học tập Qua đó tôi giáo dục học sinh lớp mình phải lấy đó làm gương mà họctập: em Xuân bệnh nặng, không thể đến trường thường xuyên để nghe thầy côgiảng bài vậy mà em vẫn tự nghiên cứu và học rất giỏi, theo các em thì các emthấy có nên nể phục em Xuân không, cha mẹ em Xuân dù gặp khó khăn nhưng cócui mừng vì con không? Còn các em có quá đầy đủ điều kiện học tập nhưng chamẹ các em liệu có được những niềm vui và hãnh diện vì các em như em Xuânchưa? Thầy tin rằng các em đã hiểu như thầy hy vọng rằng lớp mình cần phải cốgắng nhiều hơn nữa, ít nhất mình cũng phải được khoảng 80% của Chị Xuân vậychứ! Đó là những câu nói mang tính giáo dục của tôi dành cho lớp qua việc tôi vàhọc sinh lớp dự chương trình này Sau này khi học sinh vi phạm, em Xuân là tấmgương mà tôi nhắc lại trong quá trình giáo dục học sinh của mình.

Giờ sinh hoạt chủ nhiệm lớp: Giờ sinh hoạt chủ nhiệm là giờ tổng kết lạitất cả các hoạt động đã làm được, làm chưa tốt, chưa làm được của lớp trong tuần;qua đó đề ra phương hướng hoạt động cho tuần sau trên cơ sở phương hướng chungcủa nhà trường Đồng thời giờ sinh hoạt chủ nhiệm của tôi còn là giờ bình chọn racác em học sinh được ghi tên lên “Bảng danh dự” và “Bảng đề nghị” như đã nêutrong giải pháp thứ tư

Học sinh vi phạm nội quy học sinh là điều hoàn toàn rất tự nhiên và hầu nhưngôi trường nào cũng có, những hành vi vi phạm này phần lớp được tập trung giảiquyết vào phần kiểm điểm các công việc tuần của giờ sinh hoạt chủ nhiệm Nhưngvấn đề là phải giải quyết như thế nào để học sinh thấy được sự sai trái của mìnhmà khắc phục, giải quyết sao cho các em vẫn giữ được sự đoàn kết giữa em phạmlỗi với em tố cáo lỗi và không có ác cảm với thầy cô Tôi tiến hành giờ sinh hoạtchủ nhiệm của mình theo trình tự sau:

 5 phút đầu: cho lớp bình chọn các em được ghi tên vào “Bảng danh dự” của tuần và tìm ra những em phải bị ghi tên vào “Bảng đề nghị” để lớp theo dõi,

nhắc nhỡ giúp bạn mình khắc phục vào tuần sau