bài Sóng - Xuân Quỳnh

- Đặc điểm thơ Xuân Quỳnh:+ Thơ Xuân Quỳnh + Thơ tình yêu Của Xuân Quỳnh Là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều Trắc ẩn Vừa hồn nhiên, t ơi tắn, vừa chân thành đằm thắm Luôn da diế

Xu©n Quúnh

A – Tìm hiểu Tìm hiểu

chung:

I – Tìm hiểu Tác giả:

Em hãy cho biết những nét

chính về tác giả Xuân Quỳnh?

- Xuân Quỳnh (1942 – Tìm hiểu 1988), tên

khai sinh là Nguyễn Thị Xuân

Quỳnh

- Quê: La Khê - Thành phố Hà

Đông – Tìm hiểu Hà Tây (nay là Hà Nội)

- Cuộc đời:

+ Xuất thân trong một gia đình công chức mồ côi mẹ từ nhỏ, lại

xa cha, ở với bà nội luôn khao khát yêu th ơngh và hạnh phúc gia đình

+ Từng là diễn viên múa  nhà thơ.

-Sù nghiÖp:

+ VÞ TrÝ: Xu©n Quúnh lµ mét trong nh÷ng nhµ th¬ tiªu biÓu nhÊt cña thÕ hÖ c¸c nhµ th¬ trÎ thêi kú chèng Mü

+ C¸c t¸c phÈm chÝnh (SGK)

- Đặc điểm thơ Xuân Quỳnh:

+ Thơ Xuân Quỳnh

+ Thơ tình yêu

Của Xuân Quỳnh

Là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều Trắc ẩn

Vừa hồn nhiên, t ơi tắn, vừa chân thành

đằm thắm Luôn da diết trong khát vọng về hạnh phúc

đời th ờng

sôi nổi, Mãnh Liệt, tự nhiên mà chân thành

nồng nhiệt, táo bạo mà tha thiết, dịu dàng

Nhiều trăn trở Suy t mà thuỷ chung son sắt

II – Tìm hiểu Tác phẩm:

1 – Tìm hiểu Hoàn cảnh sáng tác:

Bài thơ đ ợc sáng tác trong hoàn cảnh nào?

Bài thơ đ ợc viết vào tháng 12 – Tìm hiểu 1967 trong chuyến đi thực tế

ở vùng biển Diêm Điền, sau đ ợc in trong tập thơ Hoa dọc

chiến hào (1968)

2 – Tìm hiểu Chủ đề bài

thơ.

Hãy cho biết chủ đề của bài thơ?

Bài thơ cho thấy vẻ đẹp tâm hồn và niềm khát khao hạnh phúc của ng ời phụ nữ trong tình yêu

3 – T×m hiĨu KÕt

cÊu.Dữ dội và diụ êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ

Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên ?

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu ?

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau

Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương bắc Dẫu ngược về phương nam Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh - một phương

Ở ngoài kia đại dương Trăm ngàn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ Dù muôn vời cách trở

Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa

Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu Để ngàn năm còn vỗ

Sóng

sóng

sóng

sóng Sóng

sóng sóng sóng

Em hãy nêu kết cấu của bài thơ ?

 Bài thơ có cấu trúc song hành giữa sóng và em Sóng cũng

Đ ợc miêu tả cụ thể, sinh động với nhiều trạng thái trái ng ợc

nhau: dữ dội, dịu êm, ồn ào, lặng lẽ … .

- Nghĩa biểu t ợng: Sóng nh có hồn, có tính cách, tâm trạng

 Sóng là hình ảnh ẩn dụ cho tâm hồn ng ời con gái đang yêu, khi

bồng bột, sôi nổi, lúc kín đáo sâu sắc….….

b – Tìm hiểu Hình t ợng em.

-“Em là hình t ợng hoá thân , phân thân của cái tôi trữ tình của ” là hình tượng hoá thân , phân thân của cái tôi trữ tình của

chính nhà thơ

- Hình t ợng em và hình t ợng sóng tuy hai mà một, có lúc phân

đôI ra, có lúc lại hoà nhập vào nhâu để thể hiện cáI tôI Xuân

Quỳnh tha thiết yêu th ơng

Em hiểu gì về hình t ợng Em trong bài “ “

4 - Âm điệu, Nhịp điệu của bài thơ:

- Thể thơ 5 chữ cùng với nhịp 2/3 , 3/2 nh những nhịp sóng

- Cấu trúc song hành cùng với biện pháp trùng điệp đã tạo nên

những câu thơ có âm điệu nhịp nhàng gợi sự liên t ởng đến

những con sóng ngoài đại d ơng  t ơng ứng với nó là những

cảm xúc dạt dào và sâu lắng của tác giả

Nhận xét gì về âm điệu của bài thơ ?

- Âm điệu bài thơ là âm điệu của những con sóng trên biển cả, và sâu xa hơn chính là nhịp của những con sóng lòng nhiều cung

bậc, sắc thái cảm xúc trong trái tim nữ sĩ

Em có nhận xét gì về cách sắp xếp các hình ảnh ngôn từ trong bài thơ (Thể thơ, nhịp thơ, các hình thức nghệ thuật) ?Cách tổ chức, sắp xếp nh thế nhằm gợi ra điều gì?

B T×m hiĨu chi tiÕt v¨n b¶n

I Sãng vµ quy luËt cđa t×nh yªu ( Khỉ 1, 2)

1 Khỉ 1:

§äc kÜ khỉ 1 vµ cho biÕt:

Dữ dội và và dịu êm dịu êm

Ồn ào và và lặng lẽ lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể

Nhãm 2

Tác giả đã sử dụng những tính từ đối lập và nghệ thuật ẩn dụ

để diễn tả:

+ Trạng thái của Sóng : vừa cuồng nhiệt, mạnh mẽ, vừa êm dịu,

Câu 1 – Tìm hiểu 2: Sóng đ ợc thể hiện trong những

trạng thái trái ng ợc:

Dữ dội >< Dịu êm

ồn ào >< Lặng lẽ

Câu 3 – Tìm hiểu 4: Hình ảnh t ơng phản ( Sông – Tìm hiểu bể ) và nghệ thuật

nhân hoá ( sông không hiểu; sóng tìm ra ) đã khái quát đ ợc quy luật của sóng và quy luật của tình yêu:

+ Quy luật của sóng: sóng tìm ra bể để đ ợc hiểu mình

+ Quy luật của tình yêu; tình yêu luôn h ớng tới sự lớn lao, cao th ợng

 Hành trình đến với biển của sóng cũng là hành trình tìm

đến với tình yêu của ng ời phụ nữ: mạnh dạn và chủ đông mà

đầy nữ tính thông qua cách nói giàu tính hình t ợng

Qua 2 câu thơ tác giả nhằm khái quát điều gì ?

Ôi con sóng

Và

Nỗi Nỗi khát vọng tình yêu khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ

- Câu 1-2:

+ Con sóng ngày x a: con sóng của quá khứ

+ Ngày sau: T ơng lai

+ Vẫn thế: Không thay đỏi, vẫn luôn khao khát đ ợc tìm ra biển lớn

 Hai câu thơ đã khái quát lên quy luật muôn đời của sóng:

luôn h ớng ra biển cả

-Câu 3 - 4:

+ Khát vọng tình yêu: khát vọng yêu đ ơng - yêu và đ ợc yêu

+ Bồi hồi ( trạng thái không yên ): Sự thôi thúc, da diết trong tình cảm

+ Trong ngực trẻ: Ng ời trẻ tuổi

 Hai câu thơ đã khái quát lên quy luật của tuổi trẻ và tình

yêu: tuổi trẻ luôn khao khát yêu đ ơng

Hai khổ thơ đầu đã khái quát

ra biển lớn cũng nh con ng ời luôn khao khát h ớng tới t ì nh yêu cho dù thế giới của t ì nh yêu phức tạp và đ ầy m â u thuẫn

II - Sóng và cội nguồn của tình yêu ( khổ 3 – Tìm hiểu 4)

Trửụực muoõn truứng soựng beồ

Tửứ nụi naứo soựng leõn ?

Soựng baột ủaàu tửứ gioự

Gioự baột ủaàu tửứ ủaõu ?

Em cuừng khoõng bieỏt nửừa

Khi naứo ta yeõu nhau

Theo dõi vào 2 khổ thơ và cho biết: Tác giả đã sử dụng những biện

- Nghệ thuật điệp ngữ em nghĩ : Bộc lộ những băn khoăn, day “ ” là hình tượng hoá thân , phân thân của cái tôi trữ tình của

dứt, tìm tòi, khám phá về cuộc đời và tình yêu

- Những câu hỏi tu từ: bộc lộ nỗi khát khao đ ợc khám phá và lí

giảI cội nguồn của tình yêu

Thơ Xuân Quỳnh bao giờ cũng chứa đựng những suy t , trăn trở

Nhân vật em đã lí giải nh thế nào về cội nguồn “ “

của tình yêu ?

-Sự lí giải về tình yêu:

+ Sóng bắt đầu từ gió  quy luật của tự nhiên

+ Gió bắt đầu từ đâu ?  khó giải thích nh ng vẫn còn có thể

hiểu đ ợc

+ Khi nào ta yêu nhau ?  Em cũng không biết nữa“ ” là hình tượng hoá thân , phân thân của cái tôi trữ tình của

Câu trả lời vừa thành thật, vừa hồn nhiên góp phần khái quát lên quy luật của tình yêu muôn thuở: tình yêu là những tình cảm thiêng liêng, bí ẩn và đầy hấp dẫn mà lí trí không thể giải thích đ ợc

Tiểu kêt2: Khổ thơ 3 – Tìm hiểu 4 đã cho thấy vể đẹp của một tâm hồn phụ nữ vừa hồn

nhiên , vừa say đắm trong tình yêu Say đắm mà vẫn tỉnh táo, biết nghĩ và có trách nhiệm với tình yêu.

Bài tập củng cố

Dòng nào kháI quát đầy đủ hơn cả về tâm hồn ng ời phụ nữ trong bốn khổ thơ đầu của bài thơ Sóng?

A- Tinh tế, dịu dàng, đằm thắm, thuỷ chung.

C – Tìm hiểu Lặng thầm, nhẫn nại, hy sinh và tha thứ.

D – Tìm hiểu Nhiều xung đột, dằn vặt, hờn trách và chua xót.

B – Tìm hiểu Mãnh liệt, chân thành, nồng nàn, sâu lắng.

B – Tìm hiểu Mãnh liệt, chân thành, nồng nàn, sâu lắng.