Hội thoại - Tiết 2

Nhận xột: - Người cụ: cú 6 lượt Bộ hồng: cú 2 lượt - Cú 2 lần bộ Hồng im lặng khi đến lượt lời của mỡnh - Bộ Hồng khụng cắt lời của người cụ khi người cụ đang núi Bài tập tỡnh hu

Trang 2

Tôi nắm lấy vai gầy của lão ôn tồn bảo :

- Chẳng kiếp gì sung sướng thật,nhưng có cái

này là sung sướng : bây giờ cụ ngồi xuống phản này chơi, tôi đi luộc mấy củ khoai lang, nấu một ấm nước chè tươi thật đặc; ông con mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút thuốc lào Thế là sung sướng.

- Vâng! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng

( Lão Hạc – Nam Cao)

Cho đoạn văn bản sau:

Câu hỏi: Dựa vào đoạn trích và những điều em đã biết về truyện Lão Hạc Hãy xác định vai xã hội của hai nhân vật tham gia cuộc hội thoại trên ?

Trang 3

Tiết 111 Hội thoại (tiếp theo)

1 Vớ dụ: SGK/92,93

I LƯỢT LỜI TRONG HỘI THOẠI:

2 Nhận xột:

- Người cụ: cú 6 lượt

Bộ hồng: cú 2 lượt

- Cú 2 lần bộ Hồng im lặng khi đến

lượt lời của mỡnh

- Bộ Hồng khụng cắt lời của người

cụ khi người cụ đang núi

Bài tập tỡnh huống: Trong cỏc tỡnh huống sau người con đó phạm vào cỏch núi nào?

Cha mẹ đang bàn bạc với nhau

về vấn đề kinh tế trong gia đình.

Người con ngồi gần đó nói xen vào câu chuyện của cha mẹ khiến cha mẹ rất bực mình

2 - Dạo này, bố thấy điểm môn Anh của con hình như chưa được tốt lắm Sắp thi rồi, con cần cố gắng hơn nữa Hay là con sang

Ông Nam chưa nói hết câu, B c ắ

đã vùng vằng đứng dậy và làu bàu:

- Thôi, bố đừng nói đến chuyện học hành của con nữa!

leo

Núi cắt lời

Một hụm cụ tụi gọi tụi đến bờn cười hỏi:

- Hồng! Mày cú muốn vào Thanh Hoỏ chơi với mẹ mày khụng?

(…) Nhận ra những ý nghĩ cay độc trong giọng núi và nột mặt rất kịch của cụ tụi kia, tụi cỳi đầu khụng đỏp … Nhưng đời nào tỡnh thương yờu và lũng kớnh mến mẹ tụi lại bị những rắp tõm tanh bẩn xõm phạm đến (…)

Tụi cũng đỏp lại cụ tụi:

- Khụng! Chỏu khụng muốn vào Cuối năm thế nào mợ chỏu cũng

về.

Cụ tụi hỏi luụn, giọng vẫn ngọt:

- Sao lại khụng vào? Mợ mày phỏt tài lắm, cú như dạo trước đõu!

… Cụ tụi liền vỗ vai tụi cười mà núi rằng:

- Mày dại quỏ, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ

mày may vỏ sắm sửa chovà thăm em bộ chứ.

(…) Tụi cười dài trong tiếng khúc, hỏi cụ tụi:

-Sao cụ biết mợ con cú con?

( …)

Cụ tụi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhỡn vào mặt tụi, nghiờm nghị:

- Vậy mày hỏi cụ Thụng – tờn người đàn bà họ nội xa kia – chỗ ở

của mợ mày, rồi đỏnh giấy cho mợ mày, bảo dự sao cũng phải về Trước sau cũng một lần xấu, chó nhẽ bỏn xới mói được sao?

Tỏ sự ngậm ngựi thương xút thầy tụi, cụ tụi lại chập chừng tiếp:

- Mấy lại rằm thỏng tỏm này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dự sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày cũng cũn phải cú họ, cú hàng, người ta hỏi đến chứ?

 Thể hiện thỏi độ …

 Tụn trọng vai xó hội, giữ thỏi

độ lễ phộp

Trang 4

TiÕt 111 Héi tho¹i (tiÕp theo)

1 Ví dụ: SGK/92,93

2 Nhận xét:

- Người cô: có 6 lượt

Bé hồng: có 2 lượt

 Lượt lời hội thoại

- Có 2 lần bé Hồng im lặng

khi đến lượt lời của mình

 Thể hiện thái độ

- Bé Hồng không cắt lời

của người cô khi người cô

đang nói

 Tôn trọng vai xã hội,

giữ thái độ lễ phép

3 Bài học: Ghi nhớ (102)

Ghi nhớ :

* Trong hội thoại, ai cũng được nói Mỗi lần có người tham gia hội thoại nói được gọi là một lượt lời.

* Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt lời của người khác, tránh nói tranh, cắt lời hoặc chêm vào lời người khác.

* Nhiều khi, im lặng đến lượt lời của mình cũng là một cách biểu thị thái độ

Trang 5

1 Vớ dụ: SGK/92,93

2 Nhận xột:

- Cú 2 lần bộ Hồng im lặng

khi đến lượt lời của mỡnh

 Thể hiện thỏi độ

- Bộ Hồng khụng cắt lời

của người cụ khi người cụ

đang núi

 Tụn trọng vai xó hội,

giữ thỏi độ lễ phộp

Bài tập trắc nghiệm: Chọn đáp án đúng nhất cho mỗi câu hỏi dưới đây.

1 Thế nào là hành vi “cướp lời” (xét theo cách hiểu về lượt lời) ?

A Nói tranh lượt lời của người khác.

B Nói khi người khác đã kết thúc lượt lời của họ.

C Nói khi người khác chưa kết thúc lượt lời của họ.

D Nói xen vào khi người khác không yêu cầu.

2 Cha mẹ đang bàn bạc với nhau về việc tổ chức

nuôi gà Người con ngồi gần đó nói xen vào câu chuyện khiến cha mẹ bực mình Trong hội thoại, hiện tượng đó được gọi là hiện tượng gì?

A Nói leo C Tranh lựơt lời

B Cướp lời D Nói hỗn

ca

Trang 6

1 Vớ dụ: SGK/92,93

2 Nhận xột:

đang núi

3 Trong một buổi thảo luận ở lớp ,cô giáo yêu

cầu học sinh A phát biểu ý kiến về một vấn

đề, A chưa kịp trình bày thì học sinh B vội vàng đưa ra ý kiến của mình về lĩnh vực

đó Trong hội thoại hành vi của B được gọi

là hành vi gì?

A Nói leo C Tranh lượt lời

B Cắt lời D Nói hỗn

4 Trong hội thoại , khi nào người nói “ im lặng” mặc dù đến lượt mình ?

A Khi muốn biểu thị một thái độ nhất định.

B Khi không biết nói đều gì.

C Khi người nói đang phân vân, lưỡng lự

D Cả A,B,C

cd

Trang 7

1 Vớ dụ: SGK/92,93

2 Nhận xột:

đang núi

II LUYỆN TẬP:

1 Tìm hiểu tính cách nhân vật qua cách miêu tả cuộc thoại giữa các nhân vật trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ (Tắt đèn Ngô Tất Tố)

Nhõn vật Tớnh cỏch Chị Dậu

Cai lệ

Người nhà

lớ trưởng Anh Dậu

Thụng minh, thỏo vỏt, sắc sảo, biết mỡnh biết người …

Hống hỏch, tàn bạo, lỗ móng

A dua, ăn theo Yếu đuối, nhỳt nhỏt …

Trang 8

1 Vớ dụ: SGK/92,93

2 Nhận xột:

đang núi

2 Phõn tớch lượt lời hội thoại của nhõn vật: Chi Dậu và cỏi Tớ qua trớch đoạn “Tức nước vỡ bờ”

Ban đầu Về sau Ban đầu Về sau

Số l.l

Lý do

Tác dụng

Cố làm cho mẹ vui, khoe

sự tháo vát nên nói nhiều, giọng hồn nhiên

Sợ

hói,

đau

đớn, nên nói ít, nói ngắn

Đau đớn vì sắp mất con nên hầu như

không nói, sau nói rất ít

Nói nhiều, nói dài

để thuyết phục con

Tô đậm nỗi bất hạnh của một đứa trẻ hồn nhiên, ngây thơ sắp phải rời tổ

ấm gia đình

Sự hồn nhiên, ngây thơ, hiếu thảo của

đứa con càng làm cho người mẹ đau lòng hơn khi sắp phải bán nó

7

Trang 9

1 Ví dụ: SGK/92,93

2 Nhận xét:

- Người cô: có 6 lượt

Bé hồng: có 2 lượt

- Có 2 lần bé Hồng im lặng

khi đến lượt lời của mình

 Thể hiện thái độ

- Bé Hồng không cắt lời

của người cô khi người cô

đang nói

 Tôn trọng vai xã hội,

giữ thái độ lễ phép

3 Ý nghĩa sự im lặng của nhân vật “tôi”

4 Tục ngữ phương Tây có câu: Im lặng là vàng Nhưng nhà thơ Tố Hữu lại viết:

Khóc là nhục Rên, hèn Van yếu đuối

Và dại khờ là những lũ người câm Trên đường đi như những bóng âm thầm Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng.

(Liên hiệp lại) Theo em, mỗi nhận xét trên đúng trong những trường hợp nào?

Trang 10

Ghi nhớ :

* Trong hội thoại, ai cũng được nói

Mỗi lần có người tham gia hội thoại

nói được gọi là một lượt lời.

* Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt

lời của người khác, tránh nói tranh,

cắt lời hoặc chêm vào lời người

khác.

* Nhiều khi, im lặng đến lượt lời

của mình cũng là một cách biểu thị

thái độ

* Häc thuộc bài

* Hoµn thµnh c¸c bµi tËp cßn l¹i

* So¹n bµi: “Lựa chọn trật tự từ trong câu”

Hướng dẫn về nhà

Trang 11

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Đông

Tổ: Khoa học xã hội

Trường: THCS Hoà Tiến – Yên Phong – Bắc Ninh

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	398,5 KB