Ôn tập tiếng Việt lớp 9

KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP Khởi ngữ Các thành phần biệt lập Tình thái Cảm thán Gọi – đáp Phụ chú Là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài được nói đến trong câ

Trang 1

TrườngưTHCSưLiênưBảoư–ưThànhưphốưVĩnhưyên

Trang 2

? XÁC ĐỊNH HÀM Ý TRONG CÂU IN ĐẬM SAU

A: Mai về quê với mình đi!

B: Tiếc quá, ngày mai mình phải đi thi học sinh giỏi.

Hàm ý: Từ chối lời mời của bạn A

? KỂ TÊN CÁC ĐƠN VỊ KIẾN THỨC TIẾNG VIỆT ĐÃ HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN LỚP 9 HỌC KÌ II

Trang 3

Tiết 138 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT LỚP 9

I KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

Khởi ngữ

Các

thành

phần biệt

lập

Tình thái

Cảm thán

Gọi – đáp

Phụ chú

Là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên

đề tài được nói đến trong câu.

Được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu.

Được dùng để bộc lộ tâm lí của người nói(vui buồn mừng giận…)

Được dùng để tạo lập hoặc duy trì cuộc giao tiếp.

Được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.

Trang 4

1

a Xây cái lăng ấy, cả làng phục dịch, cả

làng gánh gạch, đập đá, làm phu hồ cho

nó

(Kim Lân, Làng)

Khởi ngữ

b Tim tôi cũng đập không rõ Dường như,

vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi

biến động chung là chiếc kim đồng hồ

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

Thành phần tình thái

c Đến lượt cô gái từ biệt….Cô nhìn thẳng

vào mắt anh – những người con gái sắp

xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa,

hay nhìn ta như vậy.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Thành phần phụ chú

d – Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm

lên đấy ạ Đi bốn năm hôm mới lên đến

Thành phần gọi đáp

Trang 5

Tình thái Cảm thán Gọi - đáp Phụ chú

2

Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu về truyện ngắn Bến quê của Nguyễn

Minh Châu, trong đó có ít nhất một câu chứa khởi ngữ một câu chứa thành phần tình thái.

Bảng tổng kết về khởi ngữ và các thành phần biệt lập

Xây cái

lăng ấy Dường như vất vả quá Thưa ông

những người

con gái sắp

xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn

ta như vậy

Trang 6

II LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

Các đoạn văn phải phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu trong một đoạn phải phục vụ chủ đề của đoạn văn

Các đoạn văn và các câu phải được sắp xếp theo một trình tự hợp lí

Lặp lại ở câu đứng sau từ ngữ đã có ở câu trước

Sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ đồng nghĩa, trái nghĩa hoặc cùng trường liên tưởng với từ ngữ

đã có ở câu trước

Sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước

Liên kết

nội dung

Liên kết chủ đề

Liên kết lô-gic

Lên kết

hình thức

Phép lặp

Phép đồng nghĩa trái nghĩa và liên tưởng Phép thế

Trang 7

a, Ở rừng mùa này thường như thế Mưa Nhưng mưa đá Lúc đầu tôi không biết Nhưng rồi có tiếng lanh canh gõ trên nóc hang Có cái gì vô cùng sắc xé không khí ra từng mảnh vụn Gió Và tôi thấy đau, ướt ở má.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

b , Từ phòng bên kia một cô bé rất xinh mặc chiếc áo may ô con trai và vẫn còn cầm thu thu một đoạn dây sau lưng chạy sang Cô bé bên nhà hàng xóm đã quen với công việc này Nó lễ phép hỏi Nhĩ: “ Bác cần nằm xuống phải không ạ ?”

(Nguyễn Minh Châu, Bến quê)

c , Nhưng cái “com – pa” kia lấy làm bất bình lắm, tỏ vẻ khinh bỉ, cười kháy tôi như

cưới kháy một người Pháp không biết đến Nã Phá Luân, một người Mỹ không biết đến Hoa Thịnh Đốn vậy! Rồi nói:

- Quên à! Phải, bây giờ cao sang rồi thì để ý đâu đến bọn chúng tôi nữa!

Tôi hoảng hốt, đứng dậy nói :

- Đâu phải thế! Tôi

(Lỗ Tấn, Cố hương)

-> Sử dụng phép nối : nhưng, nhưng rồi, và

-> Sử dụng phép lặp (cô bé), phép thế (cô bé – nó)

-> Sử dụng phép thế (bây giờ chúng tôi nữa – thế!)

1.

Trang 8

2 Ghi kết quả phân tích ở bài tập trên theo mẫu

Phép liên kết

Lặp từ ngữ Đồng nghĩa,

trái nghĩa, và liên tưởng

Từ ngữ

tương ứng

Bảng tổng kết về các phép liên kết đã học

- thế( bây giờ nữa!)

- Nhưng,

nhưng rồi, và

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	367 KB