Ung thư thực quản-Nguyễn Hoàng Bắc

Chẩn đoánChẩn đoán sớm liên quan với việc khám sức khỏe định kỳ sàng lọc ở các đối tượng có nguy cơ cao như người cao tuổi, nghiện thuốc lá, nghiện rượu, người bị béo phì, có bệnh lý thự

UNG THƯ THỰC QUẢN

Nguyễn Hoàng Bắc

Thực quản

Dịch tễ học

Tỉ lệ: Đứng hàng thứ tư sau UT gan,

đại tràng và dạ dày

6/100.000 (Mỹ)

Giới: Nam gấp ba lần nữ

Tuổi: Trung bình 50, tuổi trẻ ít gặp

Yếu tố thuận lợi

Hút thuốc làm tăng rõ rệt khả năng bị ung thư, càng tăng lên khi phối hợp với uống rượu

Bệnh hay gặp ở người béo phì

Viêm thực quản trào ngược, co thắt tâm vị

Ăn ít chất xơ và rau quả

Thói quen ăn uống các thực phẩm có chứa chất nitrosamin như thịt hun khói, rau ngâm giấm

Vị trí ung tổn thương

1/3 trên thực quản là 15%, 1/3 giữa thực quản là 50%, 1/3 dưới thực quản là 35%

Giải phẫu bệnh

Vi theå

Ung thư tâm vị

Triệu chứng

Nuốt khó là triệu chứng thường gặp nhất, lúc đầu thường thấy nuốt khó nhưng không đau, về sau nuốt khó kèm theo đau, lúc đầu khó nuốt với thức ăn rắn, về sau khó nuốt với cả thức ăn lỏng thậm chí nuốt nước bọt cũng thấy khó và đau

Triệu chứng

Khối u ăn lan tới các cơ quan lân cận có thể gặp thêm các triệu chứng khó thở, khàn giọng, ho khan, khạc đàm; đau thượng vị, buồn nôn, nôn, nấc cụt

Khối u ảnh hưởng tới toàn thân làm bệnh nhân sốt, mệt mỏi, xanh xao, ăn uống kém, gầy sút rõ rệt

Chẩn đoán

Chẩn đoán sớm liên quan với việc khám sức khỏe định kỳ sàng lọc ở các đối tượng có nguy cơ cao như người cao tuổi, nghiện thuốc lá, nghiện rượu, người bị béo phì, có bệnh lý thực quản từ trước như viêm trào ngược dạ dày thực quản, tình trạng

dị sản, loạn sản niêm mạc thực quản

Cận lâm sàng

Xquang

Hình ảnh của thể sùi là hình khuyết vì vùng này không có thuốc cản quang do khối u chiếm chỗ Hình khuyết có đường bờ nham nhở

Nội soi thực quản

Thấy trực tiếp tổn thương trên niêm mạc, sinh thiết mô bướu và chụp ảnh lưu lại

Phối hợp X quang và nội soi cho phép có

chẩn đoán chính xác trong hơn 90% các TH Siêu âm qua nội soi là biện pháp tốt để đánh giá độ lan rộng theo chiều ngang của ung thư và cho biết có di căn hạch trong trung thất

Cận lâm sàng

Nội soi

Cận lâm sàng

Hình ảnh học

CT-scan ngực và phần bụng trên để đánh giá độ lan rộng của ung thư

MRI (Magnetic Resonance Imaging) đắt

tiền nhưng không chính xác hơn

PET (Positron Emission Tomography) là kỹ thuật ít xâm hại dùng phát hiện di căn hạch và di căn xa

Cận lâm sàng

Hình ảnh học

Cận lâm sàng

Hình ảnh học

Biến chứng

Tắc nghẽn hoàn toàn

Là diễn biến của bệnh, nghẹn sau đĩ khơng ăn được, chết trong suy kiệt mặc dù cịn thèm ăn.,

Thủng

thủng thực quản vào trung thất gây khĩ thở đột ngột, tràn khí dưới da

Rò thực quản-khí quản

Làm thức ăn vào đường hơ hấp gây viêm phổi, áp-xe phổi

Phẫu thuật

Là phương pháp điều trị chủ yếu mặc dù mổ cắt thực quản do ung thư có rất nhiều tai biến, biến chứng, thời gian sống sót của bệnh nhân không kéo dài và tỷ lệ tử vong cao

Ngay cả khi cắt thực quản chỉ là phương pháp điều trị tạm nhưng nếu thành công thì vẫn là cách

làm cho bệnh nhân thoải mái nhất vì 90% các trường hợp này có thể ăn lại bằng miệng

Phẫu thuật

Ung thư thực quản cổ

Phải cắt thực quản nguyên khối với hầu, mở khí

quản ra da vĩnh viễn và tái tạo ống tiêu hóa bằng một đoạn ruột non (có vi phẫu hỗ trợ tăng cường mạch máu nuôi) hoặc dùng đại tràng nối lên hầu Ung thư 1/3 trên thực quản

Xạ trị được dành ưu tiên cho ung thư 1/3 trên thực quản vì phẫu thuật ít khi lấy hết bướu

Phẫu thuật

Ung thư 1/3 giữa thực quản

Phải cắt toàn bộ thực quản qua 3 đường: Tái tạo đường tiêu hóa bằng ống dạ dày, đại tràng hay ruột non

Dạ dày trong trường hợp này được chọn lựa

ưu tiên vì máu nuôi dồi dào, phẫu thuật dễ thành công

Phẫu thuật

Ung thư 1/3 dưới thực quản

Cắt thực quản-dạ dày và nối dạ dày-thực quản đoạn còn lại

Cắt thực quản không mở ngực (phẫu thuật

Orringer) Phương pháp này tuy không hoàn toàn đạt yêu cầu của nguyên tắc điều trị ung thư nhưng trên thực tế tỏ ra tiện dụng

CẮT THỰC QUẢN NỘI SOI QUA ĐƯỜNG NGỰC

& BỤNG

CẮT THỰC QUẢN NỘI SOI QUA ĐƯỜNG NGỰC

& BỤNG

Vết mổ ở cổ

Bệnh phẩm

Đặt nòng thực quản

Hố trị

Hiệu quả của hóa trị chưa được công nhận, vì vậy hóa trị không được dùng như là phương thức điều trị chủ lực Khi dùng hóa trị trước mổ thì gọi là hóa trị tân hỗ trợ (neoadjuvant)

Hóa trị hỗ trợ sau mổ được cân nhắc

Xạ sau mổ giúp kiểm soát tái phát ung thư tại chỗ Tuy nhiên vẫn còn 15-50% bướu tái

phát và cũng không giúp kéo dài tuổi thọ

Kết quả lâu dài

Tỷ lệ điều trị tận gốc trong trường hợp sớm

không quá 20% và tỷ lệ lành bệnh nói

chung chỉ có 5%

Tại Việt Nam rất hiếm khi sống quá 2 năm sau khi phẫu thuật cắt thực quản thành công

Ung thư thực quản muốn cải thiện kết quả

chủ yếu là phải phát hiện sớm