chuyen de hoa 8

Ph ơng pháp số họcGiải các phép tính Hoá học ở cấp II phổ thông, thông th ờng sử dụng ph ơng pháp số học: Đó là các phép tính dựa vào sự phụ thuộc tỷ lệ giữa các đại l ợng và các phép tí

Mét sè ph ¬ng ph¸p gi¶i to¸n ho¸ häc

th«ng dông

1 Ph ơng pháp số học

Giải các phép tính Hoá học ở cấp II phổ thông, thông th ờng sử dụng ph ơng pháp số học: Đó là các phép tính dựa vào sự phụ thuộc tỷ lệ giữa các đại l ợng và các phép tính phần trăm Cơ sở của các tính toán Hoá học là định luật thành phần không đổi đ ợc

áp dụng cho các phép tính theo CTHH và định luật bảo toàn khối l ợng các chất áp dụng cho cá phép tính theo PTHH Trong ph ơng pháp số học ng ời ta phân biệt một số ph ơng pháp tính sau đây:

a Ph ơng pháp tỉ lệ.

Điểm chủ yếu của ph ơng pháp này là lập đ ợc tỉ lệ thức và sau đó là áp dụng cách tính toán theo tính chất của tỉ lệ thức tức là tính các trung tỉ bằng tích các ngoại tỉ

Thí dụ: Tính khối l ợng cácbon điôxit CO2 trong

đó có 3 g cacbon

Bài giải

1mol CO2 = 44g

xg 3g C

=> x = Vậy, khối l ợng cacbon điôxit là 11g

Thí dụ 2: Có bao nhiêu gam đồng điều chế đ ợc khi

cho t ơng tác 16g đồng sunfat với một l ợng sắt cần thiết

Bài giải

Ph ơng trình Hoá học:

CuSO4 + Fe  FeSO4 + Cu

16g xg

=> x =

Vậy điều chế đ ợc 6,4g đồng

16.64

6, 4

b Ph ơng pháp tính theo tỉ số hợp thức.

Dạng cơ bản của phép tính này tính theo PTHH tức là tìm khối l ợng của một trong những chất tham gia hoặc tạo thành phản ứng theo khối l ợng của một trong những chất khác nhau Ph ơng pháp tìm tỉ số hợp thức giữa khối l ợng các chất trong phản ứng đ ợc phát biểu nh sau:

“Tỉ số khối l ợng các chất trong mỗi phản ứng Hoá học thì bằng tỉ số của tích các khối l ợng mol các chất đó với các hệ số trong ph ơng trình phản ứng” Có thể biểu thị d ới dạng toán học nh sau:

Trong đó: m1 và m2 là khối l ợng các chất, M1, M2 là khối l ợng mol các chất còn n1, n2 là hệ số của PTHH.

Vậy khi tính khối l ợng của một chất tham gia phản ứng Hoá học theo khối l ợng của một chất khác cần sử dụng những tỉ số hợp thức đã tìm

đ ợc theo PTHH nh thế nào ? Để minh hoạ ta xét một số thí dụ sau:

1 1 1

2 2 2

m m n

ThÝ dô 1: CÇn bao nhiªu gam P«tat ¨n da cho ph¶n øng víi 10g s¾t (III) clorua ?

Bµi gi¶i

PTHH:

FeCl3 + 3KOH  Fe(OH)3 + 3KCl

10g ?

TÝnh tØ sè hîp thøc gi÷a khèi l îng Kali hi®r«xit vµ s¾t (III) clorua

MKOH = (39 + 16 + 1) = 56g

* T×m khèi l îng KOH: m

160

162,5

FeCL

3

162,5 162,5

KOH

Fecl m

Thí dụ 2: Cần bao nhiêu gam sắt (III) clorua cho t ơng tác với kalihiđrôxit để thu đ ợc 2,5g Kaliclorua?

FeCl3 + 3KOH  Fe(OH)3 + 3KCl

PTHH: FeCl3 + 3KOH  Fe(OH)3 + 3KCl

Tính tỉ số hợp thức giữa khối l ợng FeCl3 và KCl

; MKCl = 74,5g

* Tính khối l ợng FeCl3 :

FeCL

FeCl

KCl

m

3

162,5

223,5

FeCL

b Giải bài toán tìm thành phần của hỗn hợp bằng ph

ơng pháp đại số.

Bài 3:

Để điều chế được 5,6 lít khí H 2 (ở đktc) người ta làm như sau:

Cho 9,2 gam hỗn hợp hai kim loại kẽm và nhôm phản ứng với dung dịch axit HCl.

1 Viết các phương trình phản ứng xảy ra?

2 Tính khối lượng của hai kim loại trên?

Bài giải:

Phương trình:

Zn + 2HCl  ZnCl 2 + H 2

x mol x mol

2Al + 6HCl  2AlCl 3 + 3H 2

y mol 1,5 y

n H2 = 5,6/22,4 = 0,25 mol

Gọi số mol của kẽm và nhôm là x và y (x>0, y>0) Theo bài ra

ta có:

65.x + 27.y = 9,2 (1)

Theo phương trình phản ứng ta có:

x + 1,5y = 0,25 (2)

Giải (1) và (2) ta được: x = 0,1 ; y = 0.1

m Zn = 0,1 65 = 6,5 gam

m Al = 0,1 27 = 2,7 gam

Bài 4:

Cho 2,4 gam magie vào 0,25 mol axit clohiđric.

1 Tính thể tích khí hiđro thu được ở đktc?

2 Sau phản ứng chất nào còn dư, khối lượng là bao nhiêu?

Bài giải:

n Mg = 2,4/24 = 0,1 (mol)

Phương trình:

Mg + 2HCl  MgCl 2 + H 2

Ban đầu 0,1 mol 0,25 mol

Phản ứng 0,1 mol 0,2 mol 0,1 mol

Sau phản ứng 0 mol 0,05 mol 0,1 mol

Theo phương trình ta thấy axit HCl dư  tính thể tích H 2 theo Mg Theo phương trình ta có: n H2 = n Mg = 0,1 (mol)

Thể tích H 2 là: V = 0,1 22,4 = 2,24 (lít)

Số mol HCl dư là: 0,25 – 0,2 = 0,05 (mol)

Khối lượng HCl dư là: 0,05 36,5 = 1,825 (gam)

ThÝ dô: Hoµ tan trong n íc 0,325g mét hçn hîp gåm 2

muèi Natriclorua vµ Kaliclorua Thªm vµo dung dÞch nµy mét dung dÞch b¹c Nitrat lÊy d - KÕt tña b¹c clorua thu ® îc

cã khèi l îng lµ 0,717g TÝnh thµnh phÇn phÇn tr¨m cña mçi chÊt trong hçn hîp