bài 20: Thấu kính mỏng tiết 1

- Trình bày được khái niệm: quang tâm, trục chính, phụ, tiêu điểm ảnh, tiêu điểm vật, tiêu cự, độ tụ của thấu kính.. - Làm thí nghiệm về tác dụng hội tụ, phân kỳ của mỗi loại thấu kính,

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN

GIÁO ÁN

BÀI 29: THẤU KÍNH MỎNG

(VL 11 BCB, tiết 1)

Giáo viên hướng dẫn: Thầy Trần Viết Thắng Giáo sinh thực tập: Nguyễn Thị Hà My

Thái Nguyên, tháng 07 năm 2011

Tiết 56: Bài 29: THẤU KÍNH MỎNG (tiết 1)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Nêu được cấu tạo và phân loại thấu kính

- Trình bày được khái niệm: quang tâm, trục chính, phụ, tiêu điểm ảnh, tiêu điểm vật, tiêu cự, độ tụ của thấu kính

- Biết sử dụng đường đi của 3 tia sáng đặc biệt: tia qua O, tia song song trục chính, tia qua F

2 Kỹ năng:

Phân biệt được thấu kính hội tụ và thấu kính phân kỳ

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Sử dụng một số mô hình thấu kính giới thiệu cho HS

- Chuẩn bị sẵn các thí nghiệm tạo ảnh bởi thấu kính

- Hình vẽ chuẩn bị sẵn về các đường đi của tia sáng qua thấu kính

2 Học sinh: Ôn lại các kết quả đã học ở bài trước: Khúc xạ ánh sáng, lăng

kính

III Tiến trình dạy học:

1 Hoạt động 1 (4 phút): Ổn định trật tự lớp, kiểm tra bài cũ, đặt vấn đề vào bài mới

+ Ổn định trật tự lớp

+ Kiểm tra bài cũ

? Lăng kính là gì

? Các công thức của lăng kính

+ Lăng kính là một khối chất trong suốt, đồng chất (thủy tinh, nhựa,…), nhưng có dạng lăng trụ tam giác + sini1 = n.sinr1

Sini2 = n.sinr2

A = r1 + r2

D = i1 + i2 - A + Đặt vấn đề vào bài mới:

Thấu kính là bộ phận cơ bản của hầu hết các dụng cụ quang quan trọng như: máy ảnh, kính hiển vi, kính thiên văn

Trong bài học hôm nay, ta sẽ tìm hiểu về thấu kính mỏng Tiết đầu tiên Tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu những kiến thức đại dương về thấu kính

2 Hoạt động 2 (6 phút): Tìm hiểu về thấu kính

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- Cho HS quan sát các

loại thấu kính có dạng

khác nhau để rút ra định

nghĩa thấu kính

- Giới thiệu loại thấu

kính lồi, lõm hình 29.1

Sgk – 181

- Làm thí nghiệm về tác

dụng hội tụ, phân kỳ

của mỗi loại thấu kính,

từ đó rút ra tên gọi thấu

kính hội tụ, thấu kính

phân kỳ

- Quan sát rút ra định nghĩa thấu kính Sgk – 181

- Vẽ hình 29.1 vào vở

- Quan sát thí nghiệm

Nhận xét về tác dụng của mỗi loại thấu kính

I Thấu kính Phân loại thấu kính:

1 Định nghĩa: Sgk - 181

2 Phân loại thấu kính:

- Thấu kính lồi (thấu kính rìa mỏng)

- Thấu kính lõm (thấu kính rìa dày)

Trong không khí:

- Thấu kính hội tụ, ky hiệu

- Thấu kính phân kỳ, ky hiệu

ĐVĐ: Chúng ta vừa đi tìm hiểu về cấu tạo và phân loại thấu kính Tiếp đến

ta đi tìm hiểu khái niệm quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện, tiêu cự, độ tụ của thấu kính Trước hết ta đi khảo sát thấu kính hội tụ

3 Hoạt động 3 (15 phút): Tìm hiểu khái niệm quang tâm, trục:

- Cho học sinh

quan sát thấu kính

hội tụ rất mỏng,

chỗ chính giữa

của thấu kính có

bề dày rất nhỏ, có

thể coi là một

điểm, gọi là

quang tâm O

- Thông báo định

nghĩa trục chính,

trục phụ

(Các đường thẳng

đi qua quang tâm

và không trùng

với trục chính

được gọi là các

trục phụ)

- Cho HS lên làm

thí nghiệm chiếu

tia sáng tới quang

tâm của thấu kính

dưới những góc

- Quan sát, chú y lắng nghe

- Đường thẳng nối tâm của hai chỏm cầu gọi là trục chính của thấu kính

Trong TH thấu hính có một mặt cầu

và một mặt phẳng thì trục chính là đường thẳng đi qua tâm của mặt cầu

và vuông góc với mặt phẳng

- Quan sát thí nghiệm, rút ra nhận xét:

Mọi tia sáng qua quang tâm của thấu kính đều truyền thẳng

- Quan sát thí nghiệm và nhận xét

II Khảo sát thấu kính hội tụ:

1 Quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện:

a) Quang tâm:

- Quang tâm: điểm chính giữa của thấu kính

- Tính chất: mọi tia tới qua

quang tâm đều truyền thẳng b) Tiêu điểm, tiêu diện:

* Tiêu điểm ảnh chính:

F/ làtiêu điểm ảnh chính.

* Tập hợp các tiêu điểm (ảnh, vật) tạo thành tiêu diện (ảnh, vật)

Truc chinh

Truc Phu O

khác nhau Nhận

xét?

- Làm thí nghiệm

chiếu vào thấu

kính hội tụ một

chùm sáng song

song với trục

chính Ghi lấy

điểm hội tụ F’ của

chùm tia ló trên

bảng quang học

- Chiếu vào thấu

kính hội tụ một

chùm sáng song

song với trục

chính nhưng với

những góc tới

khác nhau Mỗi

lần ghi lại các

điểm hội tụ F1’,

F2’…

- Rút ra khái niệm

tiêu điểm vật

chính, tiêu điểm

vật phụ

- Yêu cầu Hs trả

lời câu C2

F1'

'

- Thông báo khái

niệm về tiêu diện

4 Hoạt động 4 (5 phút): Tìm hiểu khái niệm tiêu cự, độ tụ

- Thông báo khái niệm

tiêu cự f =

- Làm thí nghiệm: với 2

thấu kính có tiêu cự

khác nhau, thấu kính

nào có khả năng hội tụ

chùm sáng mạnh hơn?

- Thông báo về khái

- Thấu kính hội tụ f > 0

- Quan sát thí nghiệm

và trả lời: thấu kính có f càng nhỏ thì khả năng hội tụ chùm sáng càng mạnh

1

D f

=

D > 0

2 Tiêu cự, độ tụ: a) Tiêu cự:

(1)

TKHT f > 0, đơn vị: m b) Độ tụ

1

D f

= (2)

D > 0, đơn vị: dp (m-1)

OF’

f = OF’

niệm độ tụ D, đơn vị

của f, D

5 Hoạt động 5 (13 phút): Tìm hiểu về thấu kính phân kỳ

- Yêu cầu HS

dự đoán khi

chiếu tia sáng

qua quang tâm

O của TKPK

thì tia ló sẽ đi

thế nào?

- Thí nghiệm

kiểm chứng và

đưa ra nhận

xét: Mọi tia

tới qua quang

tâm O đều

truyền thẳng

- Làm thí

nghiệm: chiếu

vào TKPK

một chùm tia

sáng song

song

- Thông báo

khái niệm D, f

của TKPK

- Phân biệt

- Dự đoán

- Quan sát

III Khảo sát thấu kính phân kỳ:

f < 0, D < 0

* So sánh phân biệt thấu kính hội

tụ, thấu kính phân kỳ

TKHT và

TKPK?

6 Hoạt động 6 (2 phút): Tổng kết, củng cố bài học:

- Đọc phần tổng kết bài học ở Sgk (trước phần công thức về thấu kính)

- BTVN: 1, 2, 3 Sgk và đọc trước phần còn lại của bài

- Nhận xét tiết học và rút kinh nghiệm giờ dạy:

………

………

………

………

………

………