- Xác định cấu tạo của hệ hay điều kiện của vật để ảnh có những đặc điểm cho trước.. - Thiết lập hệ thức liên lạc giữa cấu tạo của hệ và đặc điểm của vật thỏa mãn một tính chất của ảnh..
Trang 1Dạng 3: Hệ thấu kính ghép cách quãng
Lý thuyết:
- Với mỗi thấu kính, áp dụng các công thức về ảnh:
f
d f d f
f d
d k
f
d
df
d
' '
- Mối quan hệ giữa vị trí ảnh đối với thấu kính trước và vị trí vật đối với thấu kính kế tiếp: d2 = l - d1'; với
l là khoảng cách giữa hai thấu kính.
- Độ phóng đại của ảnh sau cùng so với vật:
1 2 1 1
1 2
2
1 1 1
1
AB
B A B
A
B A B
A
B A AB
B
A
n n
n n n
n
n n n
n
* Chú ý: Các bài toán thường gặp là:
- Xác định vị trí, tính chất, độ phóng đại của ảnh
- Xác định cấu tạo của hệ hay điều kiện của vật để ảnh có những đặc điểm cho trước
- Thiết lập hệ thức liên lạc giữa cấu tạo của hệ và đặc điểm của vật thỏa mãn một tính chất của ảnh
Bài tập
Bai 1: Cho hệ thấu kính L1 và L2 ghép đồng trục Các tiêu cự là f 1 = 20cm và f 2 = 10cm Khoảng cách
giữa hai quang tâm O 1 O 2 = l = 30cm Vật phẳng nhỏ AB đặt rên trục chính, vuông góc với trục chính và
ỏ trước L1, cách L1 là 20cm
a, Xác định vị trí sau cùng của vật, vẽ ảnh
b, Tìm vị trí phải đặt vật và vị trí của ảnh sau cùng biết rằng ảnh này là ảo và bằng hai lần vật
HD:
AB A B A B
d2' = -10cm; k = k1k2 = 1/2
b, d2' <0; |k| = 2
;
2
=> d11 = 35cm => d21 = -50/3cm
d12 = 45cm => d22 = 6cm (loại)
Bài 2: Cho hệ quang học gồm thấu kính f 1 = -30cm đặt trước thấu kính f 2 = -10cm; khoảng cách giữa hai
thấu kính O 1 O 2 = l.
a, Vật AB đặt trước thấu kính thứ nhất khoảng d1 = 36cm Xác định ảnh cuối cùng A2B2 của AB tạo bởi
hệ với l = 70cm Tìm giá trị của l để A2B2 là ảnh thật
b, Với giá trị nào của l thì số phóng đại ảnh của hệ thấu kính không phụ thuộc vào vị trí của vật.
HD:
AB A B A B =>d2' = -11cm; k = 1/2
Để A2B2 là ảnh thật thì
'
170
b,
1 1
2
1 1
2 1
d f
f f k
Để k không phụ thuộc vào d 1 thì: f 1 + f 2 -l = 0 =>l = f 1 + f 2 (Khi đó F1' F2)
Bài 3: Một vật phẳng nhỏ AB đặt trên trục chính của một thấu kính hội tụ O2 có tiêu cự f 2 = 15cm và các
thấu kính 49cm Đặt xen giữa vật và thấu kính O2 một thấu kính O1 Khi khoảng cách giữa hai thấu kính
là 28cm người ta thu được một ảnh cuối cùng gấp 3 lần vật
/tmp/jodconverter_02d27f7a-6621-4170-9fe6-ea912b4eb527/tempfile_1680.doc
Trang 2Dạng 3: Hệ thấu kính ghép cách quãng
Xác định tiêu cự f 1 của thấu kính O1
AB A B A B
1
k
15(21 )
34 273
k
mà |k | = 3 => 1
1
15
3
34 273
f
f =>f 1 = 273/39 = 7cm; f 2 = 273/29 = 9,4cm
/tmp/jodconverter_02d27f7a-6621-4170-9fe6-ea912b4eb527/tempfile_1680.doc