Bài 22 lớp 11

CHƯƠNG II VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỶ XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT 1918BÀI 22: XÃ HỘI VIỆT NAM TRONG CUỘC KHAI THÁC LẦN THỨ NHẤT CỦA THỰC DÂN PHÁP Giáo viên: Hoàng Mạnh Hùng M«n

CHƯƠNG II VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỶ XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1918)

BÀI 22: XÃ HỘI VIỆT NAM TRONG CUỘC KHAI THÁC LẦN THỨ NHẤT CỦA THỰC DÂN PHÁP

Giáo viên: Hoàng Mạnh Hùng

M«n Lich sö - 12A1

Sơ đồ bộ máy thống trị của Pháp ở Đông Dương

TOÀN QUYỀN ĐÔNG DƯƠNG

Bộ máy chính quyền cấp Xã, Thôn (Bản xứ)

Bộ máy chính quyền cấp Tỉnh, Huyện (Pháp + Bản xứ)

Bộ máy chính quyền cấp Kì (Pháp)

Bắc Kì

(Thống sứ)

Trung Kì (Khâm sứ)

Nam Kì (Thống đốc)

Lào (Khâm sứ)

Cam-pu-chia (Khâm sứ)

Sơ đồ tổ chức nhà nước Việt Nam

TOÀN QUYỀN ĐÔNG DƯƠNG

(PHÁP)

BẮC KÌ

(Thống sứ Pháp)

TRUNG KÌ (Khâm sứ Pháp)

NAM KÌ (Thống sứ Pháp)

PHỦ, HUYỆN, CHÂU (PHÁP+BẢN XỨ)

LÀNG XÃ (BẢN XỨ)

1.Những chuyển biến về kinh tế

a.Chính sách khai thác thuộc địa của Pháp ở Việt Nam

Năm 1897, toàn quyền Đu-me thiết kế và tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất

Các chính sách khai thác?

* Các chính sách khai thác của Pháp:

- Nông nghiệp:

Đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất:

Pháp ép triều đình Nguyễn “nhượng” quyền “khai khẩn đất hoang” cho chúng

+ Ở Bắc kì, 1902 Pháp chiếm 182 nghìn hecta

+ Ở Nam kì: Giáo hội Pháp chiếm ¼ ruộng đất.

Số liệu ruộng đất bị Pháp chiếm

ha

Năm

Cả nước (301.000 ha)

Bắc Kì (470.000 ha) Nam Kì

(1.528.000 ha)

- Công nghiệp:

+ Khai thác than, kim loại, một số ngành khác như: xi măng, điện, nước…

+ Không đầu tư phát triển công nghiệp nặng

Tổng sản lượng khai thác than

285.915 tấn 415.000 tấn 500.000 tấn

Tấn

Năm

0 50000

- Năm 1913, công ty than Hồng Gai đã thu lãi 2,5 triệu phrăng Từ năm 1904, tư bản Pháp cũng khai thác mỏ thiếc ở Tĩnh Túc ( Cao Bằng) kẽm ở Bắc Kạn, đá quí ở Thanh Hoá

- Trong công nghiệp chế biến năm 1903 có 82 nhà máy, năm 1914, có trên 130 nhà máy dệt, xi măng, giấy … Một

số trung tâm công nghiệp như Hải Phòng, Hồng Gai, Hà Nội, Nam Định, Vinh- Bến Thuỷ, Đà Nẵng, Sài Gòn đã dần hình thành…

- Thương nghiệp: Độc chiếm thị trường, nguyên liệu

và thu thuế

- Giao thông vận tải: xây hệ thống giao thông vận tải để phục vụ khai thác lâu dài và mục đích quân sự.

+ Đường Sắt

+ Đường bộ

+ Đường thuỷ

b Tác động:

Với những chính sách khai thác của Pháp đã tác động

đến nền kinh tế nước ta như thế nào?

Bảng so sánh cơ cấu kinh tế Việt Nam trước và trong cuộc khai

thác thuộc địa lần thứ nhất

Thời gian Trước cuộc khai thác Sau cuộc khai thác

Cơ cấu kinh tế

Thời gian Trước cuộc khai thác Sau cuộc khai thác

Cơ cấu

kinh tế Chủ yếu là nông nghiệp, công

nghiệp,thương nghiệp kém phát triển

Công nghiệp, thương nghiệp, giao thông vận tải bước đầu phát triển,

nhưng nông nghiệp vẫn là chủ yếu

+ Nền sản xuất tư bản chủ nghĩa được du nhập vào Việt Nam.

+ Nền kinh tế Việt Nam có sự tiến bộ nhất định

- Tích c cực

- Tiêu cực:

+ Tài nguyên thiên nhiên bị vơ vét

+ Nông nghiệp dậm chân tại chỗ, nông dân bị bóc lột tàn

Những chuyển biến về kinh tế trên có lợi cho

ai (Pháp hay nhân dân Việt nam) ?

Đồn điền café

Rượu, giấy, diêm

Bông, vải , sợi, rựơu Gỗ,

diêm

Đđiền chè, café

Đđiền caosu

Đđiền

bia, xay xát, sửa chữa tàu

Xuất cảng

Thiếc, chì,kẽm

Than đá

Sợi, ximăng, sửa chữa tàu

Xuất cảng

Các nguồn

lợi của Pháp

ở Việt Nam

Nhóm II:

Cuộc khai thác thuộc địa của Pháp đã làm nảy sinh những lực lượng xã hội mới nào? Nguyên nhân làm nảy sinh những lực lượng xã hội mới này?

2 Những chuyển biến về xã hội

Nhóm I:

Trong xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX còn tồn tại các giai cấp cũ không? Đó là những giai cấp nào? Thân

phận của họ có gì khác trước?

- Là tay sai của Pháp => giàu có

- Một số địa chủ vừa và nhỏ bị đế quốc chèn ép

=> ít nhiều có tinh thần dân tộc.

-Mất ruộng đất => bị bần cùng hóa

- Phần lớn là tá điền, một số trở thành công nhân

trong các đồn điền, hầm mỏ, nhà máy.

- Là lực lượng to lớn trong phong trào yêu nước.

- Xuất thân từ những người buôn bán, địa chủ

phong kiến hóa, sĩ phu yêu nước tiến bộ.

- Bị chèn ép nặng nề, ít có khả năng cạnh tranh.

→ Có ý thức dân tộc -> là cơ sở thuận lợi để tiếp thu khuynh hướng DCTS từ bên ngoài.

- Thành phần: tiểu thương, viên chức nhà báo,

học sinh, sinh viên…

- Có ý thức dân tộc, dễ tiếp thu trào lưu tư tưởng

tiến bộ từ bên ngoài

Giai

Cấp

cũ

Địa chủ PK

Nông dân

Tầng

lớp

mới

Công nhân

Tư sản

Tiểu Tư sản

-Vừa mới ra đời còn non trẻ.

- Chịu 2 tầng áp bức ( thực dân và phong kiến ).

-Sớm có tinh thần đấu tranh chống áp bức dân

tộc và áp bức giai cấp.

Thế nào là XH thuộc địa nửa phong kiến?

>< giai cấp

Dân tộc Việt Nam >< TD Pháp

Nông dân >< Địa chủ pk Công nhân >< Địa chủ pk, T ư sản

2