Không thấy mầm bệnh Không thấy khuẩn lạc Lọc qua nến lọc vi khuẩn Qua thí nghiệm trên, em có nhận xét gì về kích thước, cấu tạo, cách dinh dưỡng của virut?. KHÁI NIỆM 1.Khái niệm V i
Trang 2Các bệnh nhân được điều trị trong dịch cúm năm 1918
tại một khu ở Fort Riley Kansas.
Cảnh sát tại thành phố Seattle (Mỹ) đeo khẩu trang do Tổ chức
Chữ thập đỏ sản xuất để đối phó với đại dịch cúm 1918 Ảnh:
Reuters Bệnh Sars Bệnh AIDS
Tác nhân gây nên các bệnh này?
Virut
Trang 4BÀI 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I KHÁI NIỆM
Trang 5- Năm 1892 nhà KH
người Nga D.I.Ivanopxki
phát hiện virut khi
người Anh Twort phát
hiện ra virut ở vi khuẩn
-> phage
D.I.Ivanopxki
Trang 6Không thấy
mầm bệnh
Không thấy khuẩn lạc
Lọc qua nến lọc vi khuẩn
Qua thí nghiệm trên, em có nhận xét
gì về kích thước, cấu tạo, cách dinh dưỡng của virut ?
Rất nhỏ bé, nhỏ hơn rất nhiều so với kích thước của
vi khuẩn.
Thí nghiệm của Ivanopxki (1892)
Sống kí sinh Cấu tạo đơn giản
Trang 7BÀI 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I KHÁI NIỆM
1.Khái niệm
V irut là thực thể chưa có cấu tạo tế bào, có kích thước siêu nhỏ (10nm → 100nm) và có cấu tạo rất đơn giản gồm lõi axit nuclêic và vỏ prôtêin.
2 Đặc điểm
- Kích thước siêu nhỏ, không có cấu tạo tế bào
- Chỉ chứa 1 loại axit nuclêic (ADN hoặc ARN)
- Để nhân lên virut phải nhờ bộ máy của tế bào,
vì thế chúng là kí sinh nội bào bắt buộc.
Trang 8
II CẤU TẠO
BÀI 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I KHÁI NIỆM
Trang 9II CẤU TẠO
BÀI 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I KHÁI NIỆM
1 Lõi axit nuclêic
Trang 10Bộ gen (ADN) ADN
ARN
Hệ gen của virut có gì khác so với hệ gen của sinh vật nhân thực ?
Hệ gen của virut có thể
là ADN hoặc ARN chuỗi
đơn hoặc chuỗi kép
Hệ gen của sinh vật
nhân thực luôn là ADN
chuỗi kép
Trang 11BÀI 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I KHÁI NIỆM
II CẤU TẠO
1 Lõi axit nuclêic
Hệ gen của virut có thể là ADN hoặc ARN
chuỗi đơn hoặc chuỗi kép
2 Vỏ capsit
Trang 12Vỏ capsit của virut được cấu tạo như thế
nào?
Kích thước của virut
và số lượng capsôme có quan hệ với nhau như thế
nào ?
Capsôme
- Kích thước virut càng lớn thì số lượng capsôme càng nhiều
Trang 13Lừi Axit nuclờic
Vỏ Prụtờin (capsit)
- Là lớp lipit kép và prôtêin tương tự màng sinh
chất → bảo vệ virut
Làm nhiệm vụ khỏng nguyờn, giỳp virut bỏm vào TB chủ
Trang 14BÀI 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I KHÁI NIỆM
II CẤU TẠO
1 Lõi axit nuclêic
2 Vỏ capsit
-Vỏ (Capsit) được cấu tạo từ những đơn vị prôtêin
gọi là Capsome.
- Lõi Axit nuclêic + Vỏ Prôtêin -> Nuclêôcapsit
- Vỏ ngoài là lớp lipit kép và prôtêin trên bề mặt
có các gai glicôprôtêin
Trang 15Vỏ ngoài: là lớp lipit kép và protein
trên bề mặt có các gai glicoprotein
Virut trần
Virut
có vỏ ngoài
Sơ đồ cấu trúc các loại virut
Trang 16ARN chủngA
Prôtêin chủng B
Chủng A
Nhân lên
Virut lai Chủng A
Chủng B
SƠ ĐỒ THÍ NGHIỆM CỦA FRANKEN VÀ CONRAT
Thành phần nào quy định đặc điểm di truyền của virut? Axit nuclêic quy định mọi đặc tính của virut
Trang 17BÀI 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I KHÁI NIỆM
II CẤU TẠO
III HÌNH THÁI CỦA VIRUT
Trang 18thuốc lá Virut đậu mùa
Về hình thái, virut có những loại cấu trúc nào?
Trang 201 Cấu trúc xoắn
Virut khảm thuốc lá Virut dại
Trang 212.Cấu trúc dạng khối
Virut hecpet Virut bại liệt
Trang 22Phagơ T2
3 Cấu trúc dạng hỗn hợp
Trang 23- Capsôme sắp xếp theo chiều xoắn của axit nuclêic.
- Virut có hình que hay hình sợi hoặc hình cầu
- Đầu có cấu trúc khối chứa axit nuclêic, đuôi có cấu trúc xoắn
- Capsôme sắp xếp theo hình khối đa diện với 20 mặt tam giác đều
- VR đậu mùa, phagơ,…
Trang 24BÀI 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I KHÁI NIỆM
II CẤU TẠO
III HÌNH THÁI CỦA VIRUT
- Virut có kích thước siêu nhỏ
- Chưa có cấu tạo tế bào hạt virut.
Trang 25BÀI 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I KHÁI NIỆM
II CẤU TẠO
III HèNH THÁI CỦA VIRUT
Em cú đồng ý với ý kiến cho rằng virut là thể vụ sinh?
Trong tế bào chủ, virut hoạt động như một thể sống,
ngoài tế bào lại như một thể vô sinh
Theo em cú thể nuụi virut trờn mụi trường nhõn tạo
như nuụi vi khuẩn được khụng?
- Khụng thể nuụi cấy được vỡ virut là kớ sinh nội bào
bắt buộc, chỳng chỉ nhõn lờn được trong tế bào sống.
Khi ở ngoài tế bào, virut biểu hiện như thể vụ sinh: Cú thể tỏch ARN ra khỏi vỏ prụtờin và khi trộn lại thỡ cú thể lắp rỏp tạo thành virut hoàn chỉnh Biểu hiện giống chất húa học Khi nhiễm vào tế bào, chỳng lại biểu hiện như thể sống: Cú thể nhõn lờn, tạo virut mới.
Trang 26Nêu điểm khác biệt giữa virut và vi khuẩn bằng cách điền chữ “có” hay “không” vào bảng dưới đây:
Có cấu tạo tế bào
Chỉ chứa ADN hoặc
ARN Chứa cả ADN và ARN
Chứa ribôxôm Sinh sản độc lập
Không
Không Không
Không Không
Có Có
Có Có Có
Trang 27→ Cã thÓ ph©n lo¹i dùa trªn 4 tiªu chí :
virut ARN
2 C¨n cø vµo vá ngoµi virut trần
virut có vỏ
Trang 283 Căn cứ vào hình dạng virut xoắn
virut khối
virut hỗn hợp
4 Căn cứ vào tế bào chủ mà virut kí sinh
virut động vật Virut thực vật Virut vi sinh vật
Trang 29Câu 1 Virut là dạng sống đặc biệt do chúng
A chưa có cấu tạo tế bào.
Trang 30C©u 2 Bé gen cña virut lµ:
Trang 31Câu 3 Câu có nội dung đúng sau đây là:
A Virut gây bệnh ở người luôn có chứa ADN.
B Virut gây bệnh ở vật nuôi không có vỏ capsit.
C Virut gây bệnh ở thực vật thường chỉ có ARN.
D Phagơ T2 không có bộ gen.
C Virut gây bệnh ở thực vật thường chỉ có ARN.
Trang 32Câu 4 Virut nào sau đây có dạng cấu trúc xoắn?
A Virut bại liệt, cúm, đậu mùa.
B Virut đốm thuốc lá, sởi, cúm.
C Virut đốm thuốc lá, mụn cơm.
D Virut dại, đậu mùa, quai bị.
B Virut đốm thuốc lá, sởi, cúm.
Trang 33Cấu trúc hỗn hợp
Cấu trúc xoắn
Cấu trúc khối
Capsôme sắp xếp theo chiều xoắn của axit
nuclêic
Capsôme sắp xếp theo hình khối đa diện với 20 mặt tam giác đều
Đầu có cấu trúc khối chứa axit nuclêic gắn với đuôi
Capsôme sắp xếp theo chiều xoắn của axit
nuclêic
Cấu trúc xoắn
Cấu trúc khối
Cấu trúc hỗn hợp