BAI 43. CAU TRUC VIRUT

Khái niệm Đặc điểm: - Kích thước siêu nhỏ, không có cấu tạo tế bào - Chỉ chứa một loại axit nucleic AND hoặc ARN - Sống kí sinh bắt buộc.. Virut là một thực thể sống chưa có cấu tạo tế

BÖnh Sars

BÖnh AIDS

BÖnh cóm gµ

Đặc điểm chung các loại bệnh này là gì ? Tác nhân gây bệnh: Virut

Lá cây thuốc lá bệnh

TN của Ivanôpxky (1892)

Nghiền Dịch chiết

Soi dưới kính hiển vi quang học

Không thấy mầm bệnh

Lọc qua nến lọc VK Dịch lọc

Nuôi trên

mt thạch

Không thấy khuẩn lạc

Nhiễm vào lá cây lành

Cây vẫn bị bệnh (VR)

I KHÁI NIỆM

1 Sự phát hiện virut

2 Khái niệm

 Đặc điểm:

- Kích thước siêu nhỏ, không có cấu tạo tế bào

- Chỉ chứa một loại axit nucleic (AND hoặc ARN)

- Sống kí sinh bắt buộc

Virut là một thực thể sống chưa có cấu tạo tế

bào,kích thước siêu nhỏ và có cấu tạo rất đơn giản,

hệ gen chỉ chứa một loại axit nuclêic (AND hoặc

ARN) được bao bọc bởi phân tử prôtêin

Dựa vào hình thái ngoài, chia virut làm 3 loại

- Cấu trúc xoắn ( Virut khảm thuốc lá)

- Cấu trúc khối gồm virut trần ( Virut Ađênô) và virut có vỏ ngoài ( Virut HIV, virut viêm não, virut dại)

- Cấu trúc hổn hợp ( phagơ T2)

II HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO

1 Hình thái

Virut viªm n·o

Phage T2

Virut kh¶m

thuèc l¸

Virut Ađêno

Đặc điểm

Loại virut

Hình dạng nuclêic Axit Vỏ prôtêin Vỏ ngoài

Virut hình trụ

xoắn (TMV)

Virut

khối

đa

diện

Virut Ađênô

Virut HIV Virut dạng

phối hợp

(Phage T2)

Dựa vào thơng tin hình 43 hãy điền vào bảng sau :

Đặc điểm

Loại virut

Hình dạng nuclêic Axit Vỏ prôtêin Vỏ ngoài

Virut hình trụ

xoắn (TMV)

- Hình trụ ARN

xoắn đơn

Nhiều capsome ghép đối xứng với nhau thành vòng xoắn

Không có

Virut

khối

đa

diện

Virut Ađên ô

-20 mặt, mỗi mặt là một tam giác đều,

ADN xoắn kép

Mỗi tam giác đều được cấu tạo bởi chuỗi capsome

Không có

Virut HIV

-Hình cầu 2 sợi

ARN đơn

Capsome ghép với nhau.

Có

Virut dạng

phối hợp

(Phage T2)

- Đầu hình khối

đa diện

- Đuôi hình trụ

ADN xoắn kép

Đầu do các capsome hình tam giác ghép lại

Không có

2 Cấu tạo

- Lõi axit nuclêic ( bộ gen ) chỉ chứa ADN hoặc ARN

-Vỏ prôtêin: được cấu tạo từ các đơn vị capsôme, mang

thành phần kháng nguyên và có tác dụng bảo vệ lõi axit nuclêic.

Tổ hợp axit nuclêic và vỏ capsôme là nucleôcapsit

Một số virut có vỏ ngoài cấu tạo từ lipit kép và prôtêin Trên vỏ ngoài có gai glicôprôtêin vai trò là kháng nguyên và giúp virut bám trên bề mặt tế bào chủ

Axit nuclêic

Vỏ prôtêin

Vỏ ngoài

Gai glicôprôtêin Capsôme

Virut trần

III PHÂN LOẠI VIRUT

-Dựa vào đặc điểm loại axit nucleic của chúng:

chứa AND hay ARN, mạch đơn hay kép

- Dựa vào đặc điểm vỏ protein, vật chủ, phương

tiện lây truyền…tuỳ theo mục đích nghiên cứu

- Dựa vào vật chủ để phân loại:

 Virut ở người và động vật

 Virut ở vi sinh vật

 Virut ở thực vật .

Câu 1 Virut là :

a Một dạng sống đặc biệt chưa có cấu tạo

tế bào

b Chỉ có vỏ protein và lõi axit nucleic

c Sống kí sinh bắt buộc

d Cả a,b và c

Hãy chọn phương án đúng nhất

Câu 2 Virut ở người và động vật có bộ gen :

a AND

b ARN

c AND hoặc ARN

Câu 3 Virut có cấu tạo:

a Có vỏ prôtêin và axit nuclêic, có thể có

vỏ ngoài

b Có vỏ prôtêin và AND

c Có vỏ prôtêin và ARN

d Có vỏ prôtêin ,ARN và có thể có vỏ

ngoài