VIRUT VÀ BỆNH TRUYỀN NHIỄM BÀI 43 : CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT I.. Kiến thức - Học sinh trình bày được khái niệm virut, mô tả được hình thái và cấu tạo 3 loại virut điển hình.. HÌNH THÁI
Trang 1VIRUT VÀ BỆNH TRUYỀN NHIỄM BÀI 43 : CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
I MỤC TIÊU, YÊU CẦU
1 Kiến thức
- Học sinh trình bày được khái niệm virut, mô tả được hình thái và cấu tạo 3 loại virut điển hình
- Học sinh giải thích được vì sao không gọi virut là cơ thể sống mà gọi là một dạng sống
2 Kĩ năng
- Phân tích ,tổng hợp, khái quát hóa, tư duy lôgic, so sánh thảo luận nhóm
3 Vận dụng
- Học sinh biết ứng dụng kiến thức đã học để phòng tránh bệnh virut
II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
- Vấn đáp tái hiện, tìm tòi và nghiên cứu
- Kết hợp với hoạt động nhóm của học sinh
III CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
- GV: Phóng to sơ đồ hình vẽ trong SGK của bài học
- HS: Tự nghiên cứu bài mới
IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1 Ổn định lớp:1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
3 Bài mới
- Đặt vấn đề
GV cho HS xem một số tranh ảnh về virut gây hại…và đặt vấn đề: Virut là gì? Tại sao virut là nguyên nhân gây bệnh nguy hiểm nhất ?
-Triển khai bài mới
T
- Gọi hs đọc lược sử
nghiên cứu virut - Tham khảo SGK 1 Sự phát hiện virut :SGK
2 Khái niệm :
Trang 2- Virut là gì ? virut có lợi
hay có hại đối với đời
sống con người ? Cho ví
dụ về bệnh do virut gây ra
?
Khái niệm virut
- HS trả lời - Virut là một thực thể sống chưa có
cấu tạo tế bào,kích thước siêu nhỏ
Đặc điểm:
- Kích thước siêu nhỏ, không có cấu tạo tế bào
- Chỉ chứa một loại axit nucleic (AND hoặc ARN)
- Sống kí sinh bắt buộc
Hoạt động 2: Hình thái
và cấu tạo
II HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO
- Có mấy dạng hình thái
Phát phiếu học tập số
1
Gv sửa chữa, bổ sung
-Tham khảo SGK và ghi phiếu học tập
báo cáo
- Cấu trúc xoắn ( virut TMV)
- Cấu trúc khối gồm virut trần ( vd virut Ađêno) và virut có vỏ ngoài ( ví
dụ virut HIV)
- Cấu trúc hổn hợp vd phagơ
- Cấu tạo chung của
virut ?
- Cấu tạo gồm 2 phần :vỏ prôtêin và
nuclêic(ADN hoặc ARN)
2 Cấu tạo :
- Lõi axit nuclêic ( bộ gen ) chỉ chứa ADN hoặc ARN :
* Virut kí sinh động vật có lõi ADN hoặc ARN
* virut kí sinh thực vật hầu hết mang ARN
- Thành phần của vỏ
ngoài của virut ?
- Chức năng của vỏ
ngoài ?
-Tham khảo SGK và trả lời : cấu tạo
từ lipit kép và prôtêin ( thực chất là màng sinh chất của
tế bào chủ được virut cải tạo lại và
- Vỏ prôtêin :được cấu tạo từ các đơn
vị capsôme, có mang thành phần kháng nguyên
* Phức hợp vỏ capsit với axit nuclêic gọi là nuclêôcapsit
- Một số virut có vỏ ngoài cấu tạo từ lipit kép và prôtêin ( thực chất là
Trang 3mang kháng nguyên đặc trưng cho
virut )
màng sinh chất của tế bào chủ được virut cải tạo lại và mang kháng nguyên đặc trưng cho virut )
Hoạt động 3: phân loại
- Các tiêu chuẩn phân loại
virut ? - Tham khảo SGK và trả lời - Dựa vào đặc điểm loại axit nuclêichoặc vỏ protêin hoặc vật chủ ,
phương thức lây truyền
- Dựa vào kí chủ có thể
phân ra các loại virut
nào ?
Cho ví dụ mỗi loại ?
- Ý nghĩa của việc nghiên
cứu virut ?
Nêu 3 loại virut
-Tham khảo SGK và trả lời được :
Phòng bệnh Vận dụng trong KTDT
- Dựa vào vật chủ có các nhóm : virut kí sinh người và động vật Virut kí sinh vsv hầu hết mang ADN
Virut kí sinh ở thực vật
4 Củng cố:3’
Sử dụng câu hỏi cuối bài
5 Dặn dò: 1’
HS đọc phần ghi nhớ cuối bài, đọc mục ‘’Em có biết ‘’, xem trước
bài mới
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Hình dạng Axit nuclêic Vỏ prôtêin Vỏ ngoài Virut cấu trúc xoắn
(TMV)
Virut cấu
trúc khối Virut Ađêno Virut HIV
Virut cấu trúc hổn hợp
(phagơ T2)
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Hình dạng Axit nuclêic Vỏ prôtêin Vỏ ngoài
Virut cấu trúc xoắn
(TMV)
Dạng ống, hình trụ ARN xoắn đơn Gồm nhiều
capsôme ghép đối xứng với nhau thành vòng xoắn
Không có
Đặc điểm Loại virut
Đặc điểm
Loại virut
Trang 4giác đều chuỗi capsôme
Virut HIV Hình cầu 2 sợi ADN đơn Capsôme ghép với nhau Vỏ ngoài có gai
glicôprôtêi n
Virut cấu trúc hổn
hợp (phagơ T2)
Đầu hình khối đa diện, đuôi hình trụ
ADN xoắn kép Đầu do các
capsôme hình tam giác ghép lại
Không có
