Kiến thức: - Học sinh biết đợc sự chuyển động tự quay một trục tởng tợng của Trái Đất, hớng chuyển động của Trái đất từ Tây- Đông thời gian tự quay một vòng quanh trục của Trái Đất là
Trang 1Lớp 6 Tiết … Ngày giảng :……….Sĩ số :………Vắng:……….
Tiết 9
B i 7.à
Sự vận động tự quay quanh trục của trái đất
và các hệ quả
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Học sinh biết đợc sự chuyển động tự quay một trục tởng tợng của Trái Đất,
hớng chuyển động của Trái đất từ Tây- Đông thời gian tự quay một vòng quanh trục của Trái Đất là 24 giờ
- Trình bày một số hệ quả của sự vận động Trái Đất quanh trục
2 Kỹ năng:
- Biết dùng quả địa cầu, chứng minh hiện tợng ngày đêm kế tiếp nhau trên Trái Đất
3 Thái độ:
-ý thức bảo vệ Trái đất và các hệ quả của nó
II Ph ơng tiện dạy học
1.Giáo viên: - Quả địa cầu
- Các hình vẽ trong sách phóng to
2.Học sinh: - Tranh ảnh về sự vận động của trái đất
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ: không
2 Dạy nội dung bài mới:
Mụỷ baứi: Traựi ẹaỏt coự raỏt nhieàu vaọn ủoọng Vaọn ủoọng tửù quay quanh truùc laứ moọt vaọn ủoọng chớnh cuỷa Traựi ẹaỏt vaọn ủoọng naứy ủaừ sinh ra nhửừng heọ quaỷ gỡ ? Noọi dung cuỷa caực heọ quaỷ ủoự ra sao Baứi hoùc hoõm nay chuựng ta cuứng tỡm hieồu
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
học sinh
Nội dung ghi bảng
*Hoạt động 1
GV giới thiệu quả Địa Cầu mô
hình thu nhỏ…Trục nghiêng là
trục tự quay, nghiêng 660 33' trên
mặt phẳng quỷ đạo
Học sinh lắng nghe
1 Sự vận động của Trái Đất quanh trục
? Học sinh quan sát H19 và cho
biết Trỏi Đất tự quay quanh trục
theo huớng nào?
Học sinh trả lời
Từ Tây - Đông Học sinh lên thể hiện trên quả Địa cầu
- Hớng tự quay của Trỏi Đất
từ Tây sang Đông
? Thời gian Trỏi Đất tự quay
quanh trục một ngày đêm đợc quy
Học sinh trả lời Quy ớc 24 giờ - Thời gian tự quay 1 vòng
Trang 2ớc là bao nhiêu giờ
(23h 56'4 giây)
?Cũn 3 phỳt 56 giõy là thời gian
gỡ.( Là thời gian Trỏi Đất phải
quay thờm để thấy được vị trớ
xuất hiện ban đầu của Mặt
Trời…)
- Trả lời
24h (1 ngày đêm)
Dựa vào sgk? Cùng một lúc trên
Trỏi Đất có bao nhiêu giờ khác
nhau?
Gv: 24 giờ khác nhau: 24 khu vực
giờ
Học sinh nghiên cứu trả lời
(24 giờ)
Chia bề mặt trái đất thành 24 khu vực giờ, mỗi khu vực có một giờ riêng, đó là giờ khu vực
Dựa vào sgk? Mỗi khu vực (múi
giờ) chênh nhau bao nhiêu giờ?
mỗi khu vực rộng bao nhiêu KT?
? Sự phân chia bề mặt trái đất
thành 24 khu vực giờ có ý nghĩa
gì ?
Học sinh nghiên cứu trả lời :Chênh nhau 1 giờ
360: 4 = 15 Kinh Tuyến
Giờ Gốc (GMT) Khu vực có kinh tuyến gốc đi qua chính giữa làm cho khu vực giờ gốc đánh số 0 (Còn gọi là giờ quốc tế)
Dựa vào hình sgk? Cho biết khi
khu vực giờ gốc là 12h thì ở nớc
ta là mấy giờ? ở Bắc Ninh,
Matxitcova?
Học sinh nghiên cứu trả lời
Nớc ta 19 h Bắc Kinh 20h Macxitcơva 15 h
? Giờ phía Đông và giờ phía Tây
có sự chênh lệch nhau nh thế nào?
? Để tránh nhầm lẫn có quy ớc thế
nao ?
? Trên đờng giao thông quốc tế?
Học sinh nghiên cứu trả lời
Phía Đông nhanh hơn 1 giờ, Phía Tây chậm hơn 1 giờ
Phía Đông có giờ sớm hơn phía Tây
Kinh tuyến 1800 là đờng đổi ngày quốc tế
*Hoạt động 2:
Dùng quả địa cầu và ngọn đèn
minh hoạ hiện tợng ngày đêm HS quan sát kỹ 2.Hệ quả sự vận động tự quay quanh trục
của Trái đất
? Nhận xét diện tích đợc chiếu
sáng gọi là gì? Học sinh trả lời Ban ngày a.Hiện tợng ngày đêm
Nhận xét diện tích không đựơc
chiếu sáng gọi là gì? Học sinh trả lời Ban đêm Khắp các nơi trên Trái đất lần lợt đều có ngày và đêm
? Tại sao hằng ngày Quan sát mặt
trời thấy mặt trời, mặt trăng và
các ngôi sao chuyển động từ
Đông sang Tây
Học sinh nghiên cứu bài đọc thêm trả lời
-Diện tớch được Mặt Trời chiếu sỏng gọi là ngày -Diện tớch nằm trong búng tối gọi là đờm
Học sinh thảo b Sự lệch hớng do vận động tự quay của trái đất.
Trang 3Hình 22 cho biết ở Bắc bán cầu
các vật chuyển theo hớng từ P-N;
O-S bị lệch về phía bên phải hay
bên trái (gợi ý P ->N hướng bị
lệch của vật chuyển động từ xớch
đạo ->cực; hướng nào? (ĐB-TN);
O -> S từ -> xớch đạo hướng nào?
(TN-ĐB)
luận trả lời P-N lệch hớng của vật chuyển
động từ xích đạo -O ->S từ cực ->
xích đạo
-Sự chuyễn động của trái đất quanh trục làm cho các vật chuyễn động trên bề mặt Trái
đất bị lệch hớng
? Vật chuyễn động nhìn theo
h-ớng chuyễn động thì lệch hh-ớng
nào ở hai nửa Cầu
NCB
?Cỏc vật thể chuyển động trờn
Trỏi Đất cú hiện tượng gỡ
?Khi nhỡn theo hướng chuyển
động vật chuyển động lờchị
hướng? nếu ở nữa cực Bắc
?Ở nữa cực nam vật chuyển động
lệch hướng
?Cho biết ảnh hưởng của sự lệch
hướng tới cỏc đối tượng địa lớ trờn
bề mặt Trỏi Đất?
Học sinh nghiên cứu trả lời Nếu nhìn xuôi theo chiều chuyển
động thì nữa cầu Bắc Vật chuyển
động sẽ lệch về bên phải còn nữa cầu Nam thì lệch
về bên trái
Nữa cầu Bắc Vật chuyển động sẽ lệch về bên phải Nữa cầu Nam thì
lệch về bên trái Hướng giú tớn phong- ĐB
-Nếu nhìn xuôi theo chiều chuyển động thì nữa cầu Bắc Vật chuyển động sẽ lệch về bên phải còn nữa cầu Nam thì lệch về bên trái
Giáo viên nhận xét kết luận - Học Sinh đại diện trả lời
3 Cũng cố:
*Khoanh tròn câu trả lời đúng
? Khu vực giờ gốc là:
a,Khu vực có kinh tuyến gốc đi qua chính giữa c,khu vực giờ có tên GMT b,Khu vực giờ 0 d, tất cả đều đúng
4.Dặn dò:
- Làm câu hỏi 1, 2 SGK
- Làm bài tập bản đồ
- Chuẩn bị bài 8
A
O0 B A B
O0 Xích đạo
B
A A B
NCN
A
NCN A
B
Trang 4Lớp 6 Tiết ……Ngày giảng :……….Sĩ số :………Vắng:……….
Tiết 10
Bài 8
Sự chuyễn động của trái đất quanh mặt trời
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Học sinh hiểu đợc cơ chế của sự chuyễn động của trái đất quanh mặt trời, thời gian chuyễn động và tính chất và tính chất của hệ chuyển động
- Nhớ vị trí: Xuân phân, Hạ Chí, Thu phân, Đông chí
2 Kỹ năng:
- Biết sữ dụng quả địa cầu để lặp lại hiện tợng chuyển động tịnh tiến của Trái Đất trên quỹ đạo và chứng minh hiện tợng các mùa
3 Thái độ:
- ý thức bảo vệ Trái Đất, Mặt Trời
II Ph ơng tiện dạy học
1.Giáo viên: - Quả địa cầu
- Hình 23 SGK
2.Học sinh: - Tranh vẽ sự chuyễn động của Trái Đất quanh mặt trời
III Tiến trình dạy học
2 Kiểm tra bài cũ:
*Đánh dấu x vào câu trả lời đúng
Trang 5? Hệ quả sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất
a-Hiện tợng các mùa
b-Khắp mọi nơi trên bề mặt Trái Đất đều lần lợt có ngày và đêm
c-Hiện tợng ngày đêm dài ngắn theo mùa
d-Các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất đều bị lệch hớng
2.Dạy nội dung bài mới:
Mở bài : Ngoài sự vận động tự quay quanh trục, Trái Đất còn có sự vận động tự quay quanh Mặt Trời Sự chuyển động tịnh tiến này đã sinh ra hệ quả nh thế nào ? có ý nghĩa lớn lao đối với sự sống trên Trái Đất ra sao đó là nội dung của bài
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
học sinh Nội dung ghi bảng
*Hoạt động 1
? Theo dõi nhiều mũi tên trên quỹ
đạo và trên trục của Trái Đất thì
Trái Đất cùng lức tham gia mấy
chuyển động? Hớng các chuyển
động ?
? Sự chuyển động đó gọi là gì ?
-Học sinh nghiên cứu trả lời Theo hớng từ T-Đ trên quỹ đạo có hình e líp gần tròn
1 Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
- Trái đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hớng từ T-Đ trên quỹ đạo có hình elíp gần tròn
Dựa vào sgk? Thời gian vận động
quanh trục của Trái Đất một vòng
là bao nhiêu?
-Học sinh nghiên cứu và bằng thực
tế trả lời
Thời gian Trái đất chuyển
động trọn 1 vòng trên quỹ
đạo là 360 ngày 6 giờ
? ở H 23 thời gian chuyển động
quanh mặt trời một vòng của Trái
đất là bao nhiêu?
-Học sinh nghiên cứu hình 23 trả
lời
? Khi chuyển động trên quỹ đạo,
khi nào Trái đất gần Mặt Trời
nhất? Khoảng cách là bao nhiêu?
- Trả lời
147 triệu Km
? Khi nào Trái Đất xa Mặt trời
nhất khoảng cách là bao nhiêu? - Trả lời: 152 Triệu Km
*Hoạt động 2
?Dựa vào H 23 cho biết khi
chuyển động trờn quỹ đạo, trục
nghiờng và hướng tự quay của
Trỏi Đất cú thay đổi khụng?
? Hiện tợng gì xảy ra ở hai bên
bán cầu thay đổi nh thế nào với
mặt trời ? sinh ra hiện tợng gì ?
Thảo luận 4 nhóm
HS trả lời Khi chuyển động trờn quỹ đạo, trục nghiờng và hướng tự quay của Trỏi Đất cú thay đổi khụng đổi
Chia 4 nhóm
2 Hiện tợng các mùa
Trang 6Mỗi nhóm hoàn thành mỗi ngày
theo bảng sau:
Ngày Tiết Địa điểm bán
cầu Trái đất ngãdần nhất
chất xa nhất MT
Lợng ánh sáng và nhiệt
Mùa gì
22/6 Hạ chí
Đông chí
Nửa cầu Bắc Nửa cầu Nam
Ngã gần nhất Chếch xa nhất
- Nhật nhiều
- Nhật ít
Nóng (Hạ) Lạnh (Đông)
22/1
2 Đông chíHạ chí Nửa cầu BắcNửa cầu Nam Chếch xa nhất
Ngã gần nhất
- Nhật ít
- Nhật nhiều
- Lạnh (đông)
- Nóng (Hạ)
23/9 Xuân
phân
Thu Phân
Nửa cầu Bắc Nửa cầu Nam
Hai nữa cầu hớng về MT
nh nhau
MT chiếu thẳng gốc đ-ờng XĐ lợng
AS và nhiệt nhận nh nhau
- Nửa cầu Bắc chuyển nóng sang lạnh
- Nửa cầu Nam chuyển từ lạnh sang nóng 21/3 Xuân
phân
Thu Phân
Nửa cầu Bắc Nửa cầu Nam
NT nt
nt nt
- Mùa lạnh chuyển nóng
- Mùa nóng chuyển lạnh
Trang 73.Củng cố:
*Khoanh tròn câu trả lời đúng
? Thời gian Trái Đất quay trọn 1 vòng quanh Mặt Trời là:
a,365 ngày 6 giờ c,Câu a đúng câu b sai
b,365 ngày 1/4 d, Cả a và b đúng 4.Dặn dò
- Học các câu hỏi cuối bài làm bài tập trang 30 SGK
- Làm bài tập bản đồ
- Làm câu hỏi: Trên thế giới chỗ nào lạnh nhất? chỗ nào nóng nhất?
Kết luận:
Giáo viên nhận xét kết quả
làm việc của mỗi nhóm
Học sinh đại diện trả lời Kết luận: Sự phõn bố ỏnh
sỏng , lượng nhiệt và cỏch tớnh mựa ở hai nữa cầu Bắc
và Nam trỏi ngược nhau GV:Bổ sung sữa sai kiến
thức
?Nờn cỏch tớnh mựa theo
dương lịch và õm lịch?
(Cỏc mựa vựng ụn đới cú
sự phõn hoỏ về khớ hậu
bốn mựa rừ rệt Cỏc nước
trong khu vực nội chớ
tuyến sự biểu hiện cỏc mựa
khụng rừ , hai mựa rừ là
mựa khụ và mưa)
Hs lắng nghe
HS:Cỏc mựa vựng ụn đới
cú sự phõn hoỏ về khớ hậu bốn mựa rừ rệt Cỏc nước trong khu vực nội chớ tuyến sự biểu hiện cỏc mựa khụng rừ , hai mựa
rừ là mựa khụ và mưa
Trang 8Lớp 6 Tiết … Ngày giảng :……….Sĩ số :………Vắng:……….
Tiết 11
Bài 9
Hiện tợng ngày đêm dài ngắn theo mùa
I Mục tiêu
1.Kiến thức:
- Học sinh biết đợc hiện tợng ngày đêm chệnh lệch giữa các mùa là hệ quả của sự vận động trái đất quanh mặt trời
- Các khái niệm về các đờng chí tuyến Bắc, chí tuyến Nam, vòng cực Bắc, Vòng cực Nam
2.Kỹ năng:
- Biết cách sử dụng quả địa cầu và ngọn đèn để giải thích hiện tợng ngày đêm dài ngắn khác nhau
3.Thái độ:
- ý thức đợc hiện tợng ngày đêm dài ngắn theo mùa
II Ph ơng tiện dạy học
Hình 24, 25 phóng to
Quả Địa cầu
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ:
*Khoanh tròn câu trả lời đúng
? Thời gian Trái Đất quay trọn 1 vòng quanh Mặt Trời là:
a,365 ngày 6 giờ c,Câu a đúng câu b sai
b,365 ngày 1/4 d, Cả a và b đúng
3 Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
học sinh Nội dung ghi bảng
*Hoạt động 1
Trang 9dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái
Đất Nhóm 1, 2:
Treo hình 24 cho biết vì sao đờng
biểu diễn trục Trái đất và đờng
phân chia sáng tối không trùng
nhau? Sự không trùng nhau đó
nảy sinh hiện tợng gì?
Nhóm 1, 2 Học sinh nghiên cứu -Đại diện nhóm trả lời
- Nhóm khác bổ xung
- Trục Trái đất nghiêng với mặt phẳng quỹ đạo 1 gốc 660
30'
- Trục sáng tối vuông gốc mặt phẳng quỹ đạo 990 -> hai đ-ờng cắt nhau 23027'
-Sinh ra hiện tượng ngày đờm dài ngắn khỏc nhau ở hai nữa bỏn cầu
Nhóm 3,4 : Căn cứ hình 2 Phân
tích hiện tợng ngày đêm dài ngắn
khác nhau ở ngày 26/6 (hạ chí)
Theo vĩ độ ?
Học sinh nghiên cứu trả lời
- Bổ xung
Ngày Địa điểm Vĩ độ Thời gian ngàyđêm Mùagì Kết luận
22/6
(Hạ
chí)
Bắc Bán
0 B
660 33'B
23027'B
Ngày = 24H Ngày = 24h Ngày > đêm
Hè càng lên vĩ độ cao ngày
cán dài ra Từ 660 33' B -> cực ngày = 24h
Nam bán
027'N
660 33'N
900 N
Ngày < đêm Ngày = 24H Ngày = 24h
Đông Càng đến cực Nam ngày
càng ngắn lại, đêm dài ra
Từ 660 33' N -> cực đêm = 24h
Nhóm 5, 6
? Nêu ranh giới ánh sáng Mặt trời
chiếu thẳng gốc với mặt đất vào
ngày 22/6; 22/12 đờng giới hạn
các khu vực có ngày hoặc đêm
dài 24 giờ?
Giáo viên chuẩn xác ý kiến
Học sinh đại diện trả lời -22/6 ánh sáng chiếu thẳng gốc với mặt đất ở vĩ tuyến 23 0
27' Chí tuyến Bắc)
- 22/12 ánh sáng chiếu thẳng gốc với Mặt đất ở vĩ tuyến
23027' (Chí tuyến Nam)
- Các chí tuyến 66033'B và N
là nhng đờng giới hạn các khu vực có ngày và đêm dài 24 h (vòng cực)
ngày có ngày,đêm dài suốt 24 giờ thay đổi theo mùa
Thảo luận nhóm Thảo luận nhóm ở hai miền Cực số ngày có
Trang 10Chia 4 nhóm ngày đêm dài suốt 24 giờ thay
đổi theo mùa
? Cho biết đặc điểm hiện tợng ở
hai miền cực, số ngày có ngày
đêm dài suốt 24 giờ thay đổi theo
mùa?
Giáo viên chuẩn xác ý kiến
Các nhóm hoàn thành phiếu học tập và điền kết quả thảo luận vào bảng
Ngày Vĩ độ ngày dài 24 giờSố ngày có Số ngày có đêmdài 24 giờ Mùa
66033' N
1
1
Hạ
Đông 22/12 66033' B
Từ 21/3- 23/9 Cực Bắc
Cực Nam 186 (6 tháng) 186 (6 tháng)
Hạ
Đông
Từ 23/9-21/3 Cực Bắc
Cực Nam 186 (6 tháng) 186 (6 tháng) Đông Hạ
1-6 Tháng
Mùa đông 1-6 tháng 3.Cũng cố:
? Nếu Trái Đất vẫn chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt trời nhng không
chuyển động quanh trục thì sẽ có hiện tợng gì xảy ra?
4.Dặn dò
- Làm các câu hỏi và bài tập cuối bài
- Chuẩn bị bài 10
Lớp 6 Tiết … Ngày giảng :……….Sĩ số :………Vắng:………
Tiết 12
Bài 10
Cấu tạo bên trong của trái đất
I Mục tiêu
1.Kiến thức:
- Biết và trình bày cấu tạo bên trong của Trái đất gồm 3 lớp, đặc tính riêng của mỗi lớp
về độ dày
- Biết lớp võ Trái đất đợc cấu tạo do 3 địa mảng lớn và một ssố địa mảng nhỏ
2 Kỹ năng:
Trang 11- Kỹ năng đọc và phân tích tranh ảnh, quả Địa cầu
3.Thái độ:
- ý thức bảo vệ các lớp võ Trái Đất chúng ta đang sống
II Ph ơng tiện dạy học
1.Giáo viên: - Quả địa cầu
- Hình vẽ sách giáo khoa
2.Học sinh: - Su tầm tài liệu liên quan
III.Tiến trình dạy học
1.Kiểm tra bài cũ
? Trái Đất có 2 vận động chính: Kể tên và hệ quả của mỗi vận động
2.Dạy nội dung bài mới:
Mở bài : Trái Đất là hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời có sự sống Chính vì vậy
từ lâu các nhà khoa học đã dầy công nghiên cứu tìm hiểu Trái Đất có cấu tạo ra sao, bên trong gồm những gì ? Sự phân bố các lục địa, đại dơng trên lớp vỏ Trái Đất nh thế nào ? Cho đến nay vấn đề này vẫn còn nhiều bí ẩn
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
học sinh
Nội dung ghi bảng
*Hoạt động 1
Giáo viên: Để tìm hiểu các lớp đất
sâu trong lòng đất, con nguời
không thể quan sát và nghiên cứu
trực tiếp vì lỗ sâu khoan sâu nhất
chỉ đạt độ 15.000m trong khi bán
kính của Trái đất dài hơn 6.300
km?
Học sinh lắng nghe
1 Cấu tạo bên trong của trái đất
Dựa vào hình 26 và bảng trang 32
trình bày đặc điểm cấu tạo bên
trong của trái đất?
Gồm 3 lớp Học sinh quan sát trả lời
- Lớp vỏ -Trung gian:
- Nhân
-Gồm 3 lớp:
+ Lớp vỏ: mỏng nhất quan trọng nhất là nơi tồn tại các thành phần tự nhiên
+ Lớp trung gian: Có thành phần vật chất ở trạng thái dẻo quánh-> di chuyển các lục
địa + Lớp nhân ngoài lỏng nhân trong rắn đặc
? Trong 3 lớp, lớp nào mỏng nhất?
nêu vài trò của lớp vỏ đối với đời
sống sản xuất của con ngời?
Học sinh nghiên cứu trả lời
Lớp vỏ mỏng nhất quan trọng
0 Lục địa
60
900 Manti dới rắn
2900 Nhân ngoài
lỏng
5100 Nhân
6371