-TĐ :Giáo dục ý thức tìm hiểu về địa phơng và vận dụng vào lao động sản xuất ở địa phơng II Chuẩn bị GV Bản đồ hành chính Việt Nam.Bản đồ hành chính Tỉnh Phú Thọ Bản đồ tự nhiên Phú T
Trang 1Ngày soạn:………
Ngaỳ giảng……….
Địa lý địa phơng
Tiết 47 - Bài 41: Địa lí tỉnh Phú Thọ
I Mục tiêu: Sau bài học, học sinh cần:
- KT :HS nắm đợc vị trí địa lý, sự phân chia hành chính của tỉnh Phú Thọ Nắm khái quát các điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiêncủa tỉnh Phú Thọ
- KN: Đọc và phân tích bản đồ hành chính và tự nhiên
-TĐ :Giáo dục ý thức tìm hiểu về địa phơng và vận dụng vào lao động sản xuất ở địa phơng
II Chuẩn bị
GV Bản đồ hành chính Việt Nam.Bản đồ hành chính Tỉnh Phú Thọ
Bản đồ tự nhiên Phú Thọ
HS Tranh ảnh về tự nhiên Phú Thọ, t liệu về Tỉnh Phú Thọ
III Hoạt động trên lớp:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: Không
3 Bài mới:
TG Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
Hoạt động 1: HS quan sát bản đồ
- GV giới thiệu vị trí của Tỉnh Phú Thọ
trên bản đồ hành chính Việt Nam
- HS quan sát bản đồ hành chính Phú
Thọ
? Tìm các điểm cực của Tỉnh Phú Thọ
- Phú Thọ giáp với những tỉnh nào?
Vị trí tiếp giáp?
Nêu ý nghĩa của vị trí địa lý?
I.Vị trí địa lý, phạm vi lãnh thổ và sự phân chia hành chính:
1.Vị trí địa lý và lãnh thổ:
- Phú Thọ là tỉnh trung du nằm ở trung tâm miền Bắc Việt Nam, cửa ngõ đi Tây Bắc và Việt Bắc
- Các điểm cực:
+ Cực Bắc 2103' B (ở Đông Khê - Đoan Hùng) + Cực Nam: 20049' B (Yên Sơn - Thanh Sơn) + Cực Tây: 104048' Đ (Thu Cúc - Tân Sơn) + Cực Đông: 105027' Đ (Sông Lô - Việt Trì)
- Diện tích : 3.347,32 km2
- GiápTuyên quang ,Yên Bái, Sơn La, Hoà Bình,
Hà Nội ,Vĩnh Phúc
- ý nghĩa:
+ Giao lu kinh tế với nhiều tỉnh lân cận
+ Nằm trên đầu mối giao thông quan trọng : quốc
lộ 2, đờng sông, đờng sắt→ thuận lợi giao lu kinh
Trang 2? Tỉnh Phú Thọ đợc thành lập từ bao
giờ?
- Nêu các đơn vị hành chính của tỉnh
Phú Thọ?
- HS xác định các đơn vị hành chính
trên bản đồ
Hoạt động 2: (HS hoạt động nhóm)
* Nhóm 1: Tìm hiểu về địa hình
- Dựa vào bản đồ tự nhiên: Phú Thọ có
những dạng địa hình nào phân bố ở
đâu?
- ảnh hởng của địa hình đối với dân c
và phát triển kinh tế xã hội
* Nhóm 2: Tìm hiểu về khí hậu
- Dựa vào bản đồ khí hậu: Phú Thọ
thuộc vùng khí hậu nào? đặc điểm của
nó?
- ảnh hởng của khí hậu đối với sản
xuất nông nghiệp?
* Nhóm 3: Tìm hiểu về tài nguyên nớc
? Nhận xét về mạng lới sông ngòi
h-ớng chảy và chế độ nớc của dòng sông
- Chỉ trên bản đồ những con sông chảy
qua Phú Thọ?
tế các tỉnh trong cả nớc và giao lu kinh tế các nớc láng giềng (Trung Quốc)
2 Sự phân chia hành chính:
- Tỉnh Phú Thọ đợc thành lập năm 1903 Năm 1968 Phú Thọ hợp nhất với tỉnhVĩnh Phú Tháng 11/1996 Tỉnh Vĩnh Phú tách ra thành Phú Thọ và Vĩnh Phúc
- Các đơn vị hành chính:
+1 thành phố: Việt Trì ,1 thị xã: Phú Thọ
+ 11 huyện: Phù Ninh, Lâm Thao, Đoan Hùng, Tam Nông, Thanh Thuỷ, Cẩm Khê, Thanh Ba, Hạ Hoà, Thanh Sơn, Tân Sơn, Yên Lập
II Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:
1 Địa hình: Là tỉnh trung du chuyển tiếp giữa
đồng bằng và miền núi
- Cao ở phía Tây thấp dần ở phía Đông
+ Núi thấp ở Cẩm Khê, Hạ Hoà
+ Núi đá vôi rải rác ở Thanh Sơn, Yên Lập
+ Đồng bằng phù sa châu thổ sông Hồng chiếm diện tích nhỏ ở Lâm Thao, Tam Nông
+ Địa hình núi ở Tân Sơn, Yên Lập
2 Khí hậu:
- Nằm trong vùng nội chí tuyến nhận đợc lợng bức xạ mặt trời dồi dào
- Có nhiệt độ cao 22 - 240c
- Một năm có 2 mùa gió (mùa hạ: Gió đông và
đông nam, mùa đông: Gió đông bắc)
- Độ ẩm không khí lớn (-> 80%), lợng ma trung bình 1500- 2000mm
-> Điều kiện phát triển thâm canh tăng vụ;
cơ cấu cây trồng đa dạng nền nông nghiệp nhiệt
đới xen kẽ cây ôn đới mùa đông
3 Thuỷ văn:
Trang 3- Kể tên một số hồ lớn trong tỉnh?
- Vai trò của sông, hồ đối với sản xuất
và đời sống
* Nhóm 4: Tìm hiểu về tài nguyên đất
? Phú Thọ gồm có những loại đất nào?
ý nghĩa đối với phát triển kinh tế
Hiện trạng sử dụng đất hiện nay?
* Nhóm 5: Tìm hiểu về tài nguyên
sinh vật
Cho HS quan sát một số tranh ảnh
(hoặc băng đĩa)
Nhận xét thảm thực vật của tỉnh ta?
Kể tên các loại động vật quý mà em
biết?
Tỉnh Phú Thọ ta có khu bảo tồn vờn
quốc gia nào không? vì sao
* Nhóm 6: Tìm hiểu về khoáng sản
Quan sát bản đồ tự nhiên Phú Thọ, kể
tên các loại khoáng sản chính của tỉnh
ta? ý nghĩa đối với kinh tế
- Mật độ 1,6km/km2
- Sông Đà, S.Hồng, S.Lô, S.Chảy→ nhiều sông, sông lớn Hớng: TB - ĐN Chế độ nớc theo mùa
- Hồ đầm: Khá nhiều hồ đầm (đầm Ao Châu, đầm Chính Công )
- Nớc ngầm khá tốt có lu lợng trung bình (50m3/h vùng đồng bằng, 10m3/h vùng núi)
→ Giá trị: giao thông, thuỷ lợi, phù sa, cá
4 Thổ nhỡng:
+ Đất feralit đỏ vàng: chủ yếu (đồi núi) + Đất phù sa (ven sông, suối)
+ Đất bạc màu
5.Tài nguyên sinh vật:
- Độ che phủ rừng có khoảng 45% tập trung Thanh Sơn, Yên Lập, Hạ Hoà, Đoan Hùng
(Rừng tự nhiên còn 37%, rừng trồng 63%)
- Rừng kín thờng xanh
- Rừng á nhiệt đới: Lá kim, cỏ: sim, mua
- Động vật: khỉ, nai, chim, sâu, bọ
- Vờn quốc gia Xuân Sơn (Thanh Sơn)
6 Khoáng sản:
- Đá Vôi: Thanh Ba, Thanh Sơn, Yên Lập
- Đất sét: Lâm Thao, Việt Trì
- Sắt: Thanh Sơn, Thanh Thuỷ
- Pi rit: Thanh Sơn
- Cát sỏi: S Lô, S Đà
4 Củng cố:- GV khái quát bài.
- HS lên bảng xác định vị trí các đơn vị hành chính của tỉnh
- Căn cứ vào đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên, tỉnh Phú Thọ có thế mạnh phát triển những ngành kinh tế nào?
5 Hớng dẫn về nhà: - Học bài Làm bài tập.
Trang 4Cho bảng số liệu sau: Sự phân chia đất theo công dụng kinh tế 1998 vẽ biểu đồ và rút ra nhận xét
Loại đất Diện tích (ha) Tỷ lệ (%)
- Chuẩn bị bài 42: Tìm hiểu địa lí địa phơng tỉnh Phú Tho:
Ký duyệt
Trang 5Ngày soạn:………
Ngày giảng……….
Tiết 48- Bài 42 : Địa lí tỉnh Phú Thọ (Tiếp theo)
I Mục tiêu: Sau bài học, học sinh cần:
- KT: Nắm đợc đặc điểm dân c, lao động của tỉnh Phú Thọ.Những nét khái quát về tình hình phát triển kinh tế của tỉnh
- KN: Đọc bản đồ kinh tế tháp dân số
- Giáo dục sinh có kế hoạch, có ý thức trong lao động
II Chuẩn bị-GV Tháp dân số bản đồ phân bố dân c.
- Su tầm tài liệu (Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ nhiệm kì 2005- 2010)
HS Tranh ảnh về dân số, lao động và kinh tế
III Hoạt động trên lớp:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: - Trình bày vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ và sự phân chia đơn vị hành chính tỉnh
PT
- Đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên tỉnh Phú Thọ? Thuận lợi và khó khăn gì trong quá trình phát triển KT- XH của tỉnh?
3 Bài mới:
T
G
Hoạt động của GVvà HS Nội dung chính
Hoạt động 1:
GV đa ra số liệu dân số một vài năm của Phú
Thọ (năm 1990: 127.492 ngời; năm 1995:
1.210.637 ngời; năm 1999: 1.246.967 ngời;
năm 2005: 1.326.800 ngời )
Nguyên nhân làm tự lệ gia tăng t nhiện của
tỉnh có xu hớng giảm
HS quan sát tháp dân số rút ra nhận xét về giới
tính theo độ tuổi, theo lao động
Tỉnh ta có những dân tộc nào sinh sống
? Tính mật độ dân số của tỉnh ta
? Nhận xét sự phân bố dân c của tỉnh
Các loại hình c trú của dân c trong tỉnh
Tỉnh ta có những lễ hội truyền thống nào? Tổ
III Dân c , lao động:
1 Gia tăng dân số:
- Số dân: Dân số tăng nhanh
- Tỷ lệ ra tăng tự nhiên: 1,8% (1996); 1% (2005).-> Nguyên nhân làm tốt công tác dân
số KHHGĐ
2 Kết cấu dân số:
- Giới tính: 104 nữ/100 nam (1999)
- Dân số trẻ: -> Có nguồn lao động dồi dào
- Có 21 dân tộc: Kinh, Mờng, Hơ Mông, Sán Dìu
- Tín ngỡng: Thờ cúng ông bà tổ tiên, đạo phật
và đạo thiên chúa
3 Phân bố dân c:
- Mật độ dân số trung bình: 365 ngời/km2
- Phân bố dân c không đồng đều, tập trung chủ yếu ở đồng bằng, thành phố, thị xã, thị trấn
- Loại hình c trú: Định c
Trang 6chức vào những ngày nào hàng năm?
Nhận xét tình hình phát triển giáo dục của
tỉnh ta trong những năm gần đây
(Hạ Hoà hoàn thành phổ cập THCS năm 2002,
đến tháng 12/2007 có 21 trờng đạt chuẩn quốc
gia)
- Số học sinh đạt giải trong các kì thi HSG
quốc gia, quốc tế ngày càng tăng
? Nhận xét về sự phát triển y tế của tỉnh
(GV mở rộng kiến thức về y tế)
Hoạt động 2:
Nhận xét chung về tình hình phát triển kinh tế
của tỉnh trong những năm gần đây?
(2000-2005)
Hạ Hoà:
+ GDP: 11,33%
+ Cơ cấu: N- LN: 44,5%, CN- TTCN: 33,2%,
DV: 22,3%
+ Giá trị sản xuất: 4.568.000đ
2005: Công nghiệp - xây dựng: 38,1%; Dịch
vụ: 34,3%; Nông nghiệp - lâm nghiệp:
27,6%
+ GDP bình quân đầu ngời năm 2005 đạt
5.060.000đồng
C trú (thành thị 15%, nông thôn 85%)
4 Tình hình phát triển văn hoá, giáo dục, y tế:
- Các loại hình văn hoá dân gian
- Hoạt động văn hoá truyền thống thông qua các lề hội: Đền Mộu Âu Cơ Đền Hùng, Đền Nghè…
- Quy mô trờng lớp phát triển hợp lí theo hớng
đa dạng hoá và từng bớc xã hội hoá giáo dục
đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân Hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục
- Màng lới y tế từ tỉnh đến cơ sở đợc củng cố,
đầu t, 100% số xã có bác sĩ
- Chất lợng dân số, sức khoẻ sinh sản, sức khoẻ bà mẹ và trẻ em đợc cải thiện đáng kể
IV Kinh tế:
1 Đặc điểm chung:
- Kinh tế phát triển khá, chất lợng tăng Trởng và sức cạnh tranh ngày một nâng cao: + Tốc độ tăng trởng KT bình quân hàng năm
đạt 9,73% cao hơn 1,17% năm 2000, đạt mức cao nhất từ trớc đến nay
+ Cơ cấu kinh tế giữa các ngành và trong nội
bộ các ngành chuyển dịch theo hớng CNH, HĐH
4 Củng cố :- Gv khái quát bài.
5 Hớng dẫn về nhà: - Học bài ,HS làm bài tập sau:
Cơ cấu kinh tế theo ngành ở Phú Thọ (đơn vị %)
a Vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu kinh tế theo ngành của tỉnh ta
b Từ biểu đồ đã vẽ rút ra nhận xét về sự phát triển kinh tế từ 1996-2005
Ký duyệt………
Trang 7Ngày soạn………
Ngày giảng………
Tiết 49- Bài 43: Địa lí tỉnh Phú Thọ (tiếp theo)
I Mục tiêu : Sau bài học, học sinh cần:
- KT: Nắm đợc tình hình phát triển kinh tế tỉnh Phú Thọ (công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ) Vấn đề bảo vệ môi trờng.Phơng hớng phát triển kinh tế
- KN: Phân tích biểu đồ kinh tế, bảng số liệu về kinh tế
- Giáo dục: ý thức bảo vệ môi trờng trong quá trình phát triển kinh tế
II Chuẩn bị GV Bản đồ kinh tế chung của tỉnh.
HS-Tranh ảnh về hoạt động kinh tế, ô nhiễm môi trờng của tỉnh
Su tầm tài liệu (Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ nhiệm kì 2005- 2010)
III Hoạt động trên lớp:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Đặc điểm dân c tỉnh Phú Thọ? Tình hình phát triển văn hoá, y tế, giáo dục?
- Đặc điểm kinh tế chung tỉnh Phú Thọ?
3 Bài mới:
TG Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
Hoạt động 1: (HS hoạt động nhóm)
Nhóm 1: Tìm hiểu về CN
GV giới thiệu: Sản xuất công nghiệp bình quân
tăng 14,6%/ năm (2000- 2005)
QS bản đồ công nghiệp tỉnh ta phát triển dựa
trên những điều kiện tự nhiên nào?
? Tỉnh ta có những ngành công nghiệp truyền
thống nào?
Trình bày các ngành CN mũi nhọn của tỉnh ta
- Trong 5 năm CN vơn lên vị trí số 1/14 tỉnh
trung du miền núi phía Bắc, 18/63 tỉnh thành cả
nuớc
- Cơ cấu: Chuyến dịch tăng dần các doanh
nghiệp ngoài nhà nớc và doanh nghiệp có vốn
đầu t nớc ngoài
IV Kinh tế:
2 Các ngành kinh tế:
a Công nghiệp:
- Có nguồn khoáng sản khá phong phú song trữ lợng còn ít
- Có nhiều nghề thủ công truyền thống (đan nón ở Sai Nga, đan cót ở Đỗ Xuyên )
- Chế biến nông sản thực phẩm phát triển mạnh, có tầm cỡ quốc gia, nhiều sản phẩn xuất sang tỉnh bạn: Đờng, chè, rợu bia, bánh kẹo, mì chính…Tập trung chủ yếu ở Việt Trì
Chế biến chè ở Hạ Hoà, Đoan Hùng, Thanh Ba
- Sản xuất vật liệu xây dựng: Xi măng (Thanh Ba), gốm sứ cao cấp (Việt Trì, Phú Thọ), khai thác cát sỏi, sản xuất gạch ngói
Trang 8Phát triển CN phát chú ý tới bảo vệ môi trờng
nh thế nào?
Nhóm 2: Tìm hiểu về NN
Phú Thọ có những điều kiện thuận lợi nào cho
hoạt động NN?
Hoạt động NN ở tỉnh ta phát triển ntn?
Phú Thọ phát triển những loại cây trồng nào?
Kể tên các loại các cây CN hàng năm và lâu
năm, cây ăn quả trong tỉnh?
Kể tên những vật nuôi chủ yếu ở tỉnh ta? (GV
mở rộng trâu có 90.000 con, bò 102.000 con,
lợn 440.000 con, gia cầm > 6 triệu con)
Nhóm 3: Tìm hiểu về dịch vụ
QS bản đồ em có nhận xét gì về giao thông vận
tải của tỉnh
HĐ bu chính VT ở tỉnh ta hiện nay ntn?
QS bản đồ và tranh ảnh (hoặc 1 đoạn băng) em
hãy nhận xét và hoạt động du lịch của tỉnh ta, kể
phát triển rộng khắp
- Khai thác , chế biến khoáng sản: Pi rit, cao lanh, đất sét, đá xây dựng…
Công nghiệp hoá chất, sản xuất phân bón: Việt Trì, Lâm Thao
- Sản xuất hàng tiêu dùng: Có sự phát triển mạnh mẽ và liên doanh với nớc ngoài: Dệt may, nhuộm (Việt Trì, Phú Thọ), Sản xuất giấy (Bãi Bằng)
* Phơng hớng phát triển công nghiệp: Xây dựng khu công nghiệp ở Việt Trì, thu hút vố
đầu t của nớc ngoài để mở rộng sản xuất
Ưu tiên đầu t những ngành công nghệ tiên tiến, công nghiệp sạch
b Nông nghiệp:
- Đẩy mạnh phát triển nông lâm theo hớng sản xuất hàng hoá, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm Đẩy nhanh phát triển kinh tế nông thôn
- Giá trị sản xuất tăng bình quân 8,1% năm
* Trồng trọt:
- Cây công nghiệp dài ngày: Chè ở Đoan Hùng, Hạ Hoà, Thanh Ba, Cẩm Khê; Sơn, trẩu, cọ…
- Cây công nghiệp ngắn ngày: Lạc , mía,
đậu tơng (Vùng đồi núi thấp, bãi ven sông)
- Lơng thực: Lúa, sắn, ngô vụ đông
- Cây ăn quả: Bởi, nhãn, chuối…
- Lâm nghiệp: S rừng nguyên liệu lớn, rừng nguyên sinh Xuân Sơn
* Chăn nuôi: Trâu, bò (Thanh Sơn, Yên Lập); lợn, gia cầm, thuỷ sản, nuôi ong theo
hộ gia đình
c Dịch vụ: Phát triển khá toàn diện, từng
Trang 9b-tên các lễ hội, danh lam thắng cảnh đẹp?
Hoạt động 2:
- Tài nguyên, môi trờng sống của chúng ta hiện
nay nh thế nào? Biện pháp?
Bằng hiểu biết bản thân:
- Nêu những phơng hớng chính trong việc phát
triển kinh tế xã hội ở tỉnh ta?
ớc khai thác đợc lợi thế, nâng cao chất lợng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống của nhân dân
- Giao thông vận tải: Gồm nhiều loại hình:
Đờng sắt, đờng bộ, đờng sông
- Bu điện: Phát triển khá nhanh đạt 7,5 máy
cố định > 100 dân Tỷ lệ phủ sóng phát thanh 100%, phủ sóng truyền hình 90% địa bàn dân c
- Dịch vụ du lịch: Chuyển biến về quy hoạch, đầu t hạ tầng và tổ chức quảng bá, có
hệ thống khách sạn nhà hàng đa dạng và phong phú
Một số tuyến du lịch: Việt Trì Đền Hùng -Thanh Thuỷ - Xuân Sơn
Việt Trì - Đền Hùng - Hạ Hoà
V Bảo vệ tài nguyên môi tr ờng:
- Tài nguyên đang có nguy cơ suy giảm, môi trờng ô nhiễm
- Biện pháp:
+ Khai thác tài nguyên theo quy hoạch đi
đôi với bảo vệ môi trờng
+ Có biện pháp xử lí cất thải, rác thải sinh hoạt, công nghiệp trớc khi thải vào môi tr-ờng
VI Ph ơng h ớng phát triển kinh tế
- Tạo chuyển biến cả về chất lợng và tốc độ tăng trởng kinh tế, tăng trởng đi đôi với phát triển bền vững, bắt nhịp với đà phát triển chung của đất nớc
- Phát triển kinh tế đi đôi với giải quyết các vấn đề xã hội
4 Củng cố: GV khái quát bài.
5 Hớng dẫn về nhà:
Trang 10- Học bài
- Chuẩn bị : Ôn tập kiến thức đã học
.
Ký duyệt
Ngày soạn ………
Ngày giảng……….
Tiết 50 Ôn tập
I Mục tiêu bài học: Sau bài học, HS cần:
- Hiểu và trình bày đợc: Tiềm năng phát triển KT của biển, đảo VN, những thế mạnh của KT biển,
đảo
- Vấn đề cấp bách phải BVTN, MT biển, đảo đẻ PT bền vững kinh tế quốc gia
- Khả năng PTKT của tỉnh, thế mạnh KT, những tồn tại và giải pháp khắc phục khó khăn
- Có kĩ năng so sánh, phân tích các mối quan hệ địa lí, kĩ năng vẽ biểu đồ và phân tích biểu đồ
II Chuẩn bị
- Các phiếu học tập, átlát địa lý VN
- Các bản đồ: TN, KT, hành chính VN
III Hoạt động trên lớp:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới
GV kiểm tra đề cơng ôn tập của HS
- Nêu nhiệm vụ giờ ôn tập:
- Vẽ thành thạo biểu đồ và biết phân tích biểu đồ
HĐ1: Cá nhân: GV gọi 1- 2 HS xác định vị trí vùng biển, đảo VN Nêu rõ vai trò của biển, đảo
trong PTKT