Lý 9 : Bài : Từ phổ

Mục đích của thí nghiệm : Quan sát hình ảnh các đường mạt sắt xung quanh nam châm Một thanh nam châm thẳng Các dụng cụ của Thí nghiệm : Các bước tiến hành Thí nghiệm : - Rắc mạt sắt lên

- Từ trường tồn tại ở đâu ?

- Làm thế nào để nhận biết khụng gian cú từ trường ?

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Khụng gian xung quanh nam chõm, xung quanh dũng

điện cú khả năng tỏc dụng lực từ lờn nam chõm đặt trong nú Ta núi khụng gian đú cú từ trường.

- Dùng kim nam châm đặt trong không gian đó, nếu kim nam châm bị lệch khỏi hướng Nam - Bắc thì không gian

đó có từ trường.

Đáp án

Mục đích của thí nghiệm : Quan sát hình ảnh các đường mạt sắt xung quanh nam châm

Một thanh nam châm thẳng

Các dụng cụ của Thí nghiệm :

Các bước tiến hành Thí nghiệm :

- Rắc mạt sắt lên tấm nhựa trong và quan sát hình ảnh mạt sắt

- Đặt tấm nhựa lên thanh nam châm

- Gõ nhẹ rồi quan sát hình ảnh mạt sắt

Một tấm nhựa trong

Một ít mạt sắt

Một hộp nhựa đựng sẵn mạt sắt

- Đặt thanh nam châm lên trên hộp nhựa đựng mạt sắt

- Quan sát hình ảnh các mạt sắt trên hộp nhựa trước khi đặt

thanh nam châm

Một số chú ý khi làm Thí nghiệm :

- Trước khi đặt thanh nam châm cần gõ nhẹ hộp nhựa để mạt sắt được dàn đều, không để mạt sắt quá dầy

- Hộp nhựa phải đặt trên mặt phẳng nằm ngang trùng với

mặt của thanh nam châm

Một số chú ý khi làm Thí nghiệm :

- Trước khi đặt thanh nam châm cần gõ nhẹ hộp nhựa để mạt sắt được dàn đều, không để mạt sắt quá dầy

- Hộp nhựa phải đặt trên mặt phẳng nằm ngang trùng với

mặt của thanh nam châm

Các bước tiến hành Thí nghiệm :

- Gõ nhẹ rồi quan sát hình ảnh mạt sắt

- Đặt thanh nam châm lên trên hộp nhựa đựng mạt sắt

- Quan sát hình ảnh các mạt sắt trên hộp nhựa trước khi đặt

thanh nam châm

Kết quả của thí nghiệm :

- Trước khi đặt thanh nam châm các mạt sắt sắp xếp không

theo một trật tự nhất định

- Sau khi đặt thanh nam châm và gõ nhẹ thì các mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này sang cực kia của

nam châm

- Trong từ trường của thanh nam châm các mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này sang cực kia của nam châm.

- Càng ra xa nam châm, những đường mạt sắt càng thưa dần

Nhận xét :

Hình ảnh các đường mạt sắt xung

quanh nam châm được gọi là từ phổ

Từ phổ cho ta một hình ảnh

trực quan về từ trường

=> càng ra xa nam châm từ trường càng yếu

Sử dụng kết quả thớ nghịờm tạo ra từ phổ của thanh nam

châm ( hình 23.1 )

a/ Dựng bỳt chỡ tụ liền cỏc đường mạt

sắt nối từ cực này sang cực kia của

nam chõm trờn tấm nhựa ,ta sẽ được

cỏc đường liền nột ,biểu diễn đường

sức của từ trường ( hình 23.2)

ở gần nam châm ( nơi có từ trường mạnh ) các đường sức

từ dày, ở xa nam châm ( nơi có từ trường yếu ) các đường sức từ thưa

b/ Dùng các kim nam châm nhỏ đặt nối tiếp nhau trên đường sức từ vừa vẽ được :

- VÏ mét sè kim nam ch©m n»m trªn ®­êng mét ®­êng søc tõ

- NhËn xÐt vÒ sù s¾p xÕp cña c¸c kim nam ch©m

C2 : Các kim nam châm nối đuôi nhau dọc theo một đường

sức từ theo một chiều nhất định Cực Bắc của của kim nam

châm này nối với cực Nam của kim nam châm kia

* Đường sức từ cho phộp ta biểu diễn từ trường

Người ta quy ước chiều đường sức từ là chiều đi từ cực Nam đến cực Bắc xuyờn dọc kim nam chõm

được đặt cõn bằng trờn đường sức từ đú.

c/ Hãy dùng mũi tên đánh dấu chiều các đường sức từ

vừa vẽ được

C3 : Bờn ngoài thanh nam chõm, cỏc đường sức từ cú

chiều đi ra từ cực Bắc ,đi vào cực Nam của nam chõm

Biết chiều đường sức từ của thanh nam châm thẳng như trên hình 23.5 Hãy xác định tên các từ cực của nam châm

S

N

C4.Cho hình ảnh từ phổ

của nam châm chữ U.

Dựa vào đó, hãy vẽ các

đường sức từ của nó.

Nhận xét về dạng đường

sức từ ở khoảng giữa hai

từ cực.

Ở khoảng giữa hai từ cực của nam châm chữ U, các đường sức từ gần như song song.

C6 Cho hình ảnh từ phổ của hai nam châm đặt gần nhau Hãy vẽ một số đường sức từ

và chỉ rõ chiều của chúng

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ -Học thuộc ghi nhớ, nắm vững các kiến thức của bài -Đọc mục: “Có thể em chưa biết”.

-BTVN: 23.1 đến 23.5 (SBT).

-Chuẩn bị bài mới:

-Chuẩn bị bài mới: “Từ trường của ống dây có dòng “Từ trường của ống dây có dòng

điện chạy qua”

1

2

3

4

5

BÊN NGOÀI THANH

NAM CHÂM ĐƯỜNG

SỨC TỪ CÓ CHIỀU

NHƯ THẾ NÀO?

HÌNH ẢNH CÁC

ĐƯỜNG MẠT SẮT

XUNG QUANH NAM

CHÂM GỌI LÀ GÌ?

TRONG THÍ NGHIỆM TẠO RA TỪ PHỔ TẠI SAO NGƯỜI TA KHÔNG DÙNG MẠT ĐỒNG HAY MẠT

KẼM?

1

2

CHỌN HÌNH ĐÚNG

XUNG QUANH DÂY

DẪN CÓ DÒNG ĐIỆN VÀ XUNG QUANH NAM CHÂM

CÓ GÌ ?

Cảm ơn các em!