Lí Thông đạt được mục đích. “Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.” - Lí Thông thực hiện được mục đích ấy bằng phương tiện lời nói.
Trang 1GV: NGUYỄN CẢNH KHÁNH
Trang 21/ Nêu đặc điểm hình thức, chức năng của câu phủ định?
2/ Đặt một câu phủ định bác bỏ?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 3 Câu phủ định là câu có những từ
ngữ phủ định như: không, chẳng, chả, chưa, không phải(là), chẳng phải(là), đâu có phải(là), đâu(có)
Câu phủ định dùng để:
+ Thông báo, xác nhận không có
sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ nào
đó (câu phủ định miêu tả)
+ Phản bác một ý kiến, một nhận định (câu phủ định bác bỏ)
Trang 5 - Con trăn ấy …Thôi, bây giờ
nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở
nhà lo liệu.
- Thạch Sanh thật thà …kiếm củi nuôi thân.
Trang 6- Mục đích của Lý thông là gì?
Đuổi Thach Sanh đi nhằm cướp công của Thạch
Sanh.
- Câu nói thể hiện:
“Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay
đi.”
Trang 7 Lí Thông đạt được mục đích.
“Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ
dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.”
- Lí Thông thực hiện được mục đích ấy bằng phương tiện lời
nói.
mục đích.
=> Là hành động nói.
Trang 8Cầu khiến(đề nghị )
1
2
3
4
Trang 9 Ghi nhớ 1: Hành động nói là
hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất
định.
Trang 11−(1)Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu.
(2)Nay em giết nó, tất không khỏi bị
tội chết.
(3)Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng
em hãy trốn đi ngay đi.
(4)Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Xác định mục đích của hành động nói:
trình bày
đe doạ
điều khiển hứa hẹn
Lời của Lý Thông M ục đích
Trang 12 Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của
mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:
- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ?
Điểm thêm một “giây” nức nở, chị
Dậu ngó con bằng cách xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
VD 2: sgk- T 63: Chỉ ra các hành động nói trong đoạn trích sau và cho biết
mục đích của mỗi hành động
Trang 13- Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và
òa lên khóc.
( ) Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó
lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên
nó đã vững dạ ngồi im Bây giờ nghe mẹ giục nó phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu
Trang 14Vậy thì bữa sau con ăn
ở đâu?
Con sẽ ăn ở nhà cụ
Nghị thôn Đoài.
U nhất định bán con
đấy ư? Khốn nạn thân
con thế này! Trời ơi!
Xác định mục đích của hành động nói:
Hỏi
Báo tin
B ộc lộ cảm xúc
Trang 15hứa hẹn
điều khiển bộc lộ cx
Trang 16Bài tập nhanh: Xác định hành động nói
và mục đích nói trong những câu sau (đoạn trích Lão Hạc- t60)
“Cậu vàng đi đời rồi , ông giáo
ạ!” Bán rồi, họ vừa bắt xong
Trang 17 Ghi nhớ 2:
của hành động nói mà đặt tên cho nó Những kiểu hành động nói thường
gặp là hỏi, trình bày( báo tin, kể, tả,
nêu ý kiến, dự đoán, ), điều khiển
(cầu khiến, đe dọa, thách thức, ),
hứa hẹn, bộc lộ cảm xúc.
Các tổ cử đại diện lên bảng lấy ví
dụ:
Trang 18 A Cậu vừa đi du lịch về đấy à?
Trang 19=>Như vậy hành động nói có thể
diễn ra bằng lời nói tương ứng với các kiểu câu, cũng có thể bằng cử chỉ, điệu bộ, nhưng dạng điển hình của hành động nói vẫn là bằng lời nói.
Trang 20 Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.
nói mà đặt tên cho nó Những kiểu hành
động nói thường gặp là hỏi, trình bày( báo tin, kể, tả, nêu ý kiến , dự đoán, ), điều
khiển( cầu khiến, đe dọa, thách thức, ),
hứa hẹn, bộc lộ cảm xúc.
Ghi nhớ 2: sgk/
Trang 21Chú ý: Trong quá trình giao tiếp, cần xác định rõ đối tượng giao tiếp để có những hành động nói phù hợp, đạt hiệu quả giao tiếp cao.
Trang 22và vai trò của câu ấy đối với việc thực hiện mục đích chung?
Trang 23Trần Quốc Tuấn viết “ Hịch tướng sĩ”
nhằm mục đích khích lệ tướng sĩ học
nước của tướng sĩ
văn“ Nay ta bảo thật các ngươi…làm
rữa thịt Vân Nam Vương ở Cảo Nhai”:
Khuyên tướng sĩ luôn cảnh giác cao
trước kẻ thù và phải chăm chỉ tập luyện
võ nghệ sẵn sàng đánh giặc
Trang 24 Vai trò của câu văn trên trong việc thực hiện mục đích chung là khích lệ lòng yêu nước của tướng sĩ trong việc bảo vệ đất nước.
Trang 25Thế thì phải giục rồi đấy!
Đây là trời có ý làm việc
Bộc lộ cx Điều khiển Trình bày
Trang 26Bài tập 3
Xác định kiểu hành động nói được thực hiện trong câu chứa từ “hứa”.
không bao giờ để chúng
ngồi cách xa nhau.
Hành động điều khiển
- Anh hứa đi
Hành động điều khiển
- Anh xin hứa Hành động hứa hẹn
Trang 27Như vậy, không phải câu nào có
từ “hứa “cũng là thực hiện hành
động hứa Hành động hứa chỉ
được thực hiện khi người nói câu hứa đó phải thuộc ngôi thứ nhất .
Trang 28DẶN DÒ
* Hoàn thành các bài tập sgk
* Viết một đoạn hội thoại
* Soạn bài hành động nói (tt)
Trang 29và các em
dồi dào sức khỏe