Nước Đại Viêt thế kỉ XIII

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần ThÕ KØ XIII- XIV... CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần ThÕ KØ XIII- XIV- Nhµ Lý suy yÕu, bÊt lùc - nguy c¬ ngo¹i x©m... CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thờ

Trang 1

BÀI 13:

Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII

Giáo viên: Nguyễn Thị Vụ

TrườngưTHCSưchấtưlượngưcaoưMaiưSơn

Trang 4

Nhà Lý khi mới thành lập, rất quan tâm chăm lo

đến việc phát triển đất n ớc, chăm lo đến đời sống của nhân dân.Vỡ vậy nhân dân hăng hái tham gia sản xuất và đạt nhiều thành tựu rực rỡ Nh ng đến giửừa thế kỷ XII , Nhà Lý đã đi xuống tới mức trầm trọng

đây cũng là lý do dẫn tới sự thành lập một triều đại mới – Nhà Trần.

Trang 5

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (ThÕ KØ XIII- XIV)

Trang 6

Triều Lý được thành lập từ năm 1009 trải qua 9 đời vua, tồn tại trong 215 năm:

- Lý Thái Tổ (1009-1028): Lý C«ng UÈn 19 năm

- Lý Thái Tông (1028-1054): Lý PhËt M· 27 năm

- Lý Thánh Tông (1054-1072) : Lý NhËt T«n 17 năm

- Lý Nhân Tông (1072-1127) : Lý Cµn Ñøc 56 năm

- Lý Thần Tông (1128-1138):Lý D ¬ng Ho¸n10 năm

- Lý Anh Tông (1138-1175) : Lý Thiªn Té 37 năm

- Lý Cao Tông (1176-1210) :Lý Long Tr¸t 35 năm

- Lý Huệ Tông (1211-1224): Lý H¹o S¶m 14 năm

- Lý Chiêu Hoàng (1224-1225): Lý PhËt Kim 1 năm

Trang 7

Chùa một cột Văn Miếu

MỘT SỐ THÀNH TỰU THỜI LÝ

QuốcTử Giám

Trang 8

Huệ Tông cuối đời say kh ớt ngủ cả ngày,

không quan tâm đến triều chính, vua không có con trai có hai cô công chúa Chị là Thuận

Thiên công chúa gả cho Trần Liễu Em là:

Chiêu Thánh Tông công chúa lên 7 tuổi đ ợc lập thái tử, sau đó 10/1224 Lý Huệ Tông đi tu

ở chùa chân Giao Lợi dụng tỡnh hỡnh ấy quan lại nổi dậy tranh chấp quyền hành, bóc lột

nhân dân

Trang 9

Nh vậy nhà Lý thành lập từ 1009 và tồn tại 215 naờm, trải qua 8 đời vua, nh ng đến đời vua thứ 9 thỡ nhà Lý ngày càng suy yếu trầm trọng.

Long Thành thời Lý

“ Bấy giờ nhà vua vẫn

cứ tiến hành mọi việc thổ mộc khụng ngừng, nghe núi ngoài kinh thành cú giặc cướp, cũng giả vờ làm ngơ để bưng bớt đi, chỉ ham

thớch của cải Cỏc bầy tụi (quan lại) đều bắt chước, tranh nhau bỏn quan buụn ngục, ngoài

ra khụng cũn nghỉ đến việc gỡ”.

(Khõm định Việc sử thụng giỏm

cương mục)

Trang 10

CHƯƠNG III: Nước Đại Việt thời Trần (Thế Kỉ XIII- XIV)

BÀI 13:

Tiết 21: Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII I Nhà Trần thành lập

1 Nhà Lý sụp đổ:

a Nguyên nhân sụp đổ của nhà Lý:

? Nguyên nhân nào dẫn đến Nhà Lý suy yếu nh vậy?

sống của nhân dân.

- Hạn hán lụt lội saỷy ra liên miên, nhân

dân cực khổ ->nổi dậy ở nhiều nơi

? Tr ớc t ỡ nh h ỡ nh đó Nhà Lý đã làm g ỡ ?

=> Nhà Lý phải dựa vào thế lực họ

Trần để chống lại các cuộc nổi loạn.

Trang 11

- Nhµ Lý suy yÕu, bÊt lùc - nguy c¬ ngo¹i x©m

Trang 12

nh ờng ngôi cho chồng là Trần Cảnh.

Trong ngày lễ lên ngôi của Trần cảnh, ẹiện tiền chỉ huy sứ Trần Thủ ẹộ nhấn mạnh: – Hiện nay, giặc c ớp đều nổi, hoạ loạn mỗi ngày một taờng– nhà Lý suy yếu, thế n ớc nghiêng đổ, nguy ngập Nửừ chúa Chiêu Hoàng không thể gánh vác nổi mới uỷ thác cho

chồng–

=>Việc Nhà Lý suy yếu phải dựa vào thế lực họ Trần đã tạo điều kiện và thời cơ Họ Trần buộc Lý Chiêu Hoàng nh ờng ngôi cho

Trần Cảnh.

Trang 13

nh êng ng«i cho chång lµ TrÇn C¶nh.

?Em cã suy nghÜ gì vÒ viÖc nhµ TrÇn lªn thay nhµ Lý?

- Hîp quy luËt lÞch sö

Trang 14

Triều Lý tồn tại sau 215, trải qua 9 đời vua thỡ tan rã Việc nhà Trần thay nhà Lý có thể nói là một sự kiện lịch sử đặc biệt Trong lịch sử, việc thay thế một triều đại đều phải qua các cuộc đấu tranh Nh ng ở thời Trần, việc thay đổi triều đại không xảy ra đổ máu Mọi việc đều diễn ra d ới sự sắp đặt khôn khéo của Trần Thủ ẹộ nên rất êm thấm, nhẹ nhàng, hợp lý ẹiều đó chứng tỏ Trần Thủ ẹộ là một nhà chính trị sáng suốt, tài ba và khôn ngoan.

Trang 15

LÃNH THỔ ĐẠI VIỆT THẾ KỈ XIII

ÑÒn thê vua TrÇn

Trang 16

Trang 18

- Bộ máy đ ợc tổ chức theo chế độ quân

chủ trung ơng tập quyền gồm 3 cấp:

+ Cấp triều đỡnh.

+ Cấp trung gian.

+ Cấp cơ sở.

Trang 19

SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI TRầN

Cấp triều ủỡnh

Các đơn vị hành chính trung gian

Các đơn vị hành

Trang 20

SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI TRầN

Cấp triều đỡnh

Các đơn vị hành chính trung gian

Các đơn vị hành chính Cơ sở

Tôn nhân phủ

Các chửực quan

Hà

đê sứ

Khyến nông sứ

đồn

điền Sứ

Trang 21

- Đứng đầu triều đình là vua, các vua thường

nhường ngơi sớm cho con và xưng là Thái

Thượng Hồng.(chế độ hai vua)

- Các chức đại thần văn võ do người họ Trần nắm giữ

- Cả nước chia làm 12 l ộ , đứng đầu các lộ cĩ các chức chánh phĩ An phủ sứ Dưới lộ là phủ do chức tri phủ cai quản, châu Huyện là do các

chức tri châu, tri huyện cùng coi Dưới cùng là

x ã , người đứng đầu xã là do nhân đân bầu ra.

? Tại sao các chức đại thần văn võ lại do người họ Trần nắm

giữ?

Tăng thêm độ tin tưởng đối với nhà Trần, và làm tăng khả năng bảo vệ Tổ Quốc.

Trang 22

+ Cấp triều đỡnh.

+ Cấp trung gian.

+ Cấp cơ sở.

? Em có nhận xét gỡ về bộ máy nhà n ớc thời Trần?

- Cú quy cuỷ vaứ chaởt cheừ hụn.

- Nh Tr n cũng t th à ầ đặ eõm m t s c ộ ố ụ quan nhử: Quoỏc sửỷ vi n, Th ệ ỏ i y vi n ệ

v m t s ch à ộ ố ửực quan nhử: Hà ủeõ sửự, khuy n ế noõng sửự, ủoàn i n s đề ứ

Trang 23

Tôn nhân phủ

Hà đê sứ

Khuyến nông sứ

ẹồn

điền sứ

12 lộ (Chánh, phó an phủ sứ)

Phủ (Tri phủ)

Châu, huyện (Tri chậu tri huyện)

Vua

24 lộ, phủ (Tri phủ, tri châu)

Huyện

H ơng, Xã

Trang 24

Nh Ën xÐt

* Nội dung:

+ Giống: Bộ máy quan lại.

+ Khác:

- Nhà Trần thực hiện chế độ Thái Thượng Hoàng.

- Các quan đại thần phần lớn do họ Trần nắm giữ.

- Đặt thêm các cơ quan, chức quan để trông coi sản xuất.

- Cả nước chia làm 12 lộ.

* Nhận xét: Bộ máy nhà Trần hoàn chỉnh, chặt chẽ hơn nhà Lý Điều này chứng tỏ nhà Trần quan tâm tới nhiều mặt của đất nước Năng lực quản lý của nhà Trần được nâng cao.

Trang 25

Trang 26

Trang 27

- Ban hành Quốc Triều Hỡnh Luật

? Ngoài việc ban hành quốc triều hỡnh luật còn gỡ đáng l u ý?

? Pháp Luật thời Trần và thời Lý có gỡ giống và khác nhau?

- Ban hành quốc triều hỡnh luật.

+ Xác định lại nhửừng điều luật thời Lý + Quy định cụ thể việc mua bán ruộng

đất.

+ Xác định lại nhửừng điều luật thời Lý.

+ Quy định cụ thể việc mua bán ruộng

đất.

kiện.

- ẹặt chuông lớn xin vua xét xử.

- Nhửừng lúc vua đi thaờm các địa ph ơng nhân dân có thể đón r ớc, xin vua đứng lại để xét xử một vụ kiện oan

=> Mối quan hệ giửừa vua và nhân dân

tuy có cách biệt song ch a sâu sắc.

? Vieọc laứm ủoự chửựng toỷ ủieàu gỡ?

=> Kế thừa, phát triển cao hơn phaựp luaọt thụứi Lyự.

Trang 28

Chuông ở thềm ẹiện

các địa ph ơng

Trang 29

- Ban hành Quốc Triều Hỡnh Luật

+ Xác định lại nhửừng điều luật thời Lý.

+ Quy định cụ thể việc mua bán ruộng

đất.

- ẹặt chuông lớn xin vua xét xử.

=> Mối quan hệ giửừa vua và nhân dân

tuy có cách biệt song ch a sâu sắc.

? Phaựp luaọt thụứi Traàn coự vai troứ gỡ ủoỏi vụựi xaừ hoọi?

=>Phaựp luaọt thụứi Traàn ủaừ goựp phaàn Tớch cửùc, coự hieọu quaỷ vaứo vieọc cuỷng coỏ vửụng trieàu Traàn, oồn ủũnh xaừ hoọi vaứ phaựt trieồn kinh teỏ.

Trang 30

BÀI 13:

1 Nhà Lý sụp đổ

3 Pháp luật thời Trần

a Nguyên nhân sụp đổ của nhà Lý

- Cuối thế kỉ XII, quan lại nhà Lý không chaờm lo đến đời sống của nhân

dân Hạn hán lụt lội sảy Ra liên miên,

nhân dân cực khổ.=> Nông dân nổi dậy ở nhiều nơi

b Nhà Trần thành lập

Tháng 12 naờm 1226 Lý Chiêu Hoàng nh ờng ngôi cho chồng là Trần Cảnh Nhaứ Traàn thaứnh laọp

Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII

2 Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền

- Nhà Lý phải dựa vào thế lực họ Trần để chống lại các cuộc nổi loạn.

- Dẹp yên các cuộc nổi loạn, xây dựng bộ máy nhà n ớc

- Bộ máy đ ợc tổ chức theo chế độ quân chủ trung ơng tập

quyền gồm 3 cấp:

Trang 31

1 Em có nhận xét g ỡ khi nhà Trần thay thế nhà Lý?

a Không nhất thiết phải thay thế triều đại nhà Lý.

b Chuyện b ỡnh th ờng trong lịch sử các triều đại

phong kiến.

c ẹó là hành động đáng lên án.

d Phù hợp với t d ỡnh hỡnh thực tế lúc bấy giờ.

Bài tập củng cố

Trang 32

1 Ai lµ ng êi cã c«ng trong viÖc thµnh lËp nhµ TrÇn?

A.TrÇn Quèc TuÊn

Trang 33

- Học bài cũ.

- Laứm baứi taọp trong saựch baứi taọp.

- Chuẩn bị phần II bài 13: Nhà Trần xây dựng quân đội

và phát triển kinh tế.

H ớng dẫn học và làm bài tập ở nhà:

Định dạng
Số trang	33
Dung lượng	3,8 MB