NHÂN HÓA-DAY GIAO LƯU CỤM.ppt

Làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật...trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ tình cảm của con người mang tính biểu cảm cao.I... C« cã chiÕc v¸y vµng ãng, Sử

Tiên Mỹ, ngày 05 tháng 3 năm 2011

NĂM HỌC 2010 - 2011

KIỂM TRA BÀI CŨ

? Có mấy kiểu so sánh? Xác định kiểu so sánh có

trong các câu sau và cho biết tác dụng?

a) Dượng Hương Thư đang vượt thác khác hẳn với

dượng Hương Thư ở nhà

(Võ Quảng)

b) Đường nở ngực Những hàng dương liễu nhỏ

Đã lên xanh như tóc tuổi mười lăm

(Tố Hữu)

Đáp án:

a) So sánh không ngang bằng (làm nổi bật nét tính

cách của nhân vật)

b) So sánh ngang bằng (vẻ đẹp của cây dương liễu

và tâm hồn vui tươi của tác giả)

Tiên Mỹ, ngày 05 tháng 3 năm 2011

Tiên Mỹ, ngày 05 tháng 3 năm 2011

Giáo viên: Trần Thị Hồng Linh

Đơn vị: Trường THCS Võ Thị Sáu

Sự vật, con vật

Trời

Cây mía Kiến

Từ ngữ gọi, tả

Ông Mặc áo, ra trận Múa gươm

Nhân hóa là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật Bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người.

được dùng để gọi hoặc tả con người

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Khái niệm:

2 Tác dụng:

(Thảo luận đôi, 2 phút)

? Hãy so sánh để tìm sự giống nhau và khác nhau giữa hai cách diễn đạt sau?

Cách 1 Cách 2

1 Ông trời mặc áo giáp đen ra trận

1 Ông trời mặc áo giáp đen ra trận 1 Bầu trời đầy mây đen1 Bầu trời đầy mây đen

2 Muôn nghìn cây mía múa gươm

2 Muôn nghìn cây mía múa gươm 2 Muôn nghìn cây mía ngả

nghiêng, phấp phới trước gió

3 Kiến hành quân đầy đường

3 Kiến hành quân đầy đường 3 Kiến bò đầy đường

?Qua sự diễn đạt ở cách 1, em nhận xét gì về suy nghĩ, tình cảm của nhà thơ Trần Đăng Khoa?

Sự vật hiện lên sống động,

gần gũi với con người

Thể hiện sự quan sát tinh

khách quan, tả thực

Làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ tình cảm của con người (mang tính biểu cảm cao).

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Khái niệm:

2 Tác dụng:

Cách 1 C¸ch 2

Trong hä hµng nhµ chæi th× c« bÐ

Chæi R¬m vµo lo¹i xinh x¾n

nhÊt C« cã chiÕc v¸y vµng ãng,

Sử dụng phép nhân hoá cho ta thấy

rõ tình cảm của người viết đối với

chiếc chổi rơm (mang tính biểu cảm

cao) → Nên chọn cách viết này

trong văn biểu cảm (Lớp7).

Cung cấp cho người nghe những thông tin về chổi rơm (mang tinh chính xác) → Nên chọn cách viết

1 2 3 4

Diễn đạt có sử dụng phép nhân hóa các sự vật sau:

Đọc và cho biết: trong các câu dưới đây, sự vật nào được nhân hóa, nhân hóa bằng cách nào?

a Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu

Tay lại thân mật sông với nhau, mỗi người một việc, không ai tị ai cả.

(Trích: Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng)

Lão, bác, cô, cậu

Là những từ vốn dùng để gọi người

Lại dùng để gọi vật:Lại dùng để gọi vật: miệng, tai, mắt, chân, tay →

những bộ phận này trở thành người: lão Miệng, bác

Tai, cô Mắt…

Dùng từ vốn gọi người để gọi vật

3 Các kiểu nhân hoá:

KIỂU NHÂN HÓA THỨ NHẤT

b) Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre

xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.

b) Sự vật được nhân hóa: gậy tre, chông tre, tre

Từ nhân hóa: Chống lại, xung phong, giữ

những từ vốn dùng để chỉ hoạt động, tính chất của người

lại dùng để chỉ hoạt động, tính chất của tre ( vật)

Dùng từ vốn chỉ hoạt động, tinh chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật

KIỂU NHÂN HÓA THỨ HAI

c) Trâu ơi, ta bảo trâu này

Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.

(Ca dao)

Sự vật được nhân hóa: Trâu

Từ nhân hóa: Ơi

Là từ dùng để trò chuyện, xưng hô với người

Lại dùng để trò chuyện, xưng hô với vật (trâu)

KIỂU NHÂN HÓA THỨ BA

Trò chuyện, xưng hô với

vật như với người

3 Các kiểu nhân hoá:

a) Dùng từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.

b) Dùng từ ngữ vốn chỉ hoạt động, tính

chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.

c) Trò chuyện, xưng hô với vật như với

Có con chim vành khuyên nhỏ Dáng trông

thật ngoan ngoãn quá Gọi dạ bảo vâng Lễ phép ngoan nhất nhà Chim gặp bác Chào Mào, “chào bác!” Chim gặp cô Sơn Ca ,“chào cô!” Chim gặp anh Chích Choè, “chào anh!” Chim gặp chị Sáo Nâu, “chào chị!”

(Con chim vành khuyên – Hoàng Vân)

TỪ NHÂN HÓA KIỂU NHÂN HÓA

vật Ngoan ngoãn, dạ,

vâng, lễ phép,

chào, ngoan

Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt

II/ LUYỆN TẬP:

Bài tập 1/58

Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của phép nhân hóa

trong đoạn văn sau:

Bến cảng lúc nào cũng đông vui Tàu mẹ, tàu con đậu đầy mặt nước Xe anh, xe em tíu tít nhận hàng

về và chở hàng ra Tất cả đều bận rộn

(Phong Thu)

* Sự vật nhân hoá: bến cảng, tàu, xe

* Từ ngữ nhân hoá: đông vui, mẹ, con, anh, em, bận rộn

* Tác dụng: Quang cảnh bến cảng trở nên sống

động hơn, khiến ta dễ dàng hình dung ra cảnh nhộn nhịp, bận rộn của các phương tiện trên cảng.

a) Núi cao chi lắm núi ơi

Núi che mặt trời chẳng thấy người thương!

(Ca dao).

II LUYỆN TẬP:

trích dưới đây được tạo ra bằng cách nào và tác dụng của

nĩ như thế nào? (Thảo luận tổ - 3 phút)

b) Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ

vì tranh một mồi tép, có những anh cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ chẳng được miếng nµo

(Tô Hoài)

c) Dọc sông, những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt

đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước.( ) Nước

bị cản văng bọt tứ tung, thuyền vùng vằng cứ

chực trụt xuống, quay đầu chạy về Hòa Phước

là không bị thương Có những cây bị chặt đứt

ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận

bão Ở chỗ vết thương nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh dưới nắng hè gay gắt, rồi

dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành cục

máu lớn.

(Nguyễn Thành Long)

a) Núi cao chi lắm núi ơi

Núi che mặt trời chẳng thấy người thương!

(Ca dao).

* Sự vật được nhân hĩa: Trâu

* Từ nhân hĩa: “Ơi”

* Kiểu nhân hĩa: Trị chuyện, xưng hơ với vật như với người

* Tác dụng: Cách nĩi này làm cho sự vật (núi) trở nên gần gũi và người nĩi bày tỏ một cách kín đáo tâm tư, tình cảm mong nhớ của mình.

tâm tư, tình cảm mong nhớ của mình

II LUYỆN TẬP:

*Bài tập 4/59:

Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật

* Tác dụng: gợi tả thế giới lồi vật sinh động, gần gũi với con người Thể hiện sự cảm nhận tinh tế của tác giả về lồi vật

b) Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuơi ngược, thế là bao nhiêu cị, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nơng, mịng, két ở các bãi sơng xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn gĩc đầm, cĩ khi chỉ vì tranh một mồi tép, cĩ những anh cị gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ chẳng được miếng nào

(Tô Hoài)

c) Dọc sông, những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt

đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước.( ) Nước

bị cản văng bọt tứ tung, thuyền vùng vằng cứ

chực trụt xuống, quay đầu chạy về Hòa Phước

* Sự vật nhân hóa: chòm cây cổ thụ

* Từ ngữ nhân hóa: dáng mãnh liệt, trầm ngâm, lặng nhìn

* Kiểu nhân hóa: dùng từ chỉ hoạt động, tính chất

của người để tả sự vật

*Tác dụng: hình ảnh mới lạ, gợi sự uy nghiêm của thiên nhiên

d) Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào là

không bị thương Có những cây bị chặt đứt ngang

nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão Ở chỗ vết thương nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long

lanh dưới nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen

và đặc quyện thành cục máu lớn

(Nguyễn Thành Long)

* Sự vật được nhân hóa: cây xà nu

* Từ ngữ nhân hóa: bị thương, thân, vết thương, cục máu

* Kiểu nhân hóa: dùng những từ chỉ tính chất của

người để chỉ cho vật

*Tác dụng: làm cho người đọc thấy được hiện thực chiến tranh tàn khốc và sự yêu quí của người viết đối với cây xà nu

Bài tập 5/59

Hướng dẫn về nhà làm: Viết một đoạn văn ngắn từ 5-7 câu tả sân trường giờ ra chơi, trong đó có dùng phép nhân hóa

Có thể là: nhân hóa cây bàng, sân trường

BÀI TẬP CỦNG CỐQuan sát và đặt câu có sử dụng phép nhân hóa

miêu tả bức tranh sau:

Quan sát và diễn đạt có sử dụng phép nhân hóa

cho mỗi bức tranh sau:

Bé Vịt yêu của chị

Em tiếp sức cho anh nhé

Hai cầu thủ tí hon

Chị em mình ăn chung nhé Ky

1.Bài tập về nhà: 2/58, 5/59

- HiÓu vµ nhí ®­îc:

+ Kh¸i niÖm nh©n hãa

Tiên Mỹ, ngày 05 tháng 3 năm 2011