BÀI 29: ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH... Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH Khi tế bào thần kinh b
Trang 1BÀI 29: ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG
VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH
Trang 2I Điện
thế hoạt
động
II Sự lan
truyền
xung thần
kinh trên
sợi thần
kinh
ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN
TRUYỀN XUNG THẦN KINH
Khi tế bào thần kinh
bị kích thích, điện thế nghỉ biến đổi thành điện thế động
Điện thế động gồm 3 giai đoạn:
- Mất phân cực (khử cực)
- Đảo cực
- Tái phân cực
Điện thế nghỉ
I Điện thế hoạt động:
1 Đồ thị điện thế hoạt động:
Mất phân cực
Tái phân cực
Đảo cực
2
Trang 3ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN
TRUYỀN XUNG THẦN KINH
I Điện
thế hoạt
động
II Sự lan
truyền
xung thần
kinh trên
sợi thần
kinh
I Điện thế hoạt động:
2 Cơ chế hình thành điện thế hoạt động:
Mất phân cực và
đảo cực Tái phân cực
Tính thấm của màng tế bào với ion Na + , K +
Loại ion đi qua màng tế bào Kết quả
Giai đoạn
Đặc điểm
Quan sát đoạn phim sau, kết kợp nghiên cứu phần I.2 SGK Hãy hoàn thành phiếu học tập :” Cơ chế
hình thành điện thế hoạt động”
Trang 4K +
K +
K +
K +
K +
K +
Na + Na +
Na +
Na +
Na +
Na +
Na +
Bên trong
tế bào
Bên ngoài
tế bào
Màng
tế bào
Cổng K +
đóng
Cổng
Na + mở
K + K +
K +
Giai đoạn mất phân cực và
đảo cực
đảo cực
Tính thấm của màng tế bào với ion Na + , K +
Loại ion đi qua màng tế bào
Kết quả
Tính thấm của màng với ion Na+ tăng do cổng Na mở, Cổng
K đóng lại không hoàn toàn.
Na + từ ngoài qua màng vào trong ồ ạt, K + ra ngoài rất ít.
Gây ra hiện tượng mất phân cực và đảo cực làm màng ngoài tích điện âm, màng trong tích điện dương.
Giai đoạn
Đặc điểm
Trang 5Màng
tế bào
Bên ngoài
tế bào
Bên trong
tế bào
K +
K +
K +
K +
Na +
Cổng K +
mở rộng
Cổng
Na +
đóng
K +
Na +
Na +
Na +
Na +
Na +
Na +
Na +
K +
K +
K +
K +
Giai đoạn tái phân cực
Tính thấm của màng tế bào với ion Na + , K +
Loại ion đi qua màng tế bào
Kết quả
Giai đoạn
Đặc điểm
Gây ra hiện tượng tái phân cực làm màng ngoài tích điện dương, màng trong tích điện âm.
Tính thấm của màng với ion K+ tăng do cổng K mở, cổng Na đóng lại
K+ từ trong qua màng ra ngoài nhanh, Na+ không qua màng để vào trong được
Trang 6ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN
TRUYỀN XUNG THẦN KINH
I Điện thế hoạt động:
2 Cơ chế hình thành điện thế hoạt động:
I Điện
thế hoạt
động
II Sự lan
truyền
xung thần
kinh trên
sợi thần
kinh
Điện thế hoạt động là sự thay đổi điện thế giữa trong và ngoài màng khi tế bào thần kinh bị kích thích, do sự thay đổi tính thấm của màng đối với các ion thay đổi, gây nên mất phân cực khi Na+ từ ngoài vào
tế bào, đảo cực khi Na+ tiếp tục vào, sau đó tái phân cực khi K+ từ trong tế bào ra ngoài.
Trang 7ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN
TRUYỀN XUNG THẦN KINH
I Điện
thế hoạt
động
II Sự lan
truyền
xung thần
kinh trên
sợi thần
kinh
A B C
A B C
Trên sợi thần kinh không có bao mielin xung thần kinh truyền từ vùng này sang vùng khác
1 Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh không có bao mielin:
Trang 8ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN
TRUYỀN XUNG THẦN KINH
I Điện
thế hoạt
động
II Sự lan
truyền
xung thần
kinh trên
sợi thần
kinh
II Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh
2 Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh có bao mielin:
Trên sợi thần kinh có bao mielin xung thần kinh lan truyền theo cách nhảy cóc, từ eo Ranvie này đến eo Ranvie tiếp theo
Trang 9ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN
TRUYỀN XUNG THẦN KINH
I Điện
thế hoạt
động
II Sự lan
truyền
xung thần
kinh trên
sợi thần
kinh
Trang 11Câu 1: Xung thần kinh là:
A sự xuất hiện điện thế hoạt động
B thời điểm sắp xuất hiện điện thế hoạt động
C thời điểm chuyển giao giữa điện thế nghỉ sang điện thế hoạt động
D thời điểm sau khi xuất hiện điện thế hoạt động
Trang 12Câu 2: Điện thế hoạt động là:
A sự biến đổi điện thế nghỉ ở màng tế bào từ phân cực sang đảo cực, mất phân cực và tái phân cực.
B sự biến đổi điện thế nghỉ ở màng tế bào từ phân cực sang mất
phân cực, đảo cực và tái phân cực.
C sự biến đổi điện thế nghỉ ở màng tế bào từ phân cực sang đảo
cực, mất phân cực.
D sự biến đổi điện thế nghỉ ở màng tế bào từ phân cực sang đảo cực,
và tái phân cực.
Trang 13Câu 3: Vì sao sự lan truyền xung thần kinh trên sợi trục có bao
miêlin lại “nhảy cóc” ?
A Vì giữa các eo Ranvie, sợi trục bị bao bằng bao miêlin cách điện.
B Vì tạo cho tốc độ truyền xung nhanh.
C Vì sự thay đổi tính thấm của màng chỉ xảy ra tại các eo Ranvie.
D Vì đảm bảo cho sự tiết kiệm năng lượng.
Trang 14Câu 4: Vì sao trong ĐTHĐ xảy ra giai đoạn mất phân cực?
Trang 15Bài tập về nhà:
1 Sưu tầm và giải thích cơ chế tác dụng của một số thuốc
giảm đau có liên quan.
2 Làm tất cả bài tập ở SGK!
3 Tìm kiểu trước bài 30 và hãy sưu tầm một số đoạn về sự
lan truyền xung thần kinh qua xinap.
Trang 16Bài tập về nhà:
Đặc điểm Cách thức
lan truyền Cõ chế lan truyền
Tốc độ lan truyền Năng lýợng
Sợi thần
kinh
không
có bao
miêlin
Sợi thần
kinh có
bao
miêlin
So sánh sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh có
và không có bao mielin