bai 20 lop 10 . rat hot

XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ DÂN TỘC TRONG CÁC THẾ KỈ X - XV Bài 20... *Bước sang thời độc lập nho giáo, phật giáo, đạo giáo được du nhập vào nước ta có điều kiện phát triển... Nhà nướ

KiÓm tra bµi cò:

Câu 1: Hoàn thành bảng thống kê các cuộc kháng chiến

dưới đây :

Cuộc kháng chiến Chốngquân

xâm lược Thời gian Lãnh đạo Trận đánh nổi tiếng( kết thúc

cuộc chiến tranh )

Lần 2: 1285

Lần 3:

1287-1288

Các vua nhà Trần.

Trần Hưng Đạo

Kiệt Sông Như Nguyệt - Cuộc kháng chiến thắng lợi

Minh 1418-1427 Lê Lợi

Nguyễn Trãi

Chi Lăng, Xương Giang Giành thắng lợi

Câu 2: Đặc điểm của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn :

• Cuộc Khởi nghĩa kéo dài, gian khổ

• Qui tụ được nhiều nhân tài , tướng giỏi cứu nước

• Cuộc khởi nghĩa nhận được sự ủng hộ của nhân dân, tính nhân dân sâu sắc.

• Tư tưởng nhân nghĩa được đề cao

• Từ cuộc chiến tranh địa phương sau đó được phát triển lên thành cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc

XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ DÂN TỘC

TRONG CÁC THẾ KỈ X - XV

Bài 20

NỘI DUNG CHÍNH

• I Tư tưởng, Tôn giáo

• II Giáo dục, Văn học, Nghệ thuật, Khoa học- kỹ thuật.

1 Giáo dục

2 Văn học

3 Nghệ thuật

4 Khoa học kĩ thuật

I.TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO

*Bước sang thời độc lập nho giáo, phật giáo, đạo giáo được du nhập vào nước ta có điều kiện phát triển

Nho giáo do ai sáng lập ?

Tư tưởng cốt lõi của Nho

giáo là gì ?

*Nho giáo:

-Là hệ tư tưởng chính của giai cấp thống trị ,chi phối

nội dung giáo dục, thi cử

-Thế kỉ XV-XIX: Nho giáo chiếm vị trí độc tôn Nhà nước phong kiến thiết lập trật tự nho học trong nhân dân Sự phát triển của giáo dục củng cố vị trí của Nho giáo.

Vai trò của Nho giáo qua các thời Lý, Trần, Lê Sơ được biểu hiện như thế

nào ?

-Khuyến khích nho giáo phát triển đưa Nho giáo trở thành Quốc giáo :

- Đưa Nho giáo vào thi cử

- Tuyển chọn quan lại, đề cao nho giáo

Vì sao Nho giáo phát triển thời Lê Sơ ?

Phật giáo do ai sáng lập nên? Giáo lý cơ bản của

Phật giáo ?

Chùa Một Cột Chùa Keo

*Phật giáo:

-Thế kỉ X-XIV: phát triển mạnh mẽ vào thời Lý Trần giữ một vị trí

độc tôn và rất phổ biển trong nhân dân vua quan cũng theo đạo Phật chùa chiền được xây dựng ở khắp nơi.

-Thế kỉ XV: Phật giáo suy thoái dần Thời Lê sơ nhà nước phong kiến ban hành nhiều điều lệnh nhằm hạn chế sự phát triển

của Phật giáo.

Vị trí của Phật giáo qua các thời Lý, Trần, Lê

Sơ ?

Vì sao Phật giáo Phát triển thời Lý Trần?

- Nhà Lý Trần tạo điều kiện cho sự phát triển của Phật giáo

-Nhà nước khuyến khích cho phép Phật giáo phát triển trở thành Quốc giáo

- Tư tưởng phật giáo phù hợp với nhân dân

• Đạo giáo được du nhập vào nước ta,

mang nhiều yếu tố huyền bí hịa nhập với tín ngưỡng nhân gian.

Lão Tử.

*Trong các TK X XV, nhân dân Việt Nam đã từng bước xây dựng cho mình một nền văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc và những thành tựu đạt được đã đặt nền móng vững chắc lâu dài cho dân tộc.

I.TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO

*Bước sang thời độc lập nho giáo, phật giáo, đạo giáo được du nhập vào

nước ta có điều kiện phát triển

*Phật giáo:

-Thế kỉ X-XIV: phát triển mạnh mẽ vào thời Lý Trần giữ một vị trí độc tôn

và rất phổ biển trong nhân dân vua quan cũng theo đạo Phật chùa chiền

được xây dựng ở khắp nơi

-Thế kỉ XV: Phật giáo suy thoái dần Thời Lê sơ .nhà nước phong kiến ban hành nhiều điều lệnh nhằm hạn chế sự phát triển của Phật giáo

* Đạo giáo : Đan xen với tín ngưỡng dân gian

Câu 1: Tôn giáo giữ vị trí đặc biệt quan trọng thời Lý – Trần là :

a Nho giáo b Đạo giáo

c Phật giáo d Hindu giáo

Câu 2: Nho giáo giữ vị trí độc tôn bắt đầu từ :

a Thời Lý- Trần b Nhà Hồ

c Nhà Đinh - Tiền Lê d Thời Lê Sơ

Câu 3: Chùa chiền được xây dựng nhiều nhất dưới thời :

a Lý - Trần- Hồ b Lý Trần

c Lý – Trần – Lê d Trần- Lê

VĂN HOÁ DÂN TỘC THẾ KỈ X ĐẾN THẾ KỈ XV

I Tư tưởng, tôn

Quan chức và người tài Sự kiện đánh dấu sự ra

đời của nền giáo dục

Việt Nam ?

*Thời Lý :

- Năm1070………

Năm1075 -Năm1076: Quốc Tử Giám được dựng trong khu Văn Miếu (thờ Khổng Tử)

Đây là Trường Đại Học đầu tiên của Việt Nam

Lý thánh Tông cho lập văn miếu

Mở khoa thi đầu tiên

VĂN HOÁ DÂN TỘC THẾ KỈ X ĐẾN THẾ KỈ XV

I Tư tưởng, tôn

Nền giáo dục thời Lê Sơ

có bước phát triển như thế nào so với Lý Trần ?

*Thời Lê sơ :

-Quy chế Quy chế thi cử được ban hành

cứ 3 năm Có một kì thi Hội chọn tiến sĩ

-Vua Lê Thánh Tông đã tổ chức: 12 khoa thi Hội

-Số người đi học ngày càng đông,chất lượng giáo dục rất cao

-Năm 1484, nhà nước quyết dựng bia ghi

tên tiến sĩ

Khung cảnh sĩ tử đang thi

Nhà Quốc tử giám và

Bia Tiến sĩ

Ý nghĩa của việc dựng

bia tiến sĩ ?

- Ghi danh những người đỗ đạt,

đề cao, tôn vinh hiền tài

- Khuyến khích tinh thần học tập

xây dựng xã hội học tập

MẠC ĐỈNH CHI NGUYỄN TRUNG NGẠN

Em hãy cho biết tác dụng của giáo dục thế kỉ X-XV ?

*Ý nghĩa:

-Trình độ giáo dục được nâng cao

- Hàng loạt trí thức tài giỏi được đào tạo, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước

-Tuy nhiên, giáo dục Nho học không tạo điều kiện kinh tế phát triển

II.Giáo dục, văn học, nghệ thuật, KH-KT.

1.Giáodục: Nền giáo dục Đại Việt hoàn chỉnh qua các thời kì

Mục đích giáo dục là đào tạo ………

-Năm1076: Quốc Tử Giám được dựng trong khu Văn Miếu (thờ Khổng Tử)

Đây là Trường Đại Học đầu tiên của Việt Nam

*Thời Lê sơ :

-Quy chế Quy chế thi cử được ban hành cứ 3 nămCó một kì thi Hội chọn tiến sĩ

-Vua Lê Thánh Tông đã tổ chức: 12 khoa thi Hội

-Số người đi học ngày càng đông,chất lượng giáo dục rất cao -Năm 1484, nhà nước quyết dựng bia ghi tên tiến sĩ

*Ý nghĩa:

-Trình độ giáo dục được nâng cao

- Hàng loạt trí thức tài giỏi được đào tạo, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước

Hãy trả lời đúng ( Đ) sai ( S) ở các câu dưới đây :

1 1070 Nhà Lý tổ chức khoa thi quốc gia đầu tiên

2 Văn Miếu được xây dựng thời vua Lý Thánh Tông

3 Thời Trần, giáo dục Nho Học được đề cao thông qua con đường thi cử

4 Thời Lê Sơ quy chế thi cử được quy định chặt chẽ, cứ 3 năm tổ chức kì thi Hội

5 1484, Nhà Lê cho dựng bia Tiến Sĩ

6 Dưới thời vua Lê Thánh Tông tổ chức được 12 khoa thi Hội

7 Gíao dục Nho học góp phần cho khoa học kĩ thuật phát

triển

8 Sự phát triển của Nho học góp phần cũng cố vị trí của Nho giáo

s

S Đ

Đ Đ

Đ

Đ S

Kể tên một số tác phẩm văn học mà em biết trong

thế kỉ X-XV ?

NGUYỄN TRÃI

2.Văn học:

*Thời Trần,văn học dân tộc ngày càng phát trỉên:

-Hàng loạt bài thơ, bài hịch, bài phú nổi tiếng như: Nam Quốc Sơn Hà, Hịch tướng sĩ, Bạch Đằng giang Phú, Bình Ngô đại cáo …

-Thể hiện niềm tự hào dân tộc và lòng yêu nước sâu sắc

*Thế kỷ XV: văn học chữ Hán,chữ Nôm phát triển

xuất hiện hàng loạt tập thơ của Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông,

có nội dung ca ngợi đất nước phát triển

*Như vậy: từ TK XI XV, cùng với sự phát triển của giáo dục,

nền văn học dân tộc đã hình thành và phát triển.

Hoàng thành Thăng Long

Thành nhà Hồ

Chùa Một Cột Chùa Keo

3.Nghệ thuật : có những bước phát triển mới:

*Kiến trúc:

-Thế kỉ X- XIV,những công trình nghệ thuật Phật giáo được xây dựng ở khắp nơi,tiêu biểu:

chùa Một Cột, chùa Dâu, tháp Phổ Minh ………

-Cuối TK XIV, thành nhà Hồ được xây dựng (Thanh Hoá),trở thành

điển hình cho nghệ thuật xây thành

Ch Ch

T háp Phổ Minh

Tượng phật A-di-đà

Phật nghìn tay, nghìn mắt

*Điêu khắc:

-Đúc và tạc rất nhiều tượng phật , bức phù điêu

-Có nhiều tác phẩm mang hoạ tiết hoa văn độc đáo như: rồng cuộn trong lá đề, chân cột hoa sen nở, bông Cúc nhiều cánh.

VĂN HOÁ DÂN TỘC THẾ KỈ X ĐẾN THẾ KỈ XV

I Tư tưởng, tôn

II Gi¸o dôc, v¨n

häc, nghÖ thuËt,

KH-KT.

Tuồng

VĂN HOÁ DÂN TỘC THẾ KỈ X ĐẾN THẾ KỈ XV

I Tư tưởng, tôn

Lĩnh vực Thành tựu

Lịch sử Đại Việt sử ký ,Lam Sơn thực lục,

Đại Việt sử ký toàn thư Địa lớ

Quõn sự Binh thư yếu lược

Chớnh trị Thiờn Nam dư hạ

Toỏn học Đại thành toỏn phỏp,Lập thành toỏn phỏp

Quốc phũng Sỳng thần cơ,thuyền chiến cú lầu,

thành nhà Hồ Dư địa chí, Hồng Đức bản đồ

Công việc về nhà

- Qua bài học các em cần nắm vững: + Các thành tựu về Văn hoá Đại Việt

thế kỉ X-XV.

+ ý nghĩa của nền văn hoá đó.

- Học bài và trả lời theo các câu hỏi trong SGK