Hóa 9 chuẩn 2011 tiết 51 đến 54

Nêu ứng dụng của các loại nhiên liệu rắn, lỏng và khí.. Kiến thức - Giúp học sinh nắm được mối quan hệ giữa cấu tạo phân tử với tính chất của các HĐC đã học và những ứng dụng của chúng..

Trang 1

Ngày soạn:28/02/2010 Ngày dạy:

9A /03 /10 9B /03 /10 9C /03 /10 TIẾT 51 NHIÊN LIỆU

1 Mục tiêu

a Kiến thức:

- HS hiểu được nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy toả nhiệt và phát sáng

- Nắm vững cách phân loại nhiên liệu, đặc điểm và ứng dụng của một số nhiên liệu thông dụng

- Biết cách sử dụng hiệu quả nhiên liệu

b Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng liên hệ thực tế

- Kỹ năng tư duy logic

c Thái độ:

Giáo dục ý thức tiết kiệm nhiên liệu và bảo vệ môi trường khi sử dụng nhiên liệu

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a Chuẩn bị của giáo viên

- Giáo án, SGK, SGV

- Tranh vẽ H4.21; H4.22

- Dụng cụ dạy học, NCT

b Chuẩn bị của học sinh

- Học bài cũ, đọc bài mới

- Dụng cụ học tập

3 Tiến trình dạy học

a.Kiểm tra bài cũ (5’)

Câu hỏi:

? Dầu mỏ có ở đâu? Cách khai thác dầu mỏ?

? Nêu tên các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ?

Đáp án:

Dầu mỏ tập trung thành những vũng lớn ở sâu trong lòng đất gọi là mỏ dầu Khai thác bằng cách khoan xuống các mỏ dầu

Các snả phẩm: Khí đốt, xăng, dầu thắp, dầu mazút, nhựa đường

b Dạy nội dung bài mới

Trang 2

Mở bài: Trong C/S hàng ngày có rất nhiều chất cháy được, vậy các chất đó gọi là gì? được phân loại như thế nào ta vào bài học hôm nay

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng

? Hãy kể tên một vài

nhiên liệu thường dùng?

GV: Các chất trên khi

cháy đều toả nhiệt và phát

sáng Người ta gọi đó là

chất đốt hay nhiên liệu

? Vậy nhiên liệu là gì?

GV: Các nhiên liệu đóng

vai trò rất quan trọng

trong đời sống và sản

xuất

GV giới thiệu sự phân

loại

? Dựa vào trạng thái hãy

phân loại các nhiên liệu?

Gv thuyết trình về quá

trình hình thành than mỏ

và đặc điểm của than mỡ,

than gầy, than bùn

? Hãy lấy VD về nhiên

liệu lỏng?

? Hãy lấy VD về nhiên

liệu khí?

Xăng, dầu, than,

Nghe giảng

Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy toả nhiệt và phát sáng

Có 3 loại nhiên liệu là rắn, lỏng và khí

HS trả lời

Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ

khí thiên nhiên, mỏ dầu,

1 Nhiên liệu là gì?(12’)

- Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy toả nhiệt và phát sáng

- Dựa vào nguồn gốc chia nhiên liệu làm hai nhóm

+ Nhiên liệu có sẵn trong

tự nhiên: than, củi, dầu mỏ

+ Nhiên liệu được điều chế: cồn, khí than

2 Nhiên liệu được phân loại như thế nào?(15’)

a Nhiên liệu rắn

VD: Than mỏ, gỗ

b Nhiên liệu lỏng Gồm các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ như xăng, dầu và cồn

c Nhiên liệu khí Gồm các loại khí thiên

Trang 3

? Nêu ứng dụng của các

loại nhiên liệu rắn, lỏng

và khí?

? Vì sao chúng ta phải sử

dụng nhiên liệu cho hiệu

quả?

? Muốn sử dụng nhiên

liệu cho hiệu quả chúng ta

phải làm gì?

GV: Nhấn mạnh

Làm ngliệu, nhiên liệu

Tránh lãng phí nhiên liệu

Cung cấp đủ oxi

Tăng diện tích tiếp xúc của nhiên liệu với oxi

nhiên, khí mỏ dầu, khí lò cốc, khí lò cao, khí than

4 Sử dụng nhiên liệu như thế nào cho hiệu quả?(8’)

- Cung cấp đủ oxi

- Tăng diện tích tiếp xúc của nhiên liệu với oxi bằng cách:

+ Trộn đều nhiên liệu khí, lỏng với không khí + Đập hoặc trẻ nhỏ nhiên liệu rắn

+ Điều chỉnh nhiên liệu

để duy trì sự cháy ở mức

độ cần thiết phù hợp với nhu cầu được sử dụng

c Củng cố - Luyện tập (3’)

? Hãy nhắc lại nội dung chính của bài?

d Hướng dẫn học sinh tự học bài ở nhà (2’)

- Về nhà học bài

- BTVN 1,2,3,4 SGK

- Đọc trước bài mới

9A /03 /10 9B /03 /10 9C /03 /10 TIẾT 52 LUYỆN TẬP CHƯƠNG 4 HIĐROCACBON NHIÊN LIỆU

1.Mục tiêu:

a Kiến thức

- Giúp học sinh nắm được mối quan hệ giữa cấu tạo phân tử với tính chất của các HĐC đã học và những ứng dụng của chúng

- Hệ thống lại kiến thjức về nhiên liệu

b Kỹ năng

- HS tiếp tục rèn kỹ năng vết CTCT và kỹ năng giải bài tập

Trang 4

- Kỹ năng hệ thống hoá kiến thức của HS

- Bảng phụ, dụng cụ dạy học, NCTL

- Học bài, ôn lại chương 4

3 Tiến trính dạy học

a kiểm tra bài cũ (không)

Mỏ bài: Trong chương 4 các em được học về hoá hữu cơ và nhiên liệu trong bài học hôm nay các em sẽ ôn lại những kiến thức đó

Hoạt động của

GV

Hoạt động của HS

Ghi bảng

Kiến thức cần

nhớ:

? Nhớ lại cấu

tạo, tính chất và

ứng dụng của

mêtan,etilen,

axetilen, benzen

rồi hoàn thành

bảng tổng kết

theo mẫu sau:

Gv: Yêu cầu mỗi

hs lên làm 1

chất, các hs còn

laị tự làm vào

vở

? Hãy viết PT

đặc trưng cho

mỗi chất

Hoạt động 2: Bài

tập

BT1: Viết CTCT

đầy đủ và thu

HS: Kẻ bảng rồi điền vào

vở theo hướng dẫn của gv

HS: Viết các Pư đặc trưng cho các chất

1hs lên viết trên bảng, các

I Kiến thức cần nhớ (20’)

Metan

tilen

Axetilen Benzen CTCT

Đ2CTPT

Pứng đặc trưng

Đ2 chính PTHH minh họa:

CH4 + Cl2 -> CH3Cl + HCl

C2H4 +Br2 -> C2H4Br2

C6H6 + Br2 -> C6H5Br + HBr

II Bài tập (20’)

Trang 5

gọn của các chất

hữu cơ có CTPT

sau: C3H8, C3H6,

BT2: Có hai bình

đựng 2 chất khí

là CH4, C2H4

Chỉ dùng dung

dịch brôm có thể

phân biệt được

hai chất khí trên

hay không? Nêu

cách tiến hành

BT3: Biết 0,01

mol HĐC X có

thể tác dụng tối

đa với 100ml

dung dịch Brôm

0,1M Vậy X là

HĐC nào trong

số các chất sau?

A CH4 B:

C2H2

C: C2H4 D:

C6H6

GV hướng dẫn

hs làm và yêu

hs khác viết vào vở

HS: Trả lời và nêu cách nhận biết

1 HS lên bảng trình bày

BT1:

BT 2 Dần khí qua dung dịch Br2 khí nào làm mất màu Br2 là C2H4

PTHH

BT3

- Vì X tác dụng được với Br2 nên loại A

- Vì nX = nBr2 nên X có thể là B hoặc D

- Vì X tác dụng được với dung dịch brôm nên X là chất C2H2

Trang 6

cầu 1 hs lên bảng

trình bầy, các hs

khác tự làm vào

vở

? Đặc điểm cấu tạo và tính chất hoá học đặc trưng của các HC đã học?

? Cách viết đúng CTCT của HC?

d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (2’)

- Ôn lại các T/C HH của HC

- Đọc trước bài thực hành

Trang 7

Ngày soạn:05/03/2010 Ngày dạy:

9A /03 /10 9B /03 /10 9C /03 /10 TIẾT 53 THỰC HÀNH: TÍNH CHẤT CỦA HIĐROCACBON

1 Mục tiêu

a Kiến thức:

Củng cố kiến thức đã học về HĐC

b Kỹ năng:

Rèn kỹ năng thao tác thí nghiệm chính xác cẩn thận

c Thái độ:

Giáo dục ý thức cẩn thận, tiết kiệm trong thực hành

- Dụng cụ:2 ống nghiệm có nhánh, 2 ống nghiệm thường và 1 ống vuốt nhọn, 1 nút cao su kèm ống nhỏ giọt, 1 giá thí nghiệm, 1 đèn cồn, 1 chậu thuỷ tinh

- Hoá chất: CaC2, dd Br2, nước cất

- Ôn kỹ kiến thức đã học

- xem trước nội dung thực hành trong SGK

a.Kiểm tra bài cũ (không)

Mở bài: Các em đã được học về TCHH của xetilen và benzen bài học hôm nay các em sẽ được thực hành về những T/CHH đó

? Nêu cách điều chế

axetilen trong PTN?

GV hướng dẫn HS làm thí

nghiệm, lắp sẵn dụng cụ

cho HS GV yêu cầu học

sinh tiến hành từng bước

theo hướng dẫn

Cho CaC2 vàoH2O

HS quan sát và tiến hành làm TN

I Tiến hành thí nghiệm (25’)

1 Thí nghiệm điều chế axetilen

- Cách tiến hành:

- Hiện tượng:

Trang 8

? Nêu TCVL và TCHH của

axetilen và giải thích cách

thu khí axetilen?

? Quan sát và nhận xét lại

các TCVL của axetilen

GV hướng dẫn HS làm thí

nghiệm về TCHH của

C2H2,

- Dẫn C2H2 vào dd

brom

? Nhận xét hiện tượng?

? Giải thích?

? Viết PTHH

?

Tác dụng với oxi: Dẫn ống

thuỷ tinh vuốt nhọn rồi

châm lửa đốt(để khí thoát

ra một lúc mới đốt tránh

gây nổ)

? Nhận xét hiện tượng?

GV hướng dẫn HS :

Cho 1ml C6H6 vào ống

nghiệm đựng 2ml H2 , lắc

kỹ rồi để yên

? Quan sát hiện tượng?

Tiếp tục cho thêm 2ml dd

Br2 loãng, lắc kỹ sau đó để

yên

? Quan sát màu của dd?

T/D với dung dịch

Br2, oxi

HS quan sát

Là chất khí không màu, ít tan trong nước

HS làm theo hướng dẫn

DD brom bị mất màu

HS chú ý

Axetilen cháy với ngọn lửa màu xanh toả nhiều nhiệt.(có thể gây tiếng nổ)

Benzen nổi lên trên mặt nước

DD brom tan nhanh trong C6H6

tạo dd có màu

- Giải thích:

- Kết luận:

2 Thí nghiệm về TCHH của axetilen

a.Tác dụng với dd brom

- Hiện tượng:

- Giải thích:

- PTP

b.Tác dụng với oxi

- Hiện tượng:

- Giải thích:

-PTHH

3 Thí nghiệm về TCVL của benzen

- Hiện tượng:

- Giải thích:

- Kết luận:

Trang 9

GV: Hướng dẫn HS viết

bản tường trình

vàng da cam

HS quan sát hướn dẫn

II Viết bản tường trình (12’)

Tên thí nghiệm Cách tiến hành Hiện tượng Giải thích- PTP

TN1

TN2

TN3

GV: Cho từng nhóm báo cáo TN

Các nhóm khác nhận xét bổ sung

GV: hướng dẫn học sinh dọn rửa vệ sinh dụng cụ thí nghiệm

Nhận xét giờ thực hành

- ôn lại các kiến thức đã học

- Đọc trước bài rượu etilic

9A /03 /10 9B /03 /10 9C /03 /10

Chương 5 DẪN XUẤT CỦA HIĐROCACBON POLIME

TIẾT 54 RƯỢU ETILIC

1 Mục tiêu

a Kiến thức:

- Giúp học sinh nắm được cấu tạo của rượu etylic gồm một phần giống hiđrocacbon CH3-CH2 và một phần khác là nhóm OH, nhóm này làm cho rượu phản ứng với natri

- Nắm được một số tính chất vật lý quan trọng: trạng thái, tính tan trong nước

- Nắm được tính chất hoá học đặc trưng

- Biết được một số ứng dụng của axit axetic

b Kỹ năng:

Trang 10

- Viết được công thức cấu tạo thu gọn và phương trình phản ứng với natri bằng công thức thu gọn đó

- Có các kỹ năng làm thí nghiệm, quan sát, nhận xét hiện tượng, rút ra kết luận, biết tính độ rượu

c Thái độ:

Giúp học sinh phân biệt được ích lợi và tác hại của rượu để sử dụng cho hợp lý

- Hoá chất, dụng cụ: rượu, natri, nước, cồn 90o, đĩa sứ, đèn cồn, ống nghiệm, panh

- Học bài cũ, đọc trước bài mới

a Kiểm tra bài cũ (không)

Mơ bài: Trên tay cô có một lọ cồn y tế rất quen thuộc với các em, trong hoá học cồn có tên gọi rượu etylic, vậy rượu etylic có công thức, cấu tạo và những tính chất như thế nào? Chúng ta nghiên cứu bài học

GV: Cho HS quan sát và

ngửi lọ đựng rượu etilic

ưiTrangj thái màu sắc,

mùi vị của rượu?

GV:Cho một giọt mực và

ống nghiệm có rượu và

lắc nhẹ sẽ được dung

dịch có màu, rót dung

dịch có màu đó vào cốc

nước và lắc nhẹ Nhận

xét về khả năng tan trong

nước của rượu và màu

sắc các dung dịch thu

được

GV: Trên các nhãn chai

rượu đều có ghi 12o, 25o,

Chất lỏng, không màu, mùi thơm

Tan ra

độ rượu

I Tính chất vật lý của rượu etylic (10’)

- Chất lỏng, không màu, mùi thơm

- Sôi ở 78,3oC

- Hoà tan được nhiều chất

Trang 11

40o cách ghi đó là gì?

GV: Nhấn mạnh đây là tỉ

lệ % về thể tích chứ

không phải về khối

lượng rượu Để đo độ

rượu một cách nhanh

chóng người ta dùng một

dụng cụ đơn giản gọi là

rượu kế Khi thả rượu kế

vào dung dịch rượu, độ

rượu càng cao, rượu kế

càng chìm sâu

GV:Nếu cho các em một

cốc chứa một dung dịch

lỏng, hỏi các em đó là

cốc rượu hay giấm, các

em có thể dễ dàng trả lời

được Nhưng nếu cho

các em một công thức

VD C2H6O hỏi chất này

có phải là rượu không ?

Có thể trả lời được khi

biết công thức cấu tạo

của chất Vậy rượu etilic

có công thức cấu tạo như

thế nào ?

? Dựa vào kiến thức về

cấu tạo HCHC em hãy

viết tất cả các công thức

cấu tạo có thể có của

C2H6O?

GV: Cho học sinh biết

trong số các công thức

cấu tạo trên chỉ có một

công thức cấu tạo là của

rượu etylic, đó là công

thức có nhóm OH

HS nghe giảng

HS viết CTCT

BT: Tính thể tích rượu etylic có trong 2 lit rượu

25o Đưa ra công thức tính độ rượu

Độ rượu = Vr/Vhhx 100

II Cấu tạo phân tử(10’)

H H

H - C - C – O – H

H H

Trang 12

Người ta gọi nhóm có

OH là nhóm chức của

rượu, quyết định tính

chất và làm cho rượu có

tính chất đặc trưng

? Đặc điểm cấu tạo rượu

etilic?

GV: Cho HS các nhóm

lắp mô hình

GV: Hướng dẫn học sinh

làm thí nghiệm đốt rượu

etylic

? Quan sát và nhận xét

hiện tượng?

? em hãy viết PTHH

?

GV: Làm thí nghiệm

biểu diễn Cho 2ml rượu

vào một ống nghiệm,

thêm mẩu natri bằng nửa

hạt đậu xanh vào Lấy

ngón tay bịt miệng ống

nghiệm Đưa miệng ống

nghiệm vào gần ngọn lửa

và mở ngón tay ra

? Quan sát và nhận xét

hiện tượng?

Có nhóm OH

HS lắp mô hình

Đổ cồn ra đĩa sứ, châm diêm

Ngọn lửa xanh nhạt, toả nhiều nhiệt, có giọ nước trên thành cốc úp ngược, khi đổ nước vôi trong vào cốc, nước vôi vẩn đục

Có khí tạo thành, khí cháy ngọn lửa màu xanh trong không khí

Đặc điểm cấu tạo của rượu etylic: 1 trong 6 ngtử H không LK với ngtử C mà LK với ngtử

O tạo nên nhóm OH chính nhóm này làm cho rượu có tính chất đặc trưng

III Tính chất hoá học(10’)

1 Rượu etylic có cháy không?

Rượu phản ứng với oxi trong không khí tạo thành nước và khí cacbonđioxit

C2H6O+ 3O2 2CO2 +

3H2O (l) (k) (k) (h)

2 Rượu etylic có phản ứng với natri không?

Natri phản ứng với rượu etylic giải phóng khí hiđro

2C2H5OH + 2Na

Trang 13

? Các bàn thảo luận dự

đoán sản phẩm của phản

ứng và viết PTP

xảy ra?

Tính chất nữa của rượu

etylic là phản ứng với

axit axetic chúng ta sẽ

học ở bài axit axetic

GV: Yêu cầu HS thảo

luận về việc nấu rượu

như thế nào và nguyên

liệu là gì?

? Rút ra phương pháp

điều chế rượu theo cách

đó?

GV thông báo có 2 PP

điều chế rượu etylic

HS thảo luận

2 cách

2C2H5ONa +

H2

Natri etylat

H liên kết với O trong nhóm OH linh động hơn các H khác nên dễ bị đứt

ra và bị thay thế bởi Na Đây là phản ứng đặc trưng của rượu

3 Phản ứng với axit axetic ( Bài 45 )

IV Ứng dụng ( SGK – 138) (5’)

V Điều chế (5’)

2 PP:

- PP lên men rượu: Tinh bột (gạo, ngô, khoai, sắn) lên men thành rượu

- PP cho khí etilen hợp nước có xúc tác

axit

C2H4+ H2O C2H5OH

c Luyện tập - Củng cố (3’)

- BT1: Rượu etylic phản ứng được với Na vì :

a Trong phân tử có nguyên tử O

b Trong phân tử có nguyên tử H và O

c Trong phân tử có nguyên tử H và O, C

d Trong phân tử có nhóm OH

? T/CHH của rượu etilic?

- làm bài tập SGK

- Đọc trước bài axit axetic

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	136,5 KB