Giao An Lịch Sử Lớp 11_Cả Năm

Trong bối cảnh chung của các nước phương Đông vào giữa thế kỉ XIX đứng trước nguy cơ xâm lược của chủ nghĩa tư bản thực dân phương Tây nhưng với Nhật Bản lại thoát ra số phận của một nướ

PHẦN MỘT: LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI (TIẾP THEO)

Chương I: CÁC NƯỚC CHÂU Á ,CHÂU PHI VÀ KHU VỰC MĨ LA TINH

(Thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX)

Bài1 Tiết PPCT: 1.

NHẬT BẢN Ngày soạn:

2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng: Nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của những chính

sách cải cách đối với sự phát triển của xã hội, đồng thời giải thích được vì sao CNĐQ thường gắn với chiến tranh

3 Về kĩ năng: Nắm vững và biết giải thích các khái niệm “cải cách”, biết sử dụng

lược đồ để trình bày các sự kiện có liên quan đến bài học

II Thiết bị, tài liệu dạy – học.

- Lược đồ về sự bành trướng của đế quốc Nhật cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX

III Tiến trình tổ chức dạy học.

1.Giới thiệu khái quát về chương trình lịch sử lớp 11

chương trình lịch sử lớp 11gồm các phần

+ Lịch sử thế giới cận đại phần tiếp theo

+ Lịch sử thế giới hiện đại từ 1917 – 1945

Lịch sử Việt Nam 1858 – 1918

2.Dẫn dắt vào bài mới.

Trong bối cảnh chung của các nước phương Đông vào giữa thế kỉ XIX đứng trước nguy cơ xâm lược của chủ nghĩa tư bản thực dân phương Tây nhưng với Nhật Bản lại thoát ra số phận của một nước thuộc địa và phụ thuộc rồi trở thành một đế quốc hùng mạnh ở khu vực Châu á Vậy xuất phát từ nguyên nhân nào mà Nhật Bản có được điều đó

? Chúng ta cùng tìm hiểu bài 1

3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp.

Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm

GV: Giới thiệu khái quát về nước Nhật

cuối TK XIX và chế độ Mạc Phủ

Vị trí của NB : Một quần đảo ở Đông Bắc

Á trải dài theo hình cánh cung bao gồm

các đảo lớn nhỏ trong đó có 4 đảo lớn :

Honsu, Hocai đo, Kyusu, và Sikôku NB

nằm giữa vùng biển NB và nam TBD

,Phía Đông giáp Bắc Á và Nam Triều

Tiên Diện tích : 374.000 km2 Vào nữa

đầu thế kỉ XIX chế độ phong kiến NB

khủng hoảng suy yếu

GV: Giải thích chế độ Mạc Phủ ?

Vua Nhật được tôn là Thiên Hoàng có vị

trí tối cao song quyền lực thực tế nằm

trong tay tướng quân (Sôgun) đóng ở phủ

chúa –Mạc Phủ 1603 dòng họ

1 Nhật Bản từ đầu thế kỷ XIX đến trước 1868.

Đến giữa TK XIX chế độ Mạc Phủ ở N Bản đứng đầu là tướng quân( SôGun) lâm vào khủng hoảng, suy yếu trầm trọng

- Xã hội: Nhân dân + Tư sản >< Phong kiến

- Chính trị: Thiên Hoàng >< Tướng quân

TôKưgaoa nắm chức vụ tướng quân ,vì

thế thời kì này ở NB gọi là chế độ Mạc

Phủ

GV:Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội

Nhật Bản cuối TK XIX NTN ? Tại sao lại

như vậy

GV: Sự suy yếu của NB nữa đầu thế kỉ

XIX trong bối cảnh thế giới lúc đó dẫn

đến hậu quả nghiêm trọng gì ?

Vì sao các nước đế quốc bắt đầu tấn công

xâm lược Nhật Bản ?

GV:Yêu cầu đặt ra cho Nhật Bản lúc này

là gì ? Tại sao lại như vậy ?

Trước nguy cơ bị Xâm lược Nhật Bản đã

lựa chọn con đường nào ? Bảo thủ hay cải

cách ?

GV: Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự

sụp đổ chế độ Mạc Phủ

Việc Mạc Phủ kí với các nước ngoài các

hiệp ước bất bình đẳng làm cho các tầng

lớp xã hội phản ứng mạnh mẽ Phong trào

chống SôGun nổ ra sôi nổi Vào những

năm 60 của TK XIX đã làm sụp đổ chế

độ Mạc Phủ 1.1868 chế độ Mạc Phủ sụp

đổ,Thiên hoàng Minh Trị Meiji trở lại

nắm quyền

Những cải cách của Thiên Hoàng Minh

Trị sau khi lên ngôi ?

GV: Việc chính phủ cho phép mua bán

ruông đất có tác hại gì đối với nông dân ?

Ruộng đất rơi vào tay địa chủ mới và phú

nông

GV:Vì sao trong lĩnh vực quân sự Nhật

bản chú ý hiện đại hóa theo kiểu phương

Tây ?

GV:Vì sao Nhật Bản coi giáo dục là chìa

khóa cho công cuộc hiện đại hóa ?

Vì: Nâng cao dân trí ,đáp ứng nhu cầu

tiếp thu kĩ thuật cùng với sự phát triển

của xã hội

GV:Em có nhận xét gì về những cải cách

của Thiên Hoàng ?

GV :Qua các nội dung của cuộc cải cách

Minh Trị tính chất của cuộc cải cách là gì

? Tại sao nói như vậy ?

GV :Ý nghĩa lớn nhất của cuộc cải cách

+Trước nguy cơ bị Xâm lược Nhật Bản hoặc duy trì chế độ PK trì trệ, bảo thủ hoặc phải cải cách

2 Cuộc Duy tân Minh Trị

Tháng 1.1868 sau khi lên ngôi Thiên Hoàng Minh trị tiến hành cải cách đất nước trên tất cả các lĩnh vực

* Nội dung cuộc cải cách:

- Quân sự:

+Quân đội được tổ chức theo kiểu phương Tây chế độ nghĩa vụ quân sự thay cho chế độ trưng binh,chú trọng sản xuất

vũ khí, đóng tàu chiến…

- Văn hóa – giáo dục: thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng KHKT, tiếp thu trình độ phương Tây.Cử học sinh giỏi

đi du học phương Tây

* Tính chất: Cuộc cải cách Minh Trị

mang tính chất một cuộc cách mạng tư sản

* Ý nghĩa: - Đưa nước Nhật từ một nước

Minh Trị là gì ?

Những biểu hiện nào chứng tỏ Nhật Bản

đang dần chuyển sang một nước đế

quốc ?

Những biểu hiện của nền kinh tế TBCN ở

Nhật Bản sau cải cách ?

Do tiềm lực kinh tế mạnh, Nhật Bản thực

hiện chính sách bành trướng hiếu chiến

không thua kém các nước phương Tây

nào

-Uy hiếp Bắc Kinh ,chiếm cửa biển Lữ

Thuận ,nhà Thanh phải nhượng Đài Loan

và Liêu Đông cho Nhật 1904-1905 gây

chiến với Nga buộc Nga phải nhường cửa

biển Lữ Thuận ,đảo Xakhalin, thừa nhận

Nhật Bản chiếm đóng Triều Tiên

GV:Tại sao nói Nhật Bản có đặc điểm

chủ nghĩa đế quốc phong kiến quân

* Chính trị:

- Đối nội:

+ Bần cùng hóa nhân dân lao động

+ Bóc lột công nhân nặng nề => 1901 Đảng XHDC của công nhân được thành lập

Kl: Nhật Bản đã trở thành nước đế quốc

4 Sơ kết bài học

- Củng cố: Nguyên nhân nào làm cho Nhật Bản từ một nước PK lạc hậu trở thành một nước đế quốc chủ nghĩa, thoát khỏi thân phận một nước thuộc địa ?

- Dặn dò: Học bài cũ, đọc và soạn trước bài Ấn Độ

- Ra bài tập: Liên hệ tình hình Nhật Bản cuối thế kỷ XIX với tình hình Việt Nam ?

Sưu tầm những tranh ảnh về nước Nhật hiện nay về các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, xã hội …

Câu 1: Tại sao cuộc cải cách Minh Trị ở Nhật Bản lại thành công ?

Vì: + Thiên hoàng khởi xướng ,lại được sự ủng hộ đồng tình của các tầng lớp trong xã hội đặc biệt là quí tộc

+ Thiên Hoàng có quyền lực rất lớn, nhận thức đáp ứng được nhu cầu cải cách phát triển đất nước để thoát khỏi họa xâm lược của tư bản phương Tây

Câu 2: Vì sao nói cải cách kinh tế là cuộc cách mạng công nghiệp?

+ Nhà nước cho tư nhân vay vốn ,biểu thuế nhẹ và xây dựng các xí nghiệp kiểu mẫu rồi bán trả dần …nhờ đó những nhà kinh doanh vượt qua phó khăn ban đầu như thiếu vốn đầu tư ,có thể sản xuất ngay thu hồi vốn nhanh

+ Nhà nước nắm lấy việc khai mỏ, xây dựng đường xe lửa ,đóng tàu biển… có nền tảng kinh tế vững chắc để tạo điều kiện công nghiện hóa toàn bộ nền kinh tế Nhật

+ Các chính sách cải cách khác hổ trợ cho kinh tế phát triển

Bài 2 Tiết PPCT: 2.

ẤN ĐỘ Ngày soạn:

Nắm được khái niệm “ Chấu Á thức tỉnh “ và phong trào giải phóng dân tộc thời kì

đế quốc chủ nghĩa

2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng: Lên án sự thống trị dã man, tàn bạo của thực dân Anh đối với nhân dân Ấn Độ; đồng tình với tinh thần đấu tranh của nhân dân Ấn Độ chống đế quốc

3 Về kĩ năng: Biết sử dụng lược đồ để trình bày diễn biến các cuộc đấu tranh tiêu biểu

II Thiết bị, tài liệu dạy – học.

Lược đồ phong trào cách mạng ở Ấn Độ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

Tranh ảnh về đất nước Ấn Độ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

2 Dẫn dắt vào bài mới.

Cuối thế kỷ XIX Nhật Bản nhờ cuộc cải cách Duy tân Minh Trị từ một nước phong kiến lạc hậu trở thành một nước Đế quốc Các nước Châu Á khác thì sao ? chúng ta tiếp tục nghiên cứu về một nước ở Châu Á: Ấn Độ

3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp.

Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm

hương đã cố gắng vượt qua những khó

1 Tình hình kinh tế, xã hội Ấn Độ nửa sau thế kỷ XIX.

Quá trình thực dân xâm lược Ấn Độ

- Từ đầu thế kỉ XVII chế độ phong kiến

Ấn Độ suy yếu → các nước phương Tây chủ yếu là Anh – Pháp đua nhau xâm lược

- Kết Quả :Đến giữa thế kỷ XIX, TD Anh

hoàn thành xâm lược và đặt ách thống trị

khăn và mạohiểm để xâm nhập vào đất

nước này …Sự du nhập này đã góp phần

làm nên sự phong phú đa dạng về văn hóa

,dân tộc, ngôn ngữ của Ấn Độ

Hoạt động 2: Cả lớp và cá nhân

GV: Anh đã thi hành chính sách cai trị

nhân dân Ấn Độ như thế nào?

1873- 1888 thương mại giữa Anh và Ấn

Độ tăng 60% Ấn Độ phải cung cấp ngày

càng nhiều nguyên liệu , lương thực cho

chính quốc Ở nông thôn chính quyền

thực dân tăng thuế cưỡng đoạt ruộng đất

lập đồn điền ,người nông dân phải chịu

lĩnh canh với mức 60%

GV:Những chính sách thống trị của TD

Anh dẫn đến hậu quả ntn đối với Ấn Độ ?

Nhân dân Ấn Độ bần cùng đói khổ,

TCN bị suy sụp nền văn minh lâu đời bị

phá hoại.Quyền dân tộc thiêng liêng của

người dân Ấn Độ bị chà đạp.Vì vậy

phong trào đấu tranh của các tầng lớp

nhân dân Ấn Độ chống thực dân Anh

,giải phóng dân tộc bùng nổ quyết liệt

tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa XiPay

Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân

Gv giải thích “XiPay”:tên gọi những đơn

vị binh lính người Ấn Độ trong quân đội

thực dân Anh ( nằm trong âm mưu dùng

người bản xứ đánh người bản xứ)

GV:Nguyên nhân cuộc khởi nghĩa(tại sao

binh lính Ấn Độ nằm trong quân đội thực

dân Anh lại đứng lên khởi nghĩa chống

thực dân Anh) ?

Họ bị đối xử tàn tệ …lương của sĩ quan

Ấn chỉ bằng 1/3 sĩ quan Anh cùng cấp

bậc ,người Ấn không được giữ những

chức vụ cao trong quân đội

GV: Diễn biến chính của cuộc Khởi

nghĩa Xipay ?

GV:Qua diễn biến của cuộc khởinghĩa

em cho biết tính chất của phong trào đấu

tranh ?

Phong trào mang tính dân tộc sâu sắc.Vì

cuộc nổi dậy nhằm giải phóng mâu thuẫn

giữa toàn thể dân tộc Ấn Độ và bọn thực

dân Anh để giành độc lập

GV:Thử nêu nguyên nhân thất bại của

cuộc k/n Xipay ?

Cuộc nổi dậy tự phát ,chưa có đường lối

lãnh đạo lại gặp phải sự đàn áp tàn bạo

Ấn Độ

Chính sách cai trị của thực dân Anh

+ Kinh tế: Đẩy mạnh khai thác, vơ vét tài nguyên thiên nhiên, bóc lột nhân công rẻ mạt → Ấn Độ trở thành thuộc địa quan trọng nhất của thực dân Anh

+ Chính trị - xã hội: Cai trị trực tiếp, chia

rẽ tôn giáo, chủng tộc, đẳng cấp

+Về văn hóa – Giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục ngu dân ,khuyến khích tập quán lạc hậu và hủ tục cổ xưa

=> Hậu quả: Kinh tế suy yếu,đời sống nhân dân cực khổ, mâu thuẫn dân tộc, giai cấp nổ ra…

3.Cuộc khởi nghĩa Xipay (1857 – 1859).

- Nguyên nhân:

+ Ách thống trị tàn bạo thựcdânAnh, tinh thần dân tộc và tín ngưỡng bị xúc phạm+ Binh lính Ấn Độ bất mãn=>khởi nghĩa

- Diễn biến

+ 10.5.1857 binh lính ở Mirut nổi dậy+ Cuộc K/n phát triển nhanh chóng giải phóng nhiều vùng rộng lớn ở Bắc, Trung Ấn.nghĩa quân đã lập được chính quyền giải phóng một số thành phố lớn ( lực lượng tham gia là binh lính, nông dân)+ Đến 1859 TD Anh đàn áp, dập tắt cuộc K/n

của thực dân Anh đồng thời do mâu thuẫn

nội bộ nghĩa quân,phương thức tác chiến

GV:Nêu ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa

vũ đài chính trị Sự trưởng thành của g/c

này đặt ra yêu cầu thành lập những tổ

chức chính đảng riêng

GV:Em có nhận xét gì về chủ trương đấu

tranh của Đảng Quốc đại ?

GV:Vì sao trong Đảng Quốc đại có sự

phân hóa ?

Đường lối đấu tranh của Đảng chưa thể

thỏa mãn nguyện vọng chính đáng của

nhân dân Ấn Độ→ Thái độ cương quyết

và những hoạt động cách mạng tích cực

của TiLắc đã đáp ứngnguyện vọng đấu

tranh của quần chúng vì vập phong trào

dâng lên mạnh mẽ điều này nằm ngoài ý

muốn của thực dân Anh

GV:Phong trào đấu tranh 1905 – 1908 có

nét gì mới so với trước ?

TiLắc bị đày đi Mianma và mất ở Bom

bay 1/8/1920 hình ảnh của ông vẫn mãi

trong lòng ND Ấn Độ.Ne6bru thủ tướng

đầu tiên của nước cộng hòa Ấn Độkính

tặng Ti Lắc danh hiệu “Người cha của

+ Mở dầu cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc sau này

3 Đảng Quốc Đại và phong tràodân tộc (1885 – 1908)

- Sự thành lập Đảng Quốc Đại.

+ Cuối 1885 Đảng Quốc dân đại hội (Đảng Quốc đại) thành lập

+ Chủ trương:Từ(1885- 1905)Đảng đấu tranh ôn hòa, bất bạo động, đòi cải cách….+ Do thái dộ thỏa hiệp của những người cầm đầu và chính sách hai mặt của chính quyền Anh, nội bộ Đảng Quốc Đại bị phân hóa thành hai phái:Ôn hòa và phái Cực đoan(cấp tiến)

=> Phái dân chủ cấp tiến (Tilắc) chủ trương kiên quyết đấu tranh

+ Đầu TK XX TD Anh tăng cường chính sách chia để trị, đàn áp Đảng Quốc đại, bắt phái cấp tiến

- Phong trào đấu tranh 1905 – 1908.

+ Do giai cấp tư sản lãnh đạo, mang đậm ý thức dân tộc

+ Lần dầu tiên công nhân Ấn Độ tham gia phong trào (bãi công của công nhân Bombay 1908).6.1908 TD Anh bắt Ti Lắc kết án 6 năm tù ,công nhân Bom bay đã tổng bãi công 6 ngày để ủng hộ Ti Lắc

=> Cao trào cách mạng 1905-1908 mang đậm ý thức dân tộc đánh dấu sự thức tỉnh của nhân dân Ấn Độ tuy nhiên chính sách chia rẽ của thực dân Anh làm cho phong trào tạm ngừng

+ Học bài cũ, trả lời câu hỏi sách giáo khoa

+ Nghiên cứu bài 3 Trung Quốc

- Ra bài tập:

và đế quốc của nhân dân Trung Quốc.

Ca1ckha1i niệm “Nữa thuộc địa nữa phong kiến”, “Vận động duy tân”

2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:

Biểu lộ sự cảm thông, khâm phục đối với nhân dân Trung Quốc trong cuộc đấu tranh chống đế quốc phong kiến đặc biệt là cuộc cách mạng Tân Hợi

3 Về kĩ năng:

Biết nhận xét đánh giá trách nhiệm của triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc

để Trung Quốc rơi vào tay các nước đế quốc

Biết sử dụng lược đồ Trung Quốc để trình bày sự kiện các phong trào Nghĩa Hòa Đoàn và Cách mạng Tân Hợi

II Thiết bị, tài liệu dạy – học.

Lược đồ phong trào Nghĩa Hòa đoàn, lược đồ cách mạng Tân Hợi, tranh ảnh về Tôn Trung Sơn, về Cách mạng Tân Hợi …

III Tiến trình tổ chức dạy học.

1.Kiểm tra bài cũ

Vai trò của Đảng Quốc đại trong phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn Độ chống thực dân Anh ?

2.Dẫn dắt vào bài mới:

Vì sao cuối thế kỷ XIX, Trung Hoa một nước rộng lớn, đông dân nhất thế giới lại bị các nước đế quốc xâm lược, xâu xé ? Nhân dân Trung Quốc đã đấu tranh chống đế quốc giành độc lập dân tộc như thế nào ?

3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp

Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm

Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân

GV:Em hãy cho biế những hiểu biết của

em về đất nước Trung Quốc (Vị trí, dân

số, lịch sử văn hóa)

T Quốc rộng thứ tư thế giới, đông dân

nhất thế giới, có lịch sử văn hóa lâu đời,

thời cổ đại là một trong những trung tâm

văn hóa lớn, thời trung đại là một nước

phong kiến hùng mạnh đã từng xâm lược

+ Chế độ phong kiến trên đà suy yếu

=> TQ trở thành “miếng mồi” ngon cho các nước đế quốc

Tại sao nói sang thế kỷ XIX Trung Quốc

trở thành “miếng mồi” ngon cho các nước

đế quốc xâu xé ?

GV:Các nước phương Tây dùng thủ đoạn

gì để xâm lược,len chân vào thị trường

Trung Quốc,làm thế nào để bắt Trung

Quốc mở cửa?

Từ thế kỉ XVIII CM công nghiệp được

tiến hành y/c mở rộng thị trường của các

nước Âu – Mĩ ngày càng mạnh mẽ do

vậy các nước p Tây dùng mọi thủ đoạn

quyết tâm ép T Quốc phải mở cửa

Vua Đạo Quang lệnh cho Lâm Tắc Từ

làm khâm sai đại thần chủ trì việc cấm

thuốc phiện,Ông tìm và thu được ở

Quảng Đông hơn 20 vạn thùng thuốc

phiện (khoảng hơn 237 vạn kg) Ông đem

toàn bộ số thuốc phiện thu được tiêu hủy

ở Hồ Môn 22 ngày mới cháy hết

- Năm cửa biển T Quốc phải mở cho

thương nhân Anh buôn bán là Quảng

Châu, Phúc Châu, Ninh Ba, Hạ Môn,

Thượng Hải

GV:Thế nào là nước nữa thuộc địa nữa

phong kiến?

Hình 6: Trung Quốc được ví như một

chiếc bánh khổng lồ cầm nĩa đứng xung

quanh là Nhật hoàng, Nga,Anh, Pháp,

Đức, Mĩ nét mặt ông nào cũng đăm chiêu

chắc hẳn đang nghĩ cách len chân vào thị

trường TQuốc “cắt một miếng bánh béo

bở”

GV:Vì sao không một nước tư bản thực

dân nào 1 mình xâm lược thống trị Trung

Quốc?

T Quốc trở thành một nước thuộc địa

nữa p kiến, XH T Quốc nổi lên mâu

thuẫn nào? ND TQuốc >< Đ quốc, nhân

dân >< P kiến Hai mâu thuẫn đó đặt ra

cho cách mạnh T Quốc 2 nvụ:chống ĐQ

và pk ,hai nhiệm vụ này được thực hiện

như thế nào

Hoạt động: nhóm

Nhóm 1: Tìm hiểu về phong trào Thái

Bình Thiên Quốc (ng nhân bùng nổ,

chính sách của thái bình thiên quốc, ý

nghĩa lịch sử)

Nhóm 2: Tìm hiểu về phong trào Duy

- Quá trình xâm lược:

+ Thế kỉ XVIII các nước đế quốc đi đầu là Anh đòi Mãn Thanh “mở cửa” để buôn bán thuốc phiện

+ 6.1840 Chiến tranh thuốc phiện bùng nổ(6.1840- 8 1842) Anh nhảy vào Trung Quốc.Chính quyền Mãn Thanh phải kí Hiệp ước Nam Kinh 1842 phải chấp nhận các điều khoản thiệt thòi: bồi thường chiến phí (21tr bảng) mở cửa … Đây là mốc mở đầu quá trình biến T Quốc từ một nước phong kiến độc lập trở thành một nước thuộc địa nữa p kiến

+ Cuối thế kỷ XIX các nước đế quốc Đức, Pháp, Nga, Nhật chia nhau Trung Quốc

2 Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc từ giữa thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX.

- Khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc (1851- 1864)

+ 1.1.1851 Hồng Tú Toàn lãnh đạo nhân dân nổi dậy khởi nghĩa Kim Điền ( Quảng Tây) sau đó lan rộng khắp cả nước

Tân (ng nhân bùng nổ, nội dung cải

cách,tính chất, ý nghĩa lịch sử, nhuyên

nhân thất bại)

Nhóm 3: Tìm hiểu về phong trào Nghĩa

Hòa Đoàn (Sự phát triển của phong

trào,mục tiêu đấu tranh,thái độ của triều

đình Mãn Thanh,nguyên nhân thất bại,

tính chất, ý nghĩa lịch sử)

Nội dung cải cách:

+Lập ngân hàng xây dựng đất đai khai

mỏ

+ sửa đổi luật pháp, ban bố quyền tự do

dân chủ ,xóa bỏ một số đặc quyền của quí

tộc Mãn Thanh

+ Sửa đổi chế độ thi cử, lập nhiều trường

học, mở trường đại học Bắc Kinh

+ Trang bị huấn luyện quân đội theo kiểu

phương Tây

GV:Em rút ra nhận xét gì về các cuộc

cuộc đấu tranh chống phong kiến ,đế

quốc ở T Quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ

XX ?

Cuộc đấu tranh của nhân dân T quốc cuối

thế kỉ XIX đấu thế kỉ XX diễn ra sôi nổi

nhưng đều thất bại

Nguyên nhân thất bại?

GV:Em có nhận xét gì về chủ nghĩa Tam

Dân và mục tiêu Đồng Minh Hội? (Tích

cực và hạn chế)

Hạn chế: Chưa nêu cao ý thức dân tộc

chống đế quốc – kẻ thù chính của T

Quốc lúc giờ Song trong hoàn cảnh Châu

Á đương thời Chủ nghĩa Tam dân vẫn là

tư tưởng tiến bộ vì thế nó có ảnh hưởng

đến phong tràn CMDCTS ở một số nước

Châu Á trong đó có Việt Nam

GV:Em nêu nguyên nhân dẫn đến cách

+ Quân KN đã xây dựng được Cquyền (Thiên Kinh), thi hành nhiều CS tiến bộ.+ 19.7.1864 Mãn Thanh tấn công Thiên Kinh đàn áp phong trào => Cuộc Kn thất bại

- Phong trào Duy tân Trước nguy cơ bị xâm lược một số nhân vật tiến bộ thuộc giới sĩ phu T Quốc chủ

thương tiến hành cải cách để cứu vãn tình thế Đó là cuộc vận động Duy Tân do Khang Hữu Vi và Lương Khải Siêu lãnh đạo được sự đồng tình ủng hộ của vua Quang Tự nhưng phong trào nhanh chóng thất bại

- Phong trào Nghĩa Hòa đoàn

+ 1899 bùng nổ ở Sơn Đông và nhanh chóng lan rộng đến Bắc Kinh

+1900 liên quân 8 nước tấn công đàn áp phong trào và tiến vào Trung Quốc

+ Mãn Thanh kí điều ước Tân Sửu (1901) với ĐQ => Trung Quốc trở thành nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến

3 Tôn Trung Sơn và Cách mạng Tân Hợi (1911).

- Tôn Trung Sơn và Trung Quốc Đồng Minh Hội

+ Tôn Trung Sơn (SGK)+ 8.1905 TT Sơn tập hợp giai cấp tư sản T quốc thành lậpTrung Quốc Đồng minh hội – chính đảng của giai cấp tư sản ra đời.+ Cương lĩnh của TQĐMH dựa vào chủ nghĩa “Tam dân” của TTS

+ Mục tiêu là đánh đổ Mãn Thanh, thành lập Dân quốc, bình đẳng cho dân cày

-Cách mạng Tân Hợi.

Nguyên nhân

+ Nhân dân T.Quốc mâu thuẫn với đế quốc phong kiến

mạng Tân Hợi?

Liên quân 8 nước: Anh, Nhật, Đức, Mĩ,

Nga, Pháp, Áo – Hung, Italia

GV:Tại sao khi Viên Thế Khải nắm chức

Đại Tổng thống thì cách mạng chấm

dứt ?

T/C:Vì không thủ tiêu chế độ sở hữu

ruộng đất phong kiến ,không chia ruộng

đất cho dân cày ,không xóa bỏ ách nô

dịch của nước ngoài

+Duyên cớ: do chính quyền nhà Thanh trao quyền kiểm soát đường sắt cho ĐQ,

bán rẻ quyền lợi dân tộc p trào giữ đường bùng nổ.Nhân cơ hội đó ĐMHội phát động đấu tranh

Diễn Biến

+ 10.10.1911 Khởi nghĩa ở Vũ Xương và nhanh chóng lan rộng khắp miền Trung, Nam T.Quốc

+ 29.12.1911TT Sơn được bầu làm đại tổng thống Quốc dân đại hội họp ở Nam Kinh thành lập Trung Hoa Dân quốc.Trước thắng lợi của cách mạng ,tư sản thương lượng với nhà Thanh (Viên Thế Khải)

+12.2.1912 Vua Thanh (Phổ Nghi) thoái

vị TTSơn buộc phải từ chức + 6.3.1912 Viên Thế Khải nhậm chức Đại Tổng thống Trung Hoa Dân quốc => Cách mạng chấm dứt

- Tính chất,ý nghĩa của Cách mạng Tân Hợi.

Tính chất: CM manh tính chất là cuộc CM dân chủ tư sản không triệt để

- Nguyên nhân thất bại của cách mạng.

+ Chưa thủ tiêu triệt để giai cấp PK, chưa tấn công ĐQ

+ Chưa giải quyết vấn đề thiết yếu cho dân cày: Ruộng đất

4 Sơ kết bài học

- Cũng cố:

Nguyên nhân nào dẫn đến việc Trung Quốc bị biến thành nước thuộc địa ?

- Dặn dò: Trả lời các câu hỏi SGK và nghiên cứu trước bài “Các nước Đông Nam Á”

- Ra bài tập: Lập bảng liệt kê các sự kiện về quá trình đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống đế quốc và phong kiến ?

Thấy rõ vai trò của các giai cấp đặt biệt là giai cấp tư sản dân tộc và GCCN trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc

2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng: Nhận thức đúng về thời kỳ phát triển sôi động của phong trào giải phóng dân tộc chống chủ nghĩa đế quốc, thực dân Bồi dưỡng tinh thần đoàn kết, hữu nghị, ủng hộ cuộc đấu tranh vì độc lập tự do của các nước trong khu vực

3 Về kĩ năng: Biết sử dụng lược đồ Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX để trình bày những sự kiện tiêu biểu Rèn luyện kỉ năng so sánh, để chỉ ra được những nét chung, riêng của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước trong khu vực

II Thiết bị, tài liệu dạy – học.

Lược đồng Đông Nam Á cuối thế ki XIX đầu thế kỉ XX

Tranh ảnh các nhân vật, sự kiện lịch sử

III Tiến trình tổ chức dạy học.

1.Kiểm ra bài cũ:

Nguyên nhân ,kết quả cuả cách mạnh Tân Hợi Tại sao nói cách mạng Tân Hợi 1911 ở Trung Quốc là một cuộc cách mạng Tư sản không triệt để ?

2.Dẫn dắt vào bài mới.

Ở Trung Quốc các nước đế quốc tấn công xâm lược và Trung Quốc trở thành nước

½ thuộc địa ½ nửa phong kiến Vậy các nước Đông Nam Á thì như thế nào ? Nhân dân các nước Đông Nam Á đã đấu tranh chống CNĐQ ntn chúng ta hãy tiếp tục nghiên cứu về các nước ĐNA

3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp.

Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm

Hoạt động 1:Cả lớp và cá nhân

GV dùng lược đồ ĐNÁ giới thiệu về vị trí

địa lí, lịch sử- văn hóa ,vị trí chiến lược

của ĐNÁ

ĐNÁ là một khu vực khá rộng, diện tích

4trkm2.Gồm 11 nước ,là một khu vực

giàu tài nguyên có lịch sử văn hóa lâu đời

.ĐNÁ có vị trí chiến lược quan trọng khu

vực này từ xa xưa vẫn coi được là “ngã tư

đường ”là hành lang cầu nối giữa TQuốc,

Nhật Bản với khu vực Tây Á và Địa

Trung Hải.Vì vậy mối liên hệ giữa khu

vực và thế giới được xác lập ngay từ thời

cổ đại ,nên khu vực chịu ảnh hưởng lớn

từ bên ngoài nhất là T Quốc và Ấn Độ

GV:Tại sao các nước Đông Nam Á lại trở

thành đối tượng xâm lược của các nước

phương Tây ?

GV:Trong khu vực ĐNÁ nước nào là

thuộc địa sớm nhất ? ĐNÁ chủ yếu là

thuộc địa của thực dân nào? Có nước nào

thoát khỏi số phận thuộc địa không ?

Inđônêxia là nước thuộc địa sớm nhất ở

ĐNÁ

GV:Vì sao Xiêm là nước duy nhất ở

ĐNÁ giữ được nền độc lập tương đối về

chính trị của mình ?

GV:Em có nhận xét gì về sự phân chia

Đông Nam Á giữa các nước đế quốc thực

dân ?

Việc phân chia đó nói lên điều gì ?

Chính sách xâm lược thống trị của CNTD

đã kìm hãm sự phát triển kinh tế khu vực,

đời sống nhân dân cực khổ họ đã vùng

dậy đấu tranh

Hoạt động 1:Cá nhân

+ Inđônêxia là một quần đảo rộng lớn với

1 Quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân vào các nước Đông Nam Á.

-Nguyên nhân ĐNÁ bị xâm lược+ Các nước tư bản Âu- Mĩ hoàn thành cuộc cách mạng tư sản và đẩy mạnh xâm lược thuộc địa

+ Các nước ĐNA có vị trí chiến lược quan trọng (GV chỉ trên bản đồ)

+ Là khu vực rộng lớn, đông dân, giàu tài nguyên thiên nhiên, có nền văn hóa lâu đời

+ Từ giữa thế kỉ XIX Chế độ phong kiến lâm vào khủng hoảng triền miên về k tế , chính trị, xã hội kinh tế kém phát triển

 Tạo điều kiện cho các nước tư bản phương tây xâm lược ĐNÁ(trừ Xiêm)

- Quá trình xâm lược

+ Từ TK XV,XVIXIX Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hà Lan xâm lược Inđônêxia.+Từ giữa TK XVI TBN xâm lược Philippin Từ(1889 – 1902) Philippin là thuộc địa của Mĩ

+ TD Anh chiếm Miến Điện (1885), Mã Lai (Malayxia + Xingapo) đầu TK XX+ TD Pháp chiếm ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia cuối TK XIX

+ Xiêm (Thái Lan ) Anh- Pháp tranh chấp

13.600đảo lớn nhỏ,trong đó có hai đảo

lớn nhất là đảo Giava và Sumtơra

+ Là một nước giàu tài nguyên: Hồ tiêu,

hương liệu,dừa vì vậy còn gọi là “Đảo

dừa” Là nơi trao đổi hàng hóa quốc tế ,

là điểm dừng chân của thương nhân nhiều

nước : thương nhân Hồi giáo người Ấn

Độ, Hồi giáo Ả Rập, Ba Tư vì thế đạo

Hồi có ảnh hưởng lớn ở Inđônêxia là một

quốc gia Hồi giáo

GV:Đọc SGK và nêu những nét lớn trong

phong trào chống thực dân Hà Lan của

nhân dân In-đô-nê-xi-a ?

GV: Nhận xét chung về phong trào đấu

tranh của nhân dân Inđônêxia ?

+ Nổ ra liên tục, tinh thần đấu tranh anh

Phi-lip-pin là quốc gia hải đảo được ví

như một “ dải lửa” trên biển Vì sự hoạt

động của nhiều núi lửa Năm 1521 đoàn

thám hiểm của Magienlăng là những

người pTây đầu tiên có mặt trên quần đảo

này 1571 TBN dùng sức mạnh quân sự

đánh chiếm toàn bộ Phi-lip-pin và xdựng

T.Phố Manila

GV:Quá trình đấu tranh của nhân dân

Philippin chống Tây Ban Nha ?

GV:Vì sao cả hai xu hướng đấu tranh của

nhân dân Philippin chống Tây Ban Nha

đều không giành được thắng lợi ?

- 1873 – 1909 khởi nghĩa ở Tây Xumatơra -1878 – 1907 KN Ba Tắc

- 1884 – 1886 KN Calimanta

- 1890 KN nông dân do samin lãnh đạo

- Phong trào công nhân : mạnh dẫn đến

sự thành lập các tổ chức + Hội công nhân đường sắt (1905)+ Hiệp hội công nhân xe lửa (1908) + Liên minh xã hội dân chủ (1914)

 tạo đk tuyên truyền CN Mác  sự ra đời ĐCS 5.1920

Cuối TK XIX đầu TKXX XH Inđônêxia phân hóa sâu sắc GCCN và tư sản ra đời đóng vai trò nhất định trong phong trào yêu nước

3 Phong trào chống thực dân ở pin.

Phi-lip Giữa TK XVI Tây Ban Nha xâm lược Phi-lip-pin và tiến hành khai thác thuộc địa

- Năm 1872 nhân dân Ca-vi-tô nổi dậy khởi nghĩa nhưng bị đàn áp

- Những năm 90 củathế kỷ XIX xuất hiện

2 xu hướng đấu tranh ở Phi-lip-pin:

+ Xu hướng cải cách của Hô-xê Ri-dan+ Xu hướng bạo động của Bô-ni-pha-xi-ô Năm 1896 Bô-ni-pha-xi-ô phát động K/n nhưng bị đàn áp

Phương pháp

Tiến hành cải cách tuyên truyền khơi dậy ý thức đt

Phát động

kn vũ trang

gp đất đaichia ruộng đất Lực

lượng tham gia

“liên minh Philippin”:trí thức,địa chủ,

tư sản

“Liên hiệp những người con yêu quí của nhân dân”QCND

Xu hướng

Không có tổ chức sâu rộng trong quần chúng nên

yếu ớt

Được quần chúng ủng hộ thành CMTS

GV:Mĩ đã từng bước biến Philippin trở

thành thuộc địa như thế nào ?

Cam puchia là một nước nghèo, kinh tế

chậm phát triển Là nước có lịch sử văn

hóa lâu đời.Từ TK V thành lập nước, là

quốc gia phật giáo với 95% dân số theo

đạo phật ,tộc đa số là người khơme mọi

công dân CPC đều mang quốc tịch

khơme

- Trước khi bị Pháp xâm lược triều đình

phong kiến Nô rô đôm suy yếu phải thần

phục Thái Lan

GV:Nhận xét về phong trào đấu tranh của

nhân dân CPC cuối TK XIX ?

-Nổ ra liên tục có cuộc kn kéo dào 30

năm ,thu hút sự tham gia đông đảo của

tầng lớp nhân dân

- có sự phối hợp chiến đấu của nhân dân

VN đặt biệt là trong cuộc khởi nghĩa của

Pu côm bô được coi là biểu tượng liên

minh liên đấu của nhân dân

- Kết cục thất bại

Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân

GV: Em biết gì về nước Lào?

- Lào là nước duy nhất tronh khu vực

ĐNÁ không có đường biển Lào còn là

một nước nghèo, kinh tế phát triển chậm

Đặt biệt ở lào còn tồn tại nền văn hóa

Cực Thạch (đá lớn) tiêu biểu là những

chum đá rất lớn ở Xiêng Khoảng ( cánh

đồng Chum) Hiện nay còn khoảng 630

Lãnh đạo Hô xê Ri dan

Bô ni pha xi ô

Kết quả Thất bại 

thức tỉnh tinh thần dân tộc

Giải phóng nhiều vùng

- Năm 1898 Mĩ nhân cơ hội xâm nhập Phi-lip-pin đánh bại Tây Ban Nha

- Nhân dân Philippin nổi dậy đấu tranh chống Mĩ nhưng đến 1902 thì thất bại => Philippin trở thành thuộc địa của Mĩ

4 Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Campuchia.

Quá trình xâm lược-Giữa TK XIX Pháp từng bước xâm chiếm CPC

- 1863 Pháp ép buộc Nô rô đôm chấp nhận quyền bảo hộ

- 1884 Pháp buộc vua Nô rô đôm kí hiệp ước 1884 biến CPC thành thuộc địa của Pháp

- Ách thống trị của Pháp làm cho ND CPC bất bình vùng dậy đấu tranh

Phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân CPC

-1861 – 1892 Si vô tha tấn công vào U đông – Phnôm pênh  thất bại

- 1863 – 1866 cuộc Kn Achaxoa diễn ra ở các tỉnh giáp biên giới VN ,nhân dân Châu Đốc ( Hà Tiên ) ủng hộ A cha xoa chống Pháp  thất bại

- 1866- 1867 cuộc Kn Pucômbô ,lập căn

cứ ở Tây Ninh (VN) sau đó tấn công về CPC kiểm soát Paman tấn công U đông

5 Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Lào đầu TK XX.

Bối cảnh lịch sử -Giữa TK XIX chế đô phong kiến suy yếu ,Lào [hải thuần phục Thái Lan

- 1893 Pháp đàm phán với Xiêm buộc Xiêm thừa nhận quyền cai trị của Pháp ở Lào  Lào trở thành thuộc địa của Pháp (1893)

Các cuộc khởi nghĩa của nhân dân Lào-1901-1903 cuộc kn do Pha ca đuốc chỉ huy, giải phóng Xa va na khét ,đường 9 biên giới Việt - Lào  thất bại

- 1901-1907 cuộc khởi nghĩa trên cao nguyên Bô lô ven d0 Ong Kẹo,Com ma

chum đá lớn có niên đại vào khoảng cuối

thời kì đá Mở đầu thời kì đồ đồng

- Cư dân Lào: 2 bộ phận chủ yếu :Lào

Thơng và Lào Lùm ,thời cổ cư dân sống

trong các Mường Cổ 1353 Pha Ngừm đã

chinh phục các mường cổ thống nhất các

bộ lạc lạc lên ngôi via lập vương quốc

Lan Xang (Triệu Voi) xây dựng kinh đô

đầu tiên ở Mường Xoa (Luông- Pha –

băng ngày nay)

GV:Nguyên nhân thất bại ,ý nghĩa lịch

sử?

GV:Nhận xét chung về phong trào đấu

tranh chống Pháp của nhân dân Lào –

CPC ?

GV:Tại sao trong bối cảnh chung của

Châu Á Thái Lan không bị xâm lược mà

vẫn giữ được độc lập?

Thái Lan có diện tích: 514.000 km2 , dân

số chủ yếu là người Thái Hiện nay Thái

Lan là một nước phát triển trong khu vực

là vựa lúa đứng đầu thế giới về xuất khẩu

gạo ,có nghành công nghiệp không

khói( du lịch) rất phát triển có nhiều loài

cây có giá trị :Gỗ tếch, khoáng sản quí, đá

quí,Vôn phơ ram, sắt…

-Tên Xiêm được phát hiện đầu tiên đầu

TKXI  giữa TK XII Xiêm có nghĩa là

nâu ,hung hung màu sẫm ,chỉ người Thái

có nước gia thẫm màu 1939 Xiêm được

đổi thành “Vương quốc Thái Lan”(đất

nước của người Thái)

- Tình hình

CNTB phương Tây đẩy mạnh quá trình

xâm lược và các nước Đ NÁ đều bị xâm

Nhóm 2: Những cải cách của Xiêm về

mặt chính trị, xã hội và ngoại giao? Tác

dụng của nó?

Nhóm 3: Vì sao những cải cách của

Xiêm lại thành công mà những cải cách

của Việt Nam cùng thời lại thất bại

đam chỉ huy thất bạiNhận xét:

-Phong trào diễn ra liên tục sôi nổi nhưng thất bại vì: phong trào mang tính tự phát , thiếu đường lối nà thiếu tổ chức vững vàng

- Thể hiện tinh thần yêu nước và tinh thần đoàn kết của nhân dân 3 nước Đông Dương

6 Xiêm giữa thế kỷ XIX – đầu thế kỉ XX.

* Bối cảnh lịch sử

- Giữa thế kỷ XIX Xiêm thực hiện chính sách đóng của để tránh sự xâm nhập của Phương Tây

Giữa TK XIX đứng trước sự đe dọa xâm lược của phương Tây ,RaMaIV (Mông - kút ở ngôi từ 1851- 1868) đã thực hiện mở cửa buôn bán với nước ngoài

- Năm 1868 Ra-Ma( Chu-la-long-con ở ngôi 1868- 1910) lên ngôi tiến hành cải cách đất nước :

*Nội dung cải cách

-Kinh tế:

+ NN: Giảm nhẹ thuế khóa (ruộng) nâng cao năng xuất lúa, tăng nhanh lượng gạo xuất khẩu

+CTN: Khuyến khích tư nhân bỏ vốn kinh doanh ,xây dựng nhà máy ,mở hiệu buôn

và ngân hàng

- Chính trị+ Xóa bỏ chế độ nô lệ, giải phóng người lao động

+ Đứng đầu nhà nước là vua, giúp việc cho vua có hội đồng nhà nước (nghị viện ) + Năm 1892 Ra-ma V tiến hành nhiều cải

“ Ngoại giao cây tre”

+ Ra-ma V chú trọng hoạt động ngoại

giao, lợi dụng sự kiềm chế lẫn nhau giữa

Anh – Pháp để giữ độc lập

Xiêm nằm giữa các vùng thuộc địa của

Anh và Pháp Phía tây là Mianma thuộc

địa của Anh  Xiêm không lệ thuộc hẳn

một nước nào mà vẫn tồn tại với tư cách

1 vương quốc độc lập

cách(quân đội, tòa án, trường học ) theo khuôn mẫu phương Tây => Xiêm phát triển theo hướng TBCN

Ngoại giao+ Mềm dẻo ,lợi dụng vị trí “nước đệm”

+ Sẵn sàng từ bỏ các vùng đất phụ cận ( vốn là lãnh thổ cùa CPC, Lào,và Mianma) để giữ gìn chủ quyền đất nước

Tính chất: Cái cách manh tính chất CMTS không triệt để

4 Sơ kết bài học

- Cũng cố: Nguyên nhân nào biến Đông Nam Á trở thành đối tượng xâm lược của thực dân Phương Tây ? Vì sao những cuộc đấu tranh của nhân dân Đông Nam Á chống

TD đều thất bại ?

- Dặn dò: Học bài cũ, trả lời các câu hỏi SGK và nghiên cứu bài 5

- Ra bài tập: Lập bảng niên biểu về quá trình đấu tranh chống thực dân của nhân dân ĐNA?

V RÚT KINH NGHIỆM

Tiết PPCT: 5.

Bài 5 CHÂU PHI VÀ KHU VỰC MĨ LATINH (Thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX)

2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng: Giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế và có thái độ đồng tình với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân các nước châu Phi và khu vực Mĩ Latinh

3 Về kĩ năng: Phân biệt được những điểm giống nhau và khác nhau của tình hình châu Phi và khu vực Mĩ Latinh

II Thiết bị, tài liệu dạy – học.

Lược đồ châu Phi và khu vực Mĩ Latinh + Các tài liệu tranh ảnh và tham khảo có liên quan

III Tiến trình tổ chức dạy học.

1.Kiểm ra bài cũ:

Nguyên nhân nào biến khu vực Đông Nam Á trở thành đối tượng xâm lược của các nước thực dân phương Tây ? Vì sao các cuộc đấu tranh của nhân dân Đông Nam Á chống thực dân phương Tây đều bị thất bại ?

2.Dẫn dắt vào bài mới

Trung Quốc, Ấn Độ, khu vực Đông Nam Á lần lượt trở thành thuộc địa và nữa thuộc địa của thực dân phương Tây Còn Châu Phi và khu vực Mĩ la tinh thì như thế nào ? Để biết được tình hình châu Phi và khu vực Mĩ Latinh cuối TK XIX – đầu TK XX như thế nào chúng ta tiếp tục nghiên cứu bài 5

3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp

Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm

Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân

GV dùng lược đồ Châu Phi cuối TK XIX

đầu TK XX giới thiệu đôi nét về Châu

Phi ?

Châu Phi là một tronh những cái nôi của

văn minh nhân loại là một tronh những

nơi xuất hiện con người sớm và có nền

văn minh cổ đại rực rỡ (Văn minh Ai

Cập) Giữa TK XIX  những năm 70

mới có 10,8% đất đai Châu Phi bị

chiếm Sau khi hoàn thành kênh đào

Xuyê các nước TB phương Tây đua nhau

xâu xé Châu Phi Ke6ng đào Xuyê nằm ở

vùng Tây Bắc Ai Cập nối liền biển đỏ với

Địa Trung Hải ,kênh này do c ty Xuyê

của P- Ai Câp (P chiếm 52 % cổ phần Ai

GV:Nguyên nhân nào biến Châu Phi trở

thành đối tượng xâm lược của thực dân

phương Tây ?

GV:Quá trình xâm lược châu Phi của các

nước Phương Tây diễn ra như thế nào ?

GV: Em có nhận xét gì về việc phân chia

châu Phi giữa các nước thực dân phương

Tây ?

GV:Việc phân chia không đều đó thể hiện

điều gì ?( C.Phi chủ yếu là thuộc địa của

nước nào, nước nào có ít thuộc địa nhất)

Diện tích đất mà các TD chiếm được ở

C.Phi : Anh 35% , P 30%, Italia 8%, Đức

7,5 %, BĐN 6,5%,các nước khác 5,5%

Sự thống trị của TDPTây Nd C.Phi đói

khổ ,bệnh tật và đứng trước nguy cơ bị

diệt vong : 1908 d số CôngGô thuộc bỉ

20tr người  1911 chỉ còn 8.500.000

người trong sử Công gô thuộc P có những

bộ tộc 40.000 người trong 2 năm chỉ còn

lại 20.000 người ,nhiều bộ tộc khác

không còn lấy một người

GV:Vì sao các cuộc đấu tranh của nhân

dân châu Phi chống thực dân đều thất

bại ?

Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân

GV giới thiệu đôi nét về khu vực MiLa

Tinh ?

Cư dân bản địa ở đây là người In đian chủ

- Từ giữa TKXIX TD Châu Âu bắt đầu xâm lược Châu Phi

- Những năm 70 – 80 TK XIX các nước

TB PTây đua nhau sâu xé Châu Phi

- Quá trình xâm lược của phương Tây

+ Anh: chiếm Nam Phi, Ni-giê-ri-a, đông Phi, Kê-ni-a, Xô-ma-li, U-gan-đa v.v….+ Pháp: chiếm Tây Phi, Ma-đa-gat-ca, Xô-ma-li, Tuy-ni-di, Xa-ha-ra, An-giê-ri v.v…

+ Đức: chiếm Ca-mơ-run, Tô-gô, Tây Nam phi, Tan-da-ni-a, v.v…

+ Bỉ: chiếm Công –gô+ Bồ Đào Nha: chiếm Mô-dăm-bich,

=> Đầu TK XX việc phân chia thuộc địa giữa các nước đế quốc ở C.Phi đã căn bản hoàn thành

- Các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân dân Châu Phi

+ 1837- 1870 cuộc khởi nghĩa của Áp đen

ca de ở Angiêri thu hút đông đảo ND tham gia  thất bại

+ 1879- 1882 ở Ai cập Atmet Arabi lãnh đạo phong trào “Ai Cập trẻ”  thất bại1882- 1898 Muhamet Átmet đã lạnh đạo

ND Xu Đăng chống TD Anh  thất bại

1889 ND Êtiôpia tiến hành kháng chiến chống TD Italia 1.3.1896 Italia thất bại Êtiôpi gữa được độc lập cùng với Libêria là những nước Châu phi giữa được độc lập ở cuối TK XIX đầu TK XX (- Nhân dân các nước châu Phi đấu tranh quyết liệt chống thực dân xâm lược, tuy nhiên đều bị thất bại.)

nhân của nhiều văn hóa nổi tiếng :VH

Maya , VH Inca ,VH Adơ tếch, các nền

văn hóa này để lại dấu vết của ngững TP

Từ TK XV sau phát kiến địa lí của Cô

lômbô TD TBN, BĐN xâm lược Mĩ La

tinh  Tk XIX đa số các nước MĩLaTinh

đều là thuộc địa của TBN, BĐN

GV:Tại sao gọi là Mĩ Latinh ?

Vì cư dân ở đây nói tiếng TBN hay BĐN(

ngữ hệ La tinh)

- GV: Sau khi xâm lược Mĩ La-tinh, chủ

nghĩa thực dân đã thiết lập ở đây chế độ

thống trị phản động, gây ra nhiều tội ác

dã man, tàn khốc

- GV minh họa: Các nước thực dân đã

thành lập các đồn điền, khai thác hầm

mỏ, thẳng tay đàn áp sự phản kháng của

các bộ lạc người da đỏ, nhiều người da đỏ

bị bắt làm nô lệ Hơn một nữa thế kỉ sau,

cư dân da đỏ bị giảm hơn 90% ở Mêxicô

(từ 25 triệu xuống còn 1,5 triệu) ở pêru

con số người da đỏ bị giảm lên tới 95%

Người ta ước tính rằng từ năm 1495 đến

năm 1503 hơn 3 triệu người bị biến mất

khỏi các đảo: bị tàn sát trong chiến tranh,

bị đưa đi làm nô lệ hay bị kiệt sức trong

các hầm mỏ và các lao dịch khác Các

nước thực dân châu Âu đã tiến hành việc

buôn bán nô lệ đưa từ châu Phi sang châu

Mĩ

- Vàng, bạc là khát khao lớn nhất của

thực dân Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha,

họ tự thú nhận “ người Tây Ban Nha

chúng tôi đau bệnh tim mà vàng là thuốc

chữa duy nhất”, cho đến cuối thế kỉ XVI

gần 80% số kim loại quý cướp được trên

thế giới thuộc về nước Tây Ban Nha

Ngoài vàng và bạc, người ta còn chở từ

châu Mĩ về Tây Ban Nha đường, ca cao,

gỗ, đá quý, ngọc trai, cánh kiến, thuốc lá,

bông

GV: Nêu một vài cuộc đấu tranh tiêu biểu

của nhân dân Mĩ Latinh chống thực dân

phương Tây ?

- Cùng với quá trình xâm lược, người

Châu Âu đã du nhập sang châu Mĩ một

nền văn hóa phát triển với một lối sống

khác hẳn người bản địa Họ mang đến

những tiến bộ kỹ thuật, những tri thức về

- Đầu thế kỉ XIX, đa số các nước Mĩ Tinh đều là thuộc địa của Tây Ban Nha,

La-Bồ Đào Nha

- Chủ nghĩa thực dân đã thiết lập chế độ thống trị phản động,dã man,tàn khốc + Tàn sát dồn đuổi cư dân bản địa, chiếm đất đai lập đồn điền

+ Đưa người Châu Phi sang để khai thác tài nguyên

⇒ Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra quyết liệt

thế giới tự nhiên và xã hội, một hình thức

cai trị mới, một lối sống và cách ăn mặc

mới

-Ngược lại người châu Âu đã tiếp nhận

nhiều loại cây trồng và nguyên liệu của

người da đỏ, lần đầu tiên người châu Âu

biết đến thuốc lá trên lục địa châu Mĩ

Người da đỏ hút thuốc dưới hình thức xi

gà làm cho người Tây Ban Nha thích thú

khi hút thử, và thuốc lá đã trở thành một

thứ không thể thiếu với người châu Âu

sau này Cũng chính từ lục địa châu Mĩ,

lần đầu tiên người châu Âu biết đến ngô,

cà chua, ca cao, cô ca các từ “maze”,

“tomato”, “ca cao”, ”Chocolate” có

nguồn gốc từ ngôn ngữ người Inđian Từ

“cao su” dùng để gọi cây cao su cũng là 1

từ ở trong ngôn ngữ của người dân da đỏ

ở châu Mĩ

* Hoạt động 2: Cả lớp, cá nhân

GV: Vì sao trong khi các nước châu Á,

Châu Phi bị các nước thực dân biến thành

thuộc địa thì khu vực Mĩ Latinh lại giành

được độc lập ?

- GV hỏi: Em hãy nhận xét về phong trào

giải phóng dân tộc ở Mĩ La-tinh?

Đầu thế kỉ XX phong trào đấu tranh

giành độc lập ở Mĩ La-tinh diễn ra sôi

nổi, quyết liệt Kết quả hầu hết khu vực

đã thóat khỏi ách thống trị của thực dân

Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha trở thành

quốc gia độc lập

+ Một số nước Mĩ La-tinh chưa giành độc

lập như Cu Ba,Guyana, Púuctricô quần

đảo Ăngti

- GV: Sau khi giành độc lập từ nay Tây

Ban Nha và Bồ Đào Nha, tình hình Mĩ

La-tinh như thế nào?

+ Âm mưu của Mĩ là gạt bỏ thực dân

châu Âu thay vào đó là sự thống trị của

Mĩ, biến Mĩ La-tinh thành “sân sau” của

Mĩ

* Phong trào đấu tranh giành độc lập

- Cuối thế kỉ XIX – đầu TK XX nhân dân các nước Mĩ Latinh nổi dậy đấu tranh giải phóng dân tộc

+ Cuối TK XVIII bùng nổ cuộc đấu tranh của nhân dân Haiti (1791) 1804 giành thắng lợi HaiTi trở thành nước Cộng hòa

da đen đầu tiên ở Nam Mĩ + Trong những năm đầu TK XIX phong trào đấu tranh nổ ra sôi nổi quyết liệt các quốc gia độc lập ra đời : Mêhicô

(1821),Achentina(1816), Urugoay(1828), Paragoay(1811), Braxin(1822), Cô lôm bia (1830), Êcuađo(1830)

- Đầu TK XX hầu hết các nước Mĩ Latinh đều giành được độc lập trừ một số vùng đất nhỏ

* Tình hình Mĩ La-tinh sau khi giành độc lập và chính sách bành trướng của Mĩ

- Sau khi giành được độc lập các nước Mĩ Latinh có nhiều bước tiến về kinh tế, xã hội

- Những năm đầu TK XX Mĩ đã tiến hành nhiều biện pháp và biến khu vực Mĩ Latinh thành “sân sau” của Mĩ

- Thủ đoạn thực hiện

+Đưa ra học thuyết “Châu Mĩ của người châu Mĩ”1823, thành lập tổ chức “Liên Mĩ”

+ Gây chiến và hất cẳng Tây Ban Nha khỏi Mĩ La-tinh

+ Thực dân chính sách cái gậy lớn và ngoại giao đôla để khống chế Mĩ La-tinh

⇒ Mĩ La-tinh trở thành thuộc địa kiểu mới của Mĩ

A Châu Phi giàu tài nguyên, khoáng sản

B Có nhiều thị trường để buôn bán

C Sau khi Châu Phi hoàn thành kênh đào Xuyê

D Châu Phi có vị trí chiến lược quan trọng

2 Thực dân Phương Tây nào độc chiếm Ai Cập, kiểm soát kênh đào Xuyê?

Bài 6 Tiết PPCT: 6 - 7

CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

(1914 – 1918) Ngày dạy:

- Hiểu được nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ nhất

- Nắm được diễn biến chủ yếu, tính chất, kết cục của chiến tranh

2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:

Bồi dưỡng tinh thần đấu tranh chống chiến tranh đế quốc, bảo vệ hòa bình, ủng hộ các cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

II Thiết bị, tài liệu dạy – học.

Lược đồ chiến tranh thế giới thứ nhất, bảng thống kê hậu quả cuộc chiến tranh, tranh ảnh về chiến tranh

III Tiến trình tổ chức dạy học.

1 Kiểm ra bài cũ: Chính sách bành trướng của Mĩ đối với khu vực Mĩ Latinh biểu hiện như thế nào ?

2 Dẫn dắt vào bài mới Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX việc phân chia thuộc địa trên thế giới và sự phát triển không đều giữa các nước đế quốc đẫ dẫn đến một cuộc chiến tranh đế quốc Cuộc chiến tranh đó đã diễn ra như thế nào, kết cục ra sao chúng ta hãy nghiên cứu bài học

3 Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp

Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm

* Hoạt động 1 : Cả lớp

-GV treo bản đồ “Chủ nghĩa tư bản” (thế

kỉ XVI - 1914) Giới thiệu bản đồ : bao

gồm 2 nội dung chính

Thể hiện sự phân chia thuộc địa giữa các

nước đế quốc

+Phần biểu đồ thể hiện sự phát triển của

các nước tư bản chủ nghĩa chủ yếu qua

các giai đoạn tự do cạnh tranh và đế quốc

chủ nghĩa

GV: Nguyên nhân sâu xa dẫn đến chiến

tranh thế giới thứ hai là gì ?

(Vì sao giai đoạn này lại nảy sinh mâu

thuẫn giữa các nước đế quốc?)

GV:Sự phát triển không đều của chủ

nghĩa tư bản và sự phân chia thuộc địa

không đều sẽ dẫn đến hậu quả tất yếu gì ?

Hoạt động 2 : Cá nhân

GV yêu cầu HS theo dõi SGK những

cuộc chiến tranh giành thuộc địa đầu tiên

giữa các đế quốc, sau đó nêu nhận xét

Người ta thường ví những cuộc chiến

tranh cục bộ này như “khúc dạo đầu của

bản hòa tấu đẫm máu, đó là Chiến tranh

thế giới thứ nhất”

Hoạt động 3 : Cả lớp

Âm mưu chủ yếu của hai khối quân sự

Liên minh và Hiệp ước ?

GV đặt câu hỏi : Qua tìm hiểu mối quan

hệ quốc tế thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, em

hãy rút ra đặc điểm nổi bật trong quan hệ

quốc tế cuối thế kỉ XIX đầu thế kỷ XX là

gì? Nguyên nhân của chiến tranh?

Duyên cớ để chiến tranh bùng nổ ?

GV có thể cung cấp thêm : Đến năm

1914, sự chuẩn bị chiến tranh của 2 phe

đế quốc cơ bản đã xong Ngày 28.6.1914,

Áo - Hung tổ chức tập trận ở Bô-xni-a

Thái tử Áo là Phơ-ran-xo Phéc-đi-nan

đến thủ đô Bô-xni-a là Xa-ra-e-vô để

I Quan hệ quốc tế cuối thế kỷ XIX đầu thế kỉ XX Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh.

Cuối XIX đầu XX sự phát triển không đều về kinh tế chính trị của CNTD đã làm thay đổi sâu sắc so sánh lực lượng giữa các nước đế quốc

-Sự phân chia thuộc địa giữa các đế quốc cũng không đều Đế quốc già (Anh, Pháp) nhiều thuộc địa Đế quốc trẻ (Đức, Mĩ) ít thuộc địa

 mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về vấn đề thuộc địa ngày càng gay gắt

-Các cuộc chiến tranh giành thuộc địa đã

-Trong cuộc chạy đua giành giật thuộc địa, Đức là kẻ hiếu chiến nhất.Là đầu mối của mọi mâu thuẫn tranh chấp và căng thẳng giữa các nước đế quốc

=> Hình thành hai khối quân sự >< sâu sắc

+ Khối liên minh1882: Đức + Áo - Hung +Italia: chủ trương chia lại thế giới

+ Khối hiệp ước1907: Anh + Pháp + Nga: Giữ nguyên hiện trạng thế giới

=> Nguy cơ dẫn đến chiến tranh

* Nguyên nhân dẫn đến chiến tranhSâu xa:

+Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về vấn đề thuộc địa

+ Sự phát triển không đều của các nước

đế quốc Trực tiếp: Sự hình thành hai khối quân sự đối lập kình địch nhau

- Duyên cớ + Ngày 28.6.1914 thái tử Áo – Hung bị

ám sát => phe Đức + Áo – Hung chớp thời cơ gây chiến tranh

1 Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX tình hình chủ nghĩa tư bản như thế nào?

A Phát triển không đều về kinh tế, chính trị

B Phát triển đồng đều nhau về kinh tế, chính trị

C Chậm phát triển về mọi mặt

D Chỉ phát triển về quân sự, hệ thống thuộc địa

2 Nối thời gian với sự kiện sao cho đúng

5 Đức kí hiệp định đầu hàng không điều kiện e Ngày 2/4/1918

Bài 7 Tiết PPCT:8

NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA THỜI CẬN ĐẠI

Ngày soạn : Ngày dạy:

I Mục tiêu bài học.

1 Về kiến thức:

- Học sinh kết hợp với các kiến thức đã học các môn Địa lý, Ngữ văn … để hiểu được sự phát triển của văn học, nghệ thuật, tư tưởng … Thời Cận đại và ảnh hưởng của nó

-Nắm được cuộc đấu tranh trong lĩnh vực tư tưởng dẫn đến sự ra đời CN XHKH

2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:

- Hình thành ý thức say mê học tập, tìm hiểu, sáng tác

- Trân trọng và phát huy những giá trị thành tựu văn học nghệ thua65tma2 con người

đã đạt được trong thời cận đại

3 Về kĩ năng:

Biết liên hệ, phân tích đánh giá nhứng thành tựu văn hóa và tác dụng của nó đối với

xã hội

- Biết sử dụng phương pháp đối chiếu, so sánh các sự kiện.

- Biết trình bày một vấn đề cĩ tính logic

- Biết tổng kết kinh nghiệm rút ra bài học

II Thiết bị, tài liệu dạy – học.

Sách giáo khoa + Sách giáo viên + Hình ảnh + tư liệu

III Tiến trình tổ chức dạy học.

1.Kiểm tra bài cũ

Nguyên nhân bùng nổ chiến tranh TG thứ nhất 1914 – 1918 ?

2.Dẫn dắt vào bài mới

Thời cận đại chủ nghĩa tư bản đã thắng thế trên phạm vi thế giới Chủ nghĩa tư bản chuyển lên chủ nghĩa đế quốc bên cạnh những mâu thuẩn, những bất cơng trong xã hội cần lên án thì đây cũng là thời kỳ đạt được nhiều thành tựu trong các lĩnh vực văn học - nghệ thuật, khoa học kỹ thuật Bài học này sẽ giúp các em nhận thức đúng những vấn đề này

3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp

Hoạt động của Thầy – trị Kiến thức cơ bản HS cần nắm

* Hoạt động 1 : Cá nhân

GV:Tại sao đầu thời cận đại nền văn hĩa

thế giới, nhất là ở châu Âu cĩ điều

kiện phát triển?

Gợi ý: Kinh tế phát triển, mối quan hệ xã

hội thay đổi, đĩ chính là hiện thực để cĩ

nhiều thành tựu về văn học nghệ thuật

giai đoạn này

GV:Nêu tên một vài tác giả văn học nổi

tiếng thời kỳ cận đại ?Các thể loại văn

học trong thời kỳ này ?

GV:Vai trị của triết học Ánh sáng ?

Những tư tưởng mới trong trào lưu Triết

học Aïnh sáng được ví “Như những khẩu

đại bác, mở đường cho bộ binh xuất

kích”.

- Thành tựu về văn hĩa:

+ La Phơng-ten với các truyện ngụ ngơn

cĩ tính giáo dục mọi lứa tuổi, VD: Gà

trống và Cáo

+ An-đéc-xen: Con vịt xấu xí, Cơ bé bán

diêm

+ Ban-dắc: Nhà văn hiện thực Pháp đã

phản ánh đầy đủ hiện thực nước Pháp

đầu thế kỉ XIX qua các tác phẩm của

mình

+ Pu-skin (Nga) với bài thơ: Tơi yêu

em,

+ Tào Tuyết Cần (1716 - 1763) của

Trung Quốc với tác phẩm Hồng lâu

1 Sự phát triển của văn hĩa trong buổi đầu thời cận đại.

- Văn học

+ Xuất hiện nhiều nhà văn nhà thơ lớn Coĩc-nây, La Phơng-ten, Mơ-li-e (Pháp).+ Nhiều thể loại như bi kịch, hài kịch, truyện ngụ ngơn v.v…

+ Các địa biểu như: Mơng-te-xki-ơ,

+ Các tác phẩm văn học đã lên án, phê phán sâu sắc xã hội phong kiến lỗi thời,

xã hội tư bản bĩc lột+ Các tác phẩm văn học cịn thể hiện lịng yêu thương con người, nhất là nhân dân lao động, thể hiện lịng yêu nước, yêu hịa bình và tinh thần nhân đạo sâu sắc

- Nghệ thuật.

mộng phản ánh các mối quan hệ trong

gia đình, xã hội Trung Quốc thời

phong kiến

+ Lê Quý Đôn - nhà bác học của Việt

Nam thế kỉ XVIII với những tác phẩm

tiêu biểu như Kiến văn tiểu lục; Phủ

biên tạp lục,

GV hỏi: Những thành tựu văn hóa đầu

thời cận đại có tác dụng gì?

+ Phản ánh hiện thực xã hội ở các nước

trên thế giới thời kỳ cận đại

+ Hình thành quan điểm, tư tưởng của

con người tư sản, tấn công vào thành trì

của chế độ phong kiến, góp phần vào

thắng lợi của chủ nghĩa tư bản

Hoạt động 1: Cá nhân

Cho HS đọc SGK, xem ảnh của các nhà

tư tưởng tiến bộ: Xanh Xi-mông,

Phu-ri-ê, Ô-oen và trả lời câu hỏi: Tư tưởng

chính của các ông là gì? Nó có thể trở

thành hiện thực trong bối cảnh xã hội

bấy giờ không?

GV:Ý nghĩa của văn học thời kỳ đầu thế

kỷ XX ?

* Hoạt động 3: Nhóm

Nhóm 1:-Hoàn cảnh dẫn đến sự ra đời

của Chủ nghĩa xã hội khoa học?

-Nhóm 2:Nội dung cơ bản

-Nhóm 3:-Điểm khác với các học thuyết

+ Cuối TK XIX các lĩnh vực nghệ thuật như kiến trúc, âm nhạc, điêu khắc rất phát triển

+ Nhiều thiên tài xuất hiện như:

- Về Mĩ thuật: như Van Gốc (Hà Lan), cat-xô (TBN) v.v…

Pi Về âm nhạc :có TraiPi cốpPi xki (Nga) điển hình của âm nhạc hiện thực

-Tác dụng: Phản ánh hiện thực xã hội ở các nước trên thế giới thời kỳ cận đại.Mong ước xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn

3 Trào lưu tu tưởng tiến bộ và sự ra đời, phát triển của CNXHKH giữa XIX đầu XX.

- Trào lưu tư tưởng tiến bộ

+ Dưới sự áp bức của chủ nghĩa tư bản một số nhà tư tưởng tiến bộ mong muốn xây dựng một xã hội tiến bộ không có áp bức, bóc lột

+ Các đại biểu: Xanh-xi-mông, Phu-ri-ê (Pháp), Ô-oen (Anh)

+ Tư tưởng của các ông không thực hiện được trong điều kiện phát triển của CNTB => CNXH không tưởng

* Triết học Đức và kinh tế chính trị học Anh:

- Hê-ghen (1770 - 1831) và Phoi-ơ-bác(1804 - 1872) là những nhà triết học nổitiếng người Đức Hê-ghen là nhà duy tâmkhách quan còn Phoi-ơ-bách là nhà duyvật siêu hình

- Khoa Kinh tế - chính trị cổ điển phát sinh ở Anh với các đại biểu như AđamXmít (1723 - 1790) và Ri-các-đô (1772 - 1823) ⇒ mở đầu “lí luận về giá trị lao động” nhưng chỉ mới nhìn thấy mối quan hệ giữa vật và vật chứ chưa thấy mối quan hệ giữa người với người

- Chủ nghĩa xã hội khoa học

+ Sự phát triển của g/c VS, phong trào công nhân => CNXHKH ra đời (Mác –Ănghen)

trước đây?

- Điểm khác: Xây dựng học thuyết của

mình trên quan điểm, lập trường giai cấp

công nhân, thực tiễn đấu tranh của phong

trào cách mạng vô sản thế giới ⇒ hình

thành hệ thống lý luận vừa mới khoa học

vừa cách mạng

-Nhóm4:Vai trò của Chủ nghĩa xã hội

khoa học?

Chủ nghĩa Mác - Lê-nin là đỉnh cao của

trí tuệ loài người, là cương lĩnh cách

mạng cho cuộc đấu tranh chống chủ

nghĩa tư bản, xây dựng xã hội cộng sản

và mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển

của khoa học (tự nhiên và xã hội, nhân

văn)

Sự ra đời của trào lưu tư tưởng tiến bộ ?

+ CNXHKH kế thừa và phát triển những thành tựu KHTN và XH mà loài người đạt được

+ Học thuyết của CNXHKH xây dựng trên quan điểm lập trường của giai cấp công nhân

+ Học thuyết của CNXHKH gồm:Triết học, kinh tế chính trị trị học và CN

XH KH

4 Sơ kết bài học

- Cũng cố: Học thuyết của chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời trong điều kiện lịch sử nào ?

- Dặn dò: Học bài cũ, trả lời câu hỏi sách giáo khoa

- Ra bài tập: Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về các nhà văn, nhà thơ, nhà soạn nhạc, họa

sĩ thời Cận đại ?

- Bài tập: Trả lời các câu hỏi

+ Lập bảng hệ thống kiến thức về thành tựu của văn hóa thời cận đại (với các nhà văn hóa và trào lưu tư tưởng tiêu biểu)

+ Dẫn một vài tác phẩm văn học, nghệ thuật (tự chọn) nêu sự phản ánh đời sống

xã hội và tác dụng, ảnh hưởng của nó đối với xã hội

Bài 8 Tiết PPCT: 9.

ÔN TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI

I Mục tiêu bài học.

1 Về kiến thức:

Học sinh hệ thống hóa được các kiến thức cơ bản của lịch sử thế giới cận đại về: Các cuộc cách mạn tư sản; các nước tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa; phong trào công nhân cuối TK XIX đầu TK XX; chiến tranh TG lần thứ 1…

2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:

Củng cố thái độ, tư tưởng, tình cảm đúng đắn qua các bài đã học

3 Về kĩ năng:

Rèn luện kỹ năng hệ thống hóa kiến thức, phân tích sự kiện v.v…

II Thiết bị, tài liệu dạy – học.

III Tiến trình tổ chức dạy học.

1.Kiểm ra bài cũ

- Những tác động của việc ứng dụng những tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất?

2.Dẫn dắt vào bài mới

Phần lịch sử thế giới cận đại từ Cách mạng Hà Lan đến kết thúc Chiến tranh thế giới thứ nhất và Cách mạng tháng Mười Nga có những nội dung:

- Sự thắng lợi của cách mạng tư sản và sự phát triển của chủ nghĩa tư bản

- Sự phát triển của phong trào công nhân quốc tế và sự xâm lược của chủ nghĩa tư bản, phong trào đấu tranh của các dân tộc chống chủ nghĩa thực dân

Để hiểu được các nội dung trên bài học hôm nay chúng ta sẽ ôn lại những kiến thức đã học

3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp

Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm

GV hướng dẫn HS xác định cụ thể những

sự kiện lịch sử cơ bản của thời cận đại

* Hoạt động 1:Nhóm

Nhóm 1 Hãy nêu nguyên nhân bùng nổ,

động lực, lãnh đạo, hình thức, diễn biến,

kết quả, ý nghĩa lịch sử, hạn chế của các

cuộc Cách mạng tư sản thế kỉ XVI -

XIX?

Nhóm 2 Hãy nêu những đặc điểm chung

và đắc điểm riêng của các cuộc Cách

mạng tư sản từ thế kỉ XVI - XIX?

Nhóm 3 Khái niệm cách mạng tư sản

(phân biệt với cách mạng xã hội chủ

nghĩa về nguyên nhân, mục địch, lực

lượng tham gia, lực lượng lãnh đạo, kết

quả, ý nghĩa)

Các nhóm lên trình bày, GV chốt lại:

Nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực

- Lập bảng về thắng lợi của cách mạng tư sản và sự xác lập chủ nghĩa tư bản

Nguyên nhân sâu xa: Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất tư sản chủ nghĩa với quan

hệ phong kiến ngày càng sâu sắc

- Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới sự bùng nổ của mỗi cuộc cách mạng tư sản (Có nhiều nguyên nhân khác nhau tùy thuộc vào mỗi nước) VD -Động lực cách mạng: Quần chúng nhân dân, lực lượng thúc đẩy cách mạng tiến lên (điển hình là cách mạng

GV:Thử trình bày về quan hệ sản xuất

phong kiến và quan hệ sản xuất TBCN ?

GV:Thế nào là tự do cạnh tranh, thế nào

- Kết quả: xóa bỏ chế độ phong kiến ởnhững mức độ nhất định, mở đường chochủ nghĩa tư bản phát triển

- Hạn chế:

+Hạn chế chung: chưa mang lại quyền lợi cho nhân dân lao động, sự bóc lột của giai cấp tư sản với giai cấp vô sản ngày càng tăng

+Hạn chế riêng: tùy vào mỗi cuộc cách mạng Chỉ có cách mạng Pháp thời kỳ chuyên chính Giacôbanh đã đạt đến đỉnh cao của cách mạng nên cuộc cách mạng này còn có tình triệt để nhưng vẫn còn hạn chế)

-So sánh cách mạng tư sản và cách mạng

xã hội chủ nghĩa: Mục đích, lãnh đạo, kết quả, ý nghĩa

2 Nhận thức đúng những vấn đề chủ yếu.

- Thứ nhất, về bản chất của các cuộc cách mạng tư sản

+ Nguyên nhân bùng nổ các cuộc cách mạng tư sản là do mâu thuẫn giữa quan

+ Khi chuyển sang giai đoạn ĐQCN các nước TB đẩy mạnh xâm lược thuộc địa

- Thứ ba, về phong trào công nhân

+ CNTB càng phát triển, phong trào công nhân phát triển từ “tự phát” sang “tự giác”

+ Sự phát triển của phong trào công nhân dẫn đến sự ra đời của CNXHKH

- Thứ tư, về vấn đề xâm lược thuộc địa của CNTD

+ CNTB phát triển gắn liền với cuộc xâm chiếm thuộc địa

GV:Vì sao các cuộc đấu tranh của nhân

dân các nước chống thực dân bị thất bại ?

+ Phong trào đấu tranh chống CNTD xâm lược của các nước bị xâm lược diễn ra mạnh mẽ nhưng thất bại

+ Việc phân chia thuộc địa không đều giữa các nước đế quốc dẫn đến chiến tranh thế giới thứ nhất

Chương ICÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917 VÀ CÔNG CUỘC XÂY DỰNG CHỦ

NGHĨA XÃ HỘI Ở LIÊN XÔ (1921 - 1941)

Bài 9 PPCT: 12

CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917

VÀ CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ CÁCH MẠNG 1917 – 1921

I Mục tiêu bài học.

1 Về kiến thức:

Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần:

- Nắm được một cách có hệ thống những nét chính về tình hình nước Nga lần thế

kỉ XX, hiểu được vì sao nước Nga năm 1917 lại có hai cuộc cách mạng: Cách mạng tháng Hai và Cách mạng tháng Mười

- Nắm được những nét chính về diễn biến của cuộc Cách mạng tháng Hai và Cách mạng tháng Mười 1917

- Thấy được nội dung cuộc đấu tranh chống thù trong giặc ngoài

- Hiểu được ý nghĩa lịch sử và ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới

2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:

- Bồi dưỡng tình cảm cách mạng, nhận thức đúng đắn về cuộc cách mạng XHCN đầu tiên trên thế giới Mối quan hệ giữa cách mạng Việt Nam và cách mạng tháng Mười Nga

- Giáo dục cho HS thấy được tinh thần đấu tranh và lao động của nhân dân Liên Xô

3 Về kĩ năng:

Rèn luyện kỷ năng tổng hợp và hệ thống hóa các sự kiện lịch sử Khai thác tranh ảnh để hiểu nội dung các vấn đề lịch sử

II Thiết bị, tài liệu dạy – học.

Lược đồ nước Nga đầu TK XX, tranh ảnh về cách mạng tháng Mười Tưu liệu về Lê nin

III Tiến trình tổ chức dạy học.

1.Kiểm ra bài cũ

Nội dung cơ bản của lịch sử thế giới cận đại bao gồm những vấn đề nào?

2.Dẫn dắt vào bài mới

Đầu thế kỉ XX có một sự kiện lịch sử có ý nghĩa trọng đại có tác đông và ảnh hưởng rất lớn, mở đầu và mở đường chó ự phát triển của phong trào cách mạng thế giới, cuộc đấu tranh giải phóng người lao động và các dân tộc bị áp bức, mở ra kỷ nguyên mới cho lịch

sử loài người, đó là Cách mạng tháng Mười Nga Để hiểu được tại sao 1917 nước Nga lại diễn ra cách mạng xã hội chủ nghĩa, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của cách mạng Nga 1917 chúng ta tìm hiểu bài 9

3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp

Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm

* Hoạt động 1 : Cả lớp, cá nhân

- GV sử dụng bản đồ đế quốc Nga 1914

để HS quan sát thấy được vị trí của đế

quốc Nga với lãnh thổ chiếm 1/6 diện tích

Về xã hội: GV minh họa bằng bức ảnh

“Những người nông dân Nga đầu thế kỉ

XX”

phương tiện canh tác lạc hậu ở Nga lúc

bấy giờ, phần lớn lao động ngoài đồng

I Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.

1 Tình hình nước Nga trước cách mạng.

- Về chính trị: Đầu thế kỉ XX Nga vẫn là một nước quân chủ chuyên chế, đứng đầu là Nga hoàng Nicôlai II

+ Nga hoàng đã đẩy nhân dân Nga vào cuộc chiến tranh đế quốc, gây nên hậu quả kinh tế xã hội nghiêm trọng

-Về kinh tế: lạc hậu, kiệt quệ vì chiến tranh, nạn đói xảy ra ở nhiều nơi, công nghiệp, nông nghiệp đình đốn

- Xã hội: Nhân dân Nga và các dân tộc thuộc Nga bần cùng, đói khổ

+ Phong trào đấu tranh chống Nga Hoàng diễn ra mạnh mẽ