Sinh 11 ôn thi học sinh giỏi

• Chương 4- Phát triển và hormon tăng trưởng thực vật• 1.. Chu trình phát triển sống và các biểu hiện của sự phát triển • 2.. Giải thích một số hiện tượng tăng trưởng và phân hóa • 4..

• Chương 4- Phát triển và hormon tăng trưởng thực vật

• 1 Chu trình phát triển (sống) và các biểu

hiện của sự phát triển

• 2 Hormon tăng trưởng thực vật

• 3 Giải thích một số hiện tượng tăng trưởng

và phân hóa

• 4 Sự phát triển hoa

Các biểu hiện của sự phát triển

Phát triển: những thay đổi để hoàn thành chu trình phát triển (= tăng trưởng + phân hóa)

Tăng trưởng: phân chia (mô phân sinh) + kéo dài (dưới MPS ngọn)

Phân hóa: tạo các tế bào chuyên biệt [chỉ xảy

ra trong giai đoạn kéo dài tế bào và ở các

mức độ tổ chức]

Sự tăng trưởng ở một mức tổ chức bao gồm

phân hóa ở các mức thấp hơn.

Sự phân chia tế bào trong xảy ra trong các MPS

Chu kỳ tế bào = interphase + phase M

* Interphase = G 1 , S và G 2

* Phase M = phân nhân + phân bào

Phân nhân: prophase, metaphase, anaphase, telophase (MTOC)

Phân bào : phân chia tế bào chất

Phân bào ở tế bào thực vật

Tạo rễ nhánh từ chu bì & tế bào quanh tầng phát sinh (rễ có nguồn gốc nội sinh).

Chồi phát triển từ vùng bên của mô phân sinh ngọn (nguồn gốc ngoại sinh)

• 2 Hormon tăng trưởng thực vật

Chất hữu cơ do tế bào tạo tại một nơi, được

chuyển tới nơi khác (mô đích) để gây một phản ứng sinh lý ở nồng độ rất thấp

• 3 yêu cầu cho hormon tăng trưởng thực vật:

• - chất nội sinh (không có tuyến chuyên biệt)

• - vi lượng

• - mang thông tin hóa học để gây phản ứng sinh lý

• Phân biệt:

• * Hormon tăng trưởng thực vật

• * Hormon ra hoa (florigen)

• * Chất điều hòa tăng trưởng thực vật

Mỗi hormon thực vật có một cấu trúc xác định

• Nơi tổng hợp:

• Không có tuyến nội tiết chuyên biệt, nhưng có

những vị trí sản xuất đặc biệt: auxin từ ngọn chồi (giúp tạo rễ), cytokinin từ ngọn rễ (giúp tạo chồi).

• Vai trò sinh lý

• * Auxin: phân chia và kéo dài tế bào, tạo rễ,

hướng động, ưu tính ngọn

• * Giberelin: kéo dài tế bào, kích thích nảy mầm

• * Cytokinin: phân chia tb, tạo chồi, cản lão suy

• * Acid abcisic: đóng khí khẩu, cản tăng trưởng, cản nảy mầm, tích lũy chất dự trữ trong hột

(1) Tác động của auxin trên sự dài tế bào

3 Giải thích một số hiện tượng tăng trưởng và phân hóa

(2) Quang hướng động: Darwin (1880)

• Sự truyền thông tin 3 bước:

• - Thông tin môi trường (ánh sáng một bên) được ngọn

nhận và chuyển thành thông tin tế bào (auxin)

• (3) Địa hướng động

• Trọng lực tác động trên một thể nặng trong tế bào: tĩnh thạch = bột lạp (3µm) → ấn lên màng, làm mở kênh

Ca 2+ & hoạt hóa protein vận chuyển auxin

• (4) Sự di chuyển hữu cực của auxin

• AIA- 14 C / khúc cắt diệp tiêu

(5) Ưu tính ngọn = hiện tượng cản tăng trưởng chồi nách do chồi ngọn

Auxin từ ngọn cản chồi nách phát triển;

cytokinin từ rễ giúp chồi nách phát triển.

(6) Sự nảy mầm của hột

• 4 Sự phát triển hoa

• Các giai đoạn của sự ra hoa

• * Tượng hoa (tạo nụ hoa)

• * Tăng trưởng & nở hoa

• Nụ có thể ngủ (nụ hoa Lilas cuối hè chỉ nở vào

xuân, khi đã qua mà đông)

• Các yếu tố của sự ra hoa

• * Nội sinh: tuổi, loài

• * Dinh dưỡng: không quá cao, cũng không quá

thấp (tỉa cành); C/N cao.

• * Nhiệt độ

• * Quang kỳ

Nhiệt độ

Thọ hàn (xuân hoá): Lyssenko 1928, Triticum

• Thọ hàn tạo vernalin (?)

• Thọ hàn làm tăng GA, xử lý GA giúp cây dạng

hoa hồng ra hoa (nhưng GA chỉ kéo dài cuống).

• Cảm ứng nhiệt

• - Thân hành, cây ăn trái → cảm ứng nhiệt (mùa hè)

Quang kỳ = xen kẽ sáng / tối trong ngày

• Trong thiên nhiên , CND thường ra hoa mùa

hè; CNN ra hoa mùa thu

• Garner & Allard (1920):

• Cây thuốc lá Maryland Mammoth ra hoa mùa

thu; trong nhà kính, khi chiều dài ngày dưới 13-14 h → CNN, CND, CBĐ (dựa vài giai đoạn sáng tới hạn C).

Yêu cầu quang kỳ cảm ứng

• - Số quang kỳ

• - Cường độ sáng: rất thấp (5-10 lx)

• - Giai đoạn tối phải liên tục: gián đoạn đêm (400 lx, 2 phút) có thể đảo ngược phản ứng ra hoa.

C: giai đoạn

sáng tới hạn

Xanthium: đặt 1 lá

trong NN, cả cây ra

R~660 nm FR~730 nm Ban ngày: R/FR = 1,19

Hệ thống phytochrom

Quan ñieåm “ña yeáu toá"