Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi đã nghiên cứu, lựa chọn và xây dựng chuyên đề “ Biện pháp khắc phục những sai lầm thường mắc trong nhảy xa khi học ở giai đoạn chạy đà - Giậm nhảy cho
Trang 1I LÝ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ
Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận không thể thiếu được trong đời sống xã hội con người Sự hoàn thiện về thể chất và tinh thần giúp con người phát triển toàn diện về mọi mặt của chân, thiện, mỹ
TDTT ra đời từ rất lâu rồi, người ta xem hoạt động thể dục thể thao chính là sức khỏe, là sự sống, sự tồn tại của con người
“Công tác TDTT phải đóng góp phần tích cực, nâng cao sức khỏe, trí tuệ, giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh, phong phú đời sống tinh thần của nhân dân, nâng cao năng xuất lao động xã hội và sức chiến đấu của lực lượng vũ trang”
Hoạt động TDTT bao gồm rất nhiều môn Trong đó điền kinh xem là thế mạnh của nước Nhà, nó được xem là môn thể thao ”Nữ Hoàng” đã đem về cho đất nước nhiều tấm huy chương vàng trong các kì Seagames
Điền kinh là môn thể thao có lịch sử lâu dài nhất được yêu thích và phổ biến trên toàn thế giới Nó bao gồm rất nhiều nội dung như: Đi, chạy, nhảy, ném, đẩy và nhiều môn phối hợp
Trong điền kinh nhảy xa là môn có kỉ thuật tương đối khó, đòi hỏi sự phối hợp các giai đoạn chạy đà, giậm nhảy, bay trên không và tiếp đất một cách nhuần nhuyễn và chính xác, đặc biệt là giai đoạn chạy đà và giậm nhảy Vì mục đích chạy đà tạo ra tốc độ nằm ngang tối ưu theo phương nằm ngang trước lúc giậm nhảy Như vậy chạy đà - Giậm nhảy là một trong những qui định chủ yếu có ý nghĩa quyết định lần nhảy Để hoàn thiện ki thuật chạy đà đòi hỏi người tập giải quyết hàng loạt vấn đề: Chiều dài đà, tốc độ chạy đà và trình
độ thể lực tư thế chuẩn bị giữa các yếu tố có sự liên quan chặt chẽ với nhau Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi đã nghiên cứu, lựa chọn và xây dựng chuyên đề “ Biện pháp khắc phục những sai lầm thường mắc trong nhảy xa khi học ở giai đoạn chạy đà - Giậm nhảy cho học sinh THCS”
II CƠ SỞ LÍ LUẬN
II.1/ Đối tượng giáo dục:
Học sinh THCS 14-15 tuổi đây là giai đoạn mà các em có những đặc điểm tâm sinh
lý rất lớn theo môi trường, các em muốn tỏ ra mình là người lớn đòi hỏi mọi người xung quanh phải tôn trọng mình, rất sợ tiếng mình là trẻ con và luôn tỏ ra hiểu biết các em bắt đầu muốn cố gắng tự lập điều này có liên quan đặc biệt đến quá trình phát triển toàn diện cho bản thân các em sau này Vì vậy điều quan trọng ở đây là giáo viên phải có kinh nghiệm sáng tạo, dạy bảo cho các em để các em có hưng phấn cao trong học tập
II.2/ Nội dung cơ cấu chương trình:
Điền kinh là một môn tổng hợp nhiều nội dung khác nhau, và mỗi môn còn chứa đựng những đặc điểm riêng về phương pháp tập luyện, kỹ thuật cũng như sửa chữa những sai lầm thường mắc
Trang 2Nhảy xa là một trong những nội dung của môn điền kinh, nó được thi đấu ở nhiều nơi trong nước cũng như quốc tế Nhảy xa là một hoạt động không có chu kỳ, bao gồm nhiều động tác phối hợp với nhau một cách chặc chẽ như chạy đà- Giậm nhảy bay lên không và rơi xuống đất Người nhảy muốn có thành tích cao phải kéo dài khoảng cách bay trên không do
nổ lực của người nhảy trong chạy đà và giậm nhảy tạo nên
Để tạo điều kiện cho việc giảng dạy cũng như các môn khác, kĩ thuật nhảy xa được chia làm bốn giai đoạn nhưng tôi chỉ nghiên cứu hai giai đoạn đó là:
Giai đoạn chạy đà: Giai đoạn này được trình tự khi bắt đầu chạy đà cho đến khi đặt
chân vào ván giậm nhảy Nhiệm vụ của giai đoạn này được trình tự khi bắt đầu chạy đà cho đến khi đặt chân vào ván giậm nhảy Nhiệm vụ của giai đoạn là tạo tốc đạo tối đa theo phương nằm ngang và chuẩn bị tốt cho giai đoạn giậm nhảy được chính xác Trong giai đoạn này bất kỳ lúc nào người học cũng có tư thế ban đầu ổn định và động tác ổn định Tốc độ chạy đà phải tăng dần tới mức thích hợp và đạt cao nhất ở mức cuối cùng trước lúc giậm nhảy
Giai đoạn cuối cùng của chạy đà là phải giậm nhảy nên nhịp điệu và tần số, nhất là 3-4 bước cuối cùng phải thích hợp và chính xác
Số lượng các bước chạy đà ở các vận động viên tuỳ thuộc vào trình độ, đẳng cấp vận động viên và đặc điểm cá nhân Thông thường đối với Nam từ 38-48 bước (Khoảng 18-24 m) và Nữ từ 22-42 bước (Khoảng từ 16-22m) Đối với người mới tập thì khoảng cách này có thể ngắn lại Có nhiều cách chạy đà, đứng tại chỗ, đi bộ vài bước hoặc chạy bước đệm
….Nhưng phổ biến nhất là đứng tại chỗ, chân trước chân sau và tăng dần tốc độ, độ ngã của thân giảm dần, tăng biên độ của các động tác tay và chân Kết thúc chạy đà ở những bước cuối cùng, thân trên gần như thẳng Điều quan trọng là phải duy trì đúng kỹ thuật chạy đà đến bước cuối cùng có cảm giác về độ nhảy khi tiếp xúc đất và kiểm tra được các động tác của mình Chạy đà thường dùng những phương án là tăng tốc độ đều trên toàn bộ cự ly và đạt tốc độ tối đa và ở các bước cuối cùng(đối với người mới tập), tăng ngay từ đầu sau đó duy trì và cố gắn tiếp tục tăng ở bước cuối để giậm nhảy chính xác ở ván.Vận động viên cần xác định vạch báo hiệu hai
Giai đoạn giậm nhảy: Giai đoạn này được tính từ khi chân giậm nhảy đặt vào ván
giậm nhảy đến khi chân giậm nhảy rời khỏi ván giậm nhảy Đặt chân vào ván giậm nhảy phải nhanh , mạnh, đồng thời chân giậm ván, đùi và cẳng chân gần như thẳng.Sau đó co lại hẳng để chuẩn bị khi duỗi ra có hiệu quả hơn Chân đặt vào ván giậm nhảy phải luôn có phía trước điểm giậm của trọng tâm cơ thể càng xa thì khả năng chuyển từ tốc độ nằm ngang sang tốc độ thẳng đứng càng cao
Nhiệm vụ giậm nhảy là thay đổi phương chuyển động của cơ thể phù hợp với mục đích của từng môn nhảy Sau khi đặt chân giậm nhảy do ảnh hưởng của quán tính và trọng lực chân giậm nhảy gập ở khớp gối, khớp hông và cả thân trên đều hơi ngã về phía trước, do
sự duy chuyển về trước của cơ thể trọng tâm xích lại gần điểm chống tựa.Trong các cuộc nhảy tốc độ giã cẳng chân và đùi khoảng 135 -1400 Động tác giậm nhảy được thực hiện thông qua việc nhanh chóng duỗi các khớp Lúc người nhảy vươn thẳng người lên thì áp lực
Trang 3ở điểm tựa lên, khi thân người vươn thẳng hoàn toàn thì áp lực của điểm tựa giảm xuống bằng 0 và tốc độ bay lên đạt mức độ tối đa
Như vậy chứng tỏ động tác vươn thẳng đứng tạo ra tốc độ chạy ban đầu và là cơ sở để nâng cao thân người lên theo quán tính Tốc độ bay ban đầu của người nhảy phụ thuộc chủ yếu vào độ lớn của phản lực khi giậm nhảy Sức mạnh tương đối càng lớn, năng lực giậm nhảy càng cao, động tác đá lăng chân và đá lăng tay cũng có tác dụng hỗ trợ cho động tác giảng dạy
Nội dung học môn nhảy xa bao gồm nhiều kiểu khác nhau,rất đa dạng và phong phú điều đó tạo nên sự hứng thú cho các em trong quá trình luyện tập VD: Như môn nhảy xa chia làm bốn giai đoạn cơ.Chạy đà- Giậm nhảy- bay trên không- rơi xuống đất trong bốn giai đoạn này điều có liên quan chặt chẽ với nhau và mang tính chất quyết định đến thành tích cho người học nhưng ở giai đoạn chạy đà và giậm nhảy là giai đoạn hết sức quan trọng quyết định đến thành tích khá cao cho môn nhảy xa.Thông qua các thành tích bổ trợ cho khi chạy
đà - giậm nhảy Giáo viên nhằm sửa chữa uốn nén kịp thời cho các em ở giai đoạn này đồng thời lựa chọn ra những em có thành tích xuất sắc thi đấu tại Huyện
III CƠ SỞ THỰC TIỄN
III.1 Các điều kiện phương tiện giảng dạy:
Chương trình đổi mới phương pháp giảng dạy thể dục Khối 6, 7, 8, 9 hiện nay được sự quan tâm hổ trợ cung cấp trang thiết bị rất cần thiết cho việc dạy học, từ đó giáo viên có điều kiện để thể hiện vai trò của mình trong việc hướng dẫn dạy cho học sinh tập luyện và tạo nên
sự hưng phấn trong học tập Bằng các hình thức hướng dẫn cho các em làm trọng tài đo thành tích của các bạn nhảy xa…,ngoài những giờ học chính nên dặn dò các em về tập lại các bài đã học và tập bậc đổi chân liên tục tại các bực cao, hoặc nhảy dây từ đó tạo cho các
em có một sức mạnh về cơ vững mạnh chắc để học tốt hơn môn nhảy xa nói riêng và các môn khác nói chung
III.2 Thực trạng nhảy xa của học sinh trường THCS Đạp Thanh khi học ở giai đoạn chạy đà - Giậm nhảy.
Trong quá trình dạy học của bản thân những năm qua, tôi nhận thấy thành tích trong nhảy xa còn kém ở các em học sinh do hai nguyên nhân chủ yếu đó là ở hai giai đoạn chạy đà- giậm nhảy
Đa số các em tập chạy đà và giậm nhảy sai kĩ thuật, động tác thừa, sự kiên trì của các
em chưa cao Sự hưng phấn trong tập luyện chưa tạo được, vả lại các em còn e thẹn với bạn
bè xung quanh
Hơn nữa, về ý thức học tập của các em còn xem nhẹ môn thể dục nên trong việc giảng dạy cho các em còn nhiều hạn chế nhất định , sự quan tâm của các bậc phụ huynh chưa cao nên cũng ảnh hưởng đến tư tưởng học tập của các em
Từ thực tiễn trên, tôi đã tiến hành quan sát 2 giai đoạn chạy đà - Giậm nhảy và với sự ghi chép đầy đủ phát hiện ra những sai lầm học sinh thường mắc như sau:
Trang 4- Sai lầm 1: Tốc độ chạy đà giảm dần
- Sai lầm 2: Đà quá ngắn không phát huy tốc độ đà bước cuối
- Sai lầm 3: Độ ngã thân trên khi chạy không hợp lý
- Sai lầm 4: Độ dài 4-6 bước cuối không ổn định
- Sai lầm 5: Nhịp điệu chạy đà không ổn định
- Sai lầm 6: Giậm nhảy không tích cực
- Sai lầm 7: Giậm nhảy bị tụt hông
- Sai lầm 8: Giậm nhảy không duỗi hết chân
- Sai lầm 9: Giậm nhảy thân trên ngã về sau
Cụ thể, tôi đã tiến hành quan sát thực tế với 35 em học sinh lớp 8 trường THCS Đạp Thanh, được kết quả như sau:
STT Số người thực hiện
Tên các sai lầm
35 học sinh Số
Người
Tỷ lệ
%
2 Đà quá ngắn không kịp phát huy tốc độ đà bước cuối 8 22,9
Như vậy, kết quả quan sát cho thấy những sai lầm mà học sinh mắc phải nhiều nhất là: 1,
3, 5, 7, 8 còn những sai lầm khác tỉ lệ mắc ít hơn
IV GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Trang 5Từ thực tiễn quan sát và ghi chép đầy đủ việc học sinh trường THCS Đạp Thanh học
kĩ thuật Chạy đà – Giậm nhảy khi học môn Nhảy xa, tôi nhận thấy những sai lầm 1, 3, 5, 7, 8 học sinh mắc sai lầm chiếm tỉ lệ rất cao, những sai lầm còn lại chiếm tỉ lệ thấp hơn Từ kết quả quan sát thu được ở trên, tôi đã đi sâu tìm hiểu những nguyên nhân chủ yếu của những sai lầm đó và tìm ra những biện pháp khắc phục những sai lầm trong giai đoạn Chạy đà – Giậm nhảy ở môn Nhảy xa như sau:
Sai lầm 1: Tốc độ chạy đà giảm dần:
* Biện pháp : Tập lặp lại từng giai đoạn đà chạy đà tăng tốc dần và dùng vạch để đánh dấu
mức đà, tránh lập chập đà những bước sau cuối:
- Tuỳ theo trình độ thể lực mà lấy đà cho phù hợp
Sai lầm 2: Đà quá ngắn không phát huy tốc độ đà bước cuối
* Biện pháp: Xác định độ dài đà, chạy lặp lại nhiều lần kết hợp giậm nhảy.
Sai lầm 3: Độ ngã khi chạy thân trên không hợp lý
* Biện pháp: Ở giai đoạn cuối thân trên giữ thẳng , đầu hơi ngẩn cao mắt nhìn thẳng giữ
nhịp điệu chạy
Sai lầm 4: Độ dài 4 - 6 bước cuối không ổn định
* Biện pháp: chạy trên đường chạy đà đánh dầu 4-6 bước cuối đặc chân vào ván nhảy , chạy
băng qua hố
Sai lầm 5: Nhịp điệu chạy đà không ổn định
* Biện pháp : Phải ổn định độ dài bước chạy cho đều bằng cách nghe theo nhịp vỗ tay của
giáo viên có thể là chân sau tăng dần và đạt tốc độ ở giai đoạn giậm nhảy
Sai lầm 6: Giậm nhảy không tích cực
* Biện pháp : Bằng cách tập chân thuận giậm nhảy ở 2 bước đã giậm nhảy trên bục cao rơi
xuống hố cát
Sai lầm 7: Gịâm nhảy bị tụt hông.
* Biện pháp: Chạy đà giậm nhảy qua vật chuẩn cao 50 - 60cm
Sai lầm 8 : Giậm nhảy không duỗi hết chân
* Biện pháp : Giậm nhảy bằng cách chạm gối chân lăng vào vật chuẩn
Sai lầm 9: Giậm nhảy thân trên ngã về sau.
* Biện pháp : Bằng cách giậm nhảy bay lên ( Bước bộ với vào vật chuẩn, giữ biên độ hai
chân rộng)
V KẾT QUẢ THU ĐƯỢC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
1 Kết quả thu được:
Sau một thời gian nghiên cứu và áp dụng các biện pháp khắc phục những sai lầm thường mắc trong nhảy xa khi học ở giai đoạn Chạy đà – Giậm nhảy cho học sinh trường
Trang 6THCS Đạp Thanh, tôi nhận thấy học sinh hứng thú học tập hơn, các em hưng phấn và bạo dạn hơn trong học tập và hiệu quả tập luyện của các em tăng lên rõ rệt Tôi đã kiểm tra việc tập luyện của các em, và kết quả đạt được như sau:
STT Số người thực hiện
Tên các sai lầm
35 học sinh Số
Người
Tỷ lệ
%
1 Tốc độ chạy đà giảm dần
2 Đà quá ngắn không kịp phát huy tốc độ đà bước cuối
3 Độ ngã thân trên khi chạy không hợp lý
4 Độ dài 4-6 bước cuối không ổn định
5 Nhịp độ chạy đà không ổn định
6 Giậm nhảy không tích cực
7 Giậm nhảy bị tụt hông
8 Giậm nhảy không duỗi hết chân
9 Giậm nhảy thân trên ngã về sau
Như vậy, kết quả tập luyện của học sinh đã tiến bộ lên rất nhiều so với kết quả kiểm tra ban đầu Điều đó chứng tỏ những biện pháp khắc phục, bài tập đã được lựa chọn và áp dụng vào việc khắc phục những sai lầm trong giảng dạy kỹ thuật chạy đà - giậm nhảy của tôi là hợp lí và có hiệu quả cao
2 Bài học kinh nghiệm.
Đồng thời với kết quả đạt được trên, tôi cũng rút ra những bài học kinh nghiệm khi dạy học sinh trong giảng dạy môn Thể dục nói chung và dạy học sinh Nhảy xa trong giai đoạn Chạy đà – Giậm nhảy nói riêng như sau:
1 Người giáo viên phải nghiên cứu kĩ yêu cầu của việc dạy học, kết hợp với tình hình thực tế của các đối tượng học sinh trong lớp để tìm ra phương pháp dạy và học phù hợp nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của học sinh
2 Trong mỗi tiết học, giáo viên và học sinh phải chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập, chú ý phát hiện ra sai lầm và sửa chữa ngay cho học sinh
3 Cho khối lượng bài tập phù hợp và ở giai đoạn này cho các em tập từ dễ đến khó từ đơn giản đến phức tạp
4 Sau mỗi tiết học, giáo viên cần hướng dẫn chu đáo cho học sinh cách tự tập luyện ở nhà nhằm nâng cao thành tích tập luyện và thi đấu cho học sinh
Trang 75 Tăng cường kiểm tra việc tập luyện và hoàn thiện các kĩ thuật cơ bản cho học sinh bằng nhiều hình thức Đối với học sinh trường THCS Đạp Thanh, nhất thiết phải có sự hướng dẫn kèm cặp, kiểm tra việc tự tập luyện của học sinh
VI ĐỀ XUẤT – KIẾN NGHI
Đối với nhà trường: Qua thực tiễn giảng dạy, tôi nhận thấy cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn, các dụng cụ học tập đã hỏng hóc, sân thể dục chưa chuẩn đặc biệt là
hố cát để các em tập nhảy Tôi đề nghị nhà trường tăng cường đầu tư hơn nữa trang thiết bị, dụng cụ hỗ trợ cho môn Thể dục
Đối với phòng Giáo dục: Thường xuyên hơn nữa việc tổ chức các chuyên đề Thể dục cấp huyện hoặc giữa các cụm để giáo viên trao đổi, trau dồi kinh nghiệm
☺☺☺☺☺☺☺☺☺
Thực hiện đề tài này, tôi đã nhận được sự quan tâm sâu sắc của Ban giám hiệu, sự giúp đỡ nhiệt tình của các đồng nghiệp Xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu đó
Đạp Thanh ngày 25 tháng 1 năm 2011
Người viết đề tài:
Tô Khắc Toại